I SA/Sz 371/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2005-02-16
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowykoszty uzyskania przychodówremonty samochodówusługi konsultingowedowodydokumentacjaPITkontrola podatkowatransport ciężarowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę małżonków R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r., uznając za zasadne zakwestionowanie przez organy podatkowe kosztów remontów samochodów i usług konsultingowych.

Sprawa dotyczyła skargi małżonków D. i A. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. Organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków na remonty dwóch samochodów ciężarowych oraz na usługi konsultingowe i parabankowe, uznając je za nieudokumentowane lub niezwiązane z przychodem. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów, oddalając skargę i potwierdzając prawidłowość korekty zobowiązania podatkowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał sprawę ze skargi małżonków D. i A. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. Podatnicy prowadzili działalność gospodarczą w zakresie transportu ciężarowego oraz uzyskali dochód z wynagrodzenia ze stosunku pracy. W zeznaniu podatkowym wykazali wspólne dochody, które następnie zostały skorygowane przez organy podatkowe po kontroli. Urząd Skarbowy stwierdził zaniżenie przychodów oraz zawyżenie i zaniżenie kosztów uzyskania przychodów, w tym wydatków na remonty samochodów, zaliczki na zakup samochodu, opłat za rozmowy międzynarodowe oraz usług consultingowych i parabankowych. Po odwołaniu, Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucali organom bezpodstawne korygowanie kosztów, wskazując na związek poniesionych wydatków z uzyskanym przychodem i konieczność utrzymania gotowości technicznej taboru. Sąd administracyjny, analizując przepisy dotyczące kosztów uzyskania przychodów, uznał interpretację organów podatkowych za trafną. Stwierdził, że podatnik nie wykazał rzeczywistego poniesienia wydatków na remonty w kontrolowanym roku podatkowym ani ich związku z przychodami. Podkreślono brak wystarczającego udokumentowania usług remontowych i konsultingowych oraz ogólnikowość wyjaśnień podatnika. Sąd podzielił stanowisko organów, że wydatki te nie mogły zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, co skutkowało korektą rozliczenia podatkowego. Skarga została oddalona na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wydatki te nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeśli podatnik nie udowodnił ich faktycznego poniesienia, związku z przychodami oraz racjonalności, a dokumentacja jest niewystarczająca lub budzi wątpliwości co do rzeczywistego wykonania usług.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały koszty remontów, ponieważ podatnik nie wykazał, że wydatki te rzeczywiście zostały poniesione w roku podatkowym i miały związek z przychodami. Brak wystarczającego udokumentowania, ogólnikowe wyjaśnienia oraz wątpliwości co do racjonalności wydatków (np. remont samochodu sprzedanego za niższą kwotę) przemawiały za odmową zaliczenia ich do kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Koszty uzyskania przychodów z poszczególnego źródła to wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Kluczowe jest wykazanie poniesienia wydatku, jego związku z przychodami oraz racjonalności.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o oddaleniu skargi, gdy zarzuty są bezzasadne.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 23

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Katalog kosztów, które nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Reguła potrącalności kosztów w czasie – koszty uzyskania przychodów są potrącalne tylko w tym roku podatkowym, w którym zostały poniesione, z uwzględnieniem wyjątków dotyczących ksiąg rachunkowych i podatkowych.

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków na remonty samochodów, ponieważ podatnik nie wykazał ich faktycznego poniesienia, związku z przychodami oraz racjonalności. Wydatek na usługi konsultingowe i parabankowe nie mógł zostać zaliczony do kosztów, gdyż podatnik nie udowodnił faktycznego wykonania usług ani ich związku z przychodami, a przedstawiona dokumentacja i wyjaśnienia były niewystarczające lub sprzeczne.

Odrzucone argumenty

Koszty remontów samochodów i usługi konsultingowe powinny zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, ponieważ miały związek z uzyskanym przychodem i były niezbędne do utrzymania gotowości technicznej taboru. Decyzja organów podatkowych była rażąco sprzeczna z treścią art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., ponieważ organy nie uwzględniły konieczności ponoszenia nakładów na remonty wyeksploatowanego taboru.

Godne uwagi sformułowania

kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 nie wszystkie koszty poniesione w ramach prowadzonej działalności są kosztem w rozumieniu ustawy ciężar dowodu spoczywa na stronie, która z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne organ podatkowy, na tej samej podstawie, uprawniony jest do badania dokumentacji podatkowej i rozstrzygania o charakterze poszczególnych wydatków, w tym do oceny złożonych wyjaśnień i przedstawionych dowodów, która ma być dokonana w granicach swobodnej oceny dowodów, wynikającej z przepisu art.191 Ordynacji podatkowej podatnik nie wykazał, aby wydatki te rzeczywiście zostały poniesione w kontrolowanym roku podatkowym i, aby miały one związek z przychodami uzyskanymi lub spodziewanymi przez niego podatnik nie przedstawił żadnego dokumentu lub chociażby namiastki dokumentu wskazującego, że poniesienie tego wydatku miało związek z uzyskiwanymi przychodami

Skład orzekający

Maria Dożynkiewicz

przewodniczący

Alicja Polańska

sprawozdawca

Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

członek

Zygmunt Chorzępa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów, w szczególności w zakresie dokumentowania wydatków na remonty pojazdów i usług niematerialnych (konsultingowych, parabankowych) w działalności gospodarczej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i stanu prawnego obowiązującego w 1999 r. Wymaga analizy kontekstu konkretnych wydatków i dostępnych dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje typowe problemy podatników związane z dokumentowaniem kosztów uzyskania przychodów, co jest częstym zagadnieniem w praktyce gospodarczej. Pokazuje, jak ważne jest rzetelne prowadzenie księgowości i posiadanie odpowiednich dowodów.

Koszty remontu samochodu firmowego – kiedy można je zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów?

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 371/04 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2005-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska /sprawozdawca/
Maria Dożynkiewicz /przewodniczący/
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Zygmunt Chorzępa
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1993 nr 90 poz 416
art. 22 ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.) Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk Protokolant: Gabriela Porzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2005r. sprawy ze skargi D. i A. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. o d d a l a skargę
Uzasadnienie
Podatnik A.R. prowadził w 1999 r. działalność gospodarczą w zakresie transportu ciężarowego w firmie pod nazwą "R" w S., dokumentując zdarzenia gospodarcze w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, a D.R. uzyskała w 1999 r. tylko dochód z tytułu wynagrodzenia ze stosunku pracy.
W złożonej korekcie zeznania o wysokości wspólnych dochodów małżonków osiągniętych w 1999 r., sporządzonym na formularzu PIT-33, małżonkowie A. i D. R. wykazali: przychód w kwocie [...], koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] oraz łączny dochód, po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne oraz wydatków mieszkaniowych, w wysokości [...], należny podatek w wysokości [...] oraz nadpłatę w wysokości [...].
W wyniku kontroli podatkowej przeprowadzonej w firmie A.R. w zakresie rzetelności deklarowania podstaw opodatkowania i obliczania podatków z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 1999 r. Urząd Skarbowy stwierdził, że podatnik zaniżył, jaki i zawyżył koszty uzyskania przychodów oraz zaniżył wysokość przychodów.
Zaniżenie kosztów uzyskania przychodów w łącznej kwocie [...] według organu podatkowego powstało na skutek niezaewidencjonowania w księdze podatkowej
odpisów amortyzacyjnych dotyczących:
1) samochodu ciężarowego [...] nr rej. [...] na kwotę [...],
2) kontenera samochodu ciężarowego [...] nr rej. [...] na kwotę [...], zaś zawyżenie kosztów uzyskania przychodów w kwocie [...] powstało na skutek:
1) nieprawidłowego zaliczenia do kosztów działalności gospodarczej zaliczki w kwocie [...] dotyczącej nabycia samochodu ciężarowego [...], rok produkcji 1995 r.,
2) zaewidencjonowania w księdze podatkowej zawyżonych odpisów amortyzacyjnych naliczonych od wartości początkowej samochodu ciężarowego [...] Nr rej. [...] na kwotę [...],
3) zaewidencjonowania w kosztach firmy opłat rozmów międzynarodowych w kwocie [...],
4) zaliczenia do kosztów działalności firmy wartości usług remontowych dotyczących samochodu ciężarowego [...], nr rej. [...] w kwocie [...] oraz samochodu ciężarowego [...], nr rej. [...] w kwocie [...], których wykonanie przeczyło celowi poniesienia takich wydatków,
5)zaewidencjonowania w księdze podatkowej wydatków na zakup usług consultingowych i parabankowych na łączną kwotę [...], których poniesienie nie miało związku przyczynowo-skutkowego z uzyskanym przychodem.
Zaniżenie natomiast przychodu w kwocie [...] powstało na skutek błędnego ewidencjonowania kwot odsetek od środków zgromadzonych na rachunku bankowym, utrzymywanym w związku z prowadzoną działalność gospodarczą.
Na podstawie tak dokonanych w wyniku kontroli podatkowej ustaleń dotyczących wysokości przychodów i kosztów uzyskania przychodów, Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję na imię obojga małżonków z dnia [...] nr [...], w której określił wysokość zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. w kwocie [...].
Uzasadniając decyzję organ podatkowy stwierdził między innymi, iż wskazanych wyżej wydatków na remont dwóch samochodów [...] nie zaliczył do kosztów uzyskania przychodów, zaliczył natomiast do tych kosztów poniesione przez podatnika w tym roku podatkowym koszty remontu samochodów [...] udokumentowane fakturami wystawionymi przez "P" w S. Z analizy bowiem wystawionych faktur i rachunków na roboty remontowe, wynika iż podatnik w niewielkim odstępie czasu nabył usługi remontu obejmujące swoim zakresem ten sam rodzaj napraw, których wartość rzeczywista określona jest w fakturach wystawionych przez "P" w S..
Od tej decyzji A.R. złożył odwołanie z dnia 29 grudnia 2003 r., uzupełnione pismem z dnia 15 stycznia 2004 r., wskazując w nim, że Naczelnik Urzędu Skarbowego bezpodstawnie skorygował wykazane koszty działalności gospodarczej o wymienione niżej wydatki:
1) na remont samochodu ciężarowego [...], nr rej. [...], które wynikają z trzech faktur VAT wystawionych przez A. w., Firma "B", w S. na łączną kwotę [...], dwóch rachunków uproszczonych wystawionych przez M.W., "E" w W., na łączną kwotę [...] oraz jednego rachunku uproszczonego wystawionego przez Z.H., "Z" w G., na kwotę [...],
2) na remont samochodu ciężarowego [...] nr rej. [...], które wynikają z rachunku uproszczonego wystawionego przez G.S., "" w . na kwotę [...], rachunku uproszczonego wystawionego przez Z.H., "Z" w G., na kwotę [...] oraz dwóch rachunków uproszczonych wystawionych przez M.W., "E" w S. na łączna kwotę [...],
3) na zakup usług konsultingowych i parabankowych według niżej wymienionych faktur wystawionych przez "B", E.Z., S.:
- faktura VAT nr [...] z dnia [...] (wartość netto - [...]), faktura VAT nr [...] z dnia [...] (wartość netto - [...]),
- faktura VAT Nr [...] z dnia [...] (wartość netto - [...],
4) poniesione za przeprowadzone rozmowy międzynarodowe wynikające z faktur VAT, wystawionych przez "P" S.A., W. na kwotę [...].
W wyniku rozpoznania odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej, decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...].
Uzasadniając decyzję, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w odniesieniu do zakwestionowanych w wyniku kontroli kosztów, zastosowanie znajduje ogólna definicja kosztów uzyskania przychodów zawarta w art.22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem, kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art.23 tej ustawy, a to oznacza, że nie wszystkie koszty poniesione w ramach prowadzonej działalności są kosztem w rozumieniu ustawy, bo gdyby ustawodawca nie zmierzał ich ograniczać w jakikolwiek sposób, to nie wprowadzałby ani warunku zależności, ani też katalogu selekcji negatywnej kosztów, które mimo że poniesione zostały w wykonywaniu prowadzonej działalności, to i tak nie są uznawane za koszt uzyskania przychodów. Z tej przyczyny, uznanie konkretnego wydatku za koszt podatkowy wymaga spełnienia równocześnie następujących warunków: stwierdzenia faktu poniesienia wydatku, poniesienia go w celu uzyskania przychodów oraz pozostawania poza ustawowym wykazem kosztów nieuznawanych za koszt uzyskania przychodów (art.23 ustawy). Wynikający natomiast z art.22 ust. 1 cytowanej ustawy obowiązek wykazania związku pomiędzy wydatkiem, a uzyskanym przychodem spoczywa na podatniku, bo to on zaliczając ten wydatek do kosztów uzyskania przychodów, zamierza osiągnąć skutek w postaci obniżenia dochodu do opodatkowania, co wynika także z obowiązującej zasady dowodzenia stanowiącej, że ciężar dowodu spoczywa na stronie, która z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne, przy czym, jako dowód można dopuścić wszystko, co przyczyni się do wyjaśnienia sprawy. Natomiast organ podatkowy, na tej samej podstawie, uprawniony jest do badania dokumentacji podatkowej i rozstrzygania o charakterze poszczególnych wydatków, w tym do oceny złożonych wyjaśnień i przedstawionych dowodów, która ma być dokonana w granicach swobodnej oceny dowodów, wynikającej z przepisu art.191 Ordynacji podatkowej.
Powołując się na wskazane uwarunkowania prawne, Dyrektor Izby Skarbowej dalej stwierdził w uzasadnieniu swojej decyzji, że brak jest podstaw do uznania za koszty uzyskania przychodów wartości usług remontowych samochodu ciężarowego [...] nr rej. [...] wynikającej z trzech faktur VAT na kwotę [...] i trzech rachunków uproszczonych na kwotę [...] - łącznie [...] oraz wartości usług remontowych samochodu ciężarowego [...] Nr rej. [...] wynikającej z trzech rachunków uproszczonych na łączną kwotę [...], bowiem podatnik, poza przedłożeniem faktur VAT i rachunków uproszczonych na wykonanie usług remontowych określonych wyżej samochodów ciężarowych, nie wskazał, z jakich dowodów bezsprzecznie wynika, że usługi te faktycznie zostały wykonane oraz, że zaewidencjonowane w księdze koszty dotyczą usług wykonanych w rzeczywistości. Złożone przed organem pierwszej instancji przez podatnika wyjaśnienia w przedmiocie usług remontowych uwidocznionych w tych fakturach i rachunkach były ogólnikowe i nie prowadziły do uszczegółowienia zakresu i rodzaju wykonanych prac ani do rozgraniczenia wartości usług na koszty robocizny i koszty materiałowe.
W celu wyjaśnienia zasadności zaewidencjonowanych kosztów, Urząd Skarbowy, stwierdził dalej w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, przesłuchał także w charakterze świadków wykonawców usług remontowych, które to czynności procesowe wykazały, że żaden z wykonawców nie posiadał dowodów na zakup materiałów i części zamiennych użytych do napraw wynikających z rachunków, a podatnik również nie okazał dowodów zakupu części zamiennych rzekomo przekazanych tym wykonawcom, twierdząc że nabył je na giełdach. Podatnik nie przedstawił ponadto żadnego dowodu także i na to, że celowe i racjonalne było wydatkowanie w 1999 r. na remont samochodu ciężarowego [...] nr rej. [...] kwoty [...], w sytuacji uzyskania przychodu ze sprzedaży tego środka trwałego w dniu [...] w kwocie zaledwie [...]. Także treść oświadczenia złożonego przez nabywcę tego samochodu potwierdza, iż stan nabytego pojazdu wymagał remontu bieżącego i malowania kabiny.
Te ustalenia, według Dyrektora Izby Skarbowej, dają podstawę do stwierdzenia, że – w rozumieniu przepisu art.22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – wartość usług remontowych samochodów [...] nr [...] i nr rej. [...], określona w przedłożonych przez podatnika fakturach VAT i rachunkach na łączne kwoty – odpowiednio [...] i [...], nie może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów kontrolowanego roku podatkowego.
Odnosząc się natomiast do nieuznanego za koszt uzyskania przychodów wydatku obejmującego wartość usług konsultingowych i parabankowych w kwocie łącznej [...], wynikającej z faktur VAT wystawionych przez "B", E.Z., S. za:
- rozliczenie przeprowadzonych analiz marketingowych oraz ocenę procedur kontroli kosztów w zakresie planu zakupów importowych taboru ciężarowego i usług pokrewnych na rzecz spedycji międzynarodowej,
- ocenę rynku kapitałowego i ekspertyz interefektywnych form zasilenia kapitałowego w zakresie wymogów dokumentacji kredytobiorcy i sporządzenie bussines-planu dla "R" – A.R.,
- sporządzenie wzorów ofert sprzedaży usług przewozowych oraz przeprowadzenie analiz kalkulacyjnych kosztów materiałowych na rok 2000 według danych finansowych "R" – A.R., organ odwoławczy stwierdził, że podatnik nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o faktycznym wykonaniu usług, co uniemożliwiało przeprowadzenie jakiejkolwiek analizy i dokonania oceny tych usług, a ponadto, podatnik nie wskazał na czym w rzeczywistości polegały sporne usługi, w jaki sposób przyczyniły się lub mogły przyczynić się do uzyskania przez niego przychodu, a także nie okazał w prowadzonym postępowaniu podatkowym, wynikających z treści zakwestionowanych faktur, sporządzonych opracowań w postaci ocen, analiz, bussines-planu, czy nawet wzorów ofert sprzedaży usług przewozowych, oświadczając, że nie ma potrzeby przechowywania takich dokumentów. W prowadzonym postępowaniu podatnik nie okazał także, wynikających z treści faktury, analiz kalkulacyjnych kosztów materiałowych na 2000 r.
Organ odwoławczy w pełni podzielił także zasadność ustaleń organu podatkowego I instancji w zakresie wydatku poniesionego przez podatnika na rozmowy międzynarodowe w kwocie [...].
Na decyzję ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej A. i D. R. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc w niej o ograniczenie wielkości zobowiązania podatkowego z kwoty [...] określonej zaskarżoną decyzją do kwoty [...] ustalonej przez skarżących według wyliczenia przedstawionego w skardze.
Z treści złożonej przez podatników skargi nie wynika wprost, jaki zakres dokonanych w wyniku kontroli podatkowej ustaleń został zaskarżony, jednak z przedstawionych tam danych liczbowych wynika, co potwierdza także stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej zawarte w odpowiedzi na skargę, że skarżący nie kwestionują ustaleń kontroli dotyczących określonych wielkości przychodu i zaniżenia kosztów uzyskania przychodu w całości oraz ustaleń w części dotyczącej zawyżenia kosztów firmy A.R. stanowiącej kwotę [...]. Różnica w tym względzie pomiędzy ustaleniami kontroli – [...], a niekwestionowaną przez skarżących częścią – [...] wynosi więc [...], którą to wielkość należy uznać wobec powyższego za kwotę sporną w zakresie zawyżenia kosztów prowadzenia firmy A.R.. Na tę kwotę ([...]) składają się następujące koszty, które – zdaniem skarżących – bezzasadnie zostały wyłączone z kosztów uzyskania przychodów:
1) wartość usług remontowych określona na podstawie faktury VAT i rachunków dotyczących samochodu ciężarowego [...], nr rej. [...] w kwocie [...] oraz samochodu ciężarowego [...], nr rej. [...] w kwocie [...],
2) wartość usług parabankowych na kwotę netto [...] wynikającą z faktury VAT, wystawionej przez "B", E.Z. w S.
Kwestionując zasadność ustaleń kontroli w powyższym zakresie skarżący stwierdzili, że poniesione w 1999 r. koszty remontu taboru samochodowego pozwoliły utrzymać gotowość techniczną taboru, co spowodowało, że w okresie 1999 r. firma uzyskała przychód z tytułu świadczonych usług na kwotę [...]. W ocenie skarżących, poniesione koszty remontów mają ścisły związek z uzyskanym przychodem, a podjęta decyzja przez Urząd Skarbowy jest rażąco sprzeczna z treścią tego przepisu, bowiem Urząd ten podejmując swoją decyzję nie uwzględnił faktu, że podatnik A.R. pracuje przy użyciu taboru, który jest wyeksploatowany i wymaga ponoszenia dodatkowych kosztów na remonty dla utrzymania jego gotowości technicznej. Skarżący podkreślili, że – zgodnie z zawartą umową o świadczenie usług transportowych z "S" w S. – firma jego świadczy usługi transportowe na terenie całej Polski i jest zobowiązana do ciągłej gotowości wykonywania tych usług w każdy dzień roboczy, a także w dni świąteczne i wolne od pracy. Zdaniem skarżących, jakość posiadanego taboru samochodowego, obowiązki wynikające z umowy oraz stan dróg krajowych decydowały o konieczności ponoszenia nakładów na remonty.
W kwestii kosztów poniesionych na usługi parabankowe w wysokości [...] skarżący stwierdzili, że dotyczyły one opracowania przez "B" E.Z. kwartalnej informacji o sytuacji majątkowej i wynikach działalności jego firmy. Informację taką należało przedkładać w banku, który udzielił kredytu inwestycyjnego. Skarżący uważają zatem, że ten koszt był w pełni uzasadniony.
Argumentację skargi poparł dodatkowo podatnik A.R. pismem z dnia 4 grudnia 2004 r., skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w którym wskazał, że wydatki na remont samochodów ponoszone były na przestrzeni całego roku 1999, co oznacza iż dotyczyły one usuwania zaistniałych awarii, bez usunięcia których używany tabor samochodowy byłby technicznie niesprawny, a to potwierdza, że nie byłoby możliwe osiągnięcie przychodów tego roku podatkowego bez poniesienia tych wydatków.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w skardze stwierdził, że uzasadnienie skargi w zakresie kosztów remontu samochodów [...] jest ogólnikowe, bowiem skarżący wskazują jedynie na konieczność przeprowadzenia remontów tych samochodów, a zupełnie pomijają kwestię wykazania, czy wynikający z faktury VAT i rachunków uproszczonych zakres usług remontowych został w rzeczywistości wykonany. Ustosunkowując się natomiast do zarzutu skargi obejmującego nieuznanie za koszt uzyskania przychodów wydatku na usługi parabankowe w wysokości [...] organ ten wskazał, że określony przez podatników w uzasadnieniu skargi przedmiot usług objęty wyżej mienioną fakturą jest niezgodny z faktyczną treścią tego dokumentu (k-61) przytoczoną również wyżej, bowiem, według skarżącego, dotyczył on "...opracowania przez Pana E.Z. kwartalnej informacji o sytuacji majątkowej i wynikach działalności mojej firmy, którą byłem zobowiązany przedkładać w Banku, który udzielił kredytu inwestycyjnego", gdy tymczasem określone wyżej opracowania – wynikające z treści faktury i przedstawione przez skarżącego – dotyczą dwóch różnych zagadnień, niepokrywających się ze sobą nawet w części. Organ ten podkreślił jednocześnie, że firma E.Z. wystawiła podatnikowi w 1999 r. faktury VAT (poza zakwestionowanymi), tj. karty nr od 50 do 60, określające wartość usług w zakresie prowadzenia wszelkiej dokumentacji związanej z działalnością firmy, do której zapewne można zaliczyć sporządzanie dokumentacji wymaganej przez bank kredytujących firmę podatnika, a zatem – jak stwierdził Dyrektor Izby Skarbowej– nie ma podstaw do uznania za koszty uzyskania przychodów wartości usługi na kwotę netto [...] wynikającej z faktury VAT nr [...] z dnia [...], a dotyczącej sporządzenia wzorów ofert sprzedaży usług przewozowych oraz przeprowadzania analiz kalkulacyjnych kosztów materiałowych na rok 2000 według danych finansowych "R" A.R., wystawionej przez "B", E.Z., S.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Spór jaki wiodą strony na etapie postępowania sądowo-administracyjnego dotyczy jednej kwestii, a mianowicie oceny zasadności niezaliczenia przez organy podatkowe do kategorii kosztów uzyskania przychodów w 1999 roku poniesionych przez skarżącego A.R., w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, wydatków związanych z remontem dwóch samochodów [...] oraz wydatku na usługę udokumentowaną fakturą VAT nr [...] z dnia [...], a dotyczącą sporządzenia wzorów ofert sprzedaży usług przewozowych oraz przeprowadzania analiz kalkulacyjnych kosztów materiałowych na rok 2000 według danych finansowych "R" A. R., wystawioną przez "B" E. Z. w S. do kategorii kosztów uzyskania w 1999 roku.
Podstawowe zatem znaczenie dla rozstrzygnięcia spornej między stronami kwestii ma interpretacja pojęcia kosztów uzyskania przychodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdza, że wykładnia pojęcia kosztów uzyskania przychodów dokonana przez organy podatkowe jest trafna i zgodna z wykładnią wielokrotnie prezentowaną w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaznaczyć na wstępie należy, iż problematyka kosztów uzyskania przychodów ma dla funkcjonowania każdego podatku dochodowego podstawowe znaczenie, albowiem możliwość zaliczenia określonych wydatków do kosztów uzyskania przychodów danego roku podatkowego ma bezpośredni wpływ na wysokość dochodu będącego podstawą opodatkowania, a w konsekwencji na wysokość należnego zobowiązania podatkowego. Konstrukcja kosztów uzyskania przychodów, określona w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym do osób fizycznych (Dz. U. Nr 90 z 1993 r., poz. 416 ze zm.) oparta jest na swoistej klauzuli generalnej, według której kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty ponoszone w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 wskazanej ustawy. Normatywne brzmienie przytoczonego przepisu wskazuje, iż ustawodawca w podatku dochodowym nie posługuje się kategorią kosztów działalności jako instytucją samodzielną, lecz wiąże pojęcie kosztu z pojęciem przychodu. Pierwotnym czynnikiem pozwalającym uznać wydatek za koszt uzyskania przychodu jest przychód. Wprawdzie ustawodawca definiując koszty uzyskania przychodów nie określił rozpiętości czasowej pomiędzy poniesionymi wydatkami a osiągniętym przychodem, lecz użyty w przepisie art. 22 ust. 1 powołanej wyżej ustawy zwrot "w celu osiągnięcia przychodów" należy rozumieć w ten sposób, iż decydującym jest moment osiągnięcia przychodu dla przypisania wydatkowi kosztowego charakteru dla celów podatkowych. Chodzi tu o wydatki odnoszące się do przychodów danego roku podatkowego. Potrącalność zaś kosztów w czasie znajduje swoje uregulowanie w art. 22 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten ustanawia ogólną regułę, w myśl której koszty uzyskania przychodów są potrącalne tylko w tym roku podatkowym, w którym zostały poniesione. Od tej ogólnej zasady ustawodawca przewiduje wyjątki, a mianowicie u podatników prowadzących księgi rachunkowe i podatkowe księgi przychodów i rozchodów, koszty uzyskania przychodów objęte tymi księgami są potrącane tylko w tym roku podatkowym, którego dotyczą. Oznacza to, iż są potrącalne także koszty uzyskania przychodów poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy, lecz odnoszące się do przychodów danego roku podatkowego oraz koszty uzyskania przychodów jeszcze nieponiesione faktycznie, lecz zgodnie z obowiązującymi przepisami już zaksięgowane, pod tymże wszakże warunkiem, że odnoszą się do przychodów danego roku podatkowego.
Przechodząc od tych uwag wstępnych na grunt sprawy, będącej przedmiotem rozpoznania, stwierdzić należy, że organy podatkowe – oceniając poniesione przez skarżącego podatnika A.R. w 1999 r. wydatki na remont dwóch samochodów [...]– słusznie stwierdziły, iż podatnik nie wykazał, aby wydatki te rzeczywiście zostały poniesione w kontrolowanym roku podatkowym i, aby miały one związek z przychodami uzyskanymi lub spodziewanymi przez niego. Nie można nie zgodzić się ze stanowiskiem tych organów, że skoro z analizy wystawionych podatnikowi faktur i rachunków na roboty remontowe, wynika iż podatnik w niewielkim odstępie czasu nabył usługi remontowe, obejmujące swoim zakresem ten sam rodzaj napraw, u kilku różnych podmiotów, a najbardziej zbliżona do kosztów rzeczywistych napraw jest wartość tych usług określona w fakturach wystawionych podatnikowi przez "P" S., żeby zaliczenie do kosztów funkcjonowania przedsiębiorstwa podatnika właśnie wydatków udokumentowanych tymi fakturami, z pominięciem faktur i rachunków wystawionych przez inne podmioty, było wadliwe. Także okoliczność, że podatnik w żaden sposób nie przyczynił się do wyjaśnienia charakteru poniesionych wydatków, bowiem poza przedłożeniem faktur VAT i rachunków uproszczonych na wykonanie usług remontowych określonych wyżej samochodów ciężarowych, nie wskazał, z jakich dowodów bezsprzecznie wynika, że usługi te faktycznie zostały wykonane oraz, że zaewidencjonowane w księdze przychodów i rozchodów koszty dotyczą usług wykonanych w rzeczywistości, złożone bowiem przed organem pierwszej instancji wyjaśnienia podatnika w przedmiocie usług remontowych uwidocznionych w tych fakturach i rachunkach były zbyt ogólnikowe, aby prowadziły do uszczegółowienia zakresu i rodzaju wykonanych prac, jak też do rozgraniczenia wartości usług na koszty robocizny i koszty materiałowe, a przesłuchani w charakterze świadków wykonawcy usług remontowych, nie posiadali dowodów zakupu materiałów i części zamiennych, użytych do napraw wynikających z rachunków, a podatnik również nie okazał dowodów zakupu części zamiennych jakoby przekazanych tym wykonawcom. Także ustalenia organów podatkowych i wyrażona ocena, potwierdzają, że wydatki te, gdyby rzeczywiście były poniesione przez podatnika na remont tych samochodów, w tym na remont samochodu [...] o nr rej [...] w wysokości [...], następnie sprzedanego przez podatnika w dniu [...] za kwotę [...], nie byłyby ani celowe, ani racjonalne, tym bardziej że w odniesieniu do samochodu [...] o nr rej [...] kilkakrotnie przewyższałyby wartość sprzedanego samochodu.
Te ustalenia organów podatkowych oraz wyrażona na ich podstawie ocena, według składu orzekającego w sprawie, dawały podstawę do uznania, że – w rozumieniu przepisu art.22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – wartość usług remontowych samochodów [...] nr rej. [...] i nr rej. [...], określona w przedłożonych przez podatnika fakturach VAT i rachunkach na łączne kwoty, odpowiednio [...] i [...], nie może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów kontrolowanego roku podatkowego.
W pełni Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie podziela także ustalenia faktyczne i wyrażoną ocenę prawną organów podatkowych w odniesieniu do wydatku w kwocie [...], zaliczonego przez podatnika A.R. do kosztów uzyskania przychodów kontrolowanego roku podatkowego, wynikającego z faktury VAT nr [...] z dnia [...] za sporządzenie wzorów ofert sprzedaży usług przewozowych oraz przeprowadzanie analiz kalkulacyjnych kosztów materiałowych na rok 2000 według danych finansowych "R" A. R., wystawionej przez "B" E.Z. w S., bowiem podatnik nie tylko, że nie udokumentował, ale nawet nie uprawdopodobnił celowości poniesienia tego wydatku. W toku postępowania podatkowego podatnik nie przedstawił żadnego dokumentu lub chociażby namiastki dokumentu wskazującego, że poniesienie tego wydatku miało związek z uzyskiwanymi przychodami, chociaż – według Sądu – przedłożenie organom podatkowym druków wzorów ofert sprzedaży usług przewozowych, czy też, mającej zmaterializowaną postać, analizy kalkulacyjnej kosztów materiałowych na rok 2000, nie graniczyło z niemożliwością, jeżeli takie dokumenty rzeczywiście zostały sporządzone przez wystawcę faktury. Ponadto, jak słusznie zauważył to Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, podatnik na etapie postępowania sądowo-administracyjnego wskazuje na inny zakres usług, który dokumentuje ta faktura twierdząc, że dotyczy ona "...opracowania przez Biuro Pana E.Z. kwartalnej informacji o sytuacji majątkowej i wynikach działalności mojej firmy, którą byłem zobowiązany przedkładać w Banku, który udzielił kredytu inwestycyjnego ", a więc dotyczy zakresu usług nawet w części niezazębiającego się z zakresem usług wskazanych w fakturze nr [...] z dnia [...], co dowodzi, że podatnik, w zależności od potrzeb, wskazując na treść faktury, przedstawia pogląd oparty nie na faktach, lecz na interpretacji zapisów umieszczonych w fakturze. Pogląd ten sprowadza się w gruncie rzeczy do wyjaśnienia, jak należy tłumaczyć fakturę, gdy jej treść na to nie wskazuje. Oparcie zatem stanowiska strony nie na dokumentach, lecz na ich wykładni, dostosowanej do potrzeb postępowania podatkowego, mogło spowodować odmowę uwzględnienia stanu faktycznego w wersji podanej przez podatnika w części odnoszącej się do wydatku w kwocie [...].
Należy wobec tego stwierdzić, iż słusznie organy podatkowe zakwestionowały w wydanych decyzjach zaliczenie przez stronę skarżącą do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na remont dwóch samochodów [...] oraz na usługę udokumentowaną fakturą VAT nr [...] z dnia [...], co w konsekwencji spowodowało korektę rozliczenia podatku dochodowego skarżących za rok podatkowy 1999.
Także w pozostałym zakresie, nieobjętym skargą, zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy był – zdaniem Sądu – wystarczający do wydania decyzji w zaskarżonym brzmieniu, a ponadto został przez organy podatkowe należycie rozważony. Przed wydaniem decyzji organy podatkowe obu instancji podjęły wszelkie kroki zmierzające do zebrania kompletnego i, niebudzącego wątpliwości, materiału dowodowego celem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i właściwie go oceniły.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI