I SA/Sz 39/24

I SA/Sz 39/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-05-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Anna Sokołowska /przewodniczący/
Marzena Kowalewska /sprawozdawca/
Wiesława Achrymowicz
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 13 par 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu [...] maja 2024 r. sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia spod egzekucji wierzytelności oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 listopada 2023 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. (dalej: "Dyrektor Izby Administracji Skarbowej", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. (dalej: "organ egzekucyjny") z 21 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji wierzytelności w firmie K. S.A.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
Organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec K. J. (dalej: "zobowiązany", "skarżący") na podstawie własnych tytułów wykonawczych.
Wnioskiem z 7 września 2023 r. zobowiązany zwrócił się do organu egzekucyjnego o zwolnienie spod egzekucji wierzytelności w firmie K. S.A. kwoty na: wynagrodzenia za pracę pracowników, spłatę zaległych składek ZUS, fakturę za usługi O. , odsetek od kredytu, zobowiązania wobec biura rachunkowego oraz na bieżące utrzymanie firmy. Do wniosku dołączył m.in. rachunki wystawione przez podwykonawców za wykonaną umowę zlecenia za sierpień 2023 r.
Organ egzekucyjny postanowieniem z 21 września 2023 r. nr [...] odmówił zwolnienia spod egzekucji zajętej wierzytelności, stwierdziwszy, że zwolnienie kwoty [...]zł nie zapewni realizacji zobowiązań podatkowych ze strony zobowiązanego ponieważ we wniosku nie wskazał wierzytelności, które mogłyby być przedmiotem toczącego się postępowania egzekucyjnego po ustaniu współpracy z K. S.A.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z 28 września 2023 r. zobowiązany wniósł zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
• naruszenie przepisu art. 13 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") polegające na uznaniu, że zobowiązany nie posiada ważnego interesu, by określona kwota została zwolniona przez organ z egzekucji;
• naruszenie przepisu art. 1025 Kodeksu postępowania cywilnego polegające na uznaniu przez organ, że należności za pracę pracowników nie mogę zostać zaliczone do ważnego interesu, chociaż zgodnie z przepisami należności te wchodzą w skład pierwszej grupy z kwoty uzyskanej z egzekucji do zaspokojenia, a więc zobowiązany mógłby wypłacić zaległe pensje pracownikom bez konieczności ponoszenia przez nich dodatkowych kosztów.
Postanowieniem z 16 listopada 2023 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy wskazał na cel postępowania egzekucyjnego oraz uznaniowy charakter instytucji zwolnienia spod egzekucji, określonej w art. 13 u.p.e.a.
Następnie zauważył, że zobowiązany kilkukrotnie (12 maja, 15 czerwca, 17 lipca, 16 sierpnia 2023 r.) zwracał się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.
o zwolnienie spod egzekucji wierzytelności w firmie K. S.A.,
a także, że postanowieniami: z 22 maja 2023 r., z 22 czerwca 2023 r., 25 lipca 2023 r.
i 21 sierpnia 2023 r. znak: [...] organ egzekucyjny zwalniał spod egzekucji kwoty na wynagrodzenia za pracę pracowników oraz spłatę składek ZUS.
Organ odwoławczy wskazał, że zobowiązany w trakcie prowadzonego postępowania nie wykazał, że możliwe jest uzyskanie egzekwowanych należności
z innych, należących do niego składników majątkowych. Ponadto z akt sprawy wynika, że 31 lipca 2023 r. wypowiedział umowę współpracy K. S.A., w związku z tym nie będzie już możliwe prowadzenie egzekucji z tego środka egzekucyjnego. W ocenie organu odwoławczego, wobec powyższego zwolnienie wierzytelności z tytułu dostawy towarów i świadczonych usług w firmie K. S.A. oznaczałoby przyzwolenie na bezskuteczność egzekucji.
Na powyższe rozstrzygnięcie zobowiązany złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia
i poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.
• art. 13 § 1 u.p.e.a. polegające na uznaniu, że zobowiązany nie posiada ważnego interesu, by określona kwota została zwolniona przez organ z egzekucji;
• art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775, dalej: "K.p.a."), polegające na uznaniu przez organ, że pojęcie ważnego interesu społecznego nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane,
a przesłankę określoną ważnym interesem społecznym organ egzekucyjny traktuje
w sposób indywidualny, w kontekście okoliczności faktycznych konkretnej sprawy.
W uzasadnieniu skargi powyższe zarzuty zostały uszczegółowione.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana
w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane
w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Należy również podkreślić, że zgodnie z art. 133 p.p.s.a. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności rozstrzygnięcia bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem oceny Sądu w sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 16 listopada 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 21 września 2023 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia składnika majątkowego spod egzekucji.
Osią sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności odmówienia skarżącemu zwolnienia spod egzekucji wierzytelności w firmie K. S.A.
Skarżący argumentował, że zastosowany środek egzekucyjny uniemożliwia mu zaspokojenie innych zobowiązań, w tym publicznoprawnych (składek ZUS, wynagrodzeń pracowników, odsetek od kredytu, bieżące utrzymanie firmy), a więc utrudnia prowadzenie działalności gospodarczej. Podniósł, że zwolnienie wierzytelności jest niezbędne celem ochrony wierzycieli, a odmowa zwolnienia doprowadzi do jeszcze wyższych zaległości z ww. tytułów.
W swoim stanowisku organ argumentował, że wobec braku realnej szansy na wyegzekwowanie zaległości z innych składników majątkowych (braku wskazania takiego składnika majątkowego po ustaniu współpracy z K. S.A.) niezasadne byłoby odstąpienie od zajęcia składnika majątkowego. Zdaniem organu, z instytucji uregulowanej w art. 13 u.p.e.a. nie można czynić źródła finansowania bieżących zobowiązań.
Sąd podziela argumentację organu.
Zgodnie z art. 7 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Z § 2 ww. przepisu wynika zaś, że organ stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Należy w tym kontekście zwrócić uwagę na zasadę celowości, będącą jedną z podstawowych zasad postępowania egzekucyjnego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 sierpnia 2012 r., sygn. II FSK 139/11, oznacza ona podejmowanie w toku postępowania takich postanowień i innych czynności, które zmierzają najprostszą drogą do wykonania przez zobowiązanego spoczywającego na nim obowiązku.
Organ egzekucyjny może jednak, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części, określone składniki majątkowe zobowiązanego, o czym stanowi art. 13 § 1 u.p.e.a.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że rozstrzygnięcie
w sprawie zwolnienia z egzekucji ma charakter uznaniowy (wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2022 r., sygn. III FSK 4721/21; Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Warszawie z dnia 14 sierpnia 2007 r., sygn. III SA/Wa 4373/06
i w Bydgoszczy z dnia 7 czerwca 2022 r., sygn. I SA/Bd 264/22, opubl. w CBOSA). Oznacza to, że nawet stwierdzenie przesłanek do zastosowania zwolnienia z egzekucji nie zobowiązuje organu do wydania rozstrzygnięcia na korzyść wnioskodawcy.
Uznanie administracyjne to sytuacja, w której ustawodawca daje organowi możliwość wyboru konsekwencji prawnych. "Wybór ten jednak nie jest zupełnie dowolny i swobodny, ale ograniczony przez ustawodawcę w samej normie wprowadzającej uznanie" (J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Wolters Kluwer 2018, s. 409).
W przypadku wprowadzenia uznania administracyjnego, organ podejmuje decyzje nie tylko na podstawie ustawy, ale także z uwzględnieniem zasad celowości i sprawiedliwości oraz szczególnych cech stanu faktycznego (zob. J. Zimmermann, op. cit., s. 413). "Skoro prawo daje organowi administracji możliwość wyboru, to każdy wybór mieszczący się
w ramach tego upoważnienia jest zgodny z prawem i on sam nie może być z zasady zakwestionowany przez sąd administracyjny. Kontrolując akty swobodne, sąd administracyjny może więc tylko badać, czy nie zostały przekroczone granice uznania
i czy podjęte rozstrzygnięcie nie było dowolne" (J. Zimmermann, op. cit., s. 417). "Uznanie administracyjne nie jest sferą wolną od związania konstytucyjnego i ustawowego, a także nie jest sferą wolną od kontroli sądów administracyjnych" (M. Jaśkowska w: Instytucje prawa administracyjnego System Prawa Administracyjnego Tom 1, red. R. Hauser, A. Wróbel, Z. Niewiadomski, C.H.Beck 2015, s. 298). W orzecznictwie sądów administracyjnych zostało przyjętych szereg reguł dotyczących kontroli aktu uznaniowego. Jedną z nich jest konieczność zgodności uznania z ogólnymi zasadami prawa, Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej oraz zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego. Szczególnie podkreślane jest znaczenie kontroli zgodności aktu uznaniowego z art. 7, art. 8, art. 11, art. 15 i art. 107 K.p.a. oraz z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa.
Wynika z powyższego, że mimo iż sądowa kontrola takiego aktu ma zakres ograniczony, to jednak wymaga zbadania, czy akt ten nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy, oraz czy takiego wyboru dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd bada, czy w postępowaniu podjęto wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz czy organ uwzględnił słuszny interes strony. Kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie aktu uznaniowego, z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną. Ocenie Sądu nie podlegają natomiast kryteria słuszności, czy celowości podjętego rozstrzygnięcia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. I OSK 130/10 i z dnia 6 listopada 2014 r. sygn. I OSK 1981/14).
W wyrokach z dnia 10 maja 2012 r., sygn. I OSK 292/12 i I OSK 369/12 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uzasadnienie aktu wydanego w ramach uznania administracyjnego, winno być "na tyle wyczerpujące i zindywidualizowane, aby sąd administracyjny był w stanie ocenić, czy zawarte w decyzji rozstrzygnięcie nie zapadło z przekroczeniem granic uznania administracyjnego". Z kolei w wyroku z dnia 19 stycznia 2010 r. sygn. II FSK 1254/08, NSA podkreślił, że "organ zobowiązany jest w sposób czytelny i umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania. Konieczne jest zatem wskazanie wyraźnych kryteriów decyzyjnych (dóbr chronionych przez prawo), w tym zwłaszcza znajdujących oparcie w wartościach konstytucyjnych, dopiero bowiem ich należyta identyfikacja i ustalenie ich hierarchii na tle konkretnego stanu faktycznego pozwala na instancyjną kontrolę rozstrzygnięcia mającego charakter uznaniowy, odwołującego się do ocen". Uzasadnienie aktów z zakresu administracji publicznej, winno spełniać rolę informacyjną i edukacyjno-perswazyjną w stosunku do ich adresatów i umożliwiać kontrolę ich poprawności. Z tego względu motywy, które legły u podstaw rozstrzygnięcia powinny być tak sformułowane, aby strona mogła poznać w pełni tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć, i w miarę możliwości zaakceptować, zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu jej sprawy. Istotne jest również, by na tej podstawie sąd administracyjny mógł skontrolować, czy podjęty akt nie ma charakteru dowolnego i mieści się w granicach swobodnego uznania (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 lipca 2021 r., sygn. III SA/Kr 485/20 i sygn. III SA/Kr 483/20).
To zobowiązany ubiegając się o zwolnienie spod egzekucji, musi wykazać posiadanie ważnego interesu w zwolnieniu określonych składników majątkowych spod egzekucji.
Pojęcie ważnego interesu zobowiązanego należy rozumieć nie jako subiektywne przekonanie zobowiązanego o potrzebie zwolnienia rzeczy z egzekucji, ale jako obiektywne uwarunkowania, rozpatrywane w kontekście okoliczności faktycznych konkretnej sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2011r., sygn. II FSK 489/10).
Uwzględnienie wniosku o zwolnienie z egzekucji nie może prowadzić do bezskuteczności egzekucji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. II FSK 1791/12). Należy przyjąć, że skoro ustawodawca nie zabezpiecza obecnie interesów wierzyciela, poprzez uzależnienie od jego zgody, możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku zobowiązanego o zwolnienie z egzekucji, to okolicznościom związanym z ważnym interesem zobowiązanego, można przeciwstawiać okoliczności związane z interesem wierzyciela (egzekucyjnego). W szczególności niemożność zaspokojenia takiego wierzyciela, może być rozpatrywana w kontekście ważnego interesu zobowiązanego. Instytucja zwolnienia z egzekucji składnika majątkowego, stanowiąca ochronę dla zobowiązanego, nie może jednocześnie doprowadzić do zaprzepaszczenia całkowicie celu postępowania egzekucyjnego, którym jest zaspokojenie wierzyciela i nie może całkowicie pomijać interesu wierzyciela (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. II SA/Go 596/22).
Zachowuje zatem aktualność pogląd, że zobowiązany musi nie tylko przedstawić argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z jego innych składników majątkowych. Uwzględnienie wniosku o zwolnienie spod egzekucji nie może prowadzić do bezskuteczności egzekucji (P. M. Przybysz (w:) Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, LEX/el. 2023, art. 13; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2022 r., sygn. III FSK 9/22; z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. II GSK 154/15; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. I SA/Łd 997/07). Organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do złożenia stosownych wyjaśnień w tym zakresie. Ciężar udowodnienia powyższych okoliczności spoczywa na zobowiązanym.
Trafna będzie zatem odmowa zwolnienia składnika majątkowego z egzekucji,
w sytuacji gdy zobowiązany nie posiada innych składników majątkowych podlegających egzekucji (wyroki: Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Bydgoszczy z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. I SA/Bd 442/10; w Łodzi z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. I SA/Łd 997/07).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, iż organy słusznie podniosły, że skarżący nie wykazał, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych składników majątkowych, po wypowiedzeniu współpracy przez zobowiązanego K. S.A.
Zdaniem Sądu zasadnie także przyjęto, że ochrona ważnego interesu zobowiązanego nie może doprowadzić do sytuacji, w której niemożliwe będzie przeprowadzenie skutecznej egzekucji administracyjnej.
W konsekwencji wnioski organów o braku okoliczności przemawiających za zwolnieniem spod egzekucji wierzytelności skarżącego nie są dowolne.
Sąd ponownie zauważa, iż celem art. 13 § 1 u.p.e.a. jest ochrona interesów zarówno zobowiązanego jak i wierzyciela. Instytucja ukształtowana w tym przepisie nie może jednak prowadzić do sytuacji, w której egzekucja okaże się bezskuteczna. Tym samym organy trafnie uznały, że w interesie publicznym leży odmowa obecnemu wnioskowi skarżącego, zwłaszcza, że skarżący wielokrotnie korzystał już z instytucji zwolnienia w odniesieniu do zajętej wierzytelności, tak więc nie można uznać, że organ egzekucyjny pominął interes zobowiązanego. Zasadnie, w ocenie Sądu, organ wskazał, że z instytucji zwolnienia składników spod egzekucji nie można czynić zasady i sposobu na finansowanie działalności gospodarczej. Skarżącego, jak każdego innego przedsiębiorcę obciąża ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej, w tym ryzyko spłaty znacznych zobowiązań. Wielokrotne zwalnianie skarżącego spod egzekucji przez organ egzekucyjny, naruszałoby zasadę równości wobec prawa.
Sąd nie podzielił także zarzutów skargi co do naruszeń przepisów prawa procesowego odnoszących się do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy.
Organy poprawnie wskazały, że skarżący nie wykazał alternatywnego
i skutecznego sposobu uregulowania dochodzonych należności, ani składnika majątkowego, z którego możliwe jest uzyskanie należności (np. w drodze sprzedaży), po wypowiedzeniu współpracy z kontrahentem. W ocenie Sądu, za skuteczne wykazanie powyższego składnika majątkowego, zasadnie organ nie uznał wskazanego (dopiero na etapie skargi) zajęcia nieruchomości. Ma rację organ, że egzekucja z nieruchomości, co do zasady jest egzekucją bardziej złożoną, uciążliwą i czasochłonną. Samo zajęcie nie przesądza natomiast, że nieruchomość zostanie sprzedana.
Jak wcześniej wskazano, aby określony składnik majątku został zwolniony spod egzekucji zobowiązany powinien przedstawić nie tylko argumenty przemawiające za jego zwolnieniem, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych składników majątkowych. Zwolnienie nie powinno prowadzić do bezskuteczności egzekucji. W rozpoznawanej sprawie, wobec wypowiedzenia stałej współpracy z kontrahentem było to realne, zwłaszcza wobec twierdzenia skarżącego o narastaniu zadłużenia z innych tytułów. Dokonane jedynie zabezpieczenie na nieruchomości skarżącego nie ma wpływu na powyższą ocenę, nie oznacza bowiem automatycznie, że egzekucja zakończy się ze skutkiem pozytywnym dla wierzycieli. Jednocześnie należy wskazać, iż przytoczona zasada nie stanowi treści przepisu. Została ona wypracowana przez orzecznictwo i należy oceniać poprawność jej zastosowania na tle konkretnych stanów faktycznych. Zawsze jednak ciężar dowodu będzie w tym przypadku spoczywał na wnioskującym. W sprawie, skarżący nie przedstawił w tym zakresie żadnej argumentacji, poza powołaniem się – i to dopiero na etapie skargi - na zajęcie nieruchomości. Nie przedstawił nawet jej wartości, nie uprawdopodobnił, że jest możliwe wyegzekwowanie z niej całości zadłużenia objętego tytułami wykonawczymi.
Zdaniem Sądu w kontrolowanym postanowieniu stanowisko zostało właściwie
i szczegółowo uzasadnione, z odwołaniem się do stanu faktycznego wynikającego
z materiału dowodowego, jak i powołaniem stanu prawnego. Brak akceptacji rozstrzygnięcia przez skarżącego nie prowadzi wszakże do konkluzji, że postępowanie w niniejszej sprawie przeprowadzono w sposób wadliwy.
Jak już wskazano, instytucja zwolnienia spod egzekucji działa na zasadzie rozstrzygania spraw w oparciu o uznanie administracyjne. Uznanie administracyjne samo w sobie nie stanowi przedmiotu kontroli sądu, gdyż kontrola ta koncentruje się wokół kwestii, czy postanowienie zostało podjęte zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, w szczególności czy wydano je w oparciu
o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny poddał wnikliwej analizie stan sprawy w aspekcie przesłanek z art. 13 § 1 u.p.e.a. Wbrew zarzutom podniesionym przez skarżącego, nie doszło do naruszenia tego przepisu. Organy egzekucyjne, rozpatrując wniosek skarżącego o zwolnienie spod egzekucji wierzytelności należnej od wymienionego kontrahenta, w sposób należyty ustaliły
i rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz przesłanki wymagane przepisami prawa, czemu dały wyraz w uzasadnieniach swych postanowień. Nie doszło również do naruszenia art. 7 K.p.a., ani też innych zasad postępowania, czy zasad konstytucyjnych.
W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na jej wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu dostępne są na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.