I SA/Sz 370/24

I SA/Sz 370/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-11-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Elżbieta Dziel
Jolanta Kwiecińska /przewodniczący/
Wiesława Achrymowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 327/25 - Wyrok NSA z 2025-08-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 29 § 1 , art. 33 § 1 pkt 5 ,art. 33 § 2 pkt 3-5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art.153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2383
art.62
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Dziel po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 20 listopada 2024 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 3 kwietnia 2024 r. nr 3201-IEN.711.123.2022.24 w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia 3 listopada 2022 r. nr 3217-SWW-3.720.79.2022.36.KK.SZD, [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz I. W. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (organ) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. (organ I instancji) z [...] listopada 2023 r. w przedmiocie zarzutów I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. (spółka) w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] maja 2022 r.
W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ odnotował, że w sprawie sygn. I SA/Sz 197/23 wcześniejsze postanowienie organu i postanowienie organu I instancji z [...] listopada 2022 r. zostały uchylone w wyniku skargi spółki.
Następnie organ wyjaśnił, że "Z otrzymanych informacji od Naczelnika M. Urzędu Celno-Skarbowego w W. Oddział Celny w G. z [...].10.2023 r. (znak: ...) oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. z [...].10.2023 r. (znak: ...) wynika, że:
• [...].05.2021 r. do zgłoszenia celnego nr [...] z [...].03.2021 r. zlecili Państwo przelew w wysokości [...] zł na konto bankowe Urzędu Skarbowego w N. T., który nie dotyczył zabezpieczeń jednorazowych.
• Należności celne z ww. zgłoszenia celnego rozliczono wpłatą [...] zł z [...].03.2021 roku.
• [...].06.2021 r. przesłali Państwo maila na adres e-mail: [...] adresu [...], z dyspozycją zaksięgowania kwoty [...]zł na właściwe konto dla zabezpieczeń gotówkowych jednorazowych w Urzędzie Skarbowym w N. T..
• [...].06.2021 r. środki zostały przeksięgowane na właściwe konto dla zabezpieczeń gotówkowych jednorazowych w Urzędzie Skarbowym w N. T..
• [...].06.2021 r. złożyli Państwo do Naczelnika M. Urzędu Celno-Skarbowego w W. Oddział w G. wniosek o wydanie zabezpieczenia.
• [...].06.2021 r. Naczelnik M. Urzędu Celno-Skarbowego w W. Oddział w G. wydał zabezpieczenie.
Wierzyciel po otrzymaniu uzupełniających informacji od organów podatkowych, wezwał Państwa do przedłożenia dokumentu potwierdzającego obciążenie rachunku bankowego E. Sp. z o.o., na kwotę [...]zł.
W uzupełnieniu Państwa zarzutów przesłanych [...].09.2022 r., wskazali Państwo, że zapłata nastąpiła [...].05.2021 roku.
Jednak z przesłanej przez Państwa wiadomości e-mail z [...].11.2023 r. oraz dołączonego wtórnika potwierdzenia wpłaty z B. M. z [...].10.2023 r. wynika, że kwotę w wysokości [...] zł wraz z odsetkami zaksięgowano na rachunku bankowym Urzędu Skarbowego w N. T. [...].06.2021 roku."
Organ nawiązał do:
- art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19a ust. 9 art. 33a, art. 33 ust. 5 ustawy o VAT;
- art. 2, art. 3 pkt 1, art. 51 § 1, art. 53 § 1, art. 55 § 1, art. 59 ustawy Ordynacja podatkowej (Dz.U.2023.2383 ze zm. - O.p.);
- art. 5 pkt 18 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego ustanawiającego unijny kodeks celny (dalej: rozporządzenie w sprawie u.k.c).
Na kanwie tych unormowań prawnych organ motywował, że "Przywołane definicje potwierdzają, że na dług celny nie składają się należności wynikające z podatków, w tym odsetek od zaległości podatkowych, naliczanych w wyniku przekształcenia zobowiązania podatkowego (w tym przypadku: podatku VAT od importu) w zaległość podatkową.
Podkreślam, że w rozpoznawanej sprawie rodzaj należności i źródło obowiązku podatkowego, znajdują także potwierdzenie w treści tytułu wykonawczego w części, pt. Dane dotyczące należności pieniężnych. W pozycji "1. Akt normatywny" jako źródło obowiązku wskazano, między innymi, art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz art. 19a ust. 9 ustawy o VAT, czyli podatek VAT od importu.
Pomimo zatem, że należność pieniężna w wysokości [...] podlegała w tym wypadku zapłacie w terminie i na warunkach dla uiszczenia cła, to nie wpływało to w żadnej mierze na zmianę jej charakteru i statusu jako zobowiązania podatkowego, wynikającego z przepisów ustawy o VAT.
W konsekwencji podlegającego rozliczeniu jako podatku w trybie przepisów Ordynacji podatkowej, nie zaś cła w ramach regulacji Prawa celnego."
Zdaniem organu, kwota należności głównej wynikająca z tytułu wykonawczego to [...] zł. Natomiast kwota odsetek wskazana w tym tytule na dzień jego wystawienia to [...] zł. Należności te podlegają egzekucji.
"Jednak to sposób rozliczenia wpłaty w wysokości [...] zł stanowi integralną część rzeczywistego stanu faktycznego tej sprawy i ustalenia w tym zakresie mają kluczowy wpływ na prawidłową ocenę wygaśnięcia obowiązku.
Jako że pozostała kwota do zapłaty wynosiła [...] zł oraz [...] zł odsetek (na dzień wystawienia tytułu) - wierzyciel, Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. wystawił tytuł wykonawczy nr 3217- [...] z [...].05.2022 r., celem pobrania zaległej należności. Dodam, że z pisma Naczelnika M. Urzędu Celno-Skarbowego z [...].10.2023 r. (znak: ...) wynika, że [...].05.2021 r. dokonali Państwo zlecenia przelewu środków pieniężnych na konto [...] które dotyczy następujących rodzajów wpłat: • cło, • podatek VAT od importu wynikający ze zgłoszeń celnych, • decyzje i postanowienia, • mandaty,
• kary pieniężne, • kary porządkowe, • kary grzywny, • koszty postępowania, • opłaty za udostępnianie danych, • opłaty za udzielenie zezwoleń, • deklaracja importowa dla podatku od towarów i usług (zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług), • koszty wytworzenia podatkowych znaków akcyzy (zgodnie z ustawą o podatku akcyzowym).
Natomiast [...].06.2021 r. na Państwa wniosek środki zostały przeksięgowane na właściwe konto Urzędu Skarbowego w N. T., tj. [...], które dotyczy następujących rodzajów wpłat: • zabezpieczenia gotówkowe jednorazowe, • zabezpieczenia generalne celne i akcyzowe, • z tytułu dobrowolnego poddania się odpowiedzialności, • kaucje, • opłaty i kary za przejazd pojazdów nienormatywnych, • dopłata do gier hazardowych.
[...].06.2021 r. złożyli Państwo wniosek o wydanie zabezpieczenia, które zostało wydane kolejnego dnia roboczego, tj. [...].06.2021 r. przez Naczelnika M. Urzędu Celno-Skarbowego w W. - Oddział Celny w G. (potwierdzenie złożenia zabezpieczenia seria [...] na kwotę [...]zł).
Jako że, przedmiotem opodatkowania w sprawie jest towar zgłoszony w zgłoszeniu celnym do procedury dopuszczenia do obrotu (w postaci czynnika chłodniczego [...]) na podstawie art. 201 rozporządzenia w sprawie u.k.c., złożenie zabezpieczenia nastąpiło w trybie przepisów Prawa Celnego.
Na podstawie art. 53 ustawy z dnia [...] marca 2004 r. - Prawo celne, Minister właściwy do spraw finansów publicznych otrzymał delegację do określenia w drodze rozporządzenia: sposobu złożenia zabezpieczenia w formie depozytu w gotówce; dokumentów uważanych za równoważne z depozytem w gotówce, mające wartość płatniczą, które mogą być przyjmowane przez organy celne oraz sposobu potwierdzenia przez organ celny złożenia zabezpieczenia.
Sposób złożenia zabezpieczenia oraz potwierdzenia przez odpowiedni organ celno-skarbowy tego faktu został uregulowany w rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie sposobu złożenia zabezpieczenia w formie depozytu w gotówce, (dalej: rozporządzenie w sprawie zabezpieczenia).
W myśl § 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie zabezpieczenia, cyt.: § 2 Dłużnik lub osoby, o których mowa w art. 89 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.Urz. UE L 269 z 10.10.2013, str. 1, z późn. zm.) zwani dalej "zobowiązanym", mogą złożyć zabezpieczenie co najmniej w jeden z następujących sposobów: 1) wpłacając kwotę zabezpieczenia gotówką: (...); 2) udzielając dyspozycji polecenia przelewu kwoty zabezpieczenia na bankowy rachunek sum depozytowych Urzędu Skarbowego w N. T. w prowadzącym rachunek zobowiązanego: banku krajowym, spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, instytucji kredytowej lub jej oddziale, biurze usług płatniczych lub instytucji płatniczej; (...).
Natomiast zgodnie z § 4, cyt.: § 4 1. Organ celny wydaje zobowiązanemu potwierdzenie złożenia zabezpieczenia na formularzu, którego wzór stanowi załącznik do rozporządzenia. 2.Wydanie potwierdzenia złożenia zabezpieczenia może nastąpić po przedstawieniu organowi celnemu przez zobowiązanego dowodu potwierdzającego dokonanie czynności, o których mowa w § 2 pkt 1 i 2, lub po dokonaniu czynności, o których mowa w § 2 pkt 3.
Organ celny wydaje zobowiązanemu potwierdzenie złożenia zabezpieczenia, gdy zobowiązany przedstawi organowi celnemu dowód potwierdzający dokonanie czynności polegającej na wpłacie kwoty zabezpieczenia gotówką na bankowy rachunek sum depozytowych Urzędu Skarbowego w N. T. lub udzieleniu dyspozycji polecenia przelewu kwoty zabezpieczenia na bankowy rachunek sum depozytowych ww. Urzędu.
Samo wcześniejsze dobrowolne wpłacenie kwoty przyszłych należności celno-podatkowych, tzw. "przedpłata", na którykolwiek rachunek bankowy Urzędu Skarbowego w N. T., nie może być traktowane, w świetle obowiązujących przepisów, jako zabezpieczenie. Wpłata taka nie powoduje wywiązania się przez stronę będącą w toku postępowania z obowiązku zapłaty należności, gdyż w dacie ich wpłaty taki obowiązek nie istniał i na niej nie ciążył. Fakt wcześniejszej przedpłaty na należności celno-podatkowe nie skutkuje wstrzymaniem okresu naliczania odsetek.
Pismem z [...].10.2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. T. (znak: (...) przesłał do wierzyciela "Wtórnik otrzymanych zleceń płatniczych" Narodowego Banku [...] Oddział Okręgowy w K., potwierdzający obciążenie rachunku bankowego [...] Sp. z o.o., kwotą [...]zł w dniu [...].06.2021 r. (data rozrachunku)."
Organ zaznaczył,, że w myśl art. 57 ustawy Prawo celne za termin dokonania zapłaty kwoty należności uważa się w obrocie bezgotówkowym - dzień obciążenia rachunku bankowego dłużnika lub rachunku dłużnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub rachunku płatniczego dłużnika w instytucji płatniczej lub instytucji pieniądza elektronicznego na podstawie polecenia przelewu lub zapłaty za pomocą innego niż polecenie przelewu instrumentu płatniczego, zwanego dalej "innym instrumentem płatniczym".
Wobec tego, zdaniem organu, faktycznym terminem zapłaty kwoty [...]zł jest [...] czerwca 2021 r.
W dalszej kolejności organ motywował, że na wniosek z [...] sierpnia 2021 r. wpłacone zabezpieczenie w kwocie [...]zł zarachowano: - [...] zł na należność główną (VAT); - [...] zł na odsetki. Sposób rozliczenia kwoty objętej zabezpieczeniem nastąpił na podstawie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa art. 55 § 2, art. 53 § 1 w związku z art. 33 ust. 4 ustawy o VAT.
Organ przyjął, że termin zapłaty należy liczyć od daty złożenia korekty zgłoszenia celnego (26 marca 2021 r.) Ostatni dzień 10 dniowego terminu na zapłatę podatku wynikającego ze zgłoszenia celnego upływał zatem [...] kwietnia 2021 r. Dlatego też od [...] kwietnia 2021 r. naliczone zostały odsetki za zwłokę od zaległości z tytułu VAT. Zlecenie płatnicze z [...] maja 2021 r., zaksięgowane [...] czerwca 2021 r. na właściwe konto dla zabezpieczeń jednorazowych. W dniu wydania potwierdzenia zabezpieczenia, czyli [...] czerwca 2021 r. obejmowało już zaległość podatkową z tytułu VAT w imporcie.
W następstwie organ nie zgodził się z zarzutem z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. dotyczącym wygaśnięcia obowiązku w całości.
W dalszej kolejności organ wyjaśnił, że "W badanej sprawie obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług w imporcie wraz z odsetkami wynika z decyzji Naczelnika Ł. Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. znak: (...) z [...].07.2021 roku. Decyzja ta została skutecznie doręczona [...].07.2021 roku. Od wskazanej decyzji nie złożono odwołania. Decyzja ta nie została ani uchylona, ani nie stwierdzono jej nieważności, co oznacza, że funkcjonuje w obrocie prawnym, a wynikający z niej obowiązek istnieje i podlega wykonaniu."
"Przytoczony przez Państwa argument wpłacenia kwoty [...]zł na konto organu podatkowego, pozostaje - z przedstawionych względów - bez wpływu na ocenę dowodową związaną z zarzutem nieistnienia obowiązku."
W świetle powyższego organ przyjął, że nie ma podstaw do uwzględnienia zarzutu nieistnienia obowiązku z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.
Odnosząc się do zarzutu błędu co do zobowiązanego, organ stwierdził, że "Państwa dane są tożsame z danymi znajdującymi się zarówno na tytule wykonawczym z [...].05.2022, nr [...], jak i z danymi znajdującymi się w decyzji wymiarowej, tj. decyzji Naczelnika Ł. Urzędu Celno-Skarbowego w Ł., znak: (...)."
Organ podkreślił, że z decyzji Naczelnika Ł. Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. wynika, że zobowiązanymi solidarnie są [...] Sp. z o. o. oraz I. O. Sp. z o. o.
Wobec tego, jak podsumował organ, wymieniony tytuł wykonawczy skierowany został do podmiotu wskazanego w decyzji będącej podstawą jego wystawienia. Tym samym nie zaistniał błąd co do zobowiązanego.
Natomiast w kwestii zarzutu dotyczącego niedoręczenie upomnienia organ zwrócił uwagę na § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z [...] października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w związku z art. 19a ust. 9 ustawy o VAT, art. 77 ust. 2 rozporządzenia w sprawie u.k.c., art. 182 ust. 2 tego kodeksu.
Następnie organ tłumaczył, że "[...].03.2021 r. Państwa Spółka - I. O. Sp. z o. o. działając z upoważnienia [...] Sp. z o. o., na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] zgłosiła do procedury czynnik chłodniczy [...], tym samym [...].03.2021 r., powstał z mocy prawa obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów.
Następnie, [...].07.2021 r. Naczelnik Ł. Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. wydał decyzję znak: (...), w której potwierdził prawidłowość wyliczenia wysokość podatku VAT w imporcie wskazanego w zgłoszeniu celnym. Wskazana decyzja [...].07.2021 r. została doręczona Państwu, jako działającemu na rzecz podatnika przedstawicielowi pośredniemu. Od decyzji nie złożono odwołania, dlatego stała się ostateczna w toku instancji."
Wobec tego organ stwierdził, że wierzyciel nie miał obowiązku doręczenia upomnienia. W rezultacie organ powtórzył za organem I instancji, że zarzut z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. podlegał oddaleniu.
Spółka złożyła skargę na powyższe postanowienie organu.
Zarzuciła naruszenie:
- art. 59 § 1 pkt 1 O.p., polegające na błędnym określeniu daty wygaśnięcia zobowiązania podatkowego i obliczeniu wysokości odsetek do daty wydania potwierdzenia zabezpieczenia zamiast do daty dokonania zapłaty na konto właściwego urzędu skarbowego;
- art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. i egzekucję zobowiązania podatkowego, które zostało zapłacone z odsetkami obliczonymi do dnia zapłaty;
- art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. przez błędne określenie zobowiązanego w postaci reprezentanta w postępowaniu celno-skarbowym zamiast importera;
- art. 33 § 2 pkt. 4 u.p.e.a. ze względu na brak doręczenia upomnienia w sprawie wysokości odsetek;
- art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., gdyż egzekwowane zobowiązanie z tytułu VAT wraz z odsetkami wygasło przez zapłatę.
W następstwie formułowanych zarzutów spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu zarzutów i wniosków zawartych w skardze spółka tłumaczyła, że była reprezentantem bezpośrednim w sprawach celnych przed Naczelnikiem Ł. Urzędu Celno-Skarbowego przy zgłoszeniu celnym do procedury dopuszczenia do obrotu nr: [...] z [...] marca 2021 r. Zgłoszenie zostało dokonane zgodnie z art. 33a ustawy o VAT na rzecz importera [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
Spółka wniosła [...] maja 2021 r. do Naczelnika Ł. Urzędu Celno-Skarbowego w imieniu importera o korektę zgłoszenia celnego i zmianę zgłoszenia w części dotyczącej metody płatności podatku od towarów i usług z "G" na "H". Skutkiem zmiany zgłoszenia był obowiązek uiszczenia podatku na konto Urzędu Skarbowego w N. T. wraz z odsetkami. Wpłata VAT od importu towarów została dokonana wraz z odsetkami liczonymi do dnia dokonania polecenia przelewu na konto Urzędu Skarbowego w N. T. na rachunek przeznaczony do wnoszenia opłat między innymi z tytułu: cła, VAT od importu. Było to najwłaściwsze z kont organu podatkowego, na jakie środki z tego tytułu powinny wpłynąć. Jednak w związku z faktem, że zobowiązania takiego w rejestrach organu nie było przed wydaniem decyzji w sprawie korekty danych zawartych w zgłoszeniu celnym [...] z [...] marca 2021 r., kwota nie mogła zostać odpowiednio zaksięgowana. Dlatego konieczne było wniesienie o przeksięgowanie wpłaconej kwoty na konto sum depozytowych w celu wydania potwierdzenia złożenia zabezpieczenia. Wniosek o przeksięgowanie pomiędzy kontami organu podatkowego złożono drogą elektroniczną [...] czerwca 2021 r., zaś potwierdzenie wykonania przeksięgowania otrzymano drogą elektroniczną [...] czerwca 2021 r. W tym samym dniu złożono wniosek o wydanie potwierdzenia złożenia zabezpieczenia jednorazowego, a [...] czerwca 2021 r. odebrano potwierdzenie wykonania tej czynności.
Zdaniem spółki, przeksięgowania były jedynie technicznymi działaniami, pozwalającymi organowi podatkowemu na właściwe przyporządkowanie należności. Kwota zobowiązania z tytułu VAT, wynikająca ze zgłoszenia celnego wraz z odsetkami była w dyspozycji organu podatkowego od dnia obciążenia rachunku importera (9 czerwca 2021 r.) Wpłacona kwota [...]zł obejmowała: - zobowiązanie wynikające ze zgłoszenia celnego [...] zł; - odsetki [...] zł liczone od dnia upływu terminu uregulowania zobowiązania (6 kwietnia 2021 r.) do dnia wykonania polecenia przelewu (31 maja 2021 r.). Naczelnik Ł. Urzędu Celno-Skarbowego w decyzji stwierdził, że strona [...] maja 2021 r. wpłaciła [...] zł na konto bankowe Urzędu Skarbowego w N. T..
W tym stanie sprawy, według spółki, należność celna przywozowa została uregulowana na właściwe konto Urzędu Skarbowego w N. T.. Przeksięgowania między kontami organów nie mają znaczenia. Powstały jedynie odsetki, wynikające z wydłużonego czasu księgowania w banku zgłaszającego. Polecenie przelewu złożono [...] maja 2021 r., zaś bank obciążył rachunek [...] czerwca 2021 r. Odsetki powinny być naliczone jedynie za ten czas. Zobowiązanie w VAT z tytułu importu wygasło w dniu obciążenia rachunku bankowego wpłacającego, to jest [...] czerwca 2021 r. Naliczanie odsetek do [...] czerwca 2021 r. było bezpodstawne. O niewystarczającej kwocie odsetek organ powinien zawiadomić w trybie postępowania upominawczego.
Spółka tłumaczyła, że błędnie została wskazana w decyzji jako reprezentant pośredni. Organ pominął tę kwestię. Jako przedstawiciel bezpośredni, nie była zgłaszającym, a jedynie przedstawicielem składającym zgłoszenie w imieniu zgłaszającego. Forma przedstawicielstwa bezpośredniego wyklucza odpowiedzialność spółki za należności celne. Wobec tego wszczęcie wobec spółki postępowania egzekucyjnego było błędem.
W przekonaniu spółki, wszczęcie postepowania egzekucyjnego wymagało uprzedniego doręczenia upomnienia. Kwota podlegająca egzekucji nie była określona w decyzji. Decyzja Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. nie dotyczyła rozliczenia VAT. Jedynie korygowała zapisy zgłoszenia celnego w zakresie sposobu rozliczenia VAT przez zmianę metody płatności.
Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie organu i poprzedzające je postanowienie organu I instancji z [...] listopada 2023 r. nie są zgodne z prawem.
Przede wszystkim należy zauważyć, że w sprawie sygn. I SA/Sz 197/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie ocenił, że w kontrolowanych postanowieniach brak było jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego, co spowodowało brak możliwości skontrolowania zasadności i prawidłowości wydanych rozstrzygnięć. Zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie poddawały się kontroli, gdyż z ich treści nie wynikało w istocie na jakiej podstawie prawnej organy uznały za zasadne oddalenie zgłoszonego zarzutu, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2023.2505 ze zm. - u.p.e.a.). To zaś przełożyło się na niemożność jednoznacznego zweryfikowania toku myślenia organów w zakresie pozostałych zarzutów egzekucyjnych. Sąd jednocześnie zobowiązał organy do dokonania oceny ustaleń faktycznych w zakresie zarzutów zgłoszonych przez spółkę, koncentrując się w pierwszej kolejności na kwestii wygaśnięcia obowiązku w całości.
Organy dotychczas nie wykonały prawomocnego wyroku w sprawie sygn. I SA/Sz 197/23 z istotnym naruszeniem art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 - P.p.s.a.).
Powołały się na rozliczenie wpłaty dokonanej przez spółkę na poczet zaległości z tytułu VAT z odsetkami. Zdaniem organów, rozliczenie tej wpłaty na poczet ściśle zaległości podatkowej oraz odsetek było prawidłowe z punktu widzenia prawa podatkowego, prawa celnego i ustawy Ordynacja podatkowa.
Jednakże organy pominęły, w kontekście prawomocnego wyroku w sprawie sygn. I SA/Sz 197/23, że zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Jednocześnie art. 62 O.p. przewiduje zasady zaliczenia wpłat. W szczególności wymaga odnotowania art. 62 § 4 O.p., który stanowi, że w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnienia organ podatkowy, na wniosek podatnika, wydaje postanowienie, na które służy zażalenie.
Wobec tego w razie sporu o zaliczenie wpłaty na rzecz zaległego podatku i odsetek wierzyciel powinien przyjąć, że ma do czynienia z wnioskiem o dokonanie zaliczenia wpłaty. Na tym polegało prawidłowe wykonanie prawomocnego wyroku sygn. I SA/Sz 197/23 w zakresie istnienia, wymagalności należności ujętej w tytule wykonawczym.
To nie w postępowaniu egzekucyjnym i nie organ egzekucyjny rozstrzyga o tym, kiedy zobowiązanie podatkowe powstało, kiedy wygasło, za jaki okres należy liczyć odsetki z punktu widzenia prawa podatkowego i prawa celnego. Są to zagadnienia, o których mówi art. 29 § 1 u.p.e.a., wyłączając zakres kognicji organu egzekucyjnego, a więc pozostające poza granicami postępowania egzekucyjnego.
W dalszej kolejności należy stwierdzić, że decyzja Naczelnika Ł. Urzędu Celnego - Skarbowego w Ł. z [...] lipca 2021 r. zmieniała dane zawarte w zgłoszeniu celnym, a więc nie była to decyzja wymieniona w § 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz.U.2023.1626). Decyzja ta nie ingerowała w wysokość należności pieniężnych, ale w metodę płatności.
Jednak z decyzji tej wynika wprost, że spółka - co do zasady - ma status podmiotu zobowiązanego do zapłaty należności omawianych w sprawie - z tytułu VAT i ewentualnie odsetek.
W tym stanie sprawy organ bezpodstawnie oddalił zarzut nieistnienia obowiązku z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., wygaśnięcia obowiązku z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. Nie dysponował ostatecznym postanowieniem o zaliczeniu wpłaty.
Zarzut niedoręczenia upomnienia z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a okazał się uzasadniony.
Natomiast zarzut błędu co do zobowiązanego z art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. nie był trafny.
W dalszym postępowaniu organy uwzględnią stanowisko prawne w sprawie sygn. I SA/Sz 197/23 oraz w sprawie niniejszej.
Nie ulega przy tym wątpliwości, że organ w zaskarżonym postanowieniu odnosił się do postanowienia organu I instancji z [...] listopada 2023 r., a nie z [...] listopada 2022 r. W konsekwencji także uchylenie postanowienia poprzedzającego zaskarżone postanowienie organu dotyczy postanowienia organu I instancji z [...] listopada 2023 r. Ta oczywista omyłka w wyroku wymaga sprostowania.
Z powodów omówionych wyżej zaskarżone postanowienie organu oraz postanowienie organu I instancji z [...] listopada 2023 r. podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i art. 153 P.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego ([...] zł) uzasadnia art. 200, art. 205 § 2, art. 209 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935 ze zm.).
Obejmują one wpis od skargi ([...] zł), wynagrodzenie pełnomocnika ([...] zł) i opłatę od pełnomocnictwa ([...] zł).