Orzeczenie · 2023-11-23

I SA/Sz 325/23

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2023-11-23
NSAinneWysokawsa
środki unijnekorekty finansowezamówienia publicznenieprawidłowościbeneficjentWSAfinanse publicznepolityka spójności

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzję Zarządu Województwa dotyczącą zwrotu części środków unijnych wraz z odsetkami. Sprawa dotyczyła beneficjenta W. Z., który realizował projekt "O. i wdrożenie S. W. O. i P. S. P. w W. Z." dofinansowany ze środków UE. Organ uznał, że beneficjent dopuścił się szeregu nieprawidłowości w procedurach zamówień publicznych, w tym stosowania dyskryminacyjnych kryteriów oceny ofert, zbyt wygórowanych warunków udziału, skrócenia terminów składania ofert oraz nieuprawnionego podziału zamówienia. W konsekwencji organ nałożył korekty finansowe na wydatki poniesione w ramach projektu. Skarżący W. Z. zarzucił organowi brak podstaw do stosowania korekt finansowych, kwestionując uznanie opisanych uchybień za nieprawidłowości. Skarżący argumentował, że kryteria oceny ofert były standardowe, warunki udziału adekwatne do specyfiki projektu, a zmiany w umowach uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny przychylił się do stanowiska skarżącego. Sąd uznał, że organ nie wykazał w sposób wystarczający, iż naruszenia procedur przez beneficjenta miały charakter nieprawidłowości w rozumieniu prawa UE, które skutkowałyby szkodą dla budżetu Unii. Sąd podkreślił, że samo naruszenie procedury nie zawsze prowadzi do nieprawidłowości, a kluczowa jest ocena skutków naruszenia. Sąd wskazał na brak rzetelnych ustaleń faktycznych ze strony organu, który ograniczył się do wymienienia przepisów bez analizy ich treści i zastosowania w konkretnej sprawie. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając ją za niezgodną z prawem, i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie, dlaczego samo naruszenie procedur nie zawsze jest nieprawidłowością, a kluczowa jest ocena szkody dla budżetu UE. Wymogi dotyczące wykazania przez organ wpływu naruszeń na interesy finansowe UE.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw związanych z funduszami UE i procedurami zamówień publicznych.

Zagadnienia prawne (5)

Czy naruszenie procedur udzielania zamówień publicznych przez beneficjenta środków unijnych, bez wykazania szkody dla budżetu Unii Europejskiej, stanowi podstawę do nałożenia korekty finansowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo naruszenie procedur nie zawsze prowadzi do nieprawidłowości i obowiązku zwrotu środków. Kluczowa jest ocena, czy naruszenie miało lub mogło mieć szkodliwy wpływ na budżet UE.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nie wykazał w sposób wystarczający, iż naruszenia procedur przez beneficjenta miały charakter nieprawidłowości w rozumieniu prawa UE, które skutkowałyby szkodą dla budżetu Unii. Sąd podkreślił potrzebę rzetelnych ustaleń faktycznych i analizy wpływu naruszeń na interesy finansowe UE.

Czy dyskryminacyjne kryteria oceny ofert i wygórowane warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia, w kontekście specyfiki projektu finansowanego ze środków UE, stanowią nieprawidłowość?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organ musi wykazać, jakie byłyby minimalne wymagania dla wykonawców i jak proponowane przez beneficjenta warunki ograniczyły konkurencję w sposób szkodliwy dla budżetu UE, uwzględniając specyfikę projektu i realia rynkowe.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ nie wykazał, jakie byłyby minimalne wymagania dla wykonawców i jak warunki postawione przez beneficjenta mogły stanowić nieprawidłowość szkodliwą dla budżetu UE, nie analizując specyfiki projektu i rynku.

Czy skrócenie terminu składania ofert o kilka godzin, bez wpływu na liczbę złożonych ofert i warunki wykonania zamówienia, stanowi nieprawidłowość skutkującą korektą finansową?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli organ nie wykaże konkretnych względów, dla których takie odstępstwo od procedur miałoby stanowić nieprawidłowość i potencjalnie wykluczyć wykonawców oferujących lepsze warunki, ze szkodą dla budżetu UE.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nie wykazał, z jakich względów skrócenie terminu składania ofert o kilka godzin miało stanowić nieprawidłowość szkodliwą dla budżetu UE, zwłaszcza gdy nie wpłynęło na liczbę ofert.

Czy istotne zmiany w umowie o dofinansowanie projektu, wynikające z nieprzewidzianych okoliczności, stanowią podstawę do nałożenia korekty finansowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organ musi rzetelnie ustalić okoliczności faktyczne towarzyszące realizacji zadania i wykazać, czy przedłużenie terminu wykonania było spowodowane okolicznościami, których beneficjent nie mógł przewidzieć, działając z należytą starannością.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ nie wykazał rzetelnie, czy przedłużenie terminu wykonania umowy było spowodowane okolicznościami, których beneficjent nie mógł przewidzieć, ograniczając się do ogólnych stwierdzeń.

Czy nieuprawniony podział zamówienia i wyłączenie zasady konkurencyjności w postępowaniach o zakup radiotelefonów i licencji, przy tożsamości przedmiotowej, stanowi podstawę do uznania wszystkich wydatków za niekwalifikowalne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organ musi wyjaśnić kryteria podziału zamówienia i skutki naruszenia jedności przedmiotu zamówienia w oparciu o konkretne przepisy, a nie tylko stwierdzić, że podział jest niedopuszczalny, gdy prowadzi do liberalizacji wymogów.

Uzasadnienie

Sąd zarzucił organowi niespójność i luki w argumentacji dotyczącej podziału zamówienia, wskazując na brak wyjaśnienia kryteriów podziału i skutków naruszenia jedności przedmiotu zamówienia w oparciu o przepisy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Zarządu Województwa w S. z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu części środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie na realizację projektu wraz z odsetkami za zwłokę.

Przepisy (14)

Główne

u.f.p. art. 184

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 206

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 207

Ustawa o finansach publicznych

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.z.r.p. art. 2 § pkt 14, 15, 18, 22

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

P.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie 1303/2013 art. 2 § pkt 36

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013

rozporządzenie w sprawie korekt finansowych

Rozporządzenie Ministra Rozwoju w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzieleniem zamówienia

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 127 § § 3

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7a § § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 81a

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa Prawo przedsiębiorców art. 11 § ust. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie wykazał, że naruszenia procedur przez beneficjenta stanowiły nieprawidłowości szkodliwe dla budżetu UE. • Organ nie wykazał, że kryteria oceny ofert i warunki udziału były dyskryminacyjne i nieproporcjonalne do specyfiki projektu. • Organ nie wykazał, że skrócenie terminu składania ofert miało wpływ na konkurencję i budżet UE. • Organ nie wykazał, że zmiany w umowach były nieuzasadnione i stanowiły naruszenie. • Organ nie wykazał, że podział zamówienia był nieuprawniony i skutkował niekwalifikowalnością wydatków.

Godne uwagi sformułowania

Samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza w każdym wypadku wystąpienia nieprawidłowości i w następstwie powstania obowiązku zwrotu środków i stosowania korekt finansowych. Kluczowa jest bowiem w okolicznościach każdej indywidualnej sprawy ocena skutków, czy to już powstałych, czy to mogących dopiero powstać w rezultacie naruszenia procedur. • Dla stwierdzenia nieprawidłowości w powyższym rozumieniu wymagane jest kumulatywne spełnienie trzech okoliczności: - naruszenie jakiegokolwiek przepisu prawa (procedury); - istnienie związku między działaniem lub zaniechaniem beneficjenta a takim naruszeniem; - szkodliwy wpływ na budżet UE, sprzeczność z interesem finansowym UE. • Organ dotychczas poprzestał na stwierdzeniach, na własnych przekonaniach, których nie powiązał z konkretnymi okolicznościami faktycznymi, w jakich skarżący realizował dofinansowane przedsięwzięcie. • Dotychczas organ błędnie utożsamił każde naruszenie procedur z nieprawidłowościami.

Skład orzekający

Marzena Kowalewska

przewodniczący

Wiesława Achrymowicz

sprawozdawca

Bolesław Stachura

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie, dlaczego samo naruszenie procedur nie zawsze jest nieprawidłowością, a kluczowa jest ocena szkody dla budżetu UE. Wymogi dotyczące wykazania przez organ wpływu naruszeń na interesy finansowe UE."

Ograniczenia: Dotyczy spraw związanych z funduszami UE i procedurami zamówień publicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dla beneficjentów środków unijnych, aby organy dokładnie wykazywały szkodliwość naruszeń procedur dla budżetu UE, a nie tylko formalne uchybienia. Pokazuje też, jak sąd może uchylić decyzję organu z powodu braku rzetelnej analizy.

Czy każde naruszenie procedury oznacza utratę unijnych funduszy? Sąd wyjaśnia, kiedy liczy się szkoda dla budżetu UE.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst