I SA/SZ 35/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2023-04-04
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od spadków i darowizndarowiznazgłoszenie SD-Z2korekta zgłoszeniazwolnienie podatkoweterminwartość rynkowawierzytelnośćWSApostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organów podatkowych i umorzył postępowanie w sprawie podatku od spadków i darowizn, uznając korektę zgłoszenia SD-Z2 za skuteczną.

Skarżący złożył zgłoszenie SD-Z2 dotyczące nabycia w drodze darowizny wierzytelności, a następnie złożył korektę tego zgłoszenia, zmieniając wartość wierzytelności. Organy podatkowe uznały korektę za nowe zgłoszenie, co skutkowało opodatkowaniem. WSA w Szczecinie uchylił decyzję organów, uznając korektę za dopuszczalną i skuteczną, co pozwoliło na zastosowanie zwolnienia podatkowego.

Sprawa dotyczyła podatku od spadków i darowizn, w szczególności kwestii prawidłowości zgłoszenia nabycia wierzytelności w drodze darowizny oraz możliwości złożenia korekty tego zgłoszenia. Skarżący nabył od ojca wierzytelności o łącznej wartości wskazanej w pierwotnym zgłoszeniu SD-Z2, a następnie złożył korektę, w której zmienił wartość tych wierzytelności. Organy podatkowe uznały, że korekta ta stanowiła nowe zgłoszenie, co skutkowało odmową zastosowania zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn i nałożeniem podatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, kontrolując legalność decyzji organów, uznał, że zgłoszenie SD-Z2 jest deklaracją podatkową w rozumieniu Ordynacji podatkowej, a zatem dopuszczalne jest jego korygowanie. Sąd stwierdził, że korekta dokonana przez skarżącego dotyczyła wartości rynkowej nabytego prawa majątkowego (wierzytelności) i nie stanowiła ujawnienia nowego, nieznanego wcześniej organowi składnika majątkowego. W związku z tym, sąd uznał, że skarżący spełnił warunki do zastosowania zwolnienia podatkowego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie administracyjne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, korekta zgłoszenia SD-Z2 dotycząca wartości rynkowej nabytego prawa majątkowego jest dopuszczalna i nie stanowi nowego zgłoszenia, co pozwala na zastosowanie zwolnienia podatkowego, jeśli pierwotne zgłoszenie zawierało wszystkie rodzaje nabytych praw majątkowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgłoszenie SD-Z2 jest deklaracją podatkową, a zatem dopuszczalne jest jego korygowanie na podstawie art. 81 § 1 Ordynacji podatkowej. Korekta wartości wierzytelności nie jest ujawnieniem nowego składnika majątkowego, lecz poprawieniem błędu w wartości już zgłoszonej. W związku z tym, skarżący spełnił warunki do zastosowania zwolnienia z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (44)

Główne

u.p.s.d. art. 1 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

u.p.s.d. art. 4a § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

u.p.s.d. art. 4a § ust. 3

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

u.p.s.d. art. 5

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

u.p.s.d. art. 6 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

k.c. art. 509 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

k.c. art. 888 § § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

O.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 81 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądach administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.s.d. art. 9 § ust. 2

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

u.p.s.d. art. 14 § ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 1

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

u.p.s.d. art. 15 § ust. 1 i ust. 3

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

u.p.s.d. art. 4a

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

u.p.s.d. art. 1 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

u.p.s.d. art. 5

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

u.p.s.d. art. 6 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

u.p.s.d. art. 4a § ust 1 pkt 1

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

u.p.s.d. art. 4 § ust. 5

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

O.p. art. 68 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 3 § pkt 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 68 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 68 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 21 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 17a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 81 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 81 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 3 § pkt 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 208 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

rozporządzenie MF art. 1

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych

rozporządzenie MF art. 2

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Korekta zgłoszenia SD-Z2 dotycząca wartości wierzytelności jest dopuszczalna i skuteczna. Zgłoszenie SD-Z2 jest deklaracją podatkową, którą można korygować. Skarżący wykazał w pierwotnym zgłoszeniu wszystkie rodzaje nabytych praw majątkowych, a korekta dotyczyła jedynie ich wartości.

Odrzucone argumenty

Korekta zgłoszenia SD-Z2 stanowi nowe zgłoszenie, a nie poprawienie błędu. Niespełnienie terminu do złożenia pierwotnego zgłoszenia skutkuje opodatkowaniem na zasadach ogólnych.

Godne uwagi sformułowania

Istota sporu w rozpoznanej sprawie sprowadza się do tego czy organy podatkowe prawidłowo stwierdziły, że Skarżący nie spełnił warunków do zastosowania zwolnienia, które wynika z art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. Zgłoszenie SD-Z2, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., niewątpliwie jest deklaracją podatkową w rozumieniu art. 3 pkt 5 O.p. Korekta zgłoszenia SD-Z2 może dotyczyć jedynie wskazania błędnych informacji w złożonym zgłoszeniu, na przykład dotyczących wielkości nabytego udziału w rzeczy lub prawie majątkowym, miejsca ich położenia lub ich wartości rynkowej.

Skład orzekający

Alicja Polańska

przewodniczący

Marzena Kowalewska

sprawozdawca

Bolesław Stachura

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych w podatku od spadków i darowizn, dopuszczalność i skutki korekty zgłoszenia SD-Z2, stosowanie zwolnienia podatkowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany wartości wierzytelności w zgłoszeniu SD-Z2 i interpretacji przepisów o podatku od spadków i darowizn.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu podatkowego – możliwości korygowania zgłoszeń i wpływu na zwolnienia podatkowe. Jest to istotne dla prawników i podatników zajmujących się podatkiem od spadków i darowizn.

Czy korekta zgłoszenia podatkowego może uratować Cię przed zapłatą podatku? WSA w Szczecinie wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 35/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-04-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-01-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska /przewodniczący/
Bolesław Stachura
Marzena Kowalewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne
Podatek od spadków i darowizn
Sygn. powiązane
III FSK 850/23 - Wyrok NSA z 2025-01-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji i umorzono postępowanie administracyjne
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 833
art. 1 ust 1 pkt 2,art. 4a ust. 3, art. 5, art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 7 ust. 1 i ust. 2 , art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 14 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 1, art. 15 ust. 1 i ust. 3,  art. 4a, art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 5,art. 6 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn.
Dz.U. 2022 poz 1360
art. 509 § 1 i § 2, art. 888 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 81 § 1, § 2, art. 3 pkt 5, art. 68 § 1 , art. 208 § 1,
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...]; II. umarza postępowanie administracyjne; III. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego J. F. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
J. F. (dalej: "Strona", "Skarżący") wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z [...] listopada 2022 r.
nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z [...] lipca 2022 r.,
nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn.
Zaskarżona decyzja oparta została o następujący stan faktyczny sprawy.
Strona [...] grudnia 2017 r. złożyła w organie I instancji, sporządzone
[...] grudnia 2017 r. zgłoszenie SD-Z2 o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych. W zgłoszeniu ujawniła nabycie w drodze darowizny od A. F. (dalej: "Darczyńca"): ogółu praw i obowiązków w "R. " Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w S.
(dalej: "Spółka"), o wartości [...] zł; [...] udziałów w Spółce o wartości [...] zł; wierzytelność o wartości [...] zł. Łączną wartość nabytych rzeczy lub praw majątkowych określona została przez Stronę na [...] zł.
Strona [...] stycznia 2018 r. złożyła korektę przedmiotowego zgłoszenia [...], w której wykazała nabycie od Darczyńcy: ogółu praw i obowiązków w Spółce o wartości [...] zł; [...] udziałów w Spółce o wartości [...] zł; wierzytelność o wartości [...] zł. Strona wskazała, że łączną wartość nabytych rzeczy lub praw majątkowych wynosi [...] zł. Strona do korekty załączyła pismo wyjaśniające. Wskazała, że przyczyną złożenia korekty deklaracji [...] jest oczywista omyłka w części [...] wartość rynkowa. Ponadto do pisma dołączyła: kopię umowy cesji wierzytelności z [...] czerwca 2017 r. dotyczącej przysługującej A. F. wierzytelności w stosunku do R. Sp. z o.o. s.k. z siedzibą w S.
na rzecz J. F., w łącznej kwocie [...]zł wraz z notarialnym poświadczeniem podpisów (Rep. A nr [...]); kopię umowy darowizny
z [...] czerwca 2017 r. dotyczącej wszystkich praw i obowiązków A. F., jako wspólnika R. Sp. z o.o. s.k. z siedzibą w S. na rzecz J. F., o wartości [...] zł wraz z notarialnym poświadczeniem podpisów
(Rep. A nr [...]); kopię umowy cesji wierzytelności z [...] czerwca 2017 r. dotyczącej przysługującej A. F. wierzytelności w stosunku do R. Sp. z o.o. s.k. z siedzibą w S. na rzecz J. F., w łącznej kwocie [...]zł wraz z notarialnym poświadczeniem podpisów
(Rep. A nr [...]); kopię umowy darowizny z [...] czerwca 2017 r. dotyczącej udziałów A. F. w R. Sp. z o.o. z siedzibą w S.
na rzecz J. F., tj. [...] równych i niepodzielnych udziałów
o nominalnej wartości [...] zł każdy i o łącznej wartości nominalnej [...] zł
o łącznej wraz z notarialnym poświadczeniem podpisów (Rep. A nr [...]);
wydruk z KRS (stan na dzień [...]01.2018 r.), który dotyczy R. Sp. z o.o.,
nr [...].
Postanowieniem z [...] marca 2022 r. (doręczonym [...] kwietnia 2022 r.),
organ I instancji wszczął wobec Strony postępowanie w sprawie podatku
od spadków i darowizn w związku z nabyciem w drodze darowizny z [...] czerwca 2017 r.
od A. F. wierzytelności przysługujących mu w stosunku do Spółki
w łącznej kwocie [...]zł.
Następnie postanowieniem z [...] maja 2022 r. organ I instancji włączył
w poczet materiału dowodowego sprawy: uwierzytelnioną kopię umowę przeniesienia
z [...] marca 2013 r., sporządzoną w formie aktu notarialnego (Rep. A numer [...]); uwierzytelnioną kopię umowy sprzedaży z [...] czerwca 2013 r., sporządzoną w formie aktu notarialnego (Rep. A numer [...]); kopię zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych [...] złożonego [...] grudnia 2017 r.; kopię korekty zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych [...] złożonej [...] stycznia 2018 r.; kopię umowy darowizny udziałów z [...] czerwca 2017 r., zawartej pomiędzy J. F., a A. F. wraz z notarialnym poświadczeniem podpisów (Rep. A nr [...]); kopię umowy cesji wierzytelności z [...] czerwca 2017 r., zawartej pomiędzy J. F., a A. F. wraz z notarialnym poświadczeniem podpisów (Rep. A nr [...]); kopię umowy darowizny ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki komandytowej
z [...] czerwca 2017 r., zawartej pomiędzy J. F., a A. F. wraz z notarialnym poświadczeniem podpisów (Rep. A nr [...]); kopię umowy cesji wierzytelności z [...] czerwca 2017 r., zawartej pomiędzy
J. F., a A. F. wraz z notarialnym poświadczeniem podpisów (Rep. A nr [...]); wydruk z KRS (stan na dzień [...]01.2018 r.),
który dotyczy R. Sp. z o.o., KRS: [...]; pismo z [...] stycznia 2022 r., w którym Strona wyjaśnia przyczyny złożenia korekty zgłoszenia SD-Z2.
Decyzją z [...] lipca 2022 r. organ I instancji na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.) – dalej: "O.p." i art. 1 ust 1 pkt 2,art. 4a ust. 3, art. 5, art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 7 ust. 1 i ust. 2 , art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 14 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 1, art. 15 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2017 roku poz. 833 ze zm.) – dalej: "u.p.s.d.", ustalił Stronie podatek od spadków i darowizn w wysokości [...] zł, w związku z nabyciem w drodze darowizny od Darczyńcy wierzytelności przysługujących w stosunku do Spółki,
łącznie [...] zł, która podlega kumulacji z darowizną nabytą od tego samego darczyńcy [...] kwietnia 2017 r. w wysokości [...] zł.
Organ I instancji wskazał, że warunki od spełnienia, których ustawodawca uzależnił zastosowanie zwolnienia określonego w art. 4a u.p.s.d. nie zostały zrealizowane w terminie. Zatem nabycie [...] czerwca 2017 r. darowizny w łącznej kwocie [...]zł, podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Strona w piśmie z [...] sierpnia 2022 r. odwołała się od decyzji organu I instancji. Wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Strona zarzuciła naruszenie art. 4a ust. 1 u.p.s.d., poprzez jego niezastosowanie. W uzasadnieniu Strona wyjaśniała, że na podstawie umów zawartych [...] czerwca 2017 r. nabyła w drodze darowizny od ojca określone prawa majątkowe. Następnie złożyła zgłoszenie [...], w którym wykazała między innymi wierzytelność o wartości [...] zł,
a [...] stycznia 2018 r. złożyła korektę tego zgłoszenia wraz z pismem wyjaśniającym przyczynę złożenia korekty. W korekcie zgłoszenia, w pozycji G11, Strona wykazała wierzytelność o wartości [...] zł. Strona wskazywała na oczywistą omyłkę.
Strona stwierdziła, że nabycie poszczególnych składników otrzymanych w darowiźnie, w ramach umów zawartych [...] czerwca 2017 r., zgłosiła w terminie. Jej zdaniem w przedstawionych przez nią okolicznościach faktycznych sprawy, przepis art. 4a ust. 3 u.p.s.d. nie znajduje zastosowania.
Korekta zgłoszenia SD-Z2 w zakresie wartości wierzytelności, przy jednoczesnym wskazaniu w zgłoszeniu "pierwotnym" wszystkich nabytych
[...] czerwca 2017 r. praw majątkowych, w opinii Strony, pozwala na skorzystanie ze zwolnienia uregulowanego w art. 4a ust. 1 u.p.s.d. Natomiast nie zasługuje na akceptację twierdzenie organu I instancji, że korekta zgłoszenia złożona
[...] stycznia 2018 r. jest nowym zgłoszeniem. W tym zakresie doszło, więc
do naruszenia art. 81 § 1 O.p.
Strona w uzasadnieniu odwołania wskazała, także na art. 68 O.p. i stwierdziła, że w sprawie nie ma zastosowania § 2 tego przepisu, a więc decyzja została wydana po upływie terminu, o którym mowa art. 68 w § 1 O.p. Strona zarzuciła również, naruszenie przepisów art. 121 oraz art. 187 § 1 i art. 191 O.p., poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych i dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego.
Strona w podsumowaniu podkreśliła, że skutecznie skorygowała zgłoszenie SD-Z2, w myśl art. 81 § 1 O.p., a korekta zgłoszenia dotyczyła jedynie błędnie wykazanej
kwoty nabytych od Darczyńcy wierzytelności.
Decyzją z [...] listopada 2022 r. organ odwoławczy po zapoznaniu
się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz argumentami podniesionymi w odwołaniu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem organu odwoławczego istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy organ I instancji prawidłowo ocenił, że Strona nie spełniła warunków do zastosowania zwolnienia, które wynika z art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. W konsekwencji - czy podatek od spadków i darowizn z tytułu nabycia majątku w drodze darowizny został ustalony zasadnie.
Po przedstawieniu stany faktycznego sprawy i materiału dowodowego
w sprawie organ odwoławczy wskazał na ustalenia organu I instancji. Zgodnie
z nimi nie została zgłoszona do urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy
od dnia powstania obowiązku podatkowego, tj. do [...] grudnia 2017 r. darowizna wynikająca z zawartej pomiędzy Stroną i Darczyńcą umowy cesji wierzytelności
(tj. wierzytelności w łącznej kwocie [...]zł przysługującej Darczyńcy w stosunku do Spółki). Wierzytelności te zostały przez Stronę zgłoszone dopiero w korekcie zgłoszenia SD-Z2, złożonej [...] stycznia 2018 r., czyli po upływie ustawowego terminu.
W dalszej kolejności organ odwoławczy przytoczył przepisy art. 509 § 1 i § 2,
art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r.,
poz. 1360 ze zm.) – dalej: "K.c."; art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 5,art. 6 ust. 1 pkt 4,
art. 4a ust 1 pkt 1 art. 4 ust. 5u.p.s.d., a także § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2060) – dalej: "rozporządzenie MF".
Następnie organ odwoławczy stwierdził, że zgłoszenie SD-Z2, o którym
mowa w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., niewątpliwie jest deklaracją podatkową w rozumieniu art. 3 pkt 5 O.p. Jednak nie jest to klasyczny dokument tego typu, składany przez podatnika. Zgłoszenie to, nie służy ani ustaleniu podatku od spadków i darowizn, ani nie zawiera tak zwanego samoobliczenia podatku. Jego istotą
jest natomiast poinformowanie organu podatkowego o substancji majątkowej,
która może podlegać podmiotowo - przedmiotowym zwolnieniom w przypadku złożenia jej w określonym terminie.
Zdaniem organu odwoławczego korekta zgłoszenia o nabyciu rzeczy
lub praw majątkowych może dotyczyć jedynie wskazania błędnych informacji w złożonym zgłoszeniu, na przykład dotyczących wielkości nabytego udziału w rzeczy lub prawie majątkowym, miejsca ich położenia lub ich wartości rynkowej. Tymczasem w zgłoszeniu SD-Z2 złożonym [...] grudnia 2017 r. Strona wykazała między
innymi wierzytelność, o wartości [...] zł, a w korekcie zgłoszenia złożonej
[...] stycznia 2018 r. wykazała między innymi wierzytelność, o wartości [...] zł. W opinii organu odwoławczego składniki majątkowe ujawnione w zgłoszeniu o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych i wskazane w jego korekcie, są inne.
Nie są to te same wierzytelności. Korekta nie odnosi się, więc do oczywistej omyłki, wbrew uzasadnieniu zamieszczonym w piśmie Strony.
Organ podniósł, że za oczywistą omyłkę można uznać np.: widoczne, niezamierzone, niewłaściwe użycie wyrazu, mylną pisownię, przekręcenie wyrazu, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu. Powoływanie się na oczywistą omyłkę, nie może prowadzić do wytworzenia nowej treści oświadczenia woli. Organ odwoławczy podkreślił, że Strona [...] czerwca 2017 r. zawarła z Darczyńcą dwie odrębne umowy
cesji wierzytelności, stanowiące odrębne tytuły nabycia, które podlegają zgłoszeniu do urzędu skarbowego. Jedna z nich dotyczyła wierzytelności w kwocie [...]zł
(notarialne poświadczenie podpisów, Rep. A nr [...]). Druga zaś umowa, dotyczyła wierzytelności w kwocie [...]zł (notarialne poświadczenie podpisów, Rep. A nr [...]). Łączna wartość wierzytelności stanowi wartość wykazaną przez Stronę w korekcie zgłoszenia ([...] zł + [...] zł = [...] zł).
Zdaniem organu odwoławczego, aby móc skorzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 4a u.p.s.d., Strona powinna zgłosić nabyte w drodze darowizn wierzytelności (precyzyjnie określić każdą z osobna), w terminie sześciu miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego (to jest od 26 czerwca 2017 r.).
Przepisy art. 4a ust. 1 u.p.s.d. oraz art. 81 § 1 O.p. nie zostały przez organ I instancji pominięte, a przepis art. 4a ust. 3 u.p.s.d. został prawidłowo zastosowany.
Ponadto organ odwoławczy powołał art. 9 ust. 2 u.p.s.d. i wyjaśnił, że jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie. Podkreślił w tym zakresie, że wobec złożenia [...] grudnia 2017 r. zgłoszenia SD-Z2 w terminie wskazanym
w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, nabycie przez Stronę ujawnionych, w tym formularzu składników darowizn, otrzymanych [...] czerwca 2017 r. od A. F., podlegało zwolnieniu z podatku od spadków i darowizn z mocy prawa. Dodał, że w stosunku do nabycia przez Stronę darowizny pieniędzy [...] zł,
z [...] kwietnia 2017 r., od tego samego Darczyńcy, organ I instancji wydał decyzję
z 22 grudnia 2017 r., nr [...], w której ustalił podatek od spadków i darowizn w wysokości [...] zł.
Zgodnie z dyspozycją art. 9 ust. 2 u.p.s.d., organ I instancji zastosował w sprawie kumulację przedmiotowo-podmiotową w określonym aspekcie czasowym. Z uwagi na kumulację przyjął jedną kwotę wolną od opodatkowania, odpowiednio do zaliczenia Strony, jako nabywcy, do I grupy podatkowej. Organ odwoławczy, ustalenie podatku od spadków i darowizn z tytułu darowizny wierzytelności o wartości [...] zł, otrzymanej przez Stronę od Darczyńcy, która podlega kumulacji z darowizną w wysokości [...] zł, w decyzji organu I instancji, uznał za prawidłowe.
Organ odwoławczy stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, w stopniu, który umożliwił merytoryczne jej rozstrzygnięcie. Prowadzone postępowanie i wydane rozstrzygnięcie, co do istoty sprawy realizuje uregulowania zawarte O.p., w szczególności w art. 121, art. 122,
art. 187 § 1, art. 191 O.p. Materiał dowodowy zgromadzony przez organ w fazie postępowania dowodowego, poddany ocenie przez pryzmat wiarygodności i mocy dowodowej, pozwolił zbudować stanowcze ustalenia faktyczne, które stanowiły podstawę wydawania decyzji podatkowej w oparciu o określony przepis materialnoprawny.
W odniesieniu do zarzutów niezastosowania art. 68 § 1 O.p. i błędnego zastosowania art. 68 § 2 pkt 1 O.p., organ odwoławczy odwoła się do art. 21
§ 1 pkt 1 O.p. W tym zakresie rozwinął argumentację i wskazał, że darowiznę wierzytelności, przysługujących Darczyńcy w stosunku do Spółki, łącznej kwocie [...]zł Strona otrzymała [...] czerwca 2017 r. Obowiązek podatkowy powstał, więc zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 u.p.s.d., właśnie w tym dniu, czyli z chwilą spełnienia świadczenia. Od tego też dnia rozpoczął bieg termin do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych, zgodnie z art. 17a u.p.s.d. Organ odwoławczy wskazał, iż zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2 nie zastępuje zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych SD-3. Wobec niespełnienia warunków do zwolnienia od opodatkowania Strona była zobowiązana złożyć zeznanie SD-3 w stosownym terminie, czego nie uczyniła. Dlatego w sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 68 § 2 pkt 1 O.p. W sprawie obowiązek podatkowy powstał [...] czerwca 2017 r. zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 u.p.s.d. Decyzję organ I instancji doręczył [...] sierpnia 2022 r. Termin, o którym jest mowa w art. 68 § 2 pkt 1 O.p., upływał natomiast [...] grudnia 2022 r.
W tych okolicznościach organ odwoławczy stwierdził, że wniosek o umorzenie postępowania podatkowego, z uwagi na przedstawione w odwołaniu motywy za nieuprawniony. Organ odwoławczy stwierdził brak przesłanek do umorzenia tego postępowania.
Strona wywiodła na ww. decyzję skargę, w której zarzuciła naruszenie:
1) art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., poprzez bezpodstawne uznanie, iż nie ma
on zastosowania;
2) art. 4a ust. 3 u.p.s.d., poprzez bezpodstawne zastosowanie i uznanie, że wierzytelność w wysokości [...] zł podlega opodatkowaniu;
3) art. 81 ust. 1 O.p., poprzez nieuznanie za skutecznej korekty SD-Z2
z 17 stycznia 2018 r.;
4) art. 68 § 1 O.p., poprzez wydanie decyzji ustalającej po upływie okresu przedawnienia do jej wydania;
5) art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p., poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny zgromadzonego materiały dowodowego oraz niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego i zniekształcenie stanu faktycznego w niniejszej sprawie;
6) art. 121 O.p., poprzez naruszenie zasady zaufania do organu podatkowego.
Powołując się na powyższe podstawy Skarżący wniósł o: uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z [...] lipca 2022 r. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu pisma organ odwoławczy rozwinął argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, ze zm.) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę
wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze,
które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Granice rozpoznawania skargi wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga,
jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło
ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji
lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa
w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie (art. 145 § 3 p.p.s.a.).
Tak rozumiejąc swoją rolę, Sąd rozpoznający sprawę uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontroli Sądu poddana została decyzja organu odwoławczego
z [...] listopada 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji
ustalającego wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn
w związku z nabyciem przez Skarżącego w drodze darowizny [...] czerwca 2017 r.
od ojca wierzytelności przysługujących mu w stosunku do Spółki, w łącznej kwocie [...]zł.
Na marginesie jedynie wskazać należy, że ww. kwota podlegała kumulacji z kwotą [...]zł (stanowiła ona wartość darowizny nabytej [...] kwietnia 2017 r. od tego samego Darczyńcy i została objęta postępowaniem zakończonym decyzją organu podatkowego z [...] grudnia 2017 r. ustalającą wobec obdarowanego wysokość zobowiązania w podatku od spadków i darowizn w łącznej kwocie [...]zł).
Organ powoływał się na kumulację w kontekście przepisu art. 9 ust. 2 u.p.s.d.
Sąd zwraca jednak uwagę, że w tym zakresie powołana kumulacja nie ma zasadniczego znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcia sprawy w spornym zakresie.
Istota sporu w rozpoznanej sprawie sprowadza się do tego czy organy podatkowe prawidłowo stwierdziły, że Skarżący nie spełnił warunków do zastosowania zwolnienia, które wynika z art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. W konsekwencji, czy organy podatkowe słusznie uznały, że złożona przez Skarżącego [...] stycznia 2018 r. korekta zgłoszenia SD-Z2 nie mogła wywołać oczekiwanego przez Skarżącego skutku, tj. stanowić podstawy do zastosowania zwolnienia rzeczy lub praw majątkowych wymienionych w skorygowanym zgłoszeniu.
Organy podatkowe uznały, że Skarżącego należało obciążyć zobowiązaniem podatkowym w podatku od spadków i darowizn, w związku z nabyciem
przez niego w drodze darowizny (umowa cesji z [...] czerwca 2017 r.) wierzytelności w łącznej kwocie [...]zł przysługujących Darczyńcy w stosunku do Spółki oraz niezgłoszeniem przez Skarżącego przedmiotowej darowizny do urzędu skarbowego w terminie [...] miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego,
tj. do [...] grudnia 2017 r. Zdaniem organów podatkowych korekta zgłoszenia SD-Z2 może dotyczyć jedynie wskazania błędnych informacji w złożonym zgłoszeniu,
np. dotyczących wielkości nabytego udziału w rzeczy lub prawie majątkowym, miejsca ich położenia lub ich wartości rynkowej. Organy podatkowe zgodnie uznały,
że w korekcie ujęto inne niż wykazane w "pierwotnym" zgłoszeniu SD-Z2 rzeczy
i prawa majątkowe, tak więc korekta zgłoszenia z [...] stycznia 2018 r. stanowiła nowe zgłoszenie(ujawnienie) składników majątkowych. W tych okolicznościach organy podatkowe podniosły, że zgłoszenie nie zostało dokonane w ustawowym terminie,
więc przedmiotowe nabycie podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej, stosownie do art. 4a ust. 3 u.p.s.d.
Skarżący stwierdził natomiast, że zgłosił w terminie nabycie poszczególnych składników otrzymanych w darowiźnie, w ramach umów zawartych [...] czerwca 2017 r. Korekta zgłoszenia w zakresie wartości wierzytelności, przy jednoczesnym wskazaniu w zgłoszeniu "pierwotnym" wszystkich nabytych [...] czerwca 2017 r. praw majątkowych pozwala na skorzystanie ze zwolnienia uregulowanego w art. 4a ust. 1 u.p.s.d.
W opinii Skarżącego w sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 4a ust. 3 u.p.s.d., a potraktowanie przez organy podatkowe korekty zgłoszenia jako nowego zgłoszenia narusza przepis art. 81 § 1 O.p.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z prawem, Sąd wskazuje na regulacje u.p.s.d.
Stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 2 u.p.s.d. podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej "podatkiem", podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny, polecenia darczyńcy.
Zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy
lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie
art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia
- w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4.
Z kolei w myśl art. 4a ust. 3 u.p.s.d. w przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych
podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.
Na podstawie art. 5 u.p.s.d. obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
Sąd wskazuje również na regulację art. 4a ust. 5 u.p.s.d. stosownie, do której minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych i zakres danych w nim zawartych, w tym w szczególności: 1) dane identyfikujące podatników obowiązanych do złożenia zgłoszenia oraz dane stanowiące podstawę zaliczenia
do I grupy podatkowej, 2) dane identyfikujące oraz ostatni adres spadkodawcy, darczyńcy lub innej osoby, od której lub po której została nabyta własność rzeczy lub prawa majątkowe, 3) dane dotyczące nabytych rzeczy lub praw majątkowych,
ich rodzaj, miejsce położenia rzeczy lub wykonywania praw majątkowych,
wraz z ich wartością rynkową oraz wielkość nabytego udziału - uwzględniając konieczność potwierdzenia nabycia w celu skorzystania ze zwolnienia.
Zgodnie z ww. delegacją ustawową, w rozporządzeniu Ministra Finansów
z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych określono: zakres danych zawartych w zgłoszeniu o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych i wzór zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (§ 1 Rozporządzenia MF).
Natomiast zgodnie z § 2 Rozporządzenia MF zgłoszenie, o którym mowa
w § 1, zawiera następujące dane: 1) datę nabycia; 2) datę powstania obowiązku podatkowego, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia dzień uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia albo wydania europejskiego poświadczenia spadkowego; 3) miejsce i cel składania zgłoszenia; 4) dane identyfikacyjne i aktualny adres zamieszkania podatnika obowiązanego do złożenia zgłoszenia; 5) dane identyfikujące i ostatni adres zamieszkania spadkodawcy, darczyńcy lub innej osoby, od której
lub po której zostały nabyte rzeczy lub prawa majątkowe; 6) tytuł nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych; 7) rodzaj dokumentu potwierdzającego nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych; 8) dane dotyczące nabytych rzeczy lub praw majątkowych; 9) dane dotyczące stosunku osobistego nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy lub prawa majątkowe; 10) sposób przekazania środków pieniężnych tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy; 11) podpis nabywcy (pełnomocnika).
Sąd zauważa, że z akt sprawy wynika, iż [...] grudnia 2017 r. do organu wpłynęło zgłoszenie SD-Z2, natomiast [...] stycznia 2018 r. wpłynęła korekta tego zgłoszenia. Skarżący skorygował przedmiotowe zgłoszenie, co do wartości rynkowej nabytych rzeczy lub praw majątkowych (udziału) w dniu powstania obowiązku podatkowego
(w zł) - (część G poz. 11). Doszło zatem do skorygowania wartości zgłoszonych wierzytelności z pierwotnie zgłoszonej kwoty [...]zł na kwotę [...]zł.
Bezsporne w sprawie jest, że "wierzytelności", których dotyczy spór opisane zostały w dwóch zawartych [...] czerwca 2017 r. przez Darczyńcę ([...]) i Skarżącego ([...]) umowach cesji wierzytelności. Pierwsza z tych wierzytelności obejmowała kwotę [...]zł, a druga z nich kwotę [...]zł.
Sporna natomiast jest dopuszczalność złożenia korekty zgłoszenia [...] w zakresie danych wpisanych pierwotnie w części G poz. 11, tj. wartości rynkowej nabytych rzeczy lub praw majątkowych tj. wykazanych praw majątkowych – wierzytelności, w dniu powstania obowiązku podatkowego (w zł).
W konsekwencji w niniejszej sprawie spór sprowadza się do kwestii skuteczności złożonej [...] stycznia 2018 r. korekty zgłoszenia [...] z 13 grudnia 2017 r., w której Skarżący dokonał korekty wartości prawa majątkowego, poprzez zastąpienie wpisanej w analizowanej pozycji kwoty [...]zł (tak w zgłoszeniu z [...] grudnia 2017 r.), kwotą [...]zł (tak w korekcie zgłoszenia z [...] stycznia 2018 r.).
Rozstrzygnięcie ww. kwestii przesądzi natomiast, czy organy podatkowe prawidłowo uznały, że Skarżący nie złożył zgłoszenia w ustawowym terminie,
a więc nabycie prawa majątkowego podlegać powinno opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej, stosownie do art. 4a
ust. 3 u.p.s.d. Ewentualnie, że korekta wywołuje oczekiwane przez Skarżącego skutki
i w rezultacie termin do złożenia zgłoszenia został zachowany, a więc zastosowaniu podlegała regulacja art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. Innymi słowy rozstrzygnięcia wymaga, czy zasadnie organy podatkowe uznały, że korekta zgłoszenia z 17 stycznia 2018 r.
jest w rzeczywistości nowym zgłoszeniem, w zakresie wierzytelności o wartości [...] zł wynikającej z umowy cesji wierzytelności z [...] czerwca 2017 r. zawartej pomiędzy Skarżącym i jego ojcem.
Sąd zwraca uwagę, że organy podatkowe stanęły w niniejszej sprawie
na stanowisku, iż korekta zgłoszenia SD-Z2 może dotyczyć jedynie wskazania błędnych informacji w złożonym zgłoszeniu, np. dotyczących wielkości nabytego udziału w rzeczy lub prawie majątkowym, miejsca ich położenia lub ich wartości rynkowej.
Natomiast ujęcie w korekcie innych niż wskazanych w pierwotnym zgłoszeniu
SD-Z2 rzeczy i praw majątkowych stanowi nowe zgłoszenie (ujawnienie) składników majątkowych. Zdaniem organów podatkowych, wobec niespełnienia przez przedmiotową korektę ww. warunków, nie można było uznać, że zgłoszenie zostało dokonane w ustawowym terminie. Tak więc organy podatkowe uznały korektę za nowe zgłoszenie i związały z tą okolicznością skutki wynikające z art. 4a ust. 3 u.p.s.d.
Skarżący wskazał natomiast, że w związku ze złożeniem korekty,
w której wskazano łączną wartość wierzytelności otrzymanych [...] czerwca 2017 r. w formie darowizny, należy uznać, iż miała miejsce korekta wartości wierzytelności otrzymanych w danym dniu podlegająca zwolnieniu z art. 4a ust. 1 u.p.s.d. Skarżący twierdzi również, iż Minister Finansów we wzorze formularza SD-Z2 w polu 7
wskazuje na możliwość złożenia korekty zgłoszenia. Zdaniem Skarżącego
okoliczność ta potwierdza, że korekta w zakresie wartości wierzytelności,
przy jednoczesnym wskazaniu w zgłoszeniu pierwotnym wszystkich rodzajów darowizny z 26 czerwca 2017 r. (wierzytelność, udziały, ogół praw i obowiązków) pozwala na skorzystanie ze zwolnienia, na podstawie art. 4a ust. 1 u.p.s.d. Tym samym przepis art. 4a ust. 3 u.p.s.d. w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania.
Przechodząc do rozstrzygania, czy Skarżący mógł złożyć korektę
z [...] stycznia 2018 r. dotycząca zgłoszenia SD-Z2 z [...] grudnia 2017 r.
i czy składając taką korektę może skorzystać ze zwolnienia, jeśli w skorygowanym zgłoszeniu SD-Z2 nie doszło do wykazania nowego prawa majątkowego, które nie zostało objęte pierwotnym zgłoszeniem SD-Z2, Sąd zwraca uwagę na art. 81 § 1 O.p.
Zgodnie z tą regulacją, jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację. Skorygowanie deklaracji następuje przez złożenie korygującej deklaracji (art. 81 § 2 O.p.).
Stosownie natomiast do art. 3 pkt 5 O.p. ilekroć w ustawie jest mowa o deklaracjach, rozumie się przez to również zeznania, wykazy, zestawienia oraz informacje, do których składania obowiązani są, na podstawie przepisów prawa podatkowego, podatnicy, płatnicy i inkasenci.
Korekta deklaracji ma zatem na celu poprawienie błędu, który został popełniony przy poprzednim jej sporządzeniu. Skorygowanie deklaracji polega więc na ponownym, poprawnym już, wypełnieniu formularza z zaznaczeniem, że w tym przypadku mamy do czynienia z korektą uprzednio złożonej deklaracji. Skorygowane zeznanie (deklaracja, zgłoszenie) zastępuje zeznanie (deklarację, zgłoszenie) złożone uprzednio.
Sąd, zwraca uwagę, że sam organ podatkowy stwierdził, że zgłoszenie SD-Z2 jest niewątpliwie deklaracją podatkową w rozumieniu art. 3 pkt 5 O.p.
Zwrócił też uwagę, że istotą zgłoszenia SD-Z2 jest poinformowanie organu podatkowego o substancji majątkowej, która może podlegać podmiotowo-przedmiotowym zwolnieniom w przypadku złożenia jej w określonym terminie.
Z tymi twierdzeniami Sąd się zgadza, co więcej znajdują one podstawę w przepisach prawa (tu u.p.s.d.; O.p. i rozporządzenie MF).
Sąd jednak nie zgadza się z twierdzeniem, że nie jest to klasyczny dokument tego typu (klasyczna deklaracja – uwaga Sądu), składany przez podatnika. Zdaniem Sądu nie jest jasne, co miał na myśli organ podatkowy odwołując się do "klasycznego wzorca deklaracji".
Stwierdzić jednak należy, że skoro omawiane powyżej zgłoszenie SD-Z2, które ma charakter informacyjny, jest uznawane za deklarację w rozumieniu
art. 3 pkt 5 O.p., to co do zasady można składać jego korektę.
Sąd stwierdza, że dopuszczalne jest skorygowanie zgłoszenia SD-Z2. Natomiast odnosząc się do zakresu korekty, również w tej kwestii organ podatkowy wskazał, że korekta jest dopuszczalna, ale gdy dotyczy np. wielkości nabytego udziału w rzeczy lub w prawie majątkowym, miejsca ich położenia lub ich wartości rynkowej.
Analiza stanu faktycznego sprawy pozwala na stwierdzenie, że Skarżący skorygował pierwotne zgłoszenie SD-Z2 w zakresie części G poz. 11 pole dotyczące wartości rynkowej nabytych rzeczy lub praw majątkowych (wierzytelności) w dniu powstania obowiązku podatkowego (w zł). W opinii organu korekta spowodowała ujawnienie nowej (niezgłoszonej wcześniej) wierzytelności o wartości w łącznej kwocie [...]zł, poprzez dodanie tej kwoty do kwoty [...]zł, czyli wartości odpowiadającej wierzytelności pierwotnie zgłoszonej.
Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z rozporządzeniem MF, zgłoszenie powinno zawierać m.in. dane dotyczące nabytych rzeczy lub praw majątkowych. Brak tu jednak precyzyjnego odniesienia do zakresu tych danych. Wzór zgłoszenia (formularz) opisuje te dane w następujący sposób (poprzez zatytułowanie kolejnych kolumn):
"Rzeczy lub prawa majątkowe według stanu w dniu nabycia"; "Wielkość nabywanego udziału w rzeczy lub w prawie majątkowym"; "Miejsce położenia rzeczy lub wykonywania prawa majątkowego (adres)"; "Wartość rynkowa nabywanych rzeczy lub praw majątkowych (udziału) w dniu powstania obowiązku podatkowego (w zł)".
Sąd zwraca również uwagę, że spełnienie warunku zgłoszenia na wskazanym formularzu nie zostało opatrzone wymogiem ustawowym w takim sensie, że jego niespełnienie powoduje zastosowanie skutków, które są przewidziane w art. 4a ust. 3 u.p.s.d. Dla przyjęcia takiego potencjalnego skutku prawodawca musiałby wprowadzić sformułowanie w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., wskazując na to zgłoszenie. Zatem słusznie przyjmuje się w orzecznictwie podatkowym, iż wykonanie obowiązku zgłoszenia, jednakże nie na tym formularzu, nie może przesądzać o niespełnieniu warunków, gdy podmiot spełnił ustawowe warunki do zwolnienia (por. P. Borszowski [w:] K. J. Musiał, A. Nita, K. Stelmaszczyk-Borszowska, J. Wantoch-Rekowski,
P. Borszowski, Ustawa o podatku od spadków i darowizn. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2022, art. 4(a); wyrok WSA w Warszawie z 6 lipca 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 869/15). Sąd wyjaśnia, że powołanie się na tę okoliczność ma posłużyć wykazaniu, iż zasadniczo priorytetową rolą zgłoszenia jest zawiadomienie organu podatkowego o nabyciu rzeczy lub prawa majątkowego. W art. 4a ust. 5 pkt 3 u.p.s.d. przewidziano zakres danych podlegających zgłoszeniu, tj. dane dotyczące nabytych rzeczy lub praw majątkowych, ich rodzaj, miejsce położenia rzeczy lub wykonywania praw majątkowych, wraz z ich wartością rynkową oraz wielkość nabytego udziału. Niewątpliwie zgłoszenie SD-Z2 (formularz) służy uporządkowaniu takiego zgłoszenia, jednakże nie ulega wątpliwości, że formularz jest tylko formą zgłoszenia.
Odwołując się ponownie do stanu faktycznego sprawy, Sąd zauważa, że Skarżący wymienił zarówno w zgłoszeniu pierwotnym, jak i w korekcie tego zgłoszenia tożsame kategorie praw majątkowych tj. darowiznę ogółu praw i obowiązków w Spółce, darowiznę [...] udziałów w Spółce oraz wierzytelność. Sąd dostrzega również, że organ podatkowy nie kwestionował sposobu wypełnienia przedmiotowego formularza i sposobu przedstawienia danych nabytych przez Skarżącego praw majątkowych. Sąd podziela, w tym zakresie argumentację Skarżącego przedstawioną w skardze. Organ nie formułował zastrzeżeń w zakresie precyzyjności zgłoszenia.
Podkreślenia wymaga, że sam organ dopuścił możliwość skorygowania zgłoszenia, w tym, w zakresie wartości rynkowej prawa majątkowego. W istocie do takiej korekty doszło, chociaż organy podatkowe stoją na stanowisku, że doszło do zgłoszenia nowej wierzytelności. Nie ulega wątpliwości, że zgłoszenie wierzytelności obejmuje czynności przeniesienia praw majątkowych dokonanych 26 czerwca 2017 r. (potwierdza to materiał dowodowy przedstawiony na etapie składania korekty)
i kwota [...]zł podana w korekcie stanowi sumę wartości dwóch tożsamych praw majątkowych tj. wierzytelności (tj. kwoty [...]zł + [...] zł).
Mając na uwadze te okoliczności zauważyć należy, że pierwotne zgłoszenie obejmowało określone, wszystkie, rodzajowo określone kategorie nabytych praw majątkowych, w tym sporne wierzytelności. Skoro, więc organy podatkowe nie kwestionowały sposobu prezentacji przedmiotowych wierzytelności (tu m.in. sformułowania "wierzytelność" jako opisu prawa majątkowego) to brak jest uzasadnionych podstaw do twierdzenia, iż korekta wartości wykazanego prawa majątkowego nie była dopuszczalna. Sąd nie podziela, zatem twierdzenia, że przedmiotową korektę należy potraktować jako nowe zgłoszenie.
Sąd zauważa, że skoro organy podatkowe dopuszczają korektę zgłoszenia w zakresie wartości rynkowej rzeczy lub prawa majątkowego, to tylko i wyłącznie wtedy, gdy zmiana kwoty polega na częściowej zmianie wartości na plus albo minus. Kluczowe jednak w niniejszej sprawie jest to, w jaki sposób opisano prawa majątkowe w niniejszej sprawie. Podkreślić ponownie należy, że zarówno w zgłoszeniu pierwotnym,
jak i w korekcie to konkretne prawo majątkowe opisano jako "wierzytelność",
a zmianie uległa jedynie podana w złotych wartość tego prawa majątkowego.
Sąd uznał za przekonujące argumenty Skarżącego, że w zgłoszeniu SD-Z2
z [...] grudnia 2017 r. wskazano wszystkie rodzaje składników objęte umowami darowizny z [...] czerwca 2017 r., tj. wierzytelności, udziały i ogół praw i obowiązków. Tym samym błąd, który został objęty korektą, dotyczył podanej wartości zgłoszonego prawa majątkowego tj. wierzytelności. W tych okolicznościach Skarżący złożył, co do zasady dopuszczalną w prawie korektę zgłoszenia SD-Z2. W tej konkretnej sprawie dokonano korekty w zakresie, którego przepisy prawa nie wykluczają.
Uwzględniając zatem powyższe, zdaniem Sądu zasadne okazały się zarzuty skargi w zakresie naruszenia art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. poprzez uznanie przez organy podatkowe, że nie znajduje on zastosowania w sprawie oraz art. 4a ust. 3 u.p.s.d. poprzez uznanie przez organy podatkowe, że znajduje on zastosowanie
w sprawie. Za uzasadniony należało uznać również zarzut naruszenia art. 81 ust. 1 O.p.
poprzez odmowę uznania korekty zgłoszenia SD-Z2 z 17 stycznia 2018 r. za dopuszczalną i skuteczną.
W okolicznościach niniejszej sprawy, mając powyższe na uwadze odnoszenie się do zarzutu naruszenia art. 68 § 1 O.p. stało się zbędne.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a., jak w pkt I sentencji wyroku.
Uznając jednocześnie, że z uwagi na stwierdzony charakter naruszenia prawa brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego, na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. Sąd postępowanie to umorzył, jak w pkt II sentencji wyroku.
Zgodnie z ww. przepisem w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Kierując się zasadami ekonomiki procesowej, ustawodawca umożliwił, aby wyrok sądu administracyjnego definitywnie załatwiał sprawę administracyjną (tu podatkową) bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji (podatkowego) tylko po to, żeby wydał decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania nie zależy więc od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego (podatkowego). W rozumieniu art. 208 § 1 O.p. sprawa podatkowa jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu podatkowego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu - pozytywne, czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Organ błędnie uznał, że korekta zgłoszenia SD-Z2 stanowi nowe zgłoszenie nabycia prawa majątkowego, i w konsekwencji błędnie odmówił Skarżącemu zwolnienia
od podatku nabycia wierzytelności. Brak było więc, normy prawnej udzielającej organowi podatkowemu kompetencji do wydania decyzji podatkowej w przedmiotowej sprawie.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz Skarżącego kwotę obejmującą uiszczony wpis sądowy, opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika.
Orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu dostępne są na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI