I SA/SZ 40/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A.C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zmiany ostatecznej decyzji podatkowej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. Podatnik domagał się zmiany decyzji, wskazując na zmianę okoliczności faktycznych po jej wydaniu, polegającą na faktycznym nieotrzymaniu części należności. Organy podatkowe uznały, że art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej, który pozwala na zmianę decyzji ostatecznej w przypadku zmiany okoliczności faktycznych, nie ma zastosowania do decyzji deklaratoryjnych (określających zobowiązanie), a jedynie do decyzji ustalających (kształtujących zobowiązanie). Ponadto, zgodnie z przepisami przejściowymi ustawy nowelizującej Ordynację podatkową, do wniosków złożonych po 1 stycznia 2003 r. dotyczących decyzji ostatecznych wydanych przed tą datą, stosuje się przepisy w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją. W tym brzmieniu art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej dotyczył jedynie decyzji ustalających. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, podzielając argumentację organów podatkowych. Sąd wskazał, że decyzja wydana w stosunku do skarżącego była decyzją deklaratoryjną, a zatem nie podlegała zmianie w trybie art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd odrzucił również zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji RP, uznając, że organy działały na podstawie i w granicach prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zmiany decyzji ostatecznych, w szczególności rozróżnienie między decyzjami ustalającymi a deklaratoryjnymi oraz stosowanie przepisów przejściowych.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją Ordynacji podatkowej w 2003 r. i specyfiki decyzji deklaratoryjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepis art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej, pozwalający na zmianę decyzji ostatecznej w przypadku zmiany okoliczności faktycznych, ma zastosowanie do decyzji deklaratoryjnych (określających zobowiązanie podatkowe)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten ma zastosowanie jedynie do decyzji ustalających (kształtujących zobowiązanie podatkowe), a nie do decyzji deklaratoryjnych.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na brzmieniu art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej obowiązującym przed 1 stycznia 2003 r., zgodnie z którym zmiana dotyczyła decyzji ustalających. Ponadto, zgodnie z przepisami przejściowymi, do wniosków złożonych po tej dacie, dotyczących decyzji ostatecznych wydanych przed nią, stosuje się przepisy w dawnym brzmieniu.
Jakie przepisy Ordynacji podatkowej należy stosować do wniosków o zmianę decyzji ostatecznych, które stały się ostateczne przed 1 stycznia 2003 r., a zostały złożone po tej dacie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy stosować przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2003 r.
Uzasadnienie
Przepis art. 24 § 1 ustawy nowelizującej Ordynację podatkową jednoznacznie stanowi, że żądania uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji, które stały się ostateczne przed 1 stycznia 2003 r., podlegają rozpatrzeniu w trybie i na zasadach obowiązujących przed tą datą.
Czy odmowa wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji ostatecznej, gdy przepis umożliwiający taką zmianę nie ma zastosowania, narusza zasady konstytucyjne (np. praworządności, równości)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organy działają na podstawie i w granicach obowiązującego prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, odmawiając wszczęcia postępowania, ponieważ wniosek skarżącego nie spełniał przesłanek do zmiany decyzji ostatecznej. Działanie organów mieściło się w ramach obowiązującego prawa, co wyklucza naruszenie zasad konstytucyjnych.
Przepisy (15)
Główne
o.p. art. 165a § 1
Ordynacja podatkowa
Gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
o.p. art. 254 § 1
Ordynacja podatkowa
W brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2003 r.: Decyzja ostateczna, ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Po 1 stycznia 2003 r. przepis ten został zmieniony i obejmuje również decyzje określające.
Pomocnicze
Dz. U. Nr 169, poz. 1387 art. 24 § 1
Ustawa o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz zmianie niektórych innych ustaw
Żądania uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji, która stała się decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. przed 1 stycznia 2003 r.), podlegają rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
o.p. art. 223 § 2
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 254 § 2
Ordynacja podatkowa
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 8
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 188
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2003 r. dotyczył jedynie decyzji ustalających, a nie deklaratoryjnych. • Do wniosków o zmianę decyzji ostatecznych, które stały się ostateczne przed 1 stycznia 2003 r., stosuje się przepisy w brzmieniu obowiązującym przed tą datą. • Organ podatkowy prawidłowo zastosował art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, odmawiając wszczęcia postępowania, gdy wniosek nie spełniał przesłanek do zmiany decyzji.
Odrzucone argumenty
Organ podatkowy naruszył zasady postępowania podatkowego i konstytucyjne, odmawiając zmiany decyzji ostatecznej mimo zmiany okoliczności faktycznych. • Niedopuszczalne jest opodatkowanie dochodów na podstawie fikcyjnego stanu rzeczy. • Organ naruszył zasadę równości prawa i równego traktowania przez władze publiczne, odmiennie traktując podatnika niż K.C. w podobnej sytuacji. • Decyzja ostateczna stała się rażąco naruszająca prawo z uwagi na zmianę okoliczności.
Godne uwagi sformułowania
organ podatkowy wydając decyzję określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych zobowiązany jest do stosowania przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie zaistnienia zdarzenia • art. 254 Ordynacji podatkowej nie jest przepisem prawa materialnego tylko procesowego • organ ten prawidłowo przyjął, iż – wydając rozstrzygnięcie – zobowiązany był do stosowania przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie zaistnienia zdarzenia, tj. w 2000 r., przy czym nie wiązał tego z przepisami prawa procesowego. • organ podatkowy zobowiązany był wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. • decyzja ostateczna, ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. • Tryb ten nie dotyczył decyzji określających (deklaratoryjnych) zobowiązanie podatkowe, a taka właśnie decyzja została wydana w stosunku do skarżącego w przedmiocie określenia jego zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. • organy podatkowe nie naruszyły w tej sprawie przepisu art. […]
Skład orzekający
Zygmunt Chorzępa
przewodniczący
Marzena Kowalewska
członek
Alicja Polańska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zmiany decyzji ostatecznych, w szczególności rozróżnienie między decyzjami ustalającymi a deklaratoryjnymi oraz stosowanie przepisów przejściowych."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją Ordynacji podatkowej w 2003 r. i specyfiki decyzji deklaratoryjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym – możliwości zmiany ostatecznych decyzji podatkowych. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne stosowanie przepisów i przepisów przejściowych.
“Czy można zmienić ostateczną decyzję podatkową po latach? Sąd wyjaśnia kluczowe rozróżnienie.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.