I SA/Sz 400/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2011-06-16
NSApodatkoweWysokawsa
ulga meldunkowasprzedaż nieruchomościpodatek dochodowymałżonkowiezameldowanieinterpretacja podatkowazwolnienie podatkowePIT

WSA w Szczecinie uchylił interpretację indywidualną Ministra Finansów, uznając, że ulga meldunkowa przy sprzedaży lokalu mieszkalnego przez małżonków przysługuje łącznie, nawet jeśli tylko jeden z nich spełniał warunek zameldowania.

Skarżący A.S. zapytał, czy do skorzystania z ulgi meldunkowej przy sprzedaży mieszkania przez małżonków wystarczy, że tylko jedno z nich było zameldowane na pobyt stały przez 12 miesięcy. Organ podatkowy uznał, że warunek ten musi spełnić każdy z małżonków odrębnie. WSA w Szczecinie uchylił tę interpretację, stwierdzając, że przepis o łącznym stosowaniu ulgi do obojga małżonków oznacza, iż wystarczy spełnienie warunku przez jednego z nich.

Sprawa dotyczyła indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie ulgi meldunkowej (art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o PIT). Skarżący, który wraz z małżonką sprzedał spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, zapytał, czy do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania wystarczy, że tylko jedno z małżonków było zameldowane na pobyt stały przez wymagany 12-miesięczny okres. Organ podatkowy (Minister Finansów, reprezentowany przez Dyrektora Izby Skarbowej) uznał, że każdy z małżonków jest odrębnym podatnikiem i musi indywidualnie spełnić warunek zameldowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał skargę za uzasadnioną. Sąd, odwołując się do zasady racjonalności prawodawcy i analizując przepis art. 21 ust. 22 ustawy o PIT, stwierdził, że sformułowanie "łącznie do obojga małżonków" oznacza, iż wystarczy spełnienie warunku zameldowania przez jednego z małżonków, aby oboje mogli skorzystać ze zwolnienia. Sąd uznał, że interpretacja organu podatkowego czyni przepis o łącznym stosowaniu ulgi zbędnym, co jest sprzeczne z zasadami wykładni prawa. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Wystarczy, że warunek zameldowania na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia spełni jeden z małżonków, aby oboje mogli skorzystać z ulgi meldunkowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 21 ust. 22 ustawy o PIT, stanowiący o łącznym stosowaniu zwolnienia do obojga małżonków, nadaje temu sformułowaniu znaczenie, które wykracza poza indywidualne spełnianie warunków przez każdego z nich. Interpretacja organu podatkowego, która wymagałaby indywidualnego spełnienia warunku przez każdego z małżonków, czyniłaby przepis o łącznym stosowaniu ulgi zbędnym, co jest sprzeczne z zasadą racjonalności prawodawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

p.d.f. art. 21 § 1 pkt 126

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zwolnienie ma zastosowanie, jeżeli podatnik był zameldowany na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia.

p.d.f. art. 21 § ust. 22

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zwolnienie ma zastosowanie łącznie do obojga małżonków.

Pomocnicze

p.d.f. art. 21 § ust. 21

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Warunek złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia w terminie.

p.d.f. art. 10 § ust. 1 pkt 8 lit. a)-c)

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa źródła przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw.

p.d.f. art. 6 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu.

p.d.f. art. 30e

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Podatek od dochodu ze sprzedaży nieruchomości.

Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw art. 8 § ust. 1

Stosowanie przepisów obowiązujących na dzień 31 grudnia 2008 r. do przychodów z odpłatnego zbycia nabytych w latach 2007-2008.

Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw art. 8 § ust. 3

Termin składania oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 21 ust. 22 ustawy o PIT stanowi o łącznym stosowaniu ulgi meldunkowej do obojga małżonków, co oznacza, że wystarczy spełnienie warunku zameldowania przez jednego z nich. Interpretacja organu podatkowego, wymagająca indywidualnego spełnienia warunku przez każdego z małżonków, czyni przepis o łącznym stosowaniu ulgi zbędnym, co jest sprzeczne z zasadą racjonalności prawodawcy.

Odrzucone argumenty

Każdy z małżonków jest odrębnym podatnikiem i musi indywidualnie spełnić warunek zameldowania na pobyt stały przez 12 miesięcy, aby skorzystać z ulgi meldunkowej.

Godne uwagi sformułowania

"łącznie do obojga małżonków" oznacza, że wystarczy spełnienie warunku przez jednego z nich interpretacja organu podatkowego czyni przepis zbędnym, co jest sprzeczne z zasadą racjonalności prawodawcy domniemanie racjonalności prawodawcy uważa się za niezbędne założenie każdej interpretacji przepisów prawnych

Skład orzekający

Marzena Kowalewska

przewodniczący sprawozdawca

Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

sędzia

Alicja Polańska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących łącznego stosowania ulg podatkowych do małżonków, w szczególności ulgi meldunkowej, oraz zasady wykładni prawa oparte na racjonalności prawodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w latach 2007-2008 oraz specyfiki ulgi meldunkowej. Może być mniej bezpośrednio stosowalna do innych ulg lub przepisów, gdzie wymogi są ściśle indywidualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnej sytuacji sprzedaży mieszkania przez małżonków i interpretacji przepisu, który może mieć wpływ na finanse wielu osób. Wyjaśnia, jak sąd podchodzi do wykładni przepisów, gdy organ podatkowy uznaje część ustawy za zbędną.

Ulga meldunkowa dla małżonków: czy wystarczy zameldowanie jednego z Was?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 400/11 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2011-06-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-04-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska
Marzena Kowalewska /przewodniczący sprawozdawca/
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Sygn. powiązane
II FSK 2214/11 - Postanowienie NSA z 2012-07-30
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną intepretację indywidualną
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 51 poz 307
art. 21 ust. 1 pkt 126 art. 21 ust. 21-22
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi A. S. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zastosowania przepisów prawa podatkowego 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej działającego z upoważnienia Ministra Finansów na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
A.S. w dniu 27 września 2010 r. r. złożył wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie warunków skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 21 ust.1 pkt 126 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Opisując stan faktyczny wnioskodawca wskazał, iż w dniu 19 marca 2007 r. zakupił wraz z małżonką spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, stając się jego właścicielem. W dniu 7 kwietnia 2010 r. lokal mieszkalny został sprzedany w ramach ustawowej wspólności majątkowej. W lokalu tym, od dnia 28 września 2007 r. do dnia sprzedaży, zameldowana na pobyt stały była żona razem z dziećmi. Natomiast Wnioskodawca w tym okresie zamieszkiwał w ww. lokalu, ale zameldowany był w innym miejscu.
W związku z powyższym, A.S. zadał pytanie, czy żeby móc skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, wnioskodawca musi być zameldowany wraz z małżonką na pobyt stały przez okres 12 miesięcy, czy ten obowiązek może dotyczyć jednego z małżonków?
Przedstawiając swoje stanowisko w sprawie, wnioskodawca stwierdził, że warunkiem do zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 126 z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.)dalej p.d.f., , jest zameldowanie w sprzedawanym lokalu na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia. Natomiast art. 21 ust. 22 cyt. ustawy stanowi, że ww. zwolnienie ma zastosowanie łącznie do obojga małżonków co oznacza, że w przypadku sprzedaży prawa do lokalu przez małżonków warunki zwolnienia muszą być w odniesieniu do nich rozpatrywane łącznie. Ustawa nie stwierdza, że przesłanki zwolnienia powinny zaistnieć dla każdego z małżonków z osobna, ewentualnie, że spełnienie przez jednego z nich nie wyłącza konieczności spełnienia ich przez współmałżonka. W związku z powyższym, zdaniem Wnioskodawcy również Jemu powinno przysługiwać zwolnienie od podatku dochodowego, gdyż współmałżonka była zameldowana w sprzedanym lokalu na pobyt stały przez okres 12 miesięcy.
Dyrektor Izby Skarbowej w B., działając w imieniu Ministra Finansów, w dniu [...] wydał interpretacją indywidualną Nr [...] w której stwierdził, iż stanowisko A.S. jest nieprawidłowe.
Uzasadniając swoje stanowisko organ podatkowy wskazał, iż zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) p.d.f. źródłem przychodów jest odpłatne zbycie:
nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
prawa wieczystego użytkowania gruntów
- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.
Organ podatkowy wskazał dalej, iż skoro odpłatne zbycie ww. prawa do lokalu nastąpiło przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie stanowi ono źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 p.d.f.. Z uwagi na fakt, iż przedmiotowy lokal mieszkalny Wnioskodawca wraz z małżonką nabył w 2007 r., w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r. Stosownie bowiem do art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1316) do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) - c) p.d.f., nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) w okresie od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2008 r., stosuje się zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r.
Przepis art. 30 e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. - stanowi, iż podatek od dochodu ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) wynosi 19 % podstawy obliczenia podatku. Podatek ten płatny jest w terminie złożenia zeznania, o którym mowa w art. 45, za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie. Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) - c) nie łączy się z przychodami (dochodami) z innych źródeł.
Podstawą obliczenia podatku jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.
Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości, co wynika z treści art. 19 ust. 1 ustawy, jest jej wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej, którą zgodnie z ust. 3 tegoż artykułu, określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca odpłatnego zbycia.
Stosownie do przepisu art. 22 ust. 6c p.d.f. koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), z zastrzeżeniem ust. 6d, stanowią udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania.
Jednakże zważywszy na treść art. 21 ust. 1 pkt 126 ww. ustawy - w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2008 r. - wolnymi od podatku dochodowego są przychody uzyskane z odpłatnego zbycia:
budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku,
lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu,
spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie,
prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie
- jeżeli podatnik był zameldowany w budynku lub lokalu wymienionym w lit. a)-d) na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia.
Nadto, organ podatkowy podkreślił, iż ujęty w tym przepisie katalog rzeczy i praw, których sprzedaż objęta jest zwolnieniem jest katalogiem zamkniętym.
Zwolnienie to ma zastosowanie do przychodów podatnika, który w terminie 14 dni od dnia dokonania odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa majątkowego złoży oświadczenie, że spełnia warunki do zwolnienia (art. 21 ust. 21 ww. ustawy). Oznacza to, że nie złożenie oświadczenia lub złożenie go po terminie powoduje brak prawa do zwolnienia. Wymóg złożenia w terminie tego oświadczenia jest bowiem, obok zameldowania na pobyt stały w sprzedawanym lokalu lub budynku przez okres 12 miesięcy, warunkiem koniecznym do zastosowania omawianego zwolnienia. Dyrektor Izby Skarbowej w B., działający w imieniu Ministra Finansów wskazał dalej, iż na mocy przepisu art. 8 ust. 3 cytowanej ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw oświadczenie, o którym mowa w art. 21 ust. 21 p.d.f., w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r., składa się w terminie złożenia zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. 1 ustawy, za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy.
Przepis art. 21 ust. 1 pkt 126 ww. ustawy, nie określa daty, od której należy liczyć okres zameldowania, nie uzależnia zameldowania, a tym samym prawa do zwolnienia, od posiadania tytułu własności do nieruchomości lub lokalu, lecz stanowi, że istotny jest fakt zameldowania podatnika na pobyt stały w zbywanym lokalu czy też budynku przez wyżej wskazany okres. W tej sytuacji ze zwolnienia skorzystać może podatnik, który był zameldowany w zbywanym budynku lub lokalu mieszkalnym w okresie nieprzypadającym bezpośrednio przed dniem zbycia, gdyż każdy roczny okres zameldowania uprawnia do zwolnienia.
Stosownie do treści art. 21 ust. 22 cytowanej ustawy zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 126 tegoż artykułu, ma zastosowanie łącznie do obojga małżonków.
Analizując zacytowane przepisy, organ podatkowy wskazał, że ustawodawca kreując przedmiotowe zwolnienie w postaci ulgi meldunkowej w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 126 bezsprzecznie w jego treści zawarł sformułowanie "jeżeli podatnik był zameldowany". Zatem odnosząc się do kwestii zastosowania zwolnienia w przypadku odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego stanowiącego współwłasność obojga małżonków, istotne znaczenie ma okoliczność, że podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu jest odrębnie każdy z małżonków, a nie małżonkowie łącznie. Tak więc w ocenie organu podatkowego, obowiązek rozliczenia w przypadku sprzedaży takiego lokalu dotyczy każdego z małżonków oddzielnie.
Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 tejże ustawy, małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów. Zasadą ustawową jest zatem, iż małżonkowie są podatnikami każdy z osobna a w szczególnych przypadkach ustawa zezwala na łączne opodatkowanie małżonków, nie powoduje to jednak, że małżonkowie stają się jednym podatnikiem, gdyż podatnikiem nadal pozostaje osoba fizyczna. Organ podatkowy zaznaczył przy tym, iż w przypadku dochodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c).,nie znajduje zastosowania art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ dochody z tego tytułu zostały wyłączone z możliwości łącznego opodatkowania. Skoro zatem każdy z małżonków jest odrębnie podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, to również warunki zastosowania zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 126 p.d.f., należy rozpatrywać odrębnie dla każdego małżonka.
Organ podatkowy podkreślił, że przepis art. 21 ust. 1 pkt 126 w związku z art. 21 ust. 22 jest jednoznaczny w wykładni gramatycznej, gdyż wyraźnie stwierdza, że wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego lub udziału w takim lokalu - jeżeli podatnik był zameldowany w budynku lub lokalu wymienionym w lit. a)-d) na pobyt stały, przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia. Tak więc zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 126 ww. ustawy ma zastosowanie do podatników, a nie podatnika i jego małżonka, co oznacza, że każde z nich musi spełnić warunki uprawniające do przedmiotowego zwolnienia. Przeciwne twierdzenia są zaś niedopuszczalne i sprzeczne z konstytucyjną, zasadą równości, gdyż pozwalałoby to na korzystanie ze zwolnień osobom, które nie spełniają warunków do tychże zwolnień.
Reasumując organ podatkowy wskazał, iż dochód uzyskany ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w części przypadającej na Wnioskodawcę, podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym na zasadach określonych w art. 30e ww. ustawy.
A.S., pismem z dnia 7 stycznia 2011 r., wezwał Dyrektora Izby Skarbowej w B. działającego w imieniu Ministra Finansów, do usunięcia naruszenia, do którego doszło wskutek błędnego zinterpretowania przez organ art. 21 ust.1 pkt 126 p.d.f., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2008 r.
Dyrektor Izby Skarbowej w B., pismem z dnia [...] o nr [...], stwierdził brak podstaw do zmiany przedmiotowej interpretacji indywidualnej.
A.S. pismem z dnia 10 marca 2011 r., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na interpretację indywidualną z dnia [...]. Zaskarżonej interpretacji zarzucił naruszenie art. 120 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu skargi, skarżący ponownie opisał stan faktyczny sprawy wskazując, iż w przedmiotowej interpretacji błędnie uznano, że podatnik, który nabył lokal wraz z małżonkiem na zasadzie ustawowej wspólnoty majątkowej musi być zameldowany w zbywanym mieszkaniu, jeżeli chce skorzystać z uprawnienia do zwolnienia. Jak wskazał skarżący, nie zgadza się z tym stanowiskiem ponieważ, zgodnie z art. 21 ust. 22 ustawy zwolnienie dotyczy łącznie obojga małżonków, niezależnie od tego czy współmałżonek był zameldowany w tym mieszkaniu, czy nie. Wskazał przy tym na wyrok NSA z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt II FSK 949/09.
Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny przeprowadza kontrolę aktów wydawanych przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Należy również dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a " p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Rozpoznając sprawę na skutek wniesionej skargi według kryterium legalności zaskarżonej interpretacji indywidualnej, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w sprawie osadza się na wykładni przepisów art. 21 ust. 1 pkt 126
w zw. z art. 21 ust.21 i ust.22 i art. 6 ust.1 p.d.f. Rolą Sądu było zatem zbadanie, czy dokonana przez organ podatkowy wykładnia tych przepisów była prawidłowa i dawała podstawę do stwierdzenia, że małżonkowie mogą skorzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego w ramach ulgi meldunkowej jedynie wówczas, gdy oboje spełniają warunki do zastosowania ulgi tj. każdy z nich był zameldowany w lokalu mieszkalnym na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia lokalu.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, analizy wymaga przede wszystkim treść art. 10, art. 21 ust. 1 pkt 126 w związku z ust. 21 i ust. 22 p.d.f.
Zgodnie z przepisem art. 10 ust. 1 pkt 8 p.d.f. źródłami przychodów jest odpłatne zbycie,
z zastrzeżeniem ust. 2:
a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,
d) innych rzeczy,
- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.
Z kolei w myśl obowiązującego w latach 2007 – 2008 przepisu art. 21 ust. 1 pkt 126 p.d.f. zwolnione od podatku zostały przychody uzyskane z odpłatnego zbycia:
a) budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku,
b) lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu,
c) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie,
d) prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie
- jeżeli podatnik był zameldowany w budynku lub lokalu wymienionym w lit. a)-d) na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia, z zastrzeżeniem ust. 21 i 22.
Zgodnie z art. 21 ust. 21 p.d.f. zwolnienie, o którym mowa wyżej ma zastosowanie do przychodów podatnika, który, w terminie 14 dni od dnia dokonania odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa majątkowego, złoży oświadczenie, że spełnia warunki do zwolnienia, w urzędzie skarbowym, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika. Jednakże zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1316) podatnicy, do których ma zastosowanie ust. 1, oświadczenie, o którym mowa w art. 21 ust. 21 p.d.f. w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r., składają w terminie złożenia zeznania. o którym mowa w art. 45 ust. 1 p.d.f., w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy. W przypadku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, 14-dniowy termin określony w art. 21 ust. 21 p.d.f., w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r., nie ma zastosowania. W myśl natomiast art. 21 ust. 22 powyższe zwolnienie ma zastosowanie łącznie do obojga małżonków.
Jako warunek zwolnienia podatkowego ustawodawca wprowadził wymóg co najmniej 12 miesięcznego zameldowania na pobyt stały. Wymóg 12 - miesięcznego zameldowania na pobyt stały pod oznaczonym adresem odnosi się do podatnika. W myśl art. 1 p.d.f. ustawa ta reguluje opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób fizycznych, a zatem podatnikiem jest osoba fizyczna. Każdy więc z małżonków jest odrębnym podmiotem podatku (art. 6 ust. 1 p.d.f.). Każdy z nich odrębnie osiąga dochód, a zatem odrębnie u każdego z nich zachodzi zdarzenie powodujące powstanie stosunku podatkowo-prawnego. Również odrębnie w odniesieniu do każdego z nich ustalane jest prawo dokonywania różnego rodzaju odliczeń czy zwolnień, zmniejszających podstawę opodatkowania.
W literaturze przedmiotu jest wyrażany pogląd, że łączne opodatkowanie małżonków uregulowane w art. 6 ust. 2 p.d.f. stanowi jedynie techniczny sposób ustalania wysokości podatku, nie kreuje zaś grupowego podmiotu podatku w postaci małżeństwa (por. M.Kalinowski, Podmiotowość prawna podatnika, Toruń 1999, s.174). Skoro podatnikiem jest każdy z małżonków odrębnie, to w braku regulacji zawartej w art. 21 ust. 22 p.d.f. nie budziłoby wątpliwości, że powyższe zwolnienie podatkowe ma zastosowanie jedynie do tego z nich, który był zameldowany w lokalu mieszkalnym na okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed odpłatnym zbyciem i że warunkiem skorzystania ze zwolnienia przez obydwu małżonków jest zameldowanie każdego z nich na wskazany wyżej okres. Jeżeli jednak w art. 21 ust. 22 p.d.f. stanowi się, że ulga meldunkowa ma zastosowanie łącznie do obojga małżonków, to w ocenie Sądu, mimo że warunek zameldowania spełnia tylko jeden z małżonków, zwolnienie od podatku przychodów z odpłatnego zbycia ma zastosowanie również do małżonka, który tego warunku nie spełnia. Tylko wtedy zwolnienie podatkowe będzie miało zastosowanie łącznie do obojga małżonków. Natomiast sporządzona interpretacja organu podatkowego przesądza o tym, że przepis art. 21 ust. 22 p.d.f. staje się zbędny.
W ocenie Sądu nie jest uprawnione stanowisko, tak jak to uczynił organ interpretacyjny w niniejszej sprawie, poprzez przyjęcie, że "łącznie" oznacza "odrębnie" przez każdego z małżonków. Nie można przyjmować za prawidłową takiej interpretacji, która uznawałaby jakieś sformułowanie tekstu za zbędne.
Z założenia językowej racjonalności prawodawcy wyprowadzić można regułę interpretacyjną szczególnie istotną dla rozstrzygnięcia niniejszej skargi, że każde słowo użyte w tekście prawnym jest potrzebne dla zrekonstruowania podatkowej normy postępowania (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 1994 r., SA/Po 692/94, a także WSA w Gliwicach z dnia 9 czerwca 2009 r., I SA/Gl 215/09). Ponadto. podkreślić należy, że również Trybunał Konstytucyjny (uchwała z dnia 14 czerwca 1995 r. sygn. akt W 19/94, wyrok z dnia 9 czerwca 1998r., OTK 1998/4/50) uznał za niezgodną z założeniem o racjonalności prawodawcy, leżącym u podstaw poprawnej wykładni przepisów prawa takiej wykładni, która prowadziłaby do wniosku, że pewien fragment przepisu należałoby uznać za całkowicie zbędny. Wykładnia, której przyjęcie prowadzi do uznania przepisu za zbędny prowadzi do uznania nieracjonalnego działania ustawodawcy. Domniemanie racjonalności prawodawcy uważa się za niezbędne założenie każdej interpretacji przepisów prawnych. Wynika z niego zasada nakazująca odrzucić wykładnię, która pozwoliłaby uznać, że przepis lub fragment interpretowanego przepisu (jego treść) nie ma znaczenia dla rezultatów interpretacji.
W konkluzji wskazać należy, że Sąd podziela stanowisko skarżącej, że z przepisów
art. 21 ust. 1 pkt 126 w zw. z art. 21 ust. 22 p.d.f. wynika, iż spełnienie warunku niezbędnego do skorzystania z ulgi meldunkowej przez jednego z małżonków (przesłanki zameldowania na okres stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy w zbywanym lokalu) powoduje, że
z przedmiotowej ulgi mogą skorzystać łącznie oboje małżonkowie. Oznacza to tym samym, że zaskarżona interpretacja wydana została z naruszeniem art. 21 ust. 1 pkt 126 w zw. z art. 21 ust. 22 p.d.f., co uzasadnia jej uchylenie na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a.
Z powyższych względów należało uznać, że zasadnie zarzucono w skardze naruszenie przez organ podatkowy prawa materialnego tj. art. 21 ust. 1 pkt 126 w zw. z art. 21 ust.21 i ust.22 p.d.f. poprzez jego błędną wykładnię. Ponownie dokonując interpretacji organ uwzględni interpretację przepisu dokonana przez sąd.
Uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. Sąd uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności, o czym stanowi art. 146 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie Sąd, orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 ww ustawy.