I SA/Sz 328/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Szczecinie oddalił skargę byłych członków zarządu spółki na decyzję o ich solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu VAT, uznając brak przesłanek zwalniających ich z tej odpowiedzialności.
Skarżący, byli członkowie zarządu spółki z o.o. "M-G", domagali się uchylenia decyzji o ich solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu VAT za grudzień 1999 r. Zarzucali m.in. naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, niekompletny materiał dowodowy oraz błędne ustalenie daty zakończenia pełnienia funkcji. Sąd uznał, że organy podatkowe wykazały bezskuteczność egzekucji wobec spółki oraz brak przesłanek zwalniających skarżących z odpowiedzialności, w tym brak zgłoszenia upadłości lub postępowania układowego we właściwym czasie. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywał na skarżących.
Sprawa dotyczyła skargi byłych członków zarządu spółki z o.o. "M-G" (P. Z., A. Ł., Z. R.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego o solidarnej odpowiedzialności skarżących za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 1999 r. Organy podatkowe ustaliły, że spółka nie regulowała terminowo podatku VAT już od grudnia 1998 r., a egzekucja z jej majątku okazała się bezskuteczna. Skarżący podnosili, że przestali pełnić funkcje w zarządzie 14 stycznia 2000 r., a nie 5 lutego 2000 r., jak przyjmowały organy, oraz że nie mieli wpływu na decyzje spółki po tej dacie. Kwestionowali również kompletność materiału dowodowego i zarzucali naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo wykazały bezskuteczność egzekucji oraz że skarżący nie przedstawili dowodów na okoliczności wyłączające ich odpowiedzialność, zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywa na członkach zarządu. Sąd uznał również, że nieterminowe regulowanie zobowiązań podatkowych od grudnia 1998 r. stanowiło podstawę do zgłoszenia wniosku o upadłość, a złe relacje między wspólnikami nie są przesłanką zwalniającą z odpowiedzialności. Sąd stwierdził, że zobowiązanie podatkowe powstało w grudniu 1999 r., a fakt odwołania członków zarządu w styczniu lub lutym 2000 r. nie miał istotnego znaczenia dla odpowiedzialności za zaległość z tego okresu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, członkowie zarządu ponoszą solidarną odpowiedzialność, chyba że wykażą przesłanki zwalniające ich z tej odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe wykazały bezskuteczność egzekucji oraz brak przesłanek zwalniających skarżących z odpowiedzialności, takich jak zgłoszenie upadłości we właściwym czasie. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na członkach zarządu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
Ordynacja podatkowa art. 116 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Za zaległości podatkowe spółki z o.o. odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie układowe, albo że nie zgłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpił nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa.
Pomocnicze
Prawo upadłościowe art. 5 § par. 1 i 2
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe
Podmiot gospodarczy jest zobowiązany nie później niż w ciągu 2 tygodni od zaprzestania płacenia długów, a reprezentant Spółki w tym samym czasie – od ujawnienia, że majątek Spółki nie wystarcza na zaspokojenie długów – zgłosić wniosek o upadłość.
Ordynacja podatkowa art. 107 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Za zaległości podatkowe spółki z o.o. odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem osoby trzecie.
Ordynacja podatkowa art. 108 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
k.h. art. 195 § § 3
Kodeks Handlowy
Członków zarządu ustanawiają wspólnicy uchwałą, jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej.
k.h. art. 210
Kodeks Handlowy
Każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki.
Ordynacja podatkowa art. 118 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa upłynęło pięć lat.
Ordynacja podatkowa art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 229
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe wykazały bezskuteczność egzekucji wobec spółki. Skarżący nie wykazali przesłanek zwalniających ich z odpowiedzialności (brak zgłoszenia upadłości/postępowania układowego we właściwym czasie, brak wskazania mienia do egzekucji). Nieterminowe regulowanie zobowiązań podatkowych od grudnia 1998 r. stanowiło podstawę do zgłoszenia wniosku o upadłość. Złe relacje między wspólnikami nie są przesłanką zwalniającą z odpowiedzialności.
Odrzucone argumenty
Skarżący twierdzili, że przestali pełnić funkcje w zarządzie 14 stycznia 2000 r., a nie 5 lutego 2000 r. Zarzut niekompletnego materiału dowodowego. Zarzut naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej. Zarzut przedawnienia odpowiedzialności. Zarzut, że nieterminowe regulowanie zobowiązań nie stanowi dowodu o zaistnieniu okoliczności zobowiązujących do zgłoszenia upadłości. Zarzut, że program naprawczy i wniosek o rozwiązanie spółki były konsekwencją złych relacji wspólników, a nie podstawą do upadłości.
Godne uwagi sformułowania
ciężar udowodnienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność spoczywa na członkach zarządu nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa upłynęło pięć lat zobowiązanie podatkowe nie powstaje z chwilą złożenia deklaracji lecz z chwilą zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże takie zobowiązanie
Skład orzekający
Marian Jaździński
przewodniczący
Marzena Kowalewska
członek
Zofia Przegalińska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności w kontekście braku zgłoszenia upadłości i bezskuteczności egzekucji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki z o.o. i przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w 1999/2000 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje, jak ważne jest przestrzeganie obowiązków związanych z zarządzaniem spółką, zwłaszcza w kontekście jej kondycji finansowej i odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe. Pokazuje konsekwencje zaniechań zarządu.
“Byłeś w zarządzie spółki? Uważaj na jej długi – możesz za nie zapłacić z własnej kieszeni!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Sz 328/06 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2007-01-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-05-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Marian Jaździński /przewodniczący/ Marzena Kowalewska Zofia Przegalińska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 593/07 - Wyrok NSA z 2008-05-27 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 art.116 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Dz.U. 1991 nr 118 poz 512 art.5 par. 1i 2 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński Sędziowie Sędzia NSA Zofia Przegalińska /spr/ Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant Gabriela Porzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi P. Z., A. Ł., Z. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe od towarów i usług za grudzień 1999 r. oddala skargę Uzasadnienie Decyzją z [...] r. nr [...] wydaną z powołaniem się na przepis art. 107, 108 § 1, art. 116 § 1 i 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. ) Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego orzekł o solidarnej odpowiedzialności Panów P. Z., Z. R., A. Ł. jako byłych członków zarządu Spółki z o.o. "M-G" w [...], za zaległości podatkowe tejże Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 1999 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł. Odwołanie od tej decyzji złożyli P. Z. i Z. R., a Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 116 § 1 i art. 108 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Z ustaleń faktycznych dokonanych przez organy podatkowe obu instancji wynika, że: 1) Spółka z o.o. "M-G" utworzona została 29 września 1993 r. na mocy umowy Spółki ( akt notarialny Rep. A. Nr [...] ), Panowie Z. R., P. Z. i A. Ł. zostali powołani na członków zarządu spółki uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników, a uchwałą tego organu z 5 lutego 2000r. zostali odwołani z pełnienia wskazanych funkcji. 2) Zobowiązanie Spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 1999 r. w kwocie [...] zł określone zostało decyzją Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z 7 września 2005 r. 3) Przed powstaniem zaległości z tytułu podatku VAT za miesiąc grudzień 1999 r. Spółka nie regulowała już w terminie należnego podatku VAT na miesiąc grudzień 1998, za luty, październik i listopad 1999 r., zatem, jak wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Spółka wykazywała niezdolność do spłaty długów i zdaniem organu zaistniały okoliczności zobowiązujące Spółkę do zgłoszenia upadłości. Wnioski takie nie zostały zgłoszone, co potwierdza odpis z rejestru handlowego. 4) W trakcie prowadzonego w stosunku do Spółki z o. o. "M-G" postępowania egzekucyjnego prowadzonego w celu wyegzekwowania miedzy innymi podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1999 r. uzyskaną kwotę ze sprzedaży zajętych nieruchomości przeznaczono na pokrycie kosztów egzekucyjnych oraz ustalono, że Spółka nie posiada nieruchomości, nie posiada środków na rachunkach bankowych, a egzekucja z wierzytelności w Spółce z o. o. "M –" okazała się bezskuteczną z powodu upadłości tej spółki. Dlatego też postanowieniem z 31 grudnia 2003 r. postępowanie egzekucyjne umorzono. 5) Nie złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości było powodem wystąpienia trzech wspólników, pismem z 10 grudnia 1999 r., do Sądu Gospodarczego o rozwiązanie Spółki na żądanie wspólnika, a złą sytuację ekonomiczną potwierdził również program naprawczy Spółki z 31 stycznia 2000 r. (m.in. straty przekraczające wysokość kapitału założycielskiego i wartość majątku, lawinowe narastanie zadłużeń, przekraczających kilkusetkrotnie wartość kapitału i majątku). Odwołując się od decyzji organu pierwszej instancji, P. Z. i Z. R. wskazali, że funkcje w zarządzie przestali pełnić 14 stycznia 2000 r., to jest, jak wskazano w odwołaniu, z chwilą odwołania. Odwołujący wskazali, że ze względu na termin rozliczenia podatku za miesiąc grudzień, t.j. do 25 stycznia 2000 r. i zatrudnienie z dniem 14 stycznia 2000 r. na nowych stanowiskach – odpowiednio główny technolog, wykładacz aparatury chemicznej tworzywami sztucznymi, nie mieli wpływu na podejmowane w Spółce decyzje. P. Z. do odwołania dołączył umowę o pracę z 14 stycznia 2000 r. oraz świadectwa pracy obejmujące okres od 1 stycznia 1994 r. do 14 stycznia 2000 r. oraz okres od 17 stycznia 2000 r. do 9 października 2000 r. Podniesiony został także zarzut przedawnienia. Organ odwoławczy wezwał odwołujących się do przedstawienia dowodów na potwierdzenie okoliczności odwołania z funkcji członka Zarządu Spółki z dniem 14 stycznia 2000 r. oraz poinformował o możliwości wskazania i konieczności udokumentowania przesłanek mogących zwolnić od odpowiedzialności za zaległości Spółki, dodając, ze niezastosowanie się do wezwania spowoduje, że organ odwoławczy rozpatrzy sprawę na podstawie dokumentów, którymi już dysponuje w postępowaniu. W odpowiedzi na wezwanie organu odwoławczego, jeden z odwołujących się – P. Z. - oświadczył, że nie składał rezygnacji, został odwołany z dniem 5 lutego 2000 r. , z dniem 14 stycznia 2000 r. utracił możliwość wpływu na sprawy spółki i oświadczył, że nie posiada dokumentów na potwierdzenie okoliczności, o których mowa w wezwaniu organu. W pismach z 1 lutego 2006 r. odwołujący się podniósł zastrzeżenia co do zgromadzonych w sprawie dowodów mających potwierdzać brak okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność i wskazał, że z akt sprawy nie wynika, iżby w okresie pełnienia funkcji członka zarządu nie dopełnił obowiązku zgłoszenia wniosku o głoszenie upadłości, bądź wszczęcia postępowania układowego oraz nie wynika, iżby spółka nie posiadała zdolności regulowania swoich zobowiązań. Odwołujący się przyznał, że Spółka miała trudności płatnicze na przestrzeni 1999 roku, jednak sytuacja ekonomiczna nie była, jego zdaniem, tak zła, aby zaistniały okoliczności uzasadniające wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. P.Z. wyjaśnił, że spółka "co prawda nie w całości, ale regulowała swoje zobowiązania", regulowanie zobowiązań wobec pracowników miało miejsce również w 2000 roku. Odwołujący się przedstawiał w załączeniu deklaracje podatkowe PIT – 11, mające potwierdzić powyższe. P. Z. wskazał, że Spółka posiadała w owym czasie majątek ruchomy na kwotę ok. [...] zł. Na tym etapie postępowania odwołujący się podniósł również zarzuty dotyczące stwierdzonej przez organ podatkowy pierwszej instancji bezskuteczności egzekucji na podstawie postanowienia organu egzekucyjnego z 31 grudnia 2003 roku. Dyrektor Izby Skarbowej , po rozważeniu okoliczności faktycznych i prawnych w sprawie, przywołując brzmienie art. 107 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym za zaległości podatkowe spółki z o.o. odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem osoby trzecie, oraz art. 116 § 1 ustawy, zgodnie z którym za zaległości podatkowe spółki z o.o. odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie układowe albo że nie zgłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpiły nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa, oraz powołując się na przepis art. 116 § 2 i 108 § 1 ustawy stwierdził, że w sprawie zaistniały przesłanki odpowiedzialności wskazanych w decyzji organu podatkowego członków zarządu Spółki za zaległości podatkowe Spółki za miesiąc grudzień 1999 r. oraz brak przesłanek negatywnych, to jest przesłanek zwalniających od odpowiedzialności. Przywołując art. 195 § 3 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 27 czerwca 1934 r. Kodeks Handlowy, zgodnie z którym członków zarządu ustanawiają wspólnicy uchwałą, jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej oraz § 13 umowy spółki "M-G", zgodnie z którym Zgromadzenie Wspólników podejmuje uchwały m.in. w sprawach powoływania i odwoływania członków zarządu, organ odwoławczy wskazał, że Panowie Z. R., P. Z. i A. Ł. powołani zostali na członków Zarządu uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 30 kwietnia 1999 r. , natomiast uchwałą tego organu z 5 lutego 2000 r. zostali odwołani z pełnienia tychże funkcji. Organ odwoławczy zaznaczył również, że odwołujący się P. Z. i Z. R. nie przedstawili dowodu potwierdzającego, że zostali skutecznie odwołani z członkostwa w zarządzie z dniem 14 stycznia 2000 r. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia na odrębność stosunku pracy od członkostwa w zarządzie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i wskazał, że w przypadku rozwiązania umowy o pracę z członkiem zarządu, obowiązek członka zarządu wykonywania czynności związanych z prowadzeniem spraw spółki może wynikać bezpośrednio art. 210 § kodeksu handlowego, zgodnie z którym każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu decyzji, że nie występuje w sprawie przesłanka zwolnienia się od odpowiedzialności poprzez wskazanie mienia, z którego egzekucja jest możliwa, ponieważ przedstawiony przez P. Z. spis z natury składników majątku ruchomego został sporządzony z okresie od 18 do 25 stycznia 2000 r., a, zdaniem organu, skuteczną ochronę odpowiedzialności członka zarządu zapewniłoby mienie realnie wskazane wraz z jego usytuowaniem, istniejące w momencie, w którym toczy się postępowanie w kwestii przedmiotowej odpowiedzialności. Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że Pan Z. nie skonkretyzował czy to mienie na etapie postępowania odwoławczego istniało, jakie było ewentualne miejsce położenia oraz jaką posiadało wartość. W tym miejscu organ odwoławczy wskazał, że 31 grudnia 2003 r. umorzona została postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego egzekucja majątku Spółki "M-G" w związku z brakiem możliwości zastosowania środków egzekucyjnych do jej majątku i przywołał treść tego postanowienia, w którym organ egzekucyjny wskazał, iż bezskuteczna jest egzekucja z wierzytelności spółki, kwota uzyskana z zajętych nieruchomości - po pokryciu kosztów egzekucyjnych – nie wystarczyła na pokrycie w całości zobowiązań podatkowych (dotyczących m. in. także okresów za grudzień 1999 r., luty, październik, listopad 1999 r., styczeń – czerwiec, październik 2000 r. i maj 2001 rok. Organ egzekucyjny stwierdził dalej, że Spółka nie posiada środków na rachunkach bankowych, nie prowadzi działalności, a ponadto nie było możliwości ustalenia majątku, którego wartość przekroczyłaby wydatki egzekucyjne. Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu przedawnienia Dyrektor Izby Skarbowej , przywołując treść art. 118 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa upłynęło pięć lat, wskazał w uzasadnieniu decyzji, że w niniejszej sprawienie doszło do przedawnienia. Termin płatności zobowiązania w podatku VAT za grudzień 1999 r. upłynął z dniem 25 stycznia 2000 r., po tej dacie niezapłacony podatek stał się zaległością. Prawo do wydania decyzji orzekającej odpowiedzialność osoby trzeciej za zaległość z tego tytułu przedawniło się 31 grudnia 2005 r., a decyzja organu podatkowego orzekająca odpowiedzialność P. Z., Z. R., A. Ł. za zaległość Spółki z tego tytułu został wydana i doręczona w listopadzie 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej, odnosząc się do zarzutu braku w aktach dokumentów potwierdzających niedopełnienie przez zarząd spółki obowiązku zgłoszenia upadłości Spółki bądź wszczęcia postępowania układowego oraz potwierdzających zasadność dokonania tych czynności oraz świadczących o tym, że Spółka na trwałe nie posiadała zdolności regulowania swoich zobowiązań, a także dowodów pozwalających ocenić okoliczności wyłączające odpowiedzialność P. Z., podkreślił, że przesłanki zwalniające z odpowiedzialności powinien udowodnić Pan Z. powołując się na nie i to na nim spoczywa ciężar wykazania, że sytuacja Spółki była na tyle dobra, że nie uzasadniała zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego. Organ, jak wskazano w uzasadnieniu decyzji, ma tylko obowiązek wykazania pełnienia przez osobę trzecią funkcji członka zarządu w czasie, gdy powstały zaległości, oraz bezskuteczności egzekucji do majątku podatnika zasadniczego, co zostało, jak przyznał organ odwoławczy, dokonane. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił dodatkowo uwagę na fakt, że ze znajdującego się w z 31 grudnia 2003 r. wynika, że Spółka trwale nie regulowała swoich zobowiązań w zakresie podatku VAT począwszy od grudnia 1998r. do maja 2001r. Zdaniem organu, przedstawione przez Pana Z. sporządzane przez Spółkę informacje PIT – 11 w związku z zatrudnianiem pracowników nie stanowią dowodu przeciwnego na okoliczność "permanentnego nie regulowania zobowiązań podatkowych". Organ odwoławczy, odnosząc się do odwołań stron, a zwłaszcza argumentów z zarzutów wniesionych przez Pana Z. w toku postępowania odwoławczego, wskazał w uzasadnieniu rozstrzygnięcia na uprzednio prowadzone postępowanie dotyczące odpowiedzialności członków zarządu za zaległości tejże spółki w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za grudzień 1999 r. i wyraził pogląd, że "okoliczności stanu faktycznego zostały udowodnione w poprzednim postępowaniu w identycznej sprawie" (...) "i nie zaistniała potrzeba ponownego ich udowadniania (czyli ponownego zebrania i powielania materiałów źródłowych) w niniejszym postępowaniu" Zarzuty co do postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec Spółki M-G z 31 grudnia 2003 r. nie są, jak wskazał organ, przedmiotem niniejszego postępowania i nie mogą zostać ocenione w tym postępowaniu. W skardze na wyżej opisaną decyzję, domagając się jej uchylenia, skarżący P. Z., Z. R. i A. Ł. zarzucili, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 116 § 1, 121 § 1, 122 oraz 187 § 1, 191 i 229 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez podjęcie przez organu podatkowe obu instancji decyzji na podstawie przepisu art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w oparciu o niekompletny, zdaniem skarżących, materiał dowodowy, niezawierający dokumentów źródłowych, które wskazywałyby na niedopełnienie przez skarżących, jako byłych członków zarządu, obowiązku zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcia postępowania układowego. Zdaniem skarżących dokumentami mającymi istotne znaczenie w tym zakresie są bilans spółki za 1999 r. oraz ewidencja środków trwałych. Brak jest również dokumentów świadczących o tym, że "M-G" spółka z o.o. na trwałe utraciła zdolność regulowania swoich zobowiązań. Do naruszenia prawa doszło, zdaniem skarżących, poprzez: 1. Powołanie się na stwierdzenie, że funkcję członków zarządu skarżący mogli pełnić do 5 lutego 2000 r. w oparciu o przepisy art. 201 § 2 kodeksu handlowego, faktycznie pełnienie tej funkcji zostało zakończone z dniem 14 stycznia 2000 r., skarżący wskazali na program naprawczy z 31 stycznia 2000 roku potwierdzający natychmiastową zmianę kierownictwa firmy przeprowadzoną 14 stycznia 2000 r. Jak wskazali skarżący, uchwała Zgromadzenia Wspólników odwołująca skarżących z funkcji członków zarządu pozostała w dokumentacji Spółki i nie mogli jej przedłożyć w toku postępowania podatkowego . 2. Powołanie się przez organ odwoławczy na dokumentację zgromadzoną w postępowaniu w sprawie odpowiedzialności skarżących za zaległości spółki jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych i jednoczesne stwierdzenie, że ciężar udowodnienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe Spółki spoczywa na członkach zarządu z pominięciem przez organ zgłaszanych argumentów, mających istotne znaczenie dla istnienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność. Skarżący wskazywali, że nie mieli po 14 stycznia 2000 r. dostępu do dokumentacji finansowej, w konsekwencji czego nie wiedzieli jakie wartości przedstawia bilans za 1999 rok, i nie byli w stanie stwierdzić okoliczności uzasadniających złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Skarżący powołali się w tym miejscu na wyrok NSA z 5 czerwca 2003 r. sygn. I SA/Łd 213/2002, zgodnie z którym, jak wskazali skarżący "termin na złożenie wniosku biegnie od momentu, w którym członkowie zarządu mogli stwierdzić, iż zachodzą okoliczności uzasadniające złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości". Skarżący powołali się również w skardze na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 grudnia 2004 r. sygn. akt III SA/Wa 209/04, w którym, jak przytoczyli skarżący, sąd stwierdził: "Do ustalenia zatem odpowiedzialności członka zarządu konieczne jest nie tylko ustalenie pozytywnych jej przesłanek, czyli bezskuteczności egzekucji zaległości podatkowej oraz powstania zobowiązania w okresie pełnieni przez niego funkcji, ale także wykazanie, że nie zachodzą przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność". Odnosząc się do powoływania się przez organ na bezskuteczność egzekucji skarżący wskazali, że w toku postępowania informowali organy skarbowe o tym, że z chwilą zaprzestania pełnienia funkcji członków zarządu w Spółce pozostał majątek trwały o łącznej wartości [...] zł, który mógł w całości zaspokoić należności Skarbu Państwa. 3. Przyjęcie, że nieterminowe regulowanie zobowiązań podatkowych wobec Skarbu Państwa stanowi dowód o zaistnieniu okoliczności zobowiązujących spółkę do zgłoszenia wniosku o upadłość. 4. Przyjęcie, że wystąpienie trzech wspólników do Sądu Gospodarczego z wnioskiem z 10 grudnia 1999 r. o rozwiązanie spółki oraz program naprawczy uzasadniały wystąpienie w 1999 r. z wnioskiem o upadłość. Zdaniem skarżących, program naprawczy oraz wniosek o rozwiązanie spółki są konsekwencją i odzwierciedleniem jedynie złych relacji pomiędzy wspólnikami Spółki. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Skarżący, w piśmie uzupełniającym skargę, P. Z. podtrzymując wszystkie zarzuty skargi, przywołując treść art. 116 Ordynacji podatkowej, po raz kolejny podniósł zarzut uchybienia zasadzie prawdy obiektywnej oraz naruszenia obowiązku zebrania przez organ podatkowy pełnego materiału dowodowego, również w zakresie dotyczącym negatywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art.116 ustawy z dnia 29 sierpnia Ordynacji podatkowej (Dz.U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) przewiduje, że za zaległości podatkowe Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucje przeciwko Spółce okażą się bezskuteczne, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie układowe, albo że nie zgłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpił nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy wykazał, że egzekucja zaległości podatkowej okazała się bezskuteczna o czym świadczy umorzenie egzekucji przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w dniu 31 grudnia 2003r. w związku z brakiem możliwości zastosowania środków egzekucyjnych do majątku Spółki "M-G", Spółka nie posiadała środków na rachunkach bankowych, nie prowadziła działalności, a także nie było możliwości ustalenia majątku, którego wartość przekroczyłaby wydatki egzekucyjne. Organ odwoławczy wykazał też, że w sprawie nie przedstawiono okoliczności wyłączających odpowiedzialność członków zarządu, które to okoliczności stosownie do art. 116 Ordynacji podatkowej powinien wykazać członek zarządu, podnosząc przy tym, że Spółka trwale nie regulowała swoich zobowiązań w zakresie podatku VAT począwszy od grudnia 1998r. do maja 2001r. i faktu tego nie zmienia przedstawione przez P. Z. sporządzona przez Spółkę informacja PIT-11. W sprawie niniejszej organy podatkowe wykazały, że w okresie kiedy Spółka zalegała z podatkiem VAT tj. grudzień 1999r. zarówno P. Z. jak i Z. R. byli członkami Zarządu Spółki "M-G" ponieważ odwołani z tych stanowisk zostali uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 5 lutego 2000r. wymienieni wyżej członkowie zarządu powołując się na fakt zatrudnienia ich w Spółce na podstawie umowy o pracę nie przedstawili dowodu, iż odwołanie ich ze stanowisk członków zarządu nastąpiło w innym czasie tzn. w dniu 14 stycznia 2000r. W ocenie Sądu, fakt ten nie ma istotnego znaczenia w sprawie, bowiem okolicznością niekwestionowaną jest to, iż zaległość podatkowa była zobowiązaniem Spółki za grudzień 1999r. Stosownie do art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich tych obowiązków. W świetle powyższej regulacji nie jest sprawą istotną, czy członkowie zarządu przestali pełnić swoje funkcje 14 stycznia 2000r., czy też 5 lutego 2005r. Zobowiązanie podatkowe nie powstaje z chwilą złożenia deklaracji lecz z chwilą zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże takie zobowiązanie. Za nietrafny należy uznać zarzut, iż nieterminowe regulowanie zobowiązań podatkowych wobec Skarbu Państwa nie stanowi dowodu o zaistnieniu okoliczności zobowiązujących Spółkę do zgłoszenia wniosku o upadłość. W tym względzie stanowisko wyrażone w skardze nie może być uwzględnione. Zgodnie bowiem art. 5 § 1 i 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe (Dz.U. z 1991r. Nr 118, poz. 512 ze zm.) podmiot gospodarczy jest zobowiązany nie później niż w ciągu 2 tygodni od zaprzestania płacenia długów, a reprezentant Spółki w tym samym czasie – od ujawnienia, że majątek Spółki nie wystarcza na zaspokojenie długów – zgłosić wniosek o upadłość. Jak wynika z ustaleń dokonanych w sprawie, których skarżący skutecznie nie podważyli Spółka "M-G" nie płaciła podatku VAT już od grudnia 1998r. Nie były to zatem krótkotrwałe trudności. Postępowanie układowe może być natomiast otwarte gdy podmiot gospodarczy wskutek wyjątkowych i niezależnych od niego okoliczności zaprzestał płacenia długów lub przewiduje w najbliższym czasie zaprzestanie ich płacenia, przy czym podstawowe znaczenie dla wszczęcia tego postępowania ma, że okoliczności powodujące zaprzestania płacenia długów są wyjątkowe oraz od dłużnika niezależne. Złe relacje pomiędzy wspólnikami to sytuacja, która nie znajduje odzwierciedlenia w przepisach podatkowych i nie należy do przesłanek uniemożliwiających zastosowanie art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa. Wobec wykazania przez organy podatkowe, że przymusowe ściągnięcie zaległych zobowiązań od Spółki stało się niemożliwe, a wniosek o upadłość bądź postępowanie układowe nie został złożony we właściwym czasie, a jednocześnie skarżący w postępowaniu nie wykazali okoliczności uwalniających od odpowiedzialności za zaległości podatkowe – zaskarżone rozstrzygnięcie należało ocenić jako zgodne z prawem. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 –ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI