I SA/SZ 387/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy decyzję organu egzekucyjnego w sprawie kosztów egzekucyjnych, uznając, że opłata egzekucyjna została naliczona prawidłowo zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Spółka F. S. skarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące kosztów egzekucyjnych. Spółka kwestionowała wysokość opłaty egzekucyjnej, twierdząc, że była ona nieuzasadniona i stanowiła naruszenie Konstytucji. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a opłata została naliczona zgodnie z prawem obowiązującym od 2021 roku, uwzględniając fakt, że środki zostały wyegzekwowane przez organ, a nie wpłacone dobrowolnie przez spółkę.
Sprawa dotyczyła skargi F. Spółki akcyjnej na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie kosztów egzekucyjnych. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte wobec Spółki na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego zaległości z tytułu podatku VAT. Po zajęciu rachunków bankowych Spółki, bank przekazał organowi egzekucyjnemu kwotę pokrywającą należność. Następnie organ egzekucyjny obciążył Spółkę kosztami egzekucyjnymi w kwocie [...] zł. Spółka wniosła zażalenie, a następnie skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Konstytucji RP oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca argumentowała, że opłata egzekucyjna była nieuzasadniona i w rażącej dysproporcji do podjętych czynności, a także że dokonała wpłaty własnej, co powinno skutkować zastosowaniem niższego wymiaru opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021 r., które wprowadzają nowy system naliczania kosztów egzekucyjnych. Sąd podkreślił, że opłata egzekucyjna została naliczona zgodnie z art. 64 § 4 u.p.e.a. (10% wyegzekwowanych środków, maksymalnie 40 000 zł), a nie na podstawie przepisów obowiązujących do 2021 r., na które powoływała się Spółka. Sąd stwierdził również, że środki zostały przekazane przez bank w wyniku realizacji zajęcia (oznaczone skrótem "RZ"), a nie w wyniku dobrowolnej wpłaty Spółki, co wyklucza zastosowanie art. 64 § 5 u.p.e.a. Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów proceduralnych ani konstytucyjnych, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, opłata egzekucyjna została naliczona prawidłowo zgodnie z art. 64 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021 r. Nowe przepisy wprowadzają system naliczania opłat proporcjonalny do wyegzekwowanych środków, z określoną maksymalną kwotą, co eliminuje potrzebę miarkowania kosztów w oparciu o kryteria takie jak czasochłonność czy stopień skomplikowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy obowiązujące od 2021 r. wprowadzają jasne zasady naliczania opłat egzekucyjnych, które są zgodne z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego. Brak jest podstaw do miarkowania opłat w oparciu o subiektywne kryteria, a wysokość opłaty została ustalona zgodnie z ustawą.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 64 § § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny pobiera opłatę egzekucyjną w wysokości 10% środków pieniężnych wyegzekwowanych na należność pieniężną, odsetki na dzień wyegzekwowania i koszty upomnienia. Maksymalna wysokość opłaty egzekucyjnej wynosi 40 000 zł.
u.p.e.a. art. 64 § § 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W przypadku zapłaty należności pieniężnej, odsetek lub kosztów upomnienia przez zobowiązanego po wszczęciu egzekucji, organ egzekucyjny pobiera opłatę egzekucyjną w wysokości 5% uzyskanych środków, maksymalnie 20 000 zł.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie informacji przekazywanych organowi egzekucyjnemu przez dłużnika zajętej wierzytelności art. 2 § § 2 ust. 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy egzekucyjne prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym od 20.02.2021 r. Opłata egzekucyjna została naliczona zgodnie z art. 64 § 4 u.p.e.a., a nie art. 64 § 5, ponieważ środki zostały wyegzekwowane przez organ, a nie wpłacone dobrowolnie przez spółkę. Obowiązujące przepisy dotyczące kosztów egzekucyjnych są zgodne z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego i nie wymagają miarkowania opłat w oparciu o kryteria czasochłonności czy stopnia skomplikowania.
Odrzucone argumenty
Opłata egzekucyjna była nieuzasadniona i w rażącej dysproporcji do podjętych czynności egzekucyjnych. Spółka dokonała wpłaty własnej, co powinno skutkować zastosowaniem niższego wymiaru opłaty egzekucyjnej (art. 64 § 5 u.p.e.a.). Naruszenie przepisów Konstytucji RP (art. 2, art. 217) oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 77 § 1, 80, 107 § 3).
Godne uwagi sformułowania
"aktualne brzmienie art. 64 § 4 u.p.e.a. realizuje wytyczne Trybunału Konstytucyjnego, tj. wysokość opłaty egzekucyjnej została w nim ustalona w sposób mieszany według stawki procentowej oraz kwotowej jako 10%, nie więcej niż 40 000 zł co zapewnia ochronę przed nadmiernym obciążeniem dłużników kosztami egzekucji i oznacza brak konieczności miarkowania kosztów egzekucyjnych w oparciu o bliżej nieokreślone kryteria." "Miarkowanie takie nie ma uzasadnienia w stanie prawnym obowiązującym od 20 lutego 2021 r." "Przekazując środki pieniężne organowi egzekucyjnemu, dłużnik zajętej wierzytelności będący bankiem albo spółdzielczą kasą oszczędnościowo-kredytową dodatkowo podaje w poleceniu przelewu informację o realizacji zajęcia wierzytelności poprzez podanie skrótu "RZ"."
Skład orzekający
Jolanta Kwiecińska
przewodniczący
Elżbieta Dziel
sprawozdawca
Bolesław Stachura
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących naliczania opłat egzekucyjnych w administracji po zmianach wprowadzonych od 2021 roku, w szczególności w kontekście braku możliwości miarkowania opłat i rozróżnienia między wyegzekwowaniem a wpłatą własną."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego obowiązującego od 20.02.2021 r. i specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i zajmujących się prawem administracyjnym, ponieważ wyjaśnia kwestie naliczania kosztów egzekucyjnych i interpretacji przepisów po istotnych zmianach legislacyjnych.
“Koszty egzekucyjne w administracji: Czy opłata zawsze musi być proporcjonalna do czynności?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Sz 387/24 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2024-10-30 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-06-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Bolesław Stachura Elżbieta Dziel /sprawozdawca/ Jolanta Kwiecińska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151, art. 3 par 2 pkt 2 i 3, art. 134, art. 119 pkt 3, art. 120 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2023 poz 2505 art. 64 par 4, par 4 - 6, Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.) Dz.U. 2023 poz 775 art. 7, 77, 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.) Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 30 października 2024 r. sprawy ze skargi F. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 24 kwietnia 2024 r., nr 3201-IEE2.7192.47.2024.2 w przedmiocie kosztów egzekucyjnych oddala skargę. Uzasadnienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (zwany dalej: "organem odwoławczym", "organem II instancji") zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z 24 kwietnia 2024 r. znak [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] (zwanego dalej: "organem I instancji", "organem egzekucyjnym") z 14 marca 2024 r., znak: [...] w sprawie kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec F. Spółki akcyjnej z siedzibą w S. (zwanej dalej: "Spółką", "stroną", "skarżącą") na podstawie tytułu wykonawczego z 12 lutego 2024 r. nr [...] Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Organ egzekucyjny prowadził wobec Spółki postępowanie egzekucyjne na podstawie ww. własnego tytułu wykonawczego. Dochodzona zaległość obejmowała należność z tytułu nieuiszczonego podatku od towarów i usług za grudzień 2023 roku. Upomnieniem z 29 stycznia 2024 r. (doręczonym 31 stycznia 2024 r.) organ wezwał Spółkę do uregulowania zaległości. Z uwagi na brak spłaty należności, organ egzekucyjny zawiadomieniami z 13 lutego 2024 r. znak [...], znak [...] oraz znak [...] zajął Spółce wierzytelności z rachunków bankowych w [...] Banku S.A. Wyżej wymienione zawiadomienia wraz z ww. tytułem wykonawczym zostały doręczone Spółce 16 lutego 2024 r. W ramach realizacji zajęcia 15 lutego 2024 r. [...] Bank [...] przekazał organowi egzekucyjnemu kwotę w wysokości [...] zł, która w całości pokryła dochodzone należności. Tym samym egzekucja wobec Spółki została zakończona. W piśmie z 19 lutego 2024 r. (w zaskarżonym postanowieniu organ omyłkowo podał: 19 lutego 202 r.) Spółka wystąpiła do organu egzekucyjnego z wnioskiem o doręczenie postanowienia wraz z uzasadnieniem w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych. Organ egzekucyjny 14 marca 2024 r. wydał postanowienie w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych w kwocie [...]zł. Spółka nie zgadzając się ze stanowiskiem organu egzekucyjnego, w piśmie z 29 marca 2024 r. wniosła zażalenie na ww. postanowienie. Zarzuciła naruszenie przepisów: 1) art. 64 § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 - zwanej dalej: u.p.e.a.); 2) art. 2 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm. – zwanej dalej: Konstytucją RP; 3) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 w związku z art. 8 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 - zwanej dalej k.p.a.) w związku z art. 18 u.p.e.a. Mając powyższe na uwadze, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o kosztach egzekucyjnych z wyłączeniem opłaty egzekucyjnej, ewentualnie - o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o kosztach egzekucyjnych wraz z opłatą egzekucyjną w odpowiedniej wysokości przy uwzględnieniu wielkości i czasochłonności podejmowanych przez organ czynności egzekucyjnych, jak również przy uwzględnieniu stopnia skomplikowania sprawy, mając na uwadze, że Spółka w trakcie trwania egzekucji sama dokonała zapłaty dochodzonej kwoty. Organ odwoławczy postanowieniem z 24 kwietnia 2024 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ wskazał, że przedmiotem postępowania jest ocena zasadności obciążenia Spółki kosztami egzekucyjnymi w kwocie [...]zł powstałymi w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Organ podkreślił, że z dniem 20 lutego 2021 r. na mocy art. 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1553 – zwanej dalej: ustawą nowelizującą) weszły w życie nowe przepisy regulujące kwestię kosztów egzekucyjnych. Zmiana przepisów dokonana została w celu zrealizowania wytycznych zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14. Z uwagi na fakt, że egzekucja w niniejszej sprawie prowadzona była na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego 12 lutego 2024 r., do kosztów egzekucyjnych zastosowanie miały już przepisy w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021 r. Z kolei wyroki, na które powołała się Spółka w zażaleniu dotyczą stanów prawnych, które regulowały przepisy u.p.e.a. w zakresie kosztów egzekucyjnych w brzemieniu obowiązującym do 20 lutego 2021 r. Następnie organ odwoławczy powołując się na brzmienie art. 64 § 4 i § 5 u.p.e.a., wyjaśnił, że organ egzekucyjny ww. zawiadomieniem z 13 lutego 2024 r. prawidłowo dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Spółki w [...] Banku [...] Przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu bank odebrał 13 lutego 2024 r., a następnie 15 lutego 2024 r. przekazał do organu egzekucyjnego kwotę [...]tytułem RZ [...] (RZ - realizacja zajęcia). Od momentu dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez organ egzekucyjny, czyli od 13 lutego 2024 r. Spółka nie mogła swobodnie dysponować środkami zgromadzonymi na zajętym rachunku. Organ zauważył także, że zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie informacji przekazywanych organowi egzekucyjnemu przez dłużnika zajętej wierzytelności z dnia 23 lipca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 1313 ze zm.) przekazując środki pieniężne organowi egzekucyjnemu, dłużnik zajętej wierzytelności będący bankiem albo spółdzielczą kasą oszczędnościowo-kredytową dodatkowo podaje w poleceniu przelewu informację o realizacji zajęcia wierzytelności poprzez podanie skrótu "RZ". Po analizie materiału dowodowego w sprawie, organ nie stwierdził również naruszenia przez organ egzekucyjny art. 7, art. 8, art. 77 § 1 w związku z art. 8 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W kontekście powyższych ustaleń uznał, że nie miał podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego, gdyż nie narusza ono obowiązujących przepisów u.p.e.a. jak i przepisów postępowania. Spółka nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego i w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zaskarżyła w całości postanowienie organu II instancji, zarzucając naruszenie: 1) art. 64 § 4 u.p.e.a. poprzez jego błędne zastosowanie i obciążenie Spółki kwotą [...]zł opłaty egzekucyjnej, która to kwota w okolicznościach niniejszej sprawy stanowi opłatę egzekucyjną nieuzasadnioną wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania w stosunku do podejmowanych czynności egzekucyjnych przez organ; 2) art. 2 i art. 217 Konstytucji poprzez obciążenia zobowiązanego maksymalną opłatą egzekucyjną, która jest w rażącej dysproporcji do podjętych przez organ czynności egzekucyjnych; 3) art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. (wszystkie) w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak jakiejkolwiek analizy stanu faktycznego sprawy w kontekście zasadności obciążenia Spółki maksymalną opłatą egzekucyjną; 4) art. 64 § 5 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie przez organ faktu, że Spółka w trakcie trwania postępowania egzekucyjnego w dniu 15 lutego 2024 roku w całości uiściła kwotę będącą przedmiotem egzekucji, w konsekwencji czego obciążenie Spółki maksymalną kwotą [...]zł było niezgodne z prawem; 5) art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i uznanie, że przelew kwoty zaległości nie był wpłatą własną. Mając na uwadze powyższe, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości wraz z poprzedzającym go postanowieniem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (...), przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 - zwanej dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), jak również postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3). Po przeprowadzeniu takiej kontroli przez sąd, postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b oraz lit. c p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (dotyczącego interpretacji przepisów prawa podatkowego). Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a sprawa może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W związku z powyższym sąd rozpoznał sprawę w oparciu o ww. podstawę prawną w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Natomiast badając niniejszą sprawę w ramach powyżej zakreślonej kognicji, sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie określenia skarżącej Spółce wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie wymienionego wcześniej tytułu wykonawczego z dnia 12 lutego 2024 r., w którym wskazano wysokość należności pieniężnej w kwocie [...]zł. Natomiast spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do prawidłowości postępowania organów egzekucyjnych co do kwestii sposobu ustalenia opłaty egzekucyjnej w wysokości [...] zł w świetle art. 64 § 4 u.p.e.a. w brzmieniu od 20 lutego 2021 r. Zdaniem skarżącej w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14 organ mógł obciążyć Spółkę maksymalną opłatą egzekucyjną w kwocie [...]zł, ale tylko w przypadku, gdyby kwota ta była w racjonalnym związku z podjętymi przez organ czynnościami egzekucyjnymi. W ocenie Spółki sytuacja taka nie miała miejsca w niniejszej sprawie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w kontrolowanej sprawie zastosowanie znajdują przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 lutego 2021 r., na mocy których ustawodawca wprowadził nowy system naliczania, poboru oraz rozliczania kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego lub wierzyciela. Ustalony po zmianie przepisów system naliczania opłat za czynności egzekucyjne został uproszczony i na mocy ustawy nowelizującej wprowadzono regulację stanowiącą podstawę do naliczania - co do zasady - opłaty egzekucyjnej pobieranej w wysokości proporcjonalnej do wyegzekwowanych środków pieniężnych, nie więcej niż [...] zł. A obowiązek jej zapłaty uzależniono od efektów czynności egzekucyjnych prowadzących do ściągnięcia dochodzonych należności pieniężnych. Jak słusznie zauważył organ z uwagi na fakt, że egzekucja w niniejszej sprawie prowadzona była na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 12 lutego 2024 r., do kosztów egzekucyjnych zastosowanie mają przepisy w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021 r. (stosownie bowiem do brzmienia art. 15 zdanie pierwsze ustawy nowelizującej z dnia 5 lipca 2019 r. ustawa weszła w życie po upływie 18 miesięcy od dnia ogłoszenia, tj. od dnia 19 sierpnia 2019 r.). Przedmiotowa zmiana przepisów dokonana została celem realizacji wytycznych, zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14. Natomiast wyroki, na które Spółka powołała się w skardze dotyczą stanów prawnych, które regulowały przepisy u.p.e.a. w zakresie kosztów egzekucyjnych w brzemieniu obowiązującym do 20 lutego 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 sierpnia 2023 r., sygn. akt III FSK 1185/22 wskazał, że: "aktualne brzmienie art. 64 § 4 u.p.e.a. realizuje wytyczne Trybunału Konstytucyjnego, tj. wysokość opłaty egzekucyjnej została w nim ustalona w sposób mieszany według stawki procentowej oraz kwotowej jako 10%, nie więcej niż 40 000 zł co zapewnia ochronę przed nadmiernym obciążeniem dłużników kosztami egzekucji i oznacza brak konieczności miarkowania kosztów egzekucyjnych w oparciu o bliżej nieokreślone kryteria. Miarkowanie takie nie ma uzasadnienia w stanie prawnym obowiązującym od 20 lutego 2021 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych, odnoszącym się do wytycznych wskazanych w wyroku TK, wielokrotnie podnoszono, że w przywołanym wyroku Trybunał zakwestionował wyłącznie brak określenia maksymalnych kwot opłaty za zajęcie wierzytelności pieniężnych i opłaty manipulacyjnej (art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a.), nie podważając stosunkowego charakteru tych opłat jako określonego procentu od kwoty egzekwowanej należności. Określenie maksymalnych kwot tych opłat może polegać na odpowiednim zastosowaniu w drodze analogii art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a., określającego maksymalną kwotę opłaty za zajęcie nieruchomości. Miarkowanie tych opłat w oparciu o kryterium pracochłonności, skuteczności i ekwiwalentności czynności egzekucyjnych także w sytuacji, gdy nie przekraczają kwot maksymalnych, nie ma uzasadnienia prawnego. Co prawda w uzasadnieniu wyroku Trybunał nawiązał do efektywności działań organu egzekucyjnego, niemniej wolno sądzić, że argumentacja ta jest ukierunkowana na uwypuklenie niedopuszczalności traktowania opłat egzekucyjnych jako sankcji za niewykonanie obowiązku, którą to potencjalną wadliwość w przypadku egzekwowania obowiązków pieniężnych o znacznej wartości właśnie eliminuje kwotowe określenie górnej granicy opłaty, limitujące kwotę określaną procentowo. Takie rozumienie stanowiska Trybunału Konstytucyjnego poddaje w wątpliwość usankcjonowanie miarkowania opłat w oparciu o obiektywnie nieprecyzowalne i labilne kryteria, jak czasochłonność, pracochłonność i stopień skomplikowania, a nawet efektywność prowadzenia postępowania egzekucyjnego (zob. wyroki NSA: z 13 kwietnia 2023 r. III FSK 1872/21, z 17 stycznia 2023 r., III FSK 324/21, z 13 maja 2020 r., II FSK 2950/19; z 4 marca 2021 r., III FSK 1301/21; z 10 marca 2021 r., III FSK 1448/21 i III FSK 1449/21; z 7 września 2021 r., III FSK 4105/21)". Na podstawie art. 64 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny pobiera w egzekucji należności pieniężnej opłatę egzekucyjną w wysokości 10% środków pieniężnych wyegzekwowanych na należność pieniężną, odsetki na dzień wyegzekwowania i koszty upomnienia. Maksymalna wysokość opłaty egzekucyjnej wynosi 40 000 zł odrębnie dla każdego tytułu wykonawczego. Zgodnie zaś z art. 64 § 5 u.p.e.a. w przypadku zapłaty należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie lub kosztów upomnienia organowi egzekucyjnemu lub wierzycielowi przez zobowiązanego lub przez podmiot wymieniony w art. 71ca § 1 pkt 3 i 5, po wszczęciu egzekucji administracyjnej, organ egzekucyjny pobiera opłatę egzekucyjną w wysokości 5% uzyskanych w ten sposób środków pieniężnych na należność pieniężną, odsetki na dzień zapłaty i koszty upomnienia. Maksymalna wysokość opłaty egzekucyjnej wynosi 20 000 zł odrębnie dla każdego tytułu wykonawczego. W ocenie sądu w świetle powołanych przepisów prawa organy egzekucyjne prawidłowo określiły wysokość kosztów postępowania egzekucyjnego, albowiem jak słusznie wskazały w uzasadnieniu wydanych orzeczeń, organ egzekucyjny zawiadomieniem z 13 lutego 2024 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Spółki w wyżej wskazanym banku. Zawiadomienie o zajęciu bank odebrał w tym samym dniu, a już 15 lutego 2024 r. przekazał do organu egzekucyjnego całą ww. kwotę tytułem: "RZ [...]". Przy czym – jak słusznie zwrócił uwagę organ – w tytule operacji bank podał: "RZ", który to skrót oznacza: "realizację zajęcia". Ten obowiązek banku wynika z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie informacji przekazywanych organowi egzekucyjnemu przez dłużnika zajętej wierzytelności z dnia 23 lipca 2020 roku (Dz.U. z 2020 r., poz. 1313 ze zm.), który stanowi, że przekazując środki pieniężne organowi egzekucyjnemu, dłużnik zajętej wierzytelności będący bankiem albo spółdzielczą kasą oszczędnościowo-kredytową dodatkowo podaje w poleceniu przelewu informację o realizacji zajęcia wierzytelności poprzez podanie skrótu "RZ" (...). Zasadnie również organ stwierdził, że od momentu dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez organ egzekucyjny, czyli od 13 lutego 2024 r. Spółka nie mogła swobodnie dysponować środkami zgromadzonymi na zajętym rachunku, bowiem zajęta wierzytelność pieniężna mogła być jedynie przekazana organowi egzekucyjnemu. Z powyższych powodów nie było możliwe, aby skarżąca z własnej woli mogła dokonać "wpłaty własnej" w dniu 15 lutego 2024 r. Uprawnione było zatem twierdzenie organu, że jedynie dokonanie wpłaty gotówkowej przez Spółkę przed przekazaniem zajętej kwoty z rachunku bankowego, byłoby zapłatą, o której mowa w art. 64 § 5 u.p.e.a. Wobec powyższego nieuprawnione jest twierdzenie przez skarżącą, że dokonała "wpłaty własnej". W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy nie budzi wątpliwości, iż ww. kwota została przekazana na konto organu egzekucyjnego wyłącznie wskutek dokonanej przez ten organ czynności egzekucyjnej, a nie w wyniku dobrowolnego działania Spółki. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przez organy egzekucyjnego przepisów procesowych, stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniom Spółki, organ odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy zebrany w sprawie, a wydając zaskarżone postanowienie nie ograniczył się tylko do kontroli postanowienia organu pierwszej instancji, ale i odwołał się do wszystkich wskazanych przez skarżącą kwestii. Merytorycznie rozstrzygnął sprawę, ustalając stan faktyczny, dokonał oceny mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Sąd w pełni podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wbrew stanowisku skarżącej, wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedzone zostało dokładnym wyjaśnieniem okoliczności istotnych dla sprawy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.), co znalazło odzwierciedlenie w sporządzonym uzasadnieniu postanowienia. W ocenie Sądu organy działały w niniejszej sprawie w oparciu o przepisy prawa, z uwzględnieniem zasady legalizmu zawartej w art. 6 k.p.a., co czyni bezzasadnym zarzut naruszenia art. 7 i art. 217 Konstytucji RP. Tym samym utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy prawidłowego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji nie narusza art. 7 i art. 8 k.p.a. Podsumowując, sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI