Orzeczenie · 2025-11-05

I SA/SZ 360/25

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie

Miejsce

Szczecin

Data

2025-11-05

NSApodatkoweWysokawsa

VATpodatek naliczonypodatek należnyodliczenie podatkufakturypozorność czynnościoutsourcing pracowniczyprzedawnieniezawieszenie biegu terminupostępowanie karne skarbowe

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Spółka "Agencja [...]" Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień i wrzesień 2013 r. w łącznej kwocie [...] zł. Organy podatkowe zakwestionowały rzetelność faktur wystawionych przez G. sp. z o.o. na kwotę [...] zł, uznając umowę outsourcingu pracowniczego za pozorną na podstawie art. 83 § 1 Kodeksu cywilnego i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c ustawy o VAT. Spółka podnosiła zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych oraz naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym kwestionując brak wystąpienia przez organ do sądu powszechnego o ustalenie istnienia stosunku prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie pierwotnie uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie, uznając, że doszło do przedawnienia zobowiązań z powodu instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, uznając, że instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało miejsca i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA. Po ponownym rozpoznaniu, WSA oddalił skargę, stwierdzając, że bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony na skutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego, a transakcje outsourcingowe były pozorne, co uniemożliwiało odliczenie podatku naliczonego. Sąd podkreślił, że klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania nie ma zastosowania do VAT, a organy podatkowe miały kompetencje do oceny pozorności czynności prawnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących pozorności czynności prawnych w kontekście VAT, zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w związku z postępowaniem karnym skarbowym oraz kompetencji organów podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i okresu rozliczeniowego, ale zasady prawne są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy transakcje outsourcingu pracowniczego, udokumentowane fakturami, mogą stanowić podstawę do odliczenia podatku naliczonego w VAT, jeśli zostały uznane za pozorne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, faktury dokumentujące czynności pozorne, do których mają zastosowanie przepisy art. 83 Kodeksu cywilnego, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umowa outsourcingu pracowniczego była pozorna, ponieważ jej głównym celem było obniżenie kosztów zatrudnienia i odliczenie podatku naliczonego z faktur za nieistniejące usługi. Pracownicy faktycznie pozostawali w dyspozycji skarżącej spółki, a spółka G. nie dysponowała zasobami do świadczenia usług.

Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego miało na celu wyłącznie zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych (tzw. instrumentalne wszczęcie)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wszczęcie postępowania karnego skarbowego było uzasadnione podejrzeniem popełnienia przestępstwa skarbowego, a nie wyłącznie celem zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ dysponował wiarygodnymi informacjami uzasadniającymi wszczęcie dochodzenia karnego skarbowego, a aktywność organu świadczyła o dążeniu do realizacji celów tego postępowania. Nie było to działanie instrumentalne, a bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony.

Czy organ podatkowy miał obowiązek wystąpić do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego w przypadku wątpliwości co do pozorności umowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy miał kompetencje do samodzielnego ustalenia stanu faktycznego i oceny skutków podatkowych czynności prawnych, w tym ich pozorności, bez konieczności występowania do sądu powszechnego.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny i orzecznictwo sądów administracyjnych wskazują, że organy podatkowe mają kompetencje do badania treści czynności prawnych i ich skutków podatkowych. Art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej dotyczy ustalania istnienia stosunku prawnego przez sąd powszechny, a nie oceny pozorności czynności przez organ podatkowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień i wrzesień 2013 r.

Przepisy (35)

Główne

u.p.t.u. art. 88 § 3a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego faktury potwierdzające czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i art. 83 k.c.

O.p. art. 70 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

O.p. art. 70 § 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.

O.p. art. 70 § 7

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.

O.p. art. 70c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego najpóźniej z upływem terminu przedawnienia.

Pomocnicze

k.c. art. 83 § 1

Kodeks cywilny

Czynność prawna dokonana dla pozoru nie wywołuje skutków w niej zamierzonych między stronami, jeżeli miało na celu obejście przepisów prawa.

u.p.t.u. art. 103 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Obowiązek obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne.

ustawa o KAS art. 2 § 1

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

Organy KAS działają na podstawie przepisów prawa.

k.k.s. art. 56 § 2

Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 6 § 2

Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 62 § 2

Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 7 § 1

Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 44 § 1

Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 44 § 3

Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 44 § 5

Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 113 § 1

Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 119a § 1

Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy

Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania.

k.k.s. art. 119b § 1

Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy

Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania nie stosuje się do podatku od towarów i usług.

O.p. art. 199a § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego wystąpienia do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego w przypadku wątpliwości.

p.p.s.a. art. 151