I SA/Sz 334/25

I SA/Sz 334/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-10-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska
Elżbieta Dziel
Wiesława Achrymowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 374
art. 15gg ust.23a
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Dz.U. 2024 poz 1530
art. 60, art.67
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par.1 pkt.1 lit.c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędzia WSA Alicja Polańska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 1 października 2025 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 maja 2025 r. nr SKO/WA/503/1048/2024 w przedmiocie zwrotu świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy wraz z odsetkami za zwłokę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. z dnia 3 marca 2025 r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A. L. kwotę [...]([...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie (organ) utrzymało w mocy decyzję Dyrektora W. U. P. w S. (organ I instancji) z [...] marca 2025 r. w przedmiocie obowiązku A. L. - P. (beneficjentka) zwrotu świadczeń przyznanych na rzecz ochrony miejsc pracy.
W podstawie prawnej organ wymienił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2024.572 ze zm. - K.p.a.), art. 15gg ust. 23a ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2025.764 - ustawa COVID-19).
Organ wyjaśnił, że organ I instancji decyzją z [...] marca 2025 r. orzekł o obowiązku beneficjentki zwrotu kwoty [...]zł z odsetkami z powodu nierozliczenia środków otrzymanych na rzecz ochrony miejsc pracy. Odsetki podlegały naliczeniu w wysokości przewidzianej dla zaległości podatkowych od [...] października 2020 r. do dnia zwrotu.
Organ tłumaczył, że organ I instancji przyznał beneficjentce dofinansowanie dotyczące wynagrodzenia (po korekcie) sześciu pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19 za wrzesień 2020 r. w łącznej kwocie [...]zł. Kwota dofinansowania została wypłacona na rachunek beneficjentki [...] października 2020 r.
Następnie organ nawiązał do art. 15gg ust. 1, ust. 2, ust. 19, ust. 20, ust. 21, ust. 22, ust. 23a, ust. 23d, ust. 28 pkt 2, art. 15g ust. 17b ustawy COVID-19 oraz do art. 60, art. 67 ustawy o finansach publicznych (Dz.U.2024.1530 ze zm. - u.f.p.). Na kanwie tych unormowań prawnych organ motywował, że beneficjentka aplikowała o pomoc z FGŚP trzema wnioskami składanymi: [...] lipca 2020 r. za lipiec 2020 r.; [...] sierpnia 2020 r. za sierpień 2020 r.; [...] września 2020 r. za wrzesień 2020 r. Niniejsze postępowanie obejmuje weryfikację rozliczenia środków otrzymanych w odpowiedzi na wniosek złożony [...] września 2020 r.
Beneficjentka, aplikując o środki, nie wystąpiła o wsparcie na opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy na podstawie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Równocześnie we wniosku zaznaczyła, że zamierza lub skorzystała ze zwolnień z opłacenia składek na rzecz ZUS, o których mowa w ustawie COVID-19. Wniosek beneficjentki dotyczył zatem wyłącznie dofinansowania wynagrodzenia pracowników.
Następnie [...] lutego 2021 r. beneficjentka złożyła formularz rozliczeniowy, w którym wykazała kwoty nieadekwatne do złożonego wniosku, bowiem jako środki faktycznie wydatkowane przez pracodawcę podała [...] zł, zaś w rubryce przeznaczonej dla wykazania środków uzyskanych z FGŚP na opłacenie składek na ubezpieczenie społeczne należnych od pracodawcy od przyznanego świadczenia wykazała kwotę [...]zł. Ponadto dołączyła wykaz pracowników, służący do sporządzenia wniosku (wstępny kalkulator) z niewypełnioną tabelą dotyczącą spadku obrotów gospodarczych, który wykazywał łączną wartość dofinansowania [...] zł, w tym wartość dofinansowania składek na ubezpieczenie odprowadzanych przez pracodawcę w wysokości [...] zł. Przedstawiła także potwierdzenia przelewów wynagrodzeń za pracę, przelewy do US, ZUS i listę sześciu pracowników.
Beneficjentka w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji przesłała kopie umów o pracę, określających stanowiska zajmowane przez pracowników objętych wnioskami z [...] lipca 2020 r. i [...] sierpnia 2020 r. "Z kolei pismem z dnia [...].07.2023r., jak zaznaczyła złożonym w odpowiedzi na wezwania Dyrektora WUP dotyczące wniosków nr [...], nr [...], [...], zwróciła się do organu z zapytaniem, z czego wynikają różnice kwot pomiędzy kalkulatorem wstępnym , a kalkulatorem który służy do rozliczenia wniosku, wskazując, że kiedy przystąpiła do wypełnienia kalkulatora rozliczeniowego, okazało się że nalicza on inne kwoty przysługującego dofinansowania do wynagrodzeń dla pracowników, niż kalkulatory, które służyły jej do tych wyliczeń w momencie składania wniosków. W efekcie tego okazuje się że powinna zwrócić kilka tysięcy złotych, które zostały niewłaściwe naliczone za pomocą narzędzi udostępnionych pracodawcom, oświadczając, że nie złoży rozliczeń wniosków, do których została wezwana przez WUP w S., dopóki nie otrzyma wyjaśnienia, dlaczego w kalkulatorach występują takie rozbieżności."
Organ zaznaczył, że organ I instancji w piśmie z [...] lipca 2023 r. wyjaśnił beneficjentce, że rozbieżność wynika z faktu, że w kalkulatorze wstępnym w kolumnie G wpisano "1" (czy pracownik objęty jest zwolnieniem ze składek ZUS) i w związku z tym wyliczona została kwota dofinansowania składająca się z wynagrodzenia oraz składek ZUS. Beneficjentka przepisała do wniosku kwoty z rubryki "w tym łączna wartość dofinansowania wynagrodzeń pracowników" zamiast z rubryki "łączna wartość dofinansowania" i dlatego w kalkulatorze rozliczeniowym "wychodzi kwota do zwrotu".
Organ stwierdził, że beneficjentka sporządziła kalkulator z opcją - złożono wniosek o dofinansowanie wynagrodzeń i składek ZUS. Rozliczenie dotyczy jedynie wynagrodzeń bez składek ZUS, czyli z opcją, która dedykowana jest sytuacjom, w których beneficjenci otrzymali dofinansowanie do wynagrodzeń oraz składek ZUS, po czym uzyskali umorzenie składek ZUS (por. instrukcja wypełnienia formularza).
Organ I instancji nie dysponował kalkulatorem z rozliczeniem pracowników zgłoszonych do dofinansowania we wrześniu 2020 r. (K. B. , J. M. , K. P. , K. S. , U. Ż. , K. D. ), gdyż beneficjentka takiego kalkulatora nie złożyła na żadnym etapie sprawy.
Oświadczenie beneficjentki zawarte w piśmie z [...] lipca 2023 r., że nie złoży rozliczenia wniosku dopóki nie otrzyma wyjaśnienia, dlaczego w kalkulatorach rozliczeniowych występują rozbieżności, nie usprawiedliwia zaniechania rozliczenia otrzymanych środków finansowych. Obowiązek rozliczenia otrzymanej pomocy wynika wprost z art. 15gg ust. 19 ustawy COVID -19.
Kalkulator wstępny złożony przez beneficjentkę wykazuje kwotę wyższą ([...] zł), bo sporządzono go z uwzględnieniem dofinansowania składek ZUS, o które w ogóle nie wnioskowała. Dla rozliczenia dofinansowania nie ma zupełnie znaczenia, czy różnicę kwot z kalkulatora wstępnego oraz wniosku należy postrzegać w kategoriach błędu, a jeśli nawet był to błąd, to czy popełniono go świadomie, czy nieświadomie. Obowiązkiem beneficjentki było rozliczenie kwoty, która została przekazana na jej rachunek. W kalkulatorze rozliczeniowym każdy beneficjent jest zobowiązany do podania szeregu istotnych danych, w tym: - wykazu pracowników objętych dofinansowaniem, który przy rozliczeniu podlega weryfikacji z wykazem zawartym w kalkulatorze wstępnym; - wynagrodzenia brutto każdego pracownika; - kwoty netto przekazanego wynagrodzenia pracownikowi; - wysokości zaliczki pobranej na podatek od wynagrodzenia. Te dane są weryfikowane z dokumentami źródłowymi: umowami o pracę, przelewami wynagrodzeń, przelewami do US. Takiego rozliczenia beneficjentka nie przedstawiła. Złożony formularz rozliczeniowy z kwotami: [...] zł - środki faktycznie wydatkowane oraz [...] zł - środki uzyskane z FGŚP na opłacenie składek na ubezpieczenie społeczne należnych od pracodawcy - zupełnie nie koreluje z wnioskiem i nie może stanowić rozliczenia otrzymanej pomocy.
Zdaniem organu, "Wydaje się też, że Beneficjentka nie powinna mieć żadnych wątpliwości (zwłaszcza po zapoznaniu się z pismem Dyrektora z dnia [...].07.2023 r.), że w dniu [...].09.2020r zawnioskowała wyłącznie o środki z przeznaczeniem na dofinansowanie wynagrodzenia, a zatem miała obowiązek rozliczyć się z kwoty [...]zł pobranej na ten cel, czego, jak wskazano powyżej nie uczyniła."
W tej sytuacji, w ocenie organu, zgodnie z art. 15gg ust. 23a ustawy COVID-19 organ I instancji orzekł o obowiązku beneficjentki zwrotu całości pomocy w wysokości [...] zł z odsetkami.
Organ stwierdził przy tym, że obowiązek rozliczenia omawianego wsparcia nie uległ wygaśnięciu. O brakach w dokumentacji organ I instancji poinformował beneficjentkę wezwaniem z [...] czerwca 2023 r. wraz z pouczeniem o skutkach nierozliczenia się w dodatkowym terminie 30 dni, a zatem przed upływem terminu z art. 15g ust. 17b, art. 15gg ust. 21 ustawy COVID-19 na dokonanie zatwierdzenia złożonego rozliczenia.
Z kolei bieg terminu przedawnienia orzeczenia o obowiązku zwrotu nierozliczonych świadczeń przekazanych w 2020 r. zakończy się z [...] grudnia 2025 r., po upływie 5 lat, licząc od [...] grudnia 2020 r.
Organ podkreślił, że wypłata świadczeń opierała się wyłącznie na wniosku, zawierającym oświadczenia wnioskodawcy. Do wniosku nr [...] nie załączono żadnych dokumentów, w tym wykazu pracowników (kalkulatora wstępnego). Kalkulator wstępny beneficjentka powinna była wypełnić dla potrzeb przygotowania wniosku, zaś w samym wniosku jedynie oświadczyła, że nastąpił spadek obrotów nie mniej niż o 25% i zobowiązuje się dostarczyć na żądanie uprawnionych organów kopię wykazu pracowników objętych dofinansowaniem sporządzonego na dzień złożenia wniosku. Beneficjentka przedstawiła kalkulator wstępny [...] lutego 2021 r., który nie korelował z wnioskiem i nie posiadał wypełnionej tabeli dotyczącej spadku obrotów.
Organ tłumaczył, że nawet gdyby beneficjentka złożyła wraz z wnioskiem kalkulator wstępny, to organ I instancji nie miał ani obowiązku, ani uprawnienia, aby na etapie przyznawania świadczeń weryfikować, czy też kwestionować składaną dokumentację. Za prawidłowość pobrania, wykorzystania, rozliczania środków z FGŚP odpowiada beneficjent pomocy.
Na zakończenie organ odnotował, że pracownicy objęci dofinansowaniem za wrzesień 2020 r., to opiekunowie w żłobku, a zatem osoby pozostające poza system oświaty. Beneficjentka prowadzi działalność sklasyfikowaną według PKD [...] (prowadzenie żłobków), [...] (prowadzenie placówek wychowania przedszkolnego), [...] (działalność wspomagająca edukację). Posiada status przedsiębiorcy, prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców (Dz.U.2024.236 ze zm.), co wynika z art. 26 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U.2025.798), art. 170 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe (Dz.U.2025.1043 zm.).
A. L. (skarżąca) złożyła skargę na powyższą decyzję organu.
Zarzuciła naruszenie:
- art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w konsekwencji nieustalenie okoliczności powstania kwoty niewykorzystanej dotacji;
- art. 77 § 1, art. 86 K.p.a z powodu niezebrania wyczerpującego materiału dowodowego, braku prawidłowych ustaleń istotnych dla wyniku sprawy.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżąca opisała przebieg postępowania przed organami i akcentowała, że organ nie sprawdził, czy ustalenia organu I instancji są prawidłowe w zakresie rozbieżności w rozliczeniu. Nie dokonał analizy różnic w kalkulatorze. Nie wyjaśnił kwestii prawidłowości wykazu pracowników. Organ powinien był przesłuchać stronę, bowiem brakowało jednoznacznych dowodów i nie zostały w pełni ustalone przesłanki zwrotu dotacji.
Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja organu oraz decyzja organu I instancji z [...] marca 2025 r. nie są zgodne z prawem.
Stosownie do art. 15gg ustawy COVID-19 podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany do rozliczenia otrzymanych świadczeń i środków z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, w terminie do 30 dni od zakończenia okresu pobierania świadczeń (art. 15gg ust. 19).
Podmiot, o którym mowa w ust. 1, składa do właściwego wojewódzkiego urzędu pracy w szczególności:
1) dokumenty potwierdzające prawidłowość wykorzystania świadczeń i środków z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zgodnie z przeznaczeniem;
2) dokumenty, potwierdzające zatrudnienie pracowników, na których otrzymał świadczenie, przez okres wskazany we wniosku (art. 15gg ust. 20).
Do rozliczenia przez wojewódzkie urzędy pracy przekazanych uprawnionym podmiotom świadczeń, o których mowa w ust. 1, lub środków, o których mowa w ust. 2, przepisy art. 15g ust. 17b i 17c stosuje się odpowiednio (art. 15gg ust. 21).
Dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy może przeprowadzać, w okresie pobierania świadczeń, o których mowa w ust. 1, oraz w okresie 3 lat po zakończeniu tego okresu, kontrole podmiotu, o którym mowa w ust. 1, w zakresie wydatkowania środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na wypłatę świadczeń zgodnie z przeznaczeniem i w tym celu może żądać okazania wszelkiej dokumentacji z tym związanej oraz żądać złożenia stosownych wyjaśnień. Kontrola może być prowadzona w kontrolowanym podmiocie lub w wojewódzkim urzędzie pracy (art. 15gg ust. 22).
Podmiot, o którym mowa w ust. 1, który złożył oświadczenie dotyczące spełniania warunku spadku obrotów, o którym mowa w art. 15g ust. 9, lub kryteriów, o których mowa w art. 15g ust. 3, niezgodnie ze stanem faktycznym lub nie sporządził na dzień złożenia wniosku wykazu pracowników objętych wnioskiem, lub nie poddał się kontroli, jest obowiązany do zwrotu na rachunek bankowy wojewódzkiego urzędu pracy, z którego otrzymał środki, całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków wykorzystanych niezgodnie z warunkami określonymi w ustawie. W takim przypadku dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wydaje decyzję o zwrocie (art. 15gg ust. 23).
Dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wzywa podmiot, który nie wywiązał się z obowiązku określonego w ust. 19 lub 20, do wywiązania się z niego w dodatkowym terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem obowiązku zwrotu całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków. Jeżeli podmiot nie wywiąże się z tego obowiązku w dodatkowym terminie, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wydaje decyzję o zwrocie (art. 15gg ust. 23a).
W przypadku wykorzystania świadczeń, o których mowa w ust. 1, lub środków, o których mowa w ust. 2, niezgodnie z przeznaczeniem, pobrania ich nienależnie lub w nadmiernej wysokości stosuje się odpowiednio przepisy art. 169 ust. 1-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (art. 15gg ust. 23c).
Do zwrotu świadczeń, o których mowa w ust. 1, lub środków, o których mowa w ust. 2, w zakresie nieuregulowanym w niniejszym artykule, w tym do zwrotu niewykorzystanych środków wynikających z rozliczenia złożonego przez podmiot, o którym mowa w ust. 1, niezwróconych w terminie, o którym mowa w ust. 19, stosuje się odpowiednio przepisy art. 60 i art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (art. 15gg ust. 23d).
Na obecnym etapie kontrolowanego postępowania w sprawie zwrotu pomocy przyznanej skarżącej organy dowolnie zastosowały przytoczone unormowania prawne.
Przede wszystkim ustawodawca zobowiązał beneficjenta do złożenia dokumentów potwierdzających prawidłowość wykorzystania otrzymanych środków oraz zatrudnienie pracowników, na których otrzymał świadczenie. Wobec tego nie sama treść oświadczeń skarżącej, formularzy rozliczeniowych (kalkulatorów) była kluczowa dla spornego rozliczenia pomocy.
Jak wynika ze skorygowanego wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy z FGŚP, dotyczącego września 2020 r., wniosek ten objął kwotę [...]zł na rzecz sześciu pracowników, zawierał oświadczenie o spadku obrotów gospodarczych zgodnie z art. 15g ust. 9 ustawy COVID 19, nie obejmował składek ZUS.
Jednocześnie w aktach przedstawionych sądowi znajduje się formularz rozliczeniowy złożony [...] lutego 2021 r. wraz z wydrukami przelewów wynagrodzeń, z [...] września 2020 r., z wykazem pracowników za wrzesień 2020 r. W formularzu rozliczeniowym skarżąca wymieniła potwierdzenia operacji, potwierdzenia przelewów składek ZUS i zaliczek na podatek dochodowy - jako załączniki. Organy nie wyjaśniły dlaczego ten materiał nie świadczył o prawidłowym wykorzystaniu przez skarżącą otrzymanej pomocy. Nawet nie odniosły się do jego treści.
Organy skupiły swoją uwagę na braku korelacji między kwotami wymienionymi we wniosku i w formularzu rozliczeniowym (czy kalkulatorze). Jednocześnie jednak same przyznały, że formularz rozliczeniowy, zawarte w nim wielkości - co do zasady - wymagają weryfikacji przez porównanie z treścią dokumentów źródłowych. Tymczasem te dokumenty źródłowe, które skarżąca przedstawiła, organy całkowicie pominęły. Nie przeanalizowały ich treści i nie oceniły ich znaczenia dla rozliczenia wsparcia wypłaconego skarżącej.
Trzeba podkreślić, że wielkości opisane w formularzu rozliczeniowym (kalkulatorze) stanowią wyłącznie oświadczenie beneficjenta, które samo nie dowodzi przeznaczenia otrzymanych środków finansowych, ale stanowi jedynie punkt wyjścia do weryfikacji ich rzeczywistego przeznaczenia przez organy, w pierwszej kolejności przez organ I instancji. Dla prawidłowego, zgodnego z prawdą obiektywną rozliczenia analizowanej pomocy kluczowe znaczenie mają okoliczności, w jaki sposób otrzymane środki finansowe beneficjent rozdysponował, czy uczynił to zgodnie z ustawowymi warunkami, celami.
Zatem, nawet jeśli skarżąca podała w formularzu rozliczeniowym (kalkulatorze) błędne, niespójne wielkości, organy miały obowiązek sięgnąć do treści dokumentów, które przedstawiła wraz z tym formularzem, w celu rozliczenia wypłaconej pomocy. Dotychczas tego organy nie uczyniły.
Co więcej, jak wynika z przedstawionych sądowi akt, w lutym 2021 r. (a więc przed wezwaniem organu I instancji z [...] czerwca 2023 r.) skarżąca złożyła organowi I instancji umowy o pracę, które organy konsekwentnie przemilczały.
W wezwaniu z [...] czerwca 2023 r. organ I instancji żądał od skarżącej złożenia umów o pracę świadczących o zatrudnieniu w placówce innej niż niepubliczna szkoła, niepubliczne przedszkole. W decyzji z [...] marca 2025 r. organ I instancji nie wyjaśnił, dlaczego przedstawione przez skarżącą umowy o pracę na stanowiskach opiekuna w żłobku, nauczyciela w przedszkolu pozostawały poza ramami działalności gospodarczej. Następnie organ w motywach swojej decyzji stwierdził, że skarżąca jest przedsiębiorcą na zasadach ustawy Prawo przedsiębiorców. Stanowisko organu wskazuje na związek umów o pracę z działalnością gospodarczą skarżącej i tym samym na błędy organu I instancji zawarte wezwaniu z [...] czerwca 2023 r. Rzecz wymaga przede wszystkim ze strony organu I instancji rzetelnej analizy na gruncie faktów i prawa.
Z jednej strony organy zwróciły uwagę na brak ujęcia poziomu spadku obrotów w formularzu rozliczeniowym, ale jednocześnie nie zakwestionowały oświadczenia skarżącej w tym samym przedmiocie zawartego we wniosku. W wezwaniu z [...] czerwca 2023 r. organ I instancji nie zobowiązał skarżącej do udokumentowania poziomu spadku obrotów, jeśli miał w tej materii wątpliwości i chciał tę kwestię wyjaśnić.
W świetle powyższych rozważań z punktu widzenia prawa organy dotychczas przedwcześnie stwierdziły, że skarżąca nie rozliczyła kwoty [...]zł. Uczyniły to w zasadzie tylko z powołaniem się na rozbieżności między wnioskiem a formularzem rozliczeniowym, a więc na niespójność oświadczeń skarżącej. Natomiast dowolnie pominęły kwestię o rozstrzygającym znaczeniu - w jaki sposób skarżąca rozdysponowała otrzymane dofinansowanie w wysokości [...] zł w świetle dokumentów wymienionych w formularzu rozliczeniowym, złożonych umów o pracę. Organ przyznał, że skarżąca przedstawiła potwierdzenia przelewów wynagrodzeń za pracę, do US, na rzecz ZUS oraz listę sześciu pracowników. Do tych dokumentów nawiązuje formularz rozliczeniowy z [...] lutego 2021 r. Jednak ani organ I instancji, ani następnie organ nie oceniły tego materiału dowodowego na potrzeby zbadania przeznaczenia, rozdysponowania spornego wsparcia wypłaconego skarżącej.
Kierując się treścią art. 15gg ust. 20 ustawy COVID-19, organy miały obowiązek:
- wszystkie uzyskane dokumenty przeanalizować i ocenić w kontekście rzeczywistego przeznaczenia przez skarżącą otrzymanych środków finansowych;
- zweryfikować na podstawie posiadanych dokumentów stwierdzone rozbieżności w treści wniosku i formularza rozliczeniowego, a w szczególności na ile poszczególne oświadczenia skarżącej były zgodne z prawdą obiektywną.
Z twierdzeń organów wynika jednoznacznie, że poza sporem pozostawały kwota wypłacona skarżącej i okoliczność, że wnioskowana i przyznana pomoc nie obejmowała składek na rzecz ZUS. Zatem organy miały obowiązek skoncentrować swoją uwagę na kwocie wypłaconej skarżącej i na dokumentach świadczących o rozdysponowaniu tej kwoty. W tej mierze same oświadczenia skarżącej nie stanowiły podstawy rozliczenia pomocy, nie przesądzały wiążąco o jej przeznaczeniu, natomiast wymagały wnikliwej weryfikacji ze strony najpierw organu I instancji.
Tak przeprowadzone przez organy postępowanie zawierało istotne luki. W ten sposób organy naruszyły art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 11, art. 107 § 3 K.p.a., art. 67 ust. 1 u.f.p., art. 15gg ust. 23d ustawy COVID 19 w sposób, który może znacząco wpłynąć na wynik sprawy.
W dotychczasowym stanie sprawy w istocie rzeczy organy nie wykazały podstawy faktycznej do stosowania art. 15gg ust. 23a ustawy COVID 19 - wydania decyzji o zwrocie całości pomocy wypłaconej skarżącej.
W dalszym postępowaniu organy uwzględnią stanowisko prawne sądu. W szczególności rzetelnie i wyczerpująco przeanalizują, a następnie wyjaśnią w motywach podjętych decyzji, w jakim zakresie luki czy niespójności w oświadczeniach skarżącej mogą zostać zweryfikowane przez treść złożonych przez nią dokumentów, a w jakim zakresie jest to niemożliwe i skutkować może obowiązkiem zwrotu przyznanej pomocy. Prawidłowa weryfikacja rozdysponowania analizowanego wsparcia wiąże się z koniecznością sięgnięcia przez organy przede wszystkim do tych dokumentów, które opisują wynagradzanie pracowników, bo taki jest ustawowy cel tej pomocy. Natomiast nie może bazować wyłącznie na oświadczeniach skarżącej, bowiem wówczas nałożenie obowiązku zwrotu otrzymanej pomocy wykazuje brak związku z prawdą obiektywną, w konsekwencji z ustawowym celem tej formy wparcia.
Z powodów omówionych wyżej zaskarżona decyzja organu i decyzja organu I instancji z [...] marca 2025 r. podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 ze zm. - P.p.s.a.).
Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego ([...] zł) uzasadnia art. 200, art. 205 § 2, art. 209 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a, § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935 ze zm.).
Obejmują one wpis od skargi ([...] zł) i wynagrodzenie pełnomocnika ([...] zł).