I SA/SZ 380/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę podatniczki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące określenia wysokości nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności, uznając prawidłowość doręczeń dokonanych w trybie fikcji doręczenia.
Skarga dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym nieuwzględnienie wyjaśnień dotyczących niemożności odebrania korespondencji z powodu pobytu z dziećmi poza miejscem zamieszkania. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały fikcję doręczenia, a skarżąca świadomie nie odbierała korespondencji, mimo że była ona wysyłana na prawidłowy adres.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę E. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności. Sprawa dotyczyła egzekucji należności wobec L. Spółka z o.o., gdzie skarżąca była dłużnikiem zajętej wierzytelności. Organy egzekucyjne dwukrotnie zawiadomiły skarżącą o zajęciu wierzytelności, jednak korespondencja nie została odebrana i uznano ją za doręczoną w trybie fikcji doręczenia. Skarżąca argumentowała, że nie mogła odebrać korespondencji z powodu pobytu z dziećmi nad morzem, co miało być potwierdzone zaświadczeniem lekarskim. Sąd uznał jednak, że przesłanki do zastosowania fikcji doręczenia zostały spełnione, a skarżąca świadomie i uporczywie nie odbierała korespondencji, mimo że była ona wysyłana na prawidłowy adres. Sąd podkreślił, że po dokonaniu zajęcia, organ egzekucyjny staje się dysponentem zajętej wierzytelności, a skarżąca nie mogła swobodnie dysponować tymi środkami. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy nie naruszyły przepisów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że przesłanki do zastosowania fikcji doręczenia zostały spełnione, a skarżąca świadomie nie odbierała korespondencji.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że korespondencja była wysyłana na prawidłowy adres, dwukrotnie awizowana i nieodebrana, co zgodnie z przepisami K.p.a. skutkuje uznaniem pisma za doręczone. Argumenty skarżącej o pobycie poza miejscem zamieszkania nie podważyły prawidłowości doręczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
k.p.a. art. 44
Kodeks postępowania administracyjnego
Uznanie pisma za doręczone w przypadku niemożności doręczenia, po dwukrotnym awizowaniu i upływie terminu odbioru.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Odpowiednie stosowanie przepisów K.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym.
u.p.e.a. art. 67a § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny może wykonywać wszelkie prawa zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji.
u.p.e.a. art. 71a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Kontrola prawidłowości realizacji środka egzekucyjnego przez dłużnika zajętej wierzytelności.
u.p.e.a. art. 71b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Egzekucja od dłużnika zajętej wierzytelności w przypadku bezpodstawnego uchylania się od przekazania środków.
u.p.e.a. art. 89
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zajęcie wierzytelności pieniężnej i obowiązki dłużnika zajętej wierzytelności.
u.p.e.a. art. 91
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Egzekucja od dłużnika zajętej wierzytelności uchylającego się od przekazania kwoty.
P.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie sądu w przypadku nieuwzględnienia skargi.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do działania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego według zasad logiki i doświadczenia życiowego.
u.p.e.a. art. 168e
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Możliwość nałożenia kary pieniężnej na dłużnika zajętej wierzytelności.
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia postanowienia organu.
Ustawa o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy art. 41
Wykażanie umocowania pełnomocnika w CEIDG.
Ustawa o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-COV-2 art. 98
Szczególne zasady doręczania pism w okresie stanu epidemii (nie dotyczy organów administracji publicznej).
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie wyjaśnień skarżącej dotyczących niemożności odebrania korespondencji z uwagi na konieczność długotrwałego przebywania poza miejscem zamieszkania z powodu zaleceń lekarskich wobec dzieci. Zarzut dotyczący nieistnienia wierzytelności. Okoliczność zapłaty za faktury VAT z zastosowaniem instrumentu 'split payment'.
Godne uwagi sformułowania
świadomie i uporczywie nie odbiera korespondencji po dokonaniu zajęcia, dysponentem tego prawa stał się organ egzekucyjny fikcja doręczenia
Skład orzekający
Anna Sokołowska
przewodniczący
Elżbieta Dziel
członek
Marzena Kowalewska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Prawidłowe stosowanie fikcji doręczenia w postępowaniu egzekucyjnym, obowiązki dłużnika zajętej wierzytelności, brak wpływu mechanizmu 'split payment' na obowiązki egzekucyjne."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące doręczeń w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Fikcja doręczenia: Kiedy sąd uznaje pismo za dostarczone, mimo braku odbioru?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Sz 380/22 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2022-10-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-06-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Anna Sokołowska /przewodniczący/ Elżbieta Dziel Marzena Kowalewska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 7, art. 8, art. 42, art. 43, art. 44, art. 77 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2020 poz 1427 art. 18, art. 67a, art. 71a, art. 71b, art. 89, art. 168a Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Dz.U. 2020 poz 2296 art. 41 Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel, Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2022 r. sprawy ze skargi E. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności oddala skargę. Uzasadnienie E. D. (dalej: "Strona", "Skarżąca") zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: "Organ odwoławczy") z 19 kwietnia 2022 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. (dalej: "Organ I instancji") z 30 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości wierzytelności nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. Organ I instancji zawiadomieniami z 20 października 2020 r. i 3 listopada 2020r. wszczął wobec Strony egzekucję należących do L. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. (dalej "Spółka") wierzytelności, odpowiednio [...] zł i [...] zł. Zawiadomienia o zajęciu zostały uznane za doręczone Stronie – jako dłużnikowi zajętej wierzytelności - odpowiednio 6 i 24 listopada 2020 r. w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1690 r. - Kodeks podstępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej "K.p.a.") – doręczenie zastępcze. Następnie, w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Organ I instancji ustalił, że po dokonanym zajęciu wierzytelności, Spółka w jednolitych plikach kontrolnych w okresie od 26 października 2020 r. do 25 listopada 2020 r. wykazała wystawione na rzecz Strony faktury VAT. Wobec powyższego Organ I instancji wystąpił do banku prowadzącego rachunki Spółki o przesłanie zestawienia wszystkich operacji, jakie wystąpiły w okresie od 1 maja 2021 r. W konsekwencji ustalono, że na rachunkach bankowych Spółki w okresie od 1 maja 2021 r. do 3 listopada 2021 r. odnotowano wpływ na rzecz Spółki, pochodzących od Strony środków pieniężnych w łącznej wysokości [...] zł. Wobec faktu, że Strona jako dłużnik zajętej wierzytelności nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku i nie przekazała zajętych wierzytelności na rzecz Organu, lecz dokonywała płatności za wystawione przez Spółkę faktury VAT, postanowieniem z 30 grudnia 2021 r. Organ I instancji określił, że Strona bezpodstawnie uchyliła się od przekazania organowi egzekucyjnemu wierzytelności zajętych w toku egzekucji prowadzonej wobec Spółki w kwocie [...]zł. Strona wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. W wyniku przeprowadzonego postępowania Organ odwoławczy postanowieniem z 19 kwietnia 2022 r. utrzymał w mocy postanowienie Organu I instancji. W uzasadnieniu orzeczenia Organ odwoławczy wskazał, że doręczenie zawiadomień o zajęciu wierzytelności pieniężnych zostało dokonane w wyniku fikcji doręczenia. Nadto w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego Organ odwoławczy ustalił, że organ egzekucyjny w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego z majątku Strony wielokrotnie wysyłał korespondencję, która nie była przez Stronę podejmowana. Korespondencja była kierowana na adres będący adresem zamieszkania Strony oraz adresem działalności gospodarczej prowadzonej przez Stronę, widniejący w CEIDG również jako adres do doręczeń. Zdaniem Organu odwoławczego z powyższego wynika, że Strona świadomie i uporczywie nie odbiera korespondencji urzędowej, a także nie wykazała zainteresowania, by poznać treść ww. pism, podczas gdy prowadząc działalność gospodarczą powinna takie kroki poczynić. Organ odwoławczy wyjaśnił, że po 10 listopada 2020 r. i 23 listopada 2020 r. Strona nie mogła według swego uznania dysponować o przeznaczeniu zajętych już wierzytelności bądź ich uiszczeniu Spółce, bez zgody organu egzekucyjnego, bowiem z chwilą zajęcia, dysponentem tego prawa stał się organ egzekucyjny. Wobec powyższego, zdaniem Organu odwoławczego, działanie Strony nosi znamiona bezpodstawnego uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Jednocześnie Organ odwoławczy wyjaśnił – odnosząc się do zarzutu podniesionego w zażaleniu, że okoliczność zapłaty za faktury VAT z zastosowaniem instrumentu "split payment" nie może stanowić skutecznej podstawy do uchylenia się od wypełnienia obowiązków dłużnika zajętej wierzytelności. Podobnie taką okolicznością faktyczną jest brak odbioru korespondencji. Tym samym okoliczności te nie mogą zwalniać dłużnika zajętej wierzytelności z obowiązków. Organ odwoławczy uznał również za całkowicie chybiony zarzut dotyczący nieistnienia wierzytelności, ponieważ doręczenia zawiadomień o zajęciu innych wierzytelności pieniężnych miały miejsce w dniach 10 i 23 listopada 2020 r., a tym samym na dzień zajęcia istniał stosunek prawny łączący Stronę ze Spółką, czego potwierdzenie stanowią zapłacone faktury VAT. Strona nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zaskarżając postanowienie w całości i zarzucając: - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez Organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 9, 10, 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., w szczególności poprzez nieuwzględnienie wyjaśnień Skarżącej dotyczących niemożności odebrania korespondencji z uwagi na konieczność długotrwałego przebywania poza miejscem zamieszkania z uwagi na zalecenia lekarskie wobec dzieci Skarżącej. Wskazując na powyższe Skarżąca wniosła: - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej "P.p.s.a.") o uchylenie postanowienia Organu odwoławczego w całości; - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 P.p.s.a. o uchylenie postanowienia Organu I instancji w całości; - na podstawie art. 200 P.p.s.a. o zasądzenie od Organu odwoławczego na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a., na mocy którego jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jak stanowi zaś art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a., zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Przedmiotem zawisłej przed tutejszym Sądem sprawy jest spór dotyczący postanowienia Organu odwoławczego z 19 kwietnia 2022 r. utrzymującego w mocy postanowienie Organu I instancji z 30 grudnia 2021 r. w przedmiocie określenia wysokości wierzytelności nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu. Zaskarżone postanowienie wydano na podstawie art. 44, art. 138 § 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej "K.p.a.") w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.; dalej "u.p.e.a."), art. 98 ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-COV-2 (Dz.U. z 2022 r. poz. 376), art. 71a, art. 71b, art. 89, art. 91, art. 168e u.p.e.a. Zgodnie z art. 67a § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny może z mocy samego zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego albo nieruchomości wykonywać wszelkie prawa zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji. W myśl art. 71a § 1-9 u.p.e.a. Organy egzekucyjne uprawnione są do przeprowadzania u dłużników zajętej wierzytelności, z wyłączeniem banków, kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, z zastrzeżeniem § 2. Jeżeli środek egzekucyjny zastosowany został przez organ egzekucyjny, o którym mowa w art. 19 § 4, 7 i 8, kontrolę prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego przeprowadza, z urzędu lub na wniosek tego organu, naczelnik urzędu skarbowego. Udostępnienie organowi egzekucyjnemu dokumentów i informacji niezbędnych do przeprowadzenia kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego nie narusza obowiązku zachowania przez dłużników zajętej wierzytelności tajemnicy określonej w odrębnych przepisach. Czynności kontrolnych dokonuje się w obecności dłużnika zajętej wierzytelności lub osoby odpowiedzialnej za realizację zajęcia. Osoba dokonująca czynności kontrolnych obowiązana jest okazać pisemne upoważnienie organu egzekucyjnego do dokonywania tych czynności. Kopię protokołu z czynności kontrolnych doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności lub osobie odpowiedzialnej za realizację zajęcia. Jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w protokole, może zgłosić niezwłocznie do protokołu odpowiednie wyjaśnienia lub zastrzeżenia albo w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia przedłożyć je w formie pisemnej. Przepisy § 1-7 stosuje się odpowiednio do zobowiązanego. Jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie. Zgodnie zaś z art. 71b u.p.e.a. jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, zajęta wierzytelność albo część wierzytelności może być ściągnięta od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9. Tytuł wykonawczy wystawia organ egzekucyjny, który dokonał u dłużnika zajętej wierzytelności zajęcia wierzytelności. Stosowanie do treści art. 89 § 1-3 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny: 1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy: a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania, c) - i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność; 2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem; 3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1. W myśl art. 91 u.p.e.a. jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności uchyla się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu, mimo że wierzytelność została przez niego uznana i jest wymagalna, stosuje się odpowiednio przepisy art. 71b. Na podstawie art. 168e § 1-2 u.p.e.a. na dłużnika zajętej wierzytelności, który nie wykonuje lub nienależycie wykonuje ciążące na nim obowiązki związane z egzekucją lub zabezpieczeniem wierzytelności lub prawa majątkowego, można nałożyć karę pieniężną do wysokości 3800 zł. Kara, o której mowa w § 1, może być powtarzana w przypadku uchylania się od wykonania, w dodatkowo wyznaczonych terminach, obowiązków wynikających z zajęcia egzekucyjnego lub zabezpieczającego. Zestawienie przepisu art. 67a § 1 u.p.e.a. z art. 89 § 3 pkt 2 tej ustawy pozwala na wyprowadzenie wniosku, że prawem wierzyciela, jakie może, a nawet zobligowany jest wykonać organ egzekucyjny, jest przyjęcie świadczenia pieniężnego od dłużnika zajętej wierzytelności. Zatem organ egzekucyjny w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, mając wiedzę o wierzytelnościach przysługujących zobowiązanemu od dłużnika zajętej wierzytelności, dokonuje ich zajęcia. Na mocy art. 89 § 3 u.p.e.a. dłużnik zajętej wierzytelności jest zobligowany do złożenia oświadczenia, czy uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, czy przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania oraz w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła sprawa o zajętą wierzytelność. Zajęcie wierzytelności następuje z chwilą doręczenia dłużnikowi zawiadomienia o zajęciu. Przedmiotem sporu i analizy w niniejszej sprawie jest w istocie kwestia możliwości zastosowania uregulowanej w art. 44 K.p.a. tzw. fikcji doręczania korespondencji. Skarżąca podnosi bowiem w skardze, że Organ zaniechał wyjaśnienia sprawy nie zwracając się do Skarżącej o przedłożenie dowodów na twierdzenie, że w czasie, gdy wysłał do niej korespondencję, przebywała ona wraz z dziećmi w celach zdrowotnych nad morzem. Skarżąca dołączyła do skargi dowód z dokumentu w postaci zaświadczenia lekarskiego. Zgodnie z art. 42 § 1 K.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych. Zgodnie zaś z § 2 tego artykułu pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, a ponadto – w myśl § 3 w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Artykuł 43 K.p.a. stanowi o tym, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. W art. 44 § 1 K.p.a. wskazano, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. § 2 stawowi o tym, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Natomiast § 3 wskazuje, że w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Z § 4 wynika, że doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W wyroku z 1 września 2021 r. sygn. akt II OSK 176/21 NSA wskazał, że uznanie przesyłki za doręczoną w trybie art. 44 K.p.a. jest uwarunkowane łącznym spełnieniem przesłanek określonych w tym przepisie. Po pierwsze, niemożnością doręczenia pisma adresatowi pod prawidłowo oznaczonym adresem jego miejsca zamieszkania, jego dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy. Po drugie, pozostawieniem przesyłki dla adresata w oddawczym urzędzie pocztowym i dwukrotnym umieszczeniem zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce na korespondencję lub w innych miejscach wskazanych w art. 44 § 2 K.p.a. Po trzecie, upływem czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej oraz udokumentowaniem powyższego w materiale dowodowym sprawy, zwłaszcza zaś w tzw. zwrotnym potwierdzeniu odbioru dołączonego do doręczanej przesyłki. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że powyższe przesłanki zostały spełnione. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Organ wysłał na adres Skarżącej, tj. ul. [...] w, [...] - stanowiący adres wykonywania działalności gospodarczej oraz adres do doręczeń – następującą korespondencję: - zawiadomienie z 20 października 2020 r. nr [...] o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej. Z powodu niemożności doręczenia przesyłkę pozostawiono 27 października 2020 r. na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym. Z powodu niepodjęcia jej w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie 4 listopada 2020 r. W związku z niepodjęciem korespondencji przesyłka została zwrócona 18 listopada 2020 r.; - zawiadomienie 3 listopada 2020 r. nr [...] o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej. Z powodu niemożności doręczenia przesyłkę pozostawiono 9 listopada 2020 r. na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym. Z powodu niepodjęcia jej w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie 17 listopada 2020 r. W związku z niepodjęciem korespondencji przesyłka została zwrócona 30 listopada 2020 r. Nadto organ egzekucyjny przesłał Skarżącej następującą korespondencję: - wezwanie z 13 sierpnia 2021 r. o złożenie dowodów zapłaty za faktury wystawione przez L. Sp. z o.o. Z powodu niemożności doręczenia przesyłkę pozostawiono 19 sierpnia 2021 r. na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym. Z powodu niepodjęcia jej w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie 27 sierpnia 2021 r. W związku z niepodjęciem korespondencji przesyłka została zwrócona 8 września 2021 r.; - wezwanie z 13 sierpnia 2021 r. o złożenie dowodów zapłaty za faktury wystawione przez N. Sp. z o.o. Z powodu niemożności doręczenia przesyłkę pozostawiono 19 sierpnia 2021 r. na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym. Z powodu niepodjęcia jej w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie 27 sierpnia 2021 r. W związku z niepodjęciem korespondencji przesyłka została zwrócona 8 września 2021 r.; - zawiadomienie 26 listopada 2021 r. nr [...] o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej. Z powodu niemożności doręczenia przesyłkę pozostawiono 3 grudnia 2021 r. na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym. Z powodu niepodjęcia jej w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie 13 grudnia 2021 r. W związku z niepodjęciem korespondencji przesyłka została zwrócona 23 grudnia 2021 r. W zaskarżonym postanowieniu Organ odwoławczy wskazał, że Skarżąca nie dość, że w sposób świadomy i uporczywy nie odbierała korespondencji, to nie wykazywała również zainteresowania, by poznać treść awizowanych przesyłek. Co istotne, Skarżąca odebrała dopiero przesyłkę stanowiącą postanowienie Organu I instancji z 30 grudnia 2021 r., od którego to postanowienia wniosła następnie zażalenie. Ww. przesyłka była awizowana 10 stycznia 2022 r., a następnie odebrana osobiście przez Skarżącą 12 stycznia 2022 r. Z akt sprawy wynika również, że pełnomocnikiem Skarżącej, uwidocznionym w CEIDG jest H. D. – mąż Skarżącej. Adresem do doręczeń pełnomocnika jest adres prowadzenia działalności gospodarczej, będący zarazem adresem do doręczeń Skarżącej. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a. W myśl art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 541 ze zm.) w zakresie, w jakim umocowanie pełnomocnika do działania w imieniu przedsiębiorcy zostało opublikowane za pośrednictwem systemu teleinformatycznego CEIDG, do wykazania przed organami administracji publicznej upoważnienia do prowadzenia sprawy w imieniu przedsiębiorcy nie stosuje się przepisu art. 33 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 41 ust. 2 ww. ustawy, w przypadku, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej z urzędu potwierdza w CEIDG upoważnienie pełnomocnika lub prokurenta do prowadzenia sprawy w imieniu przedsiębiorcy. W sprawie ma zatem istotne znaczenie, że korespondencja była przesłana na prawidłowy adres do doręczeń pełnomocnika Skarżącej – ul. [...] w R. . Niemniej jednak pełnomocnik Skarżącej nie zainteresował się korespondencją oczekującą w skrzynce odbiorczej pod adresem do doręczeń. Z podnoszonych przez Skarżącą zarzutów nie wynika natomiast, aby mąż – będący pełnomocnikiem – również przebywał wraz ze Skarżącą i dziećmi w celach zdrowotnych nad morzem. Słusznie wskazał Organ odwoławczy, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 98 ust. 1-2 ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-COV-2, który stanowi, że nieodebranych pism podlegających doręczeniu za potwierdzeniem odbioru przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, których termin odbioru określony w zawiadomieniu o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru przypadał w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, nie można uznać za doręczone w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii oraz przed upływem 14 dni od dnia zniesienia tych stanów. Jednakże przepisu ust. 1 nie stosuje się do: (...) 4) przesyłek wysyłanych do ani wysyłanych przez: a) sądy i Trybunały, b) prokuraturę i inne organy ścigania, c) komornika sądowego, d) organ administracji publicznej. Mając na uwadze wskazane przepisy oraz stan faktyczny sprawy, tutejszy Sąd nie stwierdził, aby organy – wbrew zarzutom Skarżącej – naruszyły art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 K.p.a. Okoliczności sprawy wskazują na celowe nieodbieranie przez Skarżącą korespondencji w postaci zawiadomień o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej. Skarżąca w uzasadnieniu skargi dowodzi, iż powodem nieodebrania korespondencji był jej pobyt wraz z dziećmi nad morzem, co ma wskazywać na niemożność odebrania przedmiotowych zawiadomień, a tym samym na ich bezskuteczność. Nie uszło jednak uwadze Sądu, że Skarżąca pominęła w skardze – odwrotnie jak miało to miejsce w zażaleniu na postanowienie - kwestię dotyczącą pełnomocnika ujawnionego w CEIDG, będącego jednocześnie mężem Skarżącej, który – jak należałoby wnosić ze wskazanego adresu do korespondencji – zamieszkuje pod tym samym adresem, a Skarżąca podnosi, że tylko ona przebywała z dziećmi poza miejscem zamieszkania. Ponadto, powołanie się przez Skarżącą na dowód z dokumentu w postaci zaświadczenia lekarskiego z 8 czerwca 2022 r. przedłożonego celem uprawdopodobnienia, że Skarżąca w owym okresie przebywała z dziećmi w celach zdrowotnych nad morzem nie ma wpływu na wynik sprawy. Poza faktem, że jest to jedyny dowód na powyższą okoliczność przedstawiony przez Skarżącą, należy wskazać, iż termin tygodniowy do złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 89 § 3 pkt 1 u.p.e.a. nie ma charakteru zawitego, jednakże brak takiego oświadczenia lub złożenia nienależytego oświadczenia ma ten skutek, że okoliczności faktyczne, co do których oświadczenie takie miało być złożone, mogą zostać potraktowane jako ich przyznanie. Tym samym brak wyraźnego oświadczenia o uznaniu zajętej wierzytelności zobowiązanego lub o tym czy i w jakiej wysokości przysługuje dłużnikowi zajęta wierzytelność stanowi dla organu egzekucyjnego wystarczającą podstawę do traktowania takiej wierzytelności jako uznanej przez dłużnika zajętej wierzytelności (por. wyrok NSA z 27 listopada 2020 r. sygn. akt II FSK 1449/20). W sprawie nie znajduje również uzasadniania okoliczność, że zapłaty za faktury na rzecz L. Sp. z o.o. zostały dokonane przez Skarżącą w dniach 21-29 września 2021 r. za pośrednictwem mechanizmu podzielnej płatności, tzw. "split payment". Mechanizm podzielonej płatności (MPP) polega na tym, że płatność za towar lub usługę, zrealizowana przez nabywcę specjalnym przelewem – tak zwanym komunikatem przelewu, nie trafia w całości na rachunek odbiorcy, ale zostaje rozdzielona na kwotę netto i podatek VAT. Kwota netto trafia na rachunek sprzedawcy, a kwota podatku VAT - na jego rachunek VAT. Mechanizmu tego nie należy natomiast – wbrew twierdzeniom Skarżącej – utożsamiać z przekazaniem zajętych wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Przechodząc do podsumowania, skład orzekający w niniejsze sprawie zauważa, że istotą dokonanego przez Organ zajęcia było pozbawienie Skarżącej możliwości dysponowania zajętym prawem. Tym samym po 10 i 23 listopada 2020 r. Skarżąca nie mogła według własnego uznania decydować o przeznaczeniu zajętych już wierzytelności, bądź ich uiszczeniu zobowiązanemu podmiotowi bez zgody organu egzekucyjnego. Z chwilą dokonania zajęcia, dysponentem tego prawa stał się organ egzekucyjny. Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenia sądów administracyjnych przywołanych w sprawie dostępne są na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI