I SA/Sz 331/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Szczecinie oddalił skargę podatniczki, potwierdzając solidarny obowiązek podatkowy wszystkich współwłaścicieli gospodarstwa rolnego w podatku rolnym za 2016 r., gdyż żadne z nich nie prowadziło gospodarstwa w całości.
Skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza ustalającą wysokość zobowiązania w podatku rolnym za 2016 r. dla skarżącej i innych współwłaścicieli. Skarżąca kwestionowała krąg podatników, zarzucając m.in. przedawnienie i niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego. Sąd uznał, że skoro gospodarstwo rolne nie było prowadzone w całości przez jednego ze współwłaścicieli, obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich, a dzierżawienie części gruntów nie zwalnia z tego obowiązku. Sąd podkreślił, że dane z ewidencji gruntów są wiążące, a spory między współwłaścicielami należą do właściwości sądów cywilnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza ustalającą zobowiązanie w podatku rolnym za 2016 r. dla skarżącej i innych współwłaścicieli nieruchomości rolnej. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące przedawnienia, niewłaściwego ustalenia podatników oraz kwestionowała prawidłowość postępowania scaleniowego z lat 70. i 80. XX wieku. Sąd, analizując stan faktyczny i prawny, stwierdził, że grunty rolne o powierzchni przekraczającej 1 ha stanowią gospodarstwo rolne. Zgodnie z art. 3 ust. 5 i 6 ustawy o podatku rolnym, jeśli grunty stanowią współwłasność i nie są prowadzone w całości przez jednego ze współwłaścicieli, obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich. Sąd uznał, że skarżąca, wydzierżawiając część gospodarstwa, nie prowadziła go w całości, co potwierdzały zeznania innych współwłaścicieli. Podkreślono, że dzierżawienie części gruntów nie stanowi prowadzenia gospodarstwa rolnego, a dane z ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organów podatkowych. Kwestie sporne dotyczące własności i zarządzania gruntami, wynikające z historycznych decyzji scaleniowych, nie mogły być rozstrzygane w postępowaniu podatkowym, a spory między współwłaścicielami należą do właściwości sądów cywilnych. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, chyba że gospodarstwo rolne jest prowadzone w całości przez jednego z nich.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wydzierżawienie części gospodarstwa rolnego przez jednego ze współwłaścicieli nie oznacza, że prowadzi on gospodarstwo w całości. W związku z tym, obowiązek podatkowy rozkłada się solidarnie na wszystkich współwłaścicieli, zgodnie z przepisami ustawy o podatku rolnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
u.p.r. art. 3 § ust. 5 i 6
Ustawa o podatku rolnym
Obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, chyba że gospodarstwo rolne jest prowadzone w całości przez jednego z nich.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
Pomocnicze
u.p.r. art. 2 § ust. 2
Ustawa o podatku rolnym
Definicja gospodarstwa rolnego jako obszaru gruntów rolnych o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy.
u.p.r. art. 1
Ustawa o podatku rolnym
Opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na działalność inną niż rolnicza.
u.p.r. art. 3 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku rolnym
Podatnikami podatku rolnego są właściciele gruntów.
u.p.r. art. 3 § ust. 2
Ustawa o podatku rolnym
Jeżeli grunty są w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu samoistnym.
u.p.r. art. 3 § ust. 3
Ustawa o podatku rolnym
Przeniesienie obowiązku podatkowego na dzierżawcę możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach (umowy związane z ubezpieczeniem społecznym rolników lub rentami strukturalnymi).
p.p.s.a. art. 3 § ust. 5 i 6
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy dotyczące współwłasności i prowadzenia gospodarstwa rolnego.
p.g.k. art. 21 § ust. 1
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Dane z ewidencji gruntów i budynków jako podstawa wymiaru podatków.
O.p. art. 194 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Ewidencja gruntów jako dokument urzędowy.
O.p. art. 68 § § 2
Ustawa Ordynacja podatkowa
Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.
k.c. art. 210
Kodeks cywilny
Prawo do żądania działu spadku.
K.p.a. art. 7, 77 § 1, 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i oceny dowodów.
K.p.a. art. 9, 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Wyjaśnienie podstaw i przesłanek decyzji.
K.p.a. art. 6, 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Prowadzenie postępowania zgodnie z prawem i jednolitą wykładnią.
K.p.a. art. 107 § § 2 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zarzut niewłaściwego ustalenia podatników (skarżąca twierdziła, że podatnikami powinny być osoby użytkujące grunty). Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. (niewyczerpujące zebranie materiału, dowolna ocena dowodów, niedostateczne uzasadnienie). Zarzuty dotyczące nieprawidłowości postępowania scaleniowego i wymiany gruntów.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach dzierżawienie gospodarstwa nie stanowiło prowadzenia gospodarstwa rolnego dane z ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń spory co do zakresu posiadania nieruchomości wspólnej pozostają bez znaczenia z punktu widzenia opodatkowania podatkiem rolnym
Skład orzekający
Marzena Kowalewska
przewodniczący
Alicja Polańska
członek
Joanna Wojciechowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podatników podatku rolnego w przypadku współwłasności gospodarstwa rolnego, znaczenie danych z ewidencji gruntów, rozgraniczenie odpowiedzialności podatkowej od sporów cywilnych między współwłaścicielami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności gospodarstwa rolnego i braku prowadzenia go w całości przez jednego ze współwłaścicieli. Interpretacja przepisów ustawy o podatku rolnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego podatku rolnego i kwestii odpowiedzialności współwłaścicieli, co może być interesujące dla właścicieli gruntów rolnych i doradców podatkowych. Podkreśla znaczenie danych ewidencyjnych i rozgraniczenie prawa podatkowego od cywilnego.
“Kto zapłaci podatek rolny od wspólnego gospodarstwa? Sąd wyjaśnia zasady odpowiedzialności współwłaścicieli.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Sz 331/21 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2021-07-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-04-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Alicja Polańska Joanna Wojciechowska /sprawozdawca/ Marzena Kowalewska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty Hasła tematyczne Podatek rolny Sygn. powiązane III FSK 69/22 - Wyrok NSA z 2022-07-26 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2013 poz 1381 art. 2 ust.2, art.3 ust. 5 i 6 Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - tekst jednolity. Dz.U. 2019 poz 2325 art.151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lipca 2021 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2016 r. oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję Burmistrza N. (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] ustalającą M. C. (dalej: "strona" bądź "skarżąca"), M. K., M. S., T. W., T. W., Małgorzacie P. , M. W. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku rolnym za 2016 r. od gruntów o powierzchni [...] ha w kwocie [...]zł. Zasadnicze ustalenia stanu faktycznego przedstawiają się następująco: Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] po uprzednim wszczęciu postępowania podatkowego, organ I instancji ustalił stronie oraz pozostałym ww. współwłaścicielom niezabudowanej nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha, położonej w S. na działkach gruntu nr: [...],[...],[...],[...],[...] wysokość zobowiązania podatkowego w podatku rolnym za 2016 r. w kwocie [...]zł. Organ podatkowy I instancji ustalił, że współwłaściciele nie mieli ustalonego wymiaru rolnego na 2016 r. Wysokość podatku naliczono w oparciu o dane zawarte w wypisie z ewidencji gruntów. Od powyższej decyzji odwołała się strona. Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji powinien ustalić, czy w niniejszej sprawie nie znajdował zastosowania 3 letni termin przedawnienia, a następnie, czy przedmiotowe grunty rolne stanowiły gospodarstwo rolne i czy było ono prowadzone w całości przez jednego ze współwłaścicieli oraz czy grunty gospodarstwa zostały wydzierżawione w całości lub w części na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników lub przepisów dotyczących uzyskiwania rent strukturalnych. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] organ I instancji ustalił stronie oraz pozostałym współwłaścicielom nieruchomości rolnej, wysokość zobowiązania podatkowego w podatku rolnym za 2016 r. od gruntów o powierzchni [...] ha w kwocie [...]zł. Organ I instancji wskazał, że wszczęte z urzędu postępowanie podatkowe postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. potwierdziło, iż strona oraz M. K., M. S., T. W., T. W., M. P. i M. W. są współwłaścicielami niezabudowanej nieruchomości rolnej położonej w [..S.] na działkach gruntu o nr: [...], [...], [...], [...], [...] Grunty te, o łącznej powierzchni [...] ha spełniają "normę obszarową" określoną w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1381 ze zm., zw. dalej: "u.p.r.") co oznacza, że stanowią gospodarstwo rolne. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że strona na podstawie umowy z dnia [...] stycznia 2016 r. wydzierżawiła M. L. część gospodarstwa rolnego położonego na działkach gruntu nr: [...] na okres 5 lat, tj. od dnia [...] stycznia 2016 r. do dnia [...] grudnia 2019 r. Również z zeznań M. W. oraz T. W. wynikało, że strona wydzierżawiała część gruntów gospodarstwa rolnego położonych na ww. działkach. Natomiast pozostała część gospodarstwa rolnego nie była wydzierżawiana ze względu na to, iż były to grunty zaniedbane i nie można było ich uprawiać. W ocenie organu I instancji, z powyższego wynikało, że strona nie była współwłaścicielem prowadzącym w całości gospodarstwo rolne. Strona nie prowadziła również gospodarstwa za pomocą innych osób, gdyż zawarta umowa z M. L., nie była umową o cechach zarządu. Grunty gospodarstwa nie zostały również wydzierżawione na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników lub przepisów dotyczących uzyskiwania rent strukturalnych. Biorąc powyższe pod uwagę, organ I instancji stwierdził, że gospodarstwo rolne położone na działkach gruntu o nr: [...], [...], [...], [...], [...] nie jest prowadzone w całości przez żadnego ze współwłaścicieli, zatem zgodnie z art. 3 ust. 5 u.p.r., obowiązek podatkowy ciążył solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Organ podatkowy I instancji ustalił także, że współwłaściciele nie złożyli informacji w sprawie podatku rolnego oraz nie mieli ustalonego wymiaru podatku rolnego na 2016 r., zatem wystąpiła konieczność jego naliczenia. Wysokość podatku ustalono w oparciu o dane zawarte w wypisie z ewidencji gruntów. W odwołaniu od powyższej decyzji, strona zarzuciła przedawnienie zobowiązania i niewłaściwe określenie podatników, bowiem w jej ocenie, były nimi osoby, które przejęły gospodarstwo rolne w wyniku nieuczciwych działań. Strona podniosła, że w wyniku bezprawnego scalenia i wymiany gruntów na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych (decyzja Naczelnika Powiatu w N. z dnia [...] września 1974 r., decyzja Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w S. z dnia [...] sierpnia 1980 r.) doszło do odebrania jej oraz rodzeństwu, zabudowań mieszkalnych gospodarczych oraz do zamiany działek gruntu dziedziczonych po rodzicach na mniej atrakcyjne i o mniejszej powierzchni. Ponadto wskazała, że opodatkowane działki użytkuje E. G., a te które pozostały w jej władaniu, to jest działka nr [...] wydzierżawiła M. L., w związku z czym, to osoby użytkujące działki powinny być podatnikami podatku rolnego. Do odwołania strona załączyła swoje pisma z innych postępowań. Organ odwoławczy zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Nakreślając stan faktyczny sprawy organ odwoławczy wskazał, iż do akt sprawy załączono wydruk z [...] października 2018 r. z danymi z ewidencji gruntów i budynków dostępnej gminom, zgodnie z którymi działki nr: [...] [...], [...], [...], [...] w [...] o łącznej powierzchni [...] ha o symbolu R, PS, W-PS i Ł, stanowią współwłasność (we wskazanych udziałach): strony, M. K., M. W., M. W., M. W., T. W., T. W.. Nadto, w aktach sprawy znajduje się także umowa dzierżawy z [...] grudnia 2013 r. zawarta pomiędzy stroną a M. L. dotycząca działek nr [...] w [...], a także oświadczenie W. K. z dnia [...] stycznia 2019 r. o ustnej, bezczynszowej umowie dzierżawy gruntów rolnych położonych w [...] - działki nr [...] w 2017 r. i nr [...], [...], [...] w 2018 r. (zawartej ze stroną), na które pobierał dopłaty bezpośrednie. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r. T. W. wskazał natomiast, że w postępowaniu o zasiedzenie - strona pisała do sądu, że sama decydowała i rozporządzała działkami, oddawała działki w dzierżawę, znalazła dzierżawców i podpisywała z nimi umowy. Organ odwoławczy wskazał, że bez znaczenia dla opodatkowania ww. gruntów podatkiem rolnym za rok 2016, pozostawały kwestie związane ze zmianami w zakresie własności działek wynikającymi z decyzji o scaleniu i wymianie z 1974 r. i z 1980 r., póki nie będzie stwierdzone, że decyzje te są nieważne lub nie zostaną one wyeliminowane z obrotu prawnego. Powołując się na art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm.; dalej: " p.g.k.") wskazał, iż organ podatkowy jest związany przy wymiarze podatku danymi z ewidencji gruntów i budynków. W ewidencji tej zapisano, że działki nr: [...], [...], [...], [...], [...] w [...] o łącznej powierzchni [...] ha o symbolu R, PS, W-PS i Ł stanowią współwłasność (we wskazanych udziałach) strony i jej rodzeństwa. Oznaczenie natomiast powyższych działek symbolami R, PS, W-PS i Ł, zgodnie z § 68 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r., poz. 393, ze zm.), powoduje uznanie ich za grunty rolne, co skutkuje obowiązkiem zapłaty podatku rolnego. Powołując następnie treść art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 5 i 6, art. 2 ust. 1 u.p.r. organ odwoławczy wskazał, iż w niniejszej sprawie brak było podstaw prawnych do ustalania posiadacza samoistnego, o którym stanowi art. 3 ust. 2 u.p.r. W szczególności do ustalania czy strona jest posiadaczem samoistnym opodatkowanych gruntów. Nadto, zgodnie z art. 3 u.p.r., podatnikiem podatku rolnego są współwłaściciele gruntów rolnych, a nie ich dzierżawcy, poza gruntami Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego i gruntami wydzierżawionymi na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. W związku z tym, że takie grunty w sprawie nie występowały, dzierżawcy przedmiotowych gruntów nie byli podatnikami podatku rolnego. Zgodnie z art. 6 ust. 5 i 6 u.p.r., obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach), chyba że powyższe grunty stanowią gospodarstwo rolne, wówczas obowiązek podatkowy ciąży na tej osobie będącej współwłaścicielem (posiadaczem), która to gospodarstwo prowadził w całości. Powierzchnia opodatkowanych w sprawie gruntów przekraczała hektar, stanowiły one zatem gospodarstwo rolne. W konsekwencji tego należało ustalić czy któryś spośród współwłaścicieli prowadzi to gospodarstwo w całości. Organ odwoławczy wskazał, iż poprzez prowadzenie gospodarstwa rolnego należało w świetle art. 2 u.p.r. rozumieć, prowadzenie na gruntach gospodarstwa rolnego działalności rolniczej. Tymczasem jak wynikało z materiału zgromadzonego w sprawie, strona w roku podatkowym wydzierżawiła część gospodarstwa rolnego (działka nr [...]). Dzierżawienie gospodarstwa nie stanowiło prowadzenia gospodarstwa rolnego. Ponadto, dzierżawienie dotyczyło części gospodarstwa przez co nie było podstaw do uznania, że całość gospodarstwa rolnego, mogła być w tej sytuacji prowadzona przez jednego ze współwłaścicieli. W sprawie nie miał także znaczenia dla rozpoznania sprawy, sposób zarządzania gospodarstwem, w tym podejmowania decyzji o jego dzierżawieniu. W związku z tym nieprzydatne były w postępowaniu podatkowym zeznania przesłuchanych w sprawie stron, które wskazywały na dzierżawienie części gruntów. Nie było także przydatne oświadczenie W. K. o ustnej umowie dzierżawy, które ponadto było kwestionowane przez stronę. Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy stwierdził, że w świetle art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 i ust. 6 u.p.r. należało wymierzyć podatek rolny wszystkim współwłaścicielom gospodarstwa rolnego łącznie. Dodał przy tym, że na gruncie przepisów podatkowych bez znaczenia pozostawała kwestia, kto i w jakiej części spośród współwłaścicieli zapłaci wymierzony decyzją podatek. Odnośnie zarzutu przedawnienia organ odwoławczy powołując treść art. 68 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., zw. dalej: "O.p.") wskazał, iż brak było w sprawie dowodów na to, aby podatnicy składali informację w sprawie podatku rolnego. Strona powoływała się w swoim odwołaniu na składanie organowi podatkowemu wyjaśnień i informowaniu go o aktualnych danych oraz wskazywała, że organ z aktualizowanej ewidencji podatkowej i jej wyjaśnień, znał stan sprawy. Jednak żaden ze współwłaścicieli gospodarstwa nie wskazywał, aby składał informację w sprawie podatku rolnego. Powyższe oznaczało, że możliwość wydania decyzji w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku rolnym za 2016 r. przedawni się z końcem 2021 r., a tym samym zaskarżona decyzja została wydana przed upływem tego okresu. Skarżąca złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Zarzuciła organowi: 1. obrazę przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy: a) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1960 nr 30, poz. 168, zw. dalej: "K.p.a."), polegające na niewyczerpującym zebraniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwieniu sprawy, a także na dowolnej ocenie dowodów; b) naruszenie art. 9 i art. 11 K.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania decyzji w mocy w sytuacji, kiedy skarżąca pozbawiona władztwa nad gruntami nie miała wpływu na to, kto jest ich użytkownikiem; c) naruszenie art. 6 i art. 8 K.p.a., poprzez prowadzenie postępowania i orzekanie z naruszeniem przepisów prawa i niezgodnie z jednolitą wykładnią tego prawa, co skutkuje wydawaniem odmiennych decyzji przy zaistnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych, co powoduje obniżenie zaufania obywateli do organów państwa; d) naruszenie art. 107 § 2 i 3 K.p.a., poprzez dowolność w wydaniu decyzji przez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, z którego nie wynika dlaczego ten sam stan faktyczny i prawny uzasadnia różne decyzje w analogicznych sytuacjach. 2. obrazę przepisów prawa materialnego: a) naruszenie art. 3 ust. 1 i 2 u.p.r., poprzez niedbałe, nierzetelne i tendencyjne zbadanie sprawy przez organ podatkowy i po raz kolejny błędne wskazanie jako podatnika odwołującą i pozostałych współwłaścicieli; b) naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 w związku z art. 121, art. 207 § 1 i 2 O.p.; c) naruszenie art. 180 O.p. z pominięciem stanu faktycznego wynikającego z pozaprawnych działań urzędu - organu podatkowego; d ) tendencyjne niezapoznanie się organu podatkowego za stanem prawnym i faktycznym sprzed wszczęcia postępowania podatkowego oraz bezpodstawne, bezprzedmiotowe w stosunku do skarżącej i współwłaścicieli wszczęcie postępowania podatkowego. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w pozostałej części niezapłaconego podatku i umorzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] czerwca 2021 r., wydanego na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie 3 sędziów. Strony poinformowano o możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień na piśmie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje: Spór między stronami zasadniczo odnosi się do kwestii związanych z ustaleniem kręgu podmiotów zobowiązanych do opłacania podatku rolnego za 2016 r. (w kwocie [...]zł) od nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha, położone w [...] na działkach gruntu nr: [...],[...],[...],[...],[...] o symbolu R, PS, W-PS i Ł. Zdaniem skarżącej, przedmiotowy podatek winni zapłacić osoby, które pozbawiły skarżącą i jej rodzeństwo podstępnie gruntów należących do gospodarstwa rodziców. W opinii skarżącej, organ błędnie utożsamia słowo zarządzanie z władaniem. Skarżąca dodała, że prawie całe gospodarstwo przekazane zostało rodzinie G. bez tytułu prawnego. Skarżąca wskazała, że ma dwa wyroki z 2004 r. i z 2010 r. opatrzone klauzulą wykonalności i nakazujące wydanie jej własności. Organ niesłusznie również zarzucił skarżącej, niedopełnienie obowiązku złożenia deklaracji podatkowej. Zdaniem organu, z ewidencji gruntów i budynków wynikało, że działki nr: [...], [...], [...], [...], [...] w [...] o łącznej powierzchni [...] ha o symbolu R, PS, W-PS i Ł stanowią współwłasność skarżącej i jej rodzeństwa. Jak ustalono, przedmiotowe gospodarstwo rolne położone na ww. działkach nie było prowadzone w całości przez żadnego ze współwłaścicieli, zatem zgodnie z art. 3 ust. 5 u.p.r., obowiązek podatkowy ciążył solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Nadto, z dokonanych ustaleń wynikało, że współwłaściciele nie złożyli informacji w sprawie podatku rolnego oraz nie mieli ustalonego wymiaru podatku rolnego na 2016 r. z tytułu posiadania ww. gospodarstwa rolnego zatem wystąpiła konieczność jego naliczenia. Wysokość podatku ustalono w oparciu o dane zawarte w wypisie z ewidencji gruntów. Organ podał, że w sprawie nie miał znaczenia sposób zarządzania gospodarstwem, w tym podejmowanie decyzji o dzierżawieniu działek. Bez znaczenia pozostawały także kwestie związane ze zmianami w zakresie własności działek wynikającymi z decyzji o scaleniu i wymianie z 1974 r. i z 1980 r., gdyż decyzje te nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Sąd w zaistniałym sporze rację przyznał organowi. Zgodnie z art. 1 u.p.r. (w stanie prawnym obowiązującym w 2016 r.) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.r., podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2. Jeżeli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym (art. 3 ust. 2). Stosownie do treści art. 3 ust. 5 u.p.r. jeżeli grunty, o których mowa w art. 1, stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach), z zastrzeżeniem ust. 6. Jeżeli grunty, o których mowa w ust. 5, stanowią gospodarstwo rolne, obowiązek podatkowy ciąży na tej osobie będącej współwłaścicielem (posiadaczem), która to gospodarstwo prowadzi w całości (art. 3 ust.6). Gospodarstwo rolne zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.r. to obszar gruntów rolnych o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej, albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki nieposiadającej osobowości prawnej. W związku z tym, nie ulega wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie należało zbadać, czy zachodzą przesłanki uznania wszystkich współwłaścicieli łącznie za podatników podatku rolnego, czy też uznać, że tylko skarżąca prowadziła gospodarstwo rolne w całości, zarządzając nim ponad swój udział. W ocenie Sądu, zasadnie organy podatkowe obu instancji przyjęły, że przedmiotowe gospodarstwo rolne nie było prowadzone w całości przez żadnego ze współwłaścicieli, zatem zgodnie z art. 3 ust. 5 u.p.r., obowiązek podatkowy ciążył solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że skarżąca na podstawie umowy z dnia [...] grudnia 2013 r. wydzierżawiła M. L. część gospodarstwa rolnego położonego na działkach gruntu nr: [...] na okres 5 lat, tj. od dnia [...] stycznia 2014 r. do dnia [...] grudnia 2019 r. Powyższe potwierdziły także zeznania M. W. oraz T. W.. Pozostała część gospodarstwa rolnego nie była wydzierżawiana ze względu na to, iż były to grunty zaniedbane i nie można było ich uprawiać. Rację ma organ, że dzierżawienie gospodarstwa nie stanowiło prowadzenia gospodarstwa rolnego. Ponadto, dzierżawienie dotyczyło części gospodarstwa. Już z powyższego wynikało, że skarżąca nie była współwłaścicielem prowadzącym w całości gospodarstwo rolne. Sąd podzielił przy tym stanowisko organu, że w sprawie nie miało znaczenia dla rozpoznania sprawy, sposób zarządzania gospodarstwem, w tym wydzierżawienie części działek. Z dokonanych ustaleń wynikało również, że grunty gospodarstwa nie zostały wydzierżawione na podstawie umowy zawartej stosowne do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników lub przepisów dotyczących uzyskiwania rent strukturalnych. Nadto ustalono, że współwłaściciele nie złożyli informacji w sprawie podatku rolnego oraz nie mieli ustalonego wymiaru podatku rolnego za wskazany rok. W ocenie Sądu, organ prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie i zastosował właściwe dla roku podatkowego przepisy prawa. Jak słusznie podkreślono w decyzji, przy wymiarze podatku rolnego, organy podatkowe winny opierać się na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, co wprost wynika z art. 1 u.p.r. Zgodnie z art. 21 ust. 1 p.g.k., podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów i budynków wskazuje na przedmiot opodatkowania oraz zawiera także dane podmiotu zobowiązanego do zapłaty podatku. Ustalenia organów podatkowych oparte o treść ewidencji gruntów stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. Należy podnieść, że dokonując powyższych ustaleń organ jest, co do zasady, związany zarówno zakresem przedmiotowym jak i podmiotowym zapisów zawartych w ewidencji gruntów. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o jakim mowa w art. 194 § 1 O.p. (zatem stanowi ona dowód tego, co zostało w niej urzędowo stwierdzone), którego treść może zostać podważona we właściwym trybie, zaś podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji (por. przykładowo: uchwała NSA z 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09; wyroki NSA z 29 września 2015 r., sygn. akt II FSK 2027/13; z 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 818/15; z 19 czerwca 2018 r., sygn. akt I FSK 3541/17). Inicjatywa w tym zakresie należy do podmiotu, który nie zgadza się z tymi danymi. Bezspornie w przedmiotowej sprawie, skarżąca i jej rodzeństwo byli właścicielami przedmiotowego gospodarstwa. Działki wchodzące w skład gospodarstwa, ich powierzchnia i klasyfikacja glebowa zostały ustalone w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków. Domniemanie prawidłowości tych danych nie zostało przez strony postępowania w żaden sposób podważone. Organy podatkowe, nie były zaś uprawnione do przyjęcia innych danych niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Co więcej, nie było także możliwe w postępowaniu podatkowym przeprowadzenie postępowania zmieniającego dane zawarte w przedmiotowej ewidencji. Przy braku zaś dokumentów mogących podważyć domniemanie prawidłowości danych ujętych w ewidencji niezasadne okazały się zarzuty błędnego ustalenia stanu faktycznego. Bezsporne w sprawie było, że na moment wydania zaskarżonej decyzji nie był przeprowadzony dział spadku. Skoro nie było działu spadku, skarżąca i jej rodzeństwo dla celów niniejszego postępowania podatkowego pozostawali podatnikami podatku rolnego. Solidarnego obowiązku podatkowego wszystkich współwłaścicieli nieruchomości nie niweczyła okoliczność, że to skarżąca sama decydowała i rozporządzała działkami, oddawała działki w dzierżawę, znajdowała dzierżawców i podpisywała z nimi umowy. Dla statusu podatnika tego podatku nie miały także znaczenia relacje pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości (jak wynika z akt, rodzeństwo pozostaje między sobą w konflikcie). Podatnikami podatku rolnego są wszystkie osoby fizyczne będące współwłaścicielami gruntów i ciąży na nich solidarny obowiązek podatkowy. Trzeba jeszcze podkreślić, że wzajemne relacje współwłaścicieli oraz spory co do zakresu posiadania nieruchomości wspólnej pozostają bez znaczenia z punktu widzenia opodatkowania podatkiem rolnym. Konflikty pojawiające się w stosunkach między współwłaścicielami należą do właściwości sądów cywilnych i nie rodzą konsekwencji na gruncie podatku rolnego. Do czasu zniesienia współwłasności, której może żądać każdy ze współwłaścicieli na podstawie art. 210 K.c., nie jest dopuszczalne odstąpienie od wyrażonej w art. 3 ust. 4 u.p.r. zasady solidarnego obciążenia obowiązkiem podatkowym w podatku rolnym współwłaścicieli nieruchomości rolnej. Charakter odpowiedzialności nie jest w danym przypadku uzależniony od stosunków wewnętrznych między współwłaścicielami, sposobu korzystania z nieruchomości oraz wielkości przypadających współwłaścicielom udziałów. Wskazane okoliczności mogą mieć wpływ na zakres wzajemnych rozliczeń między współwłaścicielami, które pozostają jednak poza obszarem zainteresowań prawa podatkowego. (por. m.in. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 20107 r., sygn. akt II FSK 1748/06). W sprawie brak było również podstaw prawnych do ustalania posiadania samoistnego, o którym stanowi art. 3 ust. 2 u.p.r., a w szczególności do ustalania czy skarżąca była posiadaczem samoistnym opodatkowanych gruntów. W odniesieniu do gruntów rolnych będących gospodarstwem rolnym i stanowiących współwłasność kilku osób ma bowiem zastosowanie przepis szczególny, tj. art. 3 ust. 5 i ust. 6 u.p.r. Trafne jest również stanowisko organu, że przeniesienie obowiązku podatkowego w podatku rolnym z właściciela na dzierżawcę może mieć miejsce jedynie w sytuacji określonej w art. 3 ust. 3 u.p.r., czyli jeżeli grunty gospodarstwa rolnego zostały w całości lub w części wydzierżawione na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników lub przepisów dotyczących uzyskiwania rent strukturalnych. Nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do zawarcia umowy dzierżawy stosownie do przepisów ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2020 r. poz. 174), ani stosownie do przepisów ustawy z dnia 26 kwietnia 2001 r. o rentach strukturalnych w rolnictwie (Dz. U. z 2018 r. poz. 872 ze zm.) Podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego należało zatem uznać za niezasadne. Także zarzuty skarżącej dotyczące nieprawidłowości postępowania scaleniowego i zamiany gruntów, nie mogą odnieść zamierzonego skutku w niniejszym postępowaniu dotyczącym opodatkowania podatkiem rolnym, z uwagi na fakt pozostawania decyzji o scaleniu i wymianie w obrocie prawnym. Sądowi wiadomo z urzędu, że WSA w Szczecinie wyrokiem z dnia 9 września 2009 r. sygn. akt II SA/Sz 941/08 uchylił decyzję Wojewody Z. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego w przedmiocie wymiany i scalenia gruntów oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr WGN.PO. [...]/08. Wojewoda Z. i po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] Wojewoda Z. uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w S. z dnia [...] sierpnia 1980 r. o wymianie i scaleniu gruntów na terenie wsi S. i stwierdził, że choć decyzja została wydana z naruszeniem prawa, nie można jej uchylić z uwagi na upływ ponad pięciu lat od jej wydania. W konsekwencji powyższych ustaleń, zaskarżona decyzja zdaniem Sądu odpowiada prawu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organy podatkowe przepisów K.p.a., wskazać należy, że postępowanie podatkowe prowadzone jest na podstawie przepisów O.p. Oceniając natomiast legalność postępowania podatkowego, Sąd uznał, że postępowanie to przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami O.p., stan faktyczny sprawy ustalony został prawidłowo i rzetelnie oraz w zakresie w zupełności wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut naruszenia przepisu art. 121 O.p., z którego wynika, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Postępowanie takie charakteryzuje się tym, że jest prowadzone starannie i merytorycznie prawidłowo. Zdaniem Sądu, organy podatkowe w przedmiotowej sprawie zasady tej nie naruszyły. Ustosunkowały się bowiem do twierdzeń i wniosków strony skarżącej. Nadto, strona skarżąca i pozostali współwłaściciele mieli zapewnioną możliwość wypowiedzenia się o zgromadzonym materiale dowodowym. Podsumowując należy stwierdzić, że ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organy poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, wywiodły z nich logiczne wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i omówiły ich treść. W toku przeprowadzonego przez organy postępowania Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W sprawie zostały zastosowane właściwe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 210 § 1 pkt 6 O.p. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego zawiera przedstawienie stanowiska w obszarze wszystkich istotnych okoliczności. Zauważyć przy tym należy, że ani niezadowolenie strony z zapadłego rozstrzygnięcia, ani subiektywne jej przekonanie o wadliwości zaskarżonej decyzji, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi. Z uwagi na brak uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 207 § 1 i 2 O.p, Sąd nie może się do niego odnieść. Z wyżej przedstawionych względów zarzuty skargi dotyczące zarówno naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i proceduralnego należało uznać za niezasadne. Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). Przywołane w uzasadnieniu wyroki dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI