I SA/SZ 387/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi F. Spółki akcyjnej na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie kosztów egzekucyjnych. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte wobec Spółki na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego zaległości z tytułu podatku VAT. Po zajęciu rachunków bankowych Spółki, bank przekazał organowi egzekucyjnemu kwotę pokrywającą należność. Następnie organ egzekucyjny obciążył Spółkę kosztami egzekucyjnymi w kwocie [...] zł. Spółka wniosła zażalenie, a następnie skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Konstytucji RP oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca argumentowała, że opłata egzekucyjna była nieuzasadniona i w rażącej dysproporcji do podjętych czynności, a także że dokonała wpłaty własnej, co powinno skutkować zastosowaniem niższego wymiaru opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021 r., które wprowadzają nowy system naliczania kosztów egzekucyjnych. Sąd podkreślił, że opłata egzekucyjna została naliczona zgodnie z art. 64 § 4 u.p.e.a. (10% wyegzekwowanych środków, maksymalnie 40 000 zł), a nie na podstawie przepisów obowiązujących do 2021 r., na które powoływała się Spółka. Sąd stwierdził również, że środki zostały przekazane przez bank w wyniku realizacji zajęcia (oznaczone skrótem "RZ"), a nie w wyniku dobrowolnej wpłaty Spółki, co wyklucza zastosowanie art. 64 § 5 u.p.e.a. Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów proceduralnych ani konstytucyjnych, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących naliczania opłat egzekucyjnych w administracji po zmianach wprowadzonych od 2021 roku, w szczególności w kontekście braku możliwości miarkowania opłat i rozróżnienia między wyegzekwowaniem a wpłatą własną.
Dotyczy konkretnego stanu prawnego obowiązującego od 20.02.2021 r. i specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy opłata egzekucyjna naliczona w wysokości 10% wyegzekwowanych środków, maksymalnie 40 000 zł, jest prawidłowa w przypadku, gdy spółka kwestionuje jej wysokość i proporcjonalność do podjętych czynności egzekucyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, opłata egzekucyjna została naliczona prawidłowo zgodnie z art. 64 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021 r. Nowe przepisy wprowadzają system naliczania opłat proporcjonalny do wyegzekwowanych środków, z określoną maksymalną kwotą, co eliminuje potrzebę miarkowania kosztów w oparciu o kryteria takie jak czasochłonność czy stopień skomplikowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy obowiązujące od 2021 r. wprowadzają jasne zasady naliczania opłat egzekucyjnych, które są zgodne z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego. Brak jest podstaw do miarkowania opłat w oparciu o subiektywne kryteria, a wysokość opłaty została ustalona zgodnie z ustawą.
Czy przekazanie środków z zajętego rachunku bankowego przez bank na rzecz organu egzekucyjnego stanowi "wpłatę własną" zobowiązanego w rozumieniu art. 64 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przekazanie środków przez bank w wyniku realizacji zajęcia wierzytelności nie jest "wpłatą własną" zobowiązanego. "Wpłata własna" wymaga dobrowolnego działania zobowiązanego przed przekazaniem środków przez dłużnika zajętej wierzytelności.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że środki zostały przekazane przez bank na polecenie organu egzekucyjnego, co potwierdza oznaczenie "RZ" (realizacja zajęcia) w tytule przelewu. Spółka nie mogła swobodnie dysponować środkami od momentu zajęcia, co wyklucza możliwość dokonania przez nią "wpłaty własnej" w tym terminie.
Czy obciążenie spółki maksymalną opłatą egzekucyjną narusza zasady Konstytucji RP, w szczególności art. 2 i art. 217, poprzez rażącą dysproporcję do podjętych czynności egzekucyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obciążenie nie narusza Konstytucji, ponieważ wysokość opłaty egzekucyjnej została ustalona zgodnie z obowiązującymi przepisami, które realizują wytyczne Trybunału Konstytucyjnego i zapewniają ochronę przed nadmiernym obciążeniem.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, które wskazuje, że aktualne brzmienie art. 64 § 4 u.p.e.a. realizuje wytyczne TK, ustalając opłatę w sposób mieszany (procentowy i kwotowy) z górnym limitem, co zapewnia ochronę przed nadmiernym obciążeniem i eliminuje potrzebę miarkowania kosztów.
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 64 § § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny pobiera opłatę egzekucyjną w wysokości 10% środków pieniężnych wyegzekwowanych na należność pieniężną, odsetki na dzień wyegzekwowania i koszty upomnienia. Maksymalna wysokość opłaty egzekucyjnej wynosi 40 000 zł.
u.p.e.a. art. 64 § § 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W przypadku zapłaty należności pieniężnej, odsetek lub kosztów upomnienia przez zobowiązanego po wszczęciu egzekucji, organ egzekucyjny pobiera opłatę egzekucyjną w wysokości 5% uzyskanych środków, maksymalnie 20 000 zł.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie informacji przekazywanych organowi egzekucyjnemu przez dłużnika zajętej wierzytelności art. 2 § § 2 ust. 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy egzekucyjne prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym od 20.02.2021 r. • Opłata egzekucyjna została naliczona zgodnie z art. 64 § 4 u.p.e.a., a nie art. 64 § 5, ponieważ środki zostały wyegzekwowane przez organ, a nie wpłacone dobrowolnie przez spółkę. • Obowiązujące przepisy dotyczące kosztów egzekucyjnych są zgodne z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego i nie wymagają miarkowania opłat w oparciu o kryteria czasochłonności czy stopnia skomplikowania.
Odrzucone argumenty
Opłata egzekucyjna była nieuzasadniona i w rażącej dysproporcji do podjętych czynności egzekucyjnych. • Spółka dokonała wpłaty własnej, co powinno skutkować zastosowaniem niższego wymiaru opłaty egzekucyjnej (art. 64 § 5 u.p.e.a.). • Naruszenie przepisów Konstytucji RP (art. 2, art. 217) oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 77 § 1, 80, 107 § 3).
Godne uwagi sformułowania
"aktualne brzmienie art. 64 § 4 u.p.e.a. realizuje wytyczne Trybunału Konstytucyjnego, tj. wysokość opłaty egzekucyjnej została w nim ustalona w sposób mieszany według stawki procentowej oraz kwotowej jako 10%, nie więcej niż 40 000 zł co zapewnia ochronę przed nadmiernym obciążeniem dłużników kosztami egzekucji i oznacza brak konieczności miarkowania kosztów egzekucyjnych w oparciu o bliżej nieokreślone kryteria." • "Miarkowanie takie nie ma uzasadnienia w stanie prawnym obowiązującym od 20 lutego 2021 r." • "Przekazując środki pieniężne organowi egzekucyjnemu, dłużnik zajętej wierzytelności będący bankiem albo spółdzielczą kasą oszczędnościowo-kredytową dodatkowo podaje w poleceniu przelewu informację o realizacji zajęcia wierzytelności poprzez podanie skrótu "RZ"."
Skład orzekający
Jolanta Kwiecińska
przewodniczący
Elżbieta Dziel
sprawozdawca
Bolesław Stachura
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących naliczania opłat egzekucyjnych w administracji po zmianach wprowadzonych od 2021 roku, w szczególności w kontekście braku możliwości miarkowania opłat i rozróżnienia między wyegzekwowaniem a wpłatą własną."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego obowiązującego od 20.02.2021 r. i specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i zajmujących się prawem administracyjnym, ponieważ wyjaśnia kwestie naliczania kosztów egzekucyjnych i interpretacji przepisów po istotnych zmianach legislacyjnych.
“Koszty egzekucyjne w administracji: Czy opłata zawsze musi być proporcjonalna do czynności?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.