I SA/SZ 318/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2025-09-10
NSArolnictwoŚredniawsa
płatności rolneONWARiMRwsparcie unijnerolnik aktywny zawodowoPKDobrót nieruchomościamiwspólna polityka rolna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW), uznając, że prowadzenie działalności w zakresie obrotu nieruchomościami wyklucza go z tego wsparcia.

Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności ONW, jednak organy ARiMR odmówiły mu wsparcia, wskazując na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami, co jest przesłanką negatywną. Rolnik argumentował, że działalność ta jest incydentalna i nie stanowi jego głównego zajęcia. Sąd administracyjny, analizując przepisy krajowe i unijne, uznał, że prowadzenie działalności z tzw. "negatywnej listy" PKD, nawet jeśli jest incydentalne, wyklucza rolnika z płatności, jeśli nie spełnia on dodatkowych warunków dotyczących przeważającej działalności rolniczej lub odpowiedniego poziomu przychodów.

Sprawa dotyczyła skargi rolnika na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR odmawiającą przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) za 2023 rok. Organy administracji uznały, że rolnik jest podmiotem wykluczonym z płatności, ponieważ figuruje w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jako przedsiębiorca świadczący usługi w zakresie obrotu nieruchomościami (kod PKD 68.10.Z). Rolnik podnosił, że działalność ta jest "incydentalna" i nie stanowi jego głównego zajęcia, a sprzedaż nieruchomości pracownikowi miała miejsce jedynie raz na przestrzeni ostatnich 5 lat. Analiza przepisów krajowych (Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej) oraz unijnych (Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115) wykazała, że wsparcie jest ukierunkowane na rolników aktywnych zawodowo. Ustawodawca unijny dopuścił tworzenie "negatywnych list" rodzajów działalności, które zazwyczaj mają charakter marginalny w stosunku do działalności rolniczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, rozpatrując skargę, uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy, opierając się na kodzie PKD i stwierdzając, że nawet incydentalne prowadzenie działalności z listy negatywnej wyklucza rolnika z płatności, jeśli nie spełnia on dodatkowych warunków dotyczących przeważającej działalności rolniczej lub odpowiedniego poziomu przychodów. Sąd podkreślił, że rolnik nie spełnił również pozostałych przesłanek, takich jak odpowiedni stosunek przychodów z działalności rolniczej do pozarolniczej, ani nie mieścił się w limicie 5000 Euro płatności bezpośrednich z roku poprzedniego. W związku z tym skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, prowadzenie działalności z tzw. "negatywnej listy" PKD, w tym obrotu nieruchomościami, wyklucza rolnika z płatności ONW, jeśli nie udowodni on, że działalność rolnicza jest jego działalnością przeważającą lub spełnia inne określone warunki finansowe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy krajowe i unijne jasno wskazują na wykluczenie rolników prowadzących działalność z negatywnej listy, a samo posiadanie kodu PKD związanego z obrotem nieruchomościami, nawet jeśli działalność jest incydentalna, jest wystarczającą przesłanką do odmowy przyznania płatności, o ile nie zostaną spełnione dalsze warunki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.PS.WPR art. 15

Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

u.PS.WPR art. 24

Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

u.PS.WPR art. 45

Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

Rozporządzenie 2021/2115 art. 4 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115

Rozporządzenie ONW § § 2

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt, płatności dla małych gospodarstw i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

Rozporządzenie ONW § § 5 ust. 2

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt, płatności dla małych gospodarstw i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

Pomocnicze

u.ARiMR art. 10a § ust.1

Ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego, że działalność w zakresie obrotu nieruchomościami jest incydentalna i nie przesądza o braku statusu rolnika aktywnego zawodowo. Argument skarżącego o nierzetelnym i niewnikliwym zgromadzeniu i ocenie materiału dowodowego przez organy.

Godne uwagi sformułowania

rolnik aktywny zawodowo negatywny wykaz rodzajów działalności pozarolniczej działalność rolnicza jest zazwyczaj marginalna nie powinno to ograniczać możliwości wykazania przez zainteresowane osoby, że spełniają kryteria definicji rolnika aktywnego zawodowo

Skład orzekający

Alicja Polańska

przewodniczący

Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

sprawozdawca

Wiesława Achrymowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących płatności ONW i definicji rolnika aktywnego zawodowo, w szczególności w kontekście prowadzenia działalności gospodarczej z tzw. \"negatywnej listy\" PKD."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów prawnych związanych z płatnościami rolnymi w ramach WPR i może być mniej bezpośrednio stosowalne w innych sektorach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla rolników i prawników zajmujących się prawem rolnym, ponieważ wyjaśnia kryteria przyznawania płatności ONW i definicję rolnika aktywnego zawodowo w kontekście prowadzenia działalności pozarolniczej.

Czy incydentalny obrót nieruchomościami pozbawi Cię unijnych dopłat do ziemi? WSA w Szczecinie wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 318/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-09-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska /przewodniczący/
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka /sprawozdawca/
Wiesława Achrymowicz
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1199
art.10a ust.1
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 412
art. 15, art.24, art. 45
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Dz.U.UE.L 2021 nr 435 poz 1 art. 4 ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiające przepisy dotyczące wsparcia planów  strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z  Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)  oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013
Dz.U. 2023 poz 482
§ 2, § 5 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu  przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z  produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt, płatności dla małych gospodarstw i przejściowego wsparcia  krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 września 2025 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 31 marca 2025 r. nr 9016-2025-000109-6410 w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami za 2023 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
W. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (dalej: "Organ odwoławczy") z [...] marca 2025 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu [...] i Miasta Ś. z siedzibą
w G. (dalej: "Organ I instancji") z [...] czerwca 2024 r., nr [...],
w sprawie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW).
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
[...] czerwca 2023 r. poprzez aplikację e-WniosekPlus został złożony przez Stronę wniosek o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) - z ograniczeniami naturalnymi strefy II na powierzchni [...] ha. Podczas składania wniosku Strona została poinformowana, że według danych ARiMR nie spełnia warunków w odniesieniu do rolników aktywnych zawodowo oraz o nie dołączyła wymaganego załącznika "Dokumenty potwierdzające aktywność zawodową rolnika".
[...] maja 2024 r. Strona złożyła pismo informujące o osiągniętych w 2022 r. przychodach z działalności nierolniczej, zgodnie z którym przychody te wyniosły [...] złotych.
Następnie w dniu [...] czerwca 2024 r. Organ I instancji wydał decyzję w sprawie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW), w której wskazał, że w Centralnej Ewidencji
i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej Strona figuruje jako przedsiębiorca świadczący usługi w zakresie obrotu nieruchomościami, w związku z tym jest podmiotem wykluczonym z płatności. Z danych CEDiG nie wynika również, że działalność rolnicza jest działalnością przeważającą. Oprócz tego z przedstawionej przez Stronę informacji o osiągniętych w 2022 r. przychodach z działalności nierolniczej oraz decyzji o przyznanych płatnościach bezpośrednich za rok 2022 nie wynika, że działalność rolnicza jest działalnością przeważającą, a przychód z działalności rolniczej nie stanowi co najmniej 1/3 całego przychodu lub że kwota płatności bezpośrednich, jakie przysługiwały za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy, wynosi co najmniej 5% całości przychodów z działalności pozarolniczej, lub że wysokość otrzymanych przez Stronę płatności bezpośrednich za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy nie przekracza równowartości w złotych kwoty 5000 Euro.
Strona zaskarżyła ww. decyzję Organu I instancji.
Zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją z [...] marca 2025 r. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu powołał się na przepisy z art. 45 ust. 1 oraz art. 24 pkt 1, 2 i 3 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2023 r., poz. 412, dalej: "ustawa o Planie Strategicznym" oraz § 2 i § 5 ust. 2 i § 25 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków
i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2023 r., poz. 483, dalej: "rozporządzeniem ONW").
Organ odwoławczy ustalił, że Skarżący wykonuje działalność zaklasyfikowaną do jednego z następujących kodów Polskiej Klasyfikacji Działalności: 68.10.Z, 68.31.Z, 49.10.Z, 49.20.Z, 49.31.Z, 68.32.Z, z wyłączeniem usług niestanowiących obrotu nieruchomościami, 52.23.Z, 36.00.Z, 93.11.Z lub 93.2, o których mowa w części
II załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD). Ponadto wskazał, że nawet jeżeli działalność ta jest, jak to określa Strona, "incydentalna" to nie ulega wątpliwości, że ma miejsce.
Ustalił ponadto, że w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku Skarżący otrzymał kwotę płatności bezpośrednich przekraczająca równowartość 5000 Euro. Wynika to
z decyzji nr [...] z [...] lutego 2023 r. w sprawie płatności bezpośrednich (kwota przyznanej płatności wyniosła [...] zł) oraz decyzji nr [...]
w sprawie płatności ONW z dnia [...] lutego 2023 r. (kwota przyznanej płatności wyniosła [...] zł.). Kurs euro ogłoszony przez Europejski Bank Centralny, według którego obliczone zostały stawki płatności bezpośrednich za rok 2022 wynosił [...] zł za [...] euro. Suma kwoty płatności wynosiła więc [...] zł, co stanowiło kwotę [...]Euro.
Organ odwoławczy uznał również, że materiał dowodowy został prawidłowo zgromadzony, gdyż Organ I instancji wziął pod uwagę złożone w dniu [...] maja 2024 r. oświadczenie (mimo, iż nie było to zaświadczenie wydane przez właściwy organ podatkowy), które wskazuje, że przychód z działalności pozarolniczej W. za rok 2022 wynosi [...] złotych, co, przy uzyskanych przez Stronę płatnościach bezpośrednich, jakie jej przysługiwały za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy, tj. [...] zł, nie wynosiły co najmniej 5% całości przychodów z działalności pozarolniczej ([...] zł x 5% = [...] zł).
Z powyższego wynikało również, że przychód z działalności rolniczej nie stanowił co najmniej 1/3 całego jego przychodu.
W ocenie organu zgormadzony materiał dowodowy, w kontekście stanu faktycznego i prawnego sprawy, został przez organ wyczerpująco rozpatrzony.
Strona zaskarżyła ww. decyzję skargą wniesioną do tutejszego Sądu, w której zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a.
w zw. z art. 10a ust. 1a pkt 1 i 2 ARiMR poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu
I instancji z dnia [...] czerwca 2024 r., odmawiającej przyznania płatności bezpośrednich i przejściowych wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, w sytuacji gdy pomimo ciążącego na organach obu instancji obowiązku wszechstronnej i wyczerpującej oceny zgromadzonego, całego materiału dowodowego. Materiał dowodowy w sprawie został nierzetelne i niewnikliwe zgromadzony i oceniony, co w konsekwencji doprowadziło Organ odwoławczy do poczynienia
w zaskarżonej decyzji nieuzasadnionych ustaleń, że Skarżący jest podmiotem świadczącym usługi z zakresu obrotu nieruchomościami.
2. naruszenie art. 24 ustawy o Planie Strategicznym poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że w Skarżący jest podmiotem świadczącym usługi z zakresu obrotu nieruchomościami.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżanej decyzji Organu, a także poprzedzającej jej decyzji Organu I instancji i przekazanie przedmiotowej sprawy Organowi I instancji
do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego
zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U.
z 2024 r., poz. 1267) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Przedmiot kontroli Sądu stanowiła decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S.
z [...] marca 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu [...] i Miasta Ś. z siedzibą
w G. z [...] czerwca 2024 r. w sprawie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW).
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy Organy zasadnie odmówiły Skarżącemu przyznania płatności ONW. Dyrektor ARiMR stwierdził bowiem, że Skarżący jest podmiotem wykluczonym z płatności, gdyż nie spełnił przesłanek przyznania płatności wynikających z przepisów prawa tj.: prowadził działalność z tzw. "negatywnej listy" w zakresie obrotu nieruchomościami, przychód z działalności rolniczej stanowi mniej niż 1/3 całego jego przychodu, a kwota płatności bezpośrednich za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy, wynosi mniej niż 5% całości przychodów
z działalności pozarolniczej
Z kolei Skarżący stał na stanowisku, że Organ I instancji błędnie zgromadził i ocenił materiał dowody w niniejszej sprawie uznając, że Skarżący jest podmiotem świadczącym usługi z zakresu obrotu nieruchomościami. Według niego samo wprowadzenie kodu PKD nie przesądza bowiem o tym, że Skarżący prowadzi działalność w tym zakresie (jedynie może ją prowadzić). Jego zdaniem dokonanie jednej czynności z zakresu kodu [...], polegającej na sprzedaży nieruchomości pracownikowi W.
w trybie przepisów ustawy o ochronie przyrody, mającej miejsce w ciągu ostatnich 5 lat, nie wskazuje na prowadzenie przez Skarżącego takiej działalności.
Zakreślając ramy prawne sprawy należy w pierwszej kolejności wskazać, że w myśl art. 45 ust 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym oraz § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U z 2023 poz. 482 ze zm., dalej: "rozporządzenie"), płatność ONW przyznaje się rolnikowi do powierzchni użytków rolnych:
- położonych na obszarach, o których mowa w art. 71 ust. 2 rozporządzenia 2021/2115, zwanych dalej "obszarami ONW" oraz posiadanych na podstawie tytułu prawnego w dniu 31 maja roku, wynoszącej co najmniej 1 ha i nie więcej niż 75 ha (maksymalny limit) oraz
- jeżeli są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach podstawowego wsparcia dochodów do celów równoważności, o którym mowa w art. 16 ust. 2 lit. a rozporządzenia 2021/2115, zwanego dalej "podstawowym wsparciem dochodów"
- jeżeli rolnik prowadzi na tych użytkach działalność rolniczą,
- jeżeli został rolnikowi nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o daną pomoc, jeżeli są spełnione warunki przyznania tej pomocy określone w przepisach o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy o Planie Strategicznym.
Ponadto zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia, w przypadku gdy o płatność ubiega się podmiot:
1) niebędący rolnikiem lub
2) niebędący rolnikiem aktywnym zawodowo, o którym mowa w art. 24 ustawy, lub
3) niespełniający warunku, o którym mowa w art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy
- odmawia się przyznania płatności ONW.
Natomiast zgodnie z art. 24 pkt 1, 2 i 3 ustawy o Planie Strategicznym jeżeli
z przepisów, o których mowa w art. 1 pkt 1 albo z przepisów ustawy wynika, że pomoc jest przyznawana rolnikom aktywnym zawodowo (w niniejszej sprawie jest to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającym przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR)
i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG)
i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającym rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 1, ze zm.), pomocy tej nie przyznaje się rolnikowi, który zarządza portami lotniczymi, administruje wodociągami lub stałymi terenami sportowymi lub rekreacyjnymi lub świadczy usługi przewozu kolejowego lub usługi w zakresie obrotu nieruchomościami, chyba że:
1) działalność rolnicza jest jego działalnością przeważającą, co wynika z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej lub Krajowym Rejestrze Sądowym lub z dokumentów z Krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej lub
2) dokumentuje, że:
a) jego przychód z działalności rolniczej stanowi co najmniej 1/3 całego jego przychodu lub
b) kwota płatności bezpośrednich, jakie mu przysługiwały za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy, wynosi co najmniej 5% całości przychodów
z działalności pozarolniczej, lub
3) wysokość otrzymanych przez niego płatności bezpośrednich za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy nie przekracza równowartości w złotych kwoty 5000 euro, a w przypadku gdy nie otrzymał płatności bezpośrednich za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy - suma:
a) iloczynu liczby kwalifikujących się hektarów, o których mowa w art. 4 ust. 4 rozporządzenia 2021/2115, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami", które posiada, i średniej krajowej wysokości płatności bezpośrednich za hektar za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy oraz
b) iloczynu wyrażonej w dużych jednostkach przeliczeniowych (DJP) liczby zwierząt zatwierdzonych do płatności bezpośrednich w roku złożenia wniosku o przyznanie pomocy, które posiada, i średniej krajowej wysokości płatności bezpośrednich do zwierząt w złotych na DJP za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy
- nie przekracza równowartości w złotych kwoty 5000 euro.
Zgodnie § 2 ust. 3 rozporządzenia warunek, o którym mowa w art. 24 pkt 2 lit. a ustawy, uznaje się za spełniony, jeżeli jego spełnienie potwierdzają:
1) zaświadczenie o przychodach z działalności pozarolniczej wydane przez właściwy organ podatkowy lub
2) faktury w rozumieniu art. 2 pkt 31 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2022 r. poz. 931 ze zm.), w tym Faktury VAT RR, o których mowa
w art. 116 ust. 1 i 2 tej ustawy, lub inne równoważne dowody potwierdzające sprzedaż przez rolnika produktów rolnych, lub
3) informacje o wysokości uzyskanej pomocy finansowej w ramach Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) pochodzące ze zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, o którym mowa w art. 65 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 187, z późn.zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem 2021/2116", lub innej pomocy finansowej przyznanej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej "Agencją", w związku
z prowadzoną działalnością rolniczą, lub
4) zaświadczenie o wysokości uzyskanej pomocy finansowej innej niż pomoc, o której mowa w pkt 3, przyznanej w związku z prowadzoną działalnością rolniczą, wydane przez organ, który wypłacił taką pomoc, lub inny niż Agencja podmiot, który wypłacił taką pomoc
- za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich.
Zgodnie § 2 ust. 4 rozporządzenia warunek, o którym mowa w art. 24 pkt 2 lit. b ustawy, uznaje się za spełniony, jeżeli jego spełnienie potwierdzają:
1) zaświadczenie o przychodach z działalności pozarolniczej wydane przez właściwy organ podatkowy lub
2) informacje o wysokości rocznej kwoty płatności bezpośrednich, o których mowa w art. 20 pkt 1 ustawy, pochodzące ze zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, o którym mowa wart. 65 ust. 1 rozporządzenia2021/2116
- za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich.
Z kolei § 25 ust. 1 i 2 rozporządzenia we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich wnioskodawca składa oświadczenie, że jest rolnikiem aktywnym zawodowo, mimo że:
1) prowadzi jedną z działalności, o których mowa w art. 24 ustawy, lub
2) jest powiązany osobowo lub kapitałowo z podmiotem prowadzącym jedną z działalności, o których mowa w art. 24 ustawy.
Dokumenty, o których mowa w § 2 ust. 3 i 4, dotyczące spełnienia warunku, o którym mowa w art. 24 pkt 2 ustawy, należy złożyć wraz z wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich ,chyba że fakty lub stan prawny, które dokumenty te potwierdzają, są znane organowi z urzędu lub są możliwe do ustalenia przez organ na podstawie posiadanych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych, a w szczególności ze zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, o którym mowa w art. 65 ust. 1 rozporządzenia 2021/2116.
Należy zauważyć, że w art. 24 ustawy o Planie Strategicznym wskazano warunki uznania rolnika za aktywnego zawodowo. Ustawodawca sformułował tzw. "katalog negatywny" rodzajów działalności gospodarczej, które wykluczają rolnika z otrzymania płatności (w tym płatności bezpośrednich), wymieniając wśród nich m.in. obrót nieruchomościami. Jednocześnie, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w przypadku, o którym mowa w art. 24 ustawy o Planie Strategicznym, uznaje się za rolnika, który świadczy usługi w zakresie obrotu nieruchomościami, jeżeli wykonuje działalność zaklasyfikowaną co najmniej do jednego z następujących kodów Polskiej Klasyfikacji Działalności 68.10.Z, 68.31.Z, 49.10.Z, 49.20.Z, 49.31.Z, 68.32.Z, z wyłączeniem usług niestanowiących obrotu nieruchomościami, 52.23.Z, 36.00.Z, 93.11.Z lub 93.2, o których mowa w części II załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. poz. 1885, z 2009 r. poz. 489,
z 2017 r. poz. 2440 oraz z 2020 r. poz. 1249).
W rozpoznawanej sprawie Organy stwierdziły, że Skarżący prowadzi działalność oznaczoną kodem PKD 68.10.Z, tj. działalność z tzw. "listy negatywnej", wykluczającej z otrzymania płatności bezpośrednich, o ile nie spełni warunków wymienionych w art. 24 pkt 1-3 ustawy o Planie Strategicznym. Skarżący tymczasem twierdzi, że taka działalność jest jedynie incydentalna.
W tym miejscu należy podkreślić, że wsparcie w postaci płatności bezpośrednich regulowane jest zarówno przepisami prawa krajowego, jak i prawa unijnego. W przepisie prawa krajowego, tj. art. 15 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym wskazano, że pomoc przyznawana jest osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, którym został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o daną pomoc, jeżeli są spełnione warunki przyznania tej pomocy określone m.in. w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy Planie Strategicznym. Przepis ten zaś odsyła do rozporządzenia nr 2021/2115.
W motywach rozporządzenia nr 2021/2115, w których wskazano cele i założenia wsparcia, zawarto zapisy wyraźnie świadczące o tym, że zamiarem ustawodawcy unijnego jest wspieranie rolników aktywnych zawodowo. W motywie 19 rozporządzenia nr 2021/2115 wskazano, że "w celu dalszej poprawy realizacji celów WPR wsparcie dochodu należy ukierunkować na rolników aktywnych zawodowo. Aby zapewnić wspólne podejście na poziomie unijnym, należy ustanowić ramową definicję terminu "rolnik aktywny zawodowo" zawierającą najważniejsze elementy. W swoich planach strategicznych WPR państwa członkowskie powinny na podstawie obiektywnych warunków określić, których rolników uznaje się za rolników aktywnych zawodowo. Aby zmniejszyć obciążenia administracyjne, państwa członkowskie powinny mieć możliwość przyznania płatności bezpośrednich małym gospodarstwom, które również przyczyniają się do witalności obszarów wiejskich oraz ustanawiania negatywnego wykazu rodzajów działalności pozarolniczej, w porównaniu, z którymi działalność rolnicza jest zazwyczaj marginalna. Wykaz negatywny nie powinien być jedynym sposobem określenia definicji, lecz powinien być wykorzystywany jako narzędzie uzupełniające, pomagające w identyfikacji takiej działalności pozarolniczej, bez uszczerbku dla możliwości udowodnienia przez zainteresowane osoby, że spełniają kryteria definicji rolnika aktywnego zawodowo. Aby zapewnić lepsze dochody, wzmocnić strukturę społecznoekonomiczną obszarów wiejskich lub osiągnąć związane z tym cele, definicja rolnika aktywnego zawodowo nie powinna wykluczać przyznania wsparcia rolnikom prowadzącym działalność rolniczą i nierolniczą lub prowadzącym działalność rolniczą w niepełnym wymiarze godzin, którzy oprócz działalności rolniczej prowadzą również działalność pozarolniczą".
Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 2021/2115 państwa członkowskie określają w swoich planach strategicznych WPR definicje m.in. "rolnika aktywnego zawodowo". W przepisie art. 4 ust. 5 rozporządzenia nr 2021/2115 wskazano, że "rolnika aktywnego zawodowo" definiuje się w taki sposób, aby zagwarantować, że wsparcie będzie przyznawane wyłącznie osobom fizycznym lub prawnym bądź grupom osób fizycznych lub prawnych prowadzącym działalność rolniczą na co najmniej minimalnym poziomie, przy czym niekoniecznie ze wsparcia należy wykluczyć rolników prowadzących działalność rolniczą i nierolniczą lub rolników prowadzących działalność rolniczą w niepełnym wymiarze godzin. Określając, kto jest "rolnikiem aktywnym zawodowo", państwa członkowskie stosują obiektywne i niedyskryminujące kryteria, takie jak: badanie dochodów, nakłady pracy w gospodarstwie, przedmiot działalności przedsiębiorstwa oraz włączenie działalności rolniczej tych osób do rejestrów krajowych lub regionalnych. Kryteria takie mogą zostać wprowadzone w jednej lub kilku formach wybranych przez państwa członkowskie, w tym w formie wykazu negatywnego wykluczającego uznanie rolnika za rolnika aktywnego zawodowo. Jeżeli państwa członkowskie uznają za rolników aktywnych zawodowo tych rolników, którzy w poprzednim roku nie otrzymali płatności bezpośrednich przekraczających określoną kwotę, kwota ta nie może być wyższa niż 5 000 Euro.
Z przytoczonych zapisów rozporządzenia nr 2021/2015 wynika zatem jasno, że ukierunkowanie pomocy na "rolników aktywnych zawodowo", nie wyklucza ze wsparcia osób prowadzących, poza działalnością rolniczą (na przynajmniej minimalnym poziomie), także inną działalność gospodarczą. Państwom członkowskim pozostawiono swobodę w zakresie doboru środków, za pomocą których będą identyfikować "rolników aktywnych zawodowo", zaś dopuszczenie tworzenia "list negatywnych" miałoby służyć uproszczeniu procedur i powinno opierać się na kilku założeniach. Po pierwsze, objęte takim wykazem rodzaje działalności są tego rodzaju, że zazwyczaj można założyć, iż działalność rolnicza w stosunku do nich ma charakter marginalny - a więc jest to katalog stworzony na zasadzie przyjęcia pewnego domniemania faktycznego. Po drugie, nie powinno to ograniczać możliwości wykazania przez zainteresowane osoby, że spełniają kryteria definicji rolnika aktywnego zawodowo. Kluczowe dla otrzymania wsparcia z punktu widzenia rozporządzenia nr 2021/2015 jest zatem faktyczne prowadzenie działalności rolniczej na takim poziomie, na którym nie będzie ona nieznaczącym dodatkiem do prowadzonej głównej działalności oraz która będzie spełniać minimalne kryteria dla danego wsparcia.
Motywy wsparcia wyłącznie rolników aktywnych zawodowo są jednoznacznie wyrażone w dalszych regulacjach, dotyczących bardziej szczegółowych warunków przyznawania płatności (w odniesieniu do płatności bezpośrednich - w szczególności - art. 20: państwa członkowskie przyznają rolnikom aktywnym zawodowo płatności bezpośrednie niezwiązane z produkcją na warunkach określonych w niniejszej sekcji i doprecyzowanych w planach strategicznych WPR państw członkowskich; zob. też - art. 18 ust. 1, art. 25 ust. 1, art. 26 ust. 3, art. 27 ust. 1).
Z przytoczonych regulacji wynika jednoznacznie, że w odniesieniu do formy wsparcia rolników, przyznanie płatności jest uwarunkowane aktywnym prowadzeniem gospodarstwa rolnego, a nie jedynie posiadaniem gruntów rolnych.
Zdaniem Sądu, organy ARiMR w rozpoznawanej sprawie prawidłowo zastosowały art. 24 tej ustawy o Planie Strategicznym oraz § 2 rozporządzenia. Ustalając bowiem charakter działalności prowadzonej przez Skarżącego organy oparły się na treści powołanego § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie podstawowego wsparcia dochodów odwołującego się do kodów PKD i na podstawie kodu jednego z rodzajów działalności (kod PKD 60.10.Z) uznały, że prowadzi on działalność w zakresie obrotu nieruchomościami. Należy wskazać, że z samej treści § 2 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia wynika że chodzi o działalność faktycznie wykonywaną. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że miała miejsce sprzedaż mieszkania służbowego z bonifikatą dla pracownika W. , co podniósł sam Skarżący, wskazując jednocześnie, że działalność tego typu ma miejsce incydentalnie.
Zauważyć należy, że pozostałe przesłanki wynikające z ustawy o Planie Strategicznym również nie zostały spełnione. W roku poprzedzającym rok złożenia wniosku Skarżący otrzymał bowiem kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą równowartość 5000 Euro (decyzja nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r. w sprawie płatności bezpośrednich (kwota przyznanej płatności wyniosła [...] zł) oraz decyzja nr [...] w sprawie płatności ONW z dnia [...] lutego 2023 r. (kwota przyznanej płatności wyniosła [...] zł.).
Z kolei, oświadczenie Skarżącego wskazuje, że przychód z działalności pozarolniczej za rok 2022 wyniósł [...] złotych, co wskazuje, że przy uzyskanych przez Stronę płatnościach bezpośrednich, jakie mu przysługiwały za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy, tj. [...] zł, nie wynosiły one co najmniej 5% całości przychodów z działalności pozarolniczej ([...] zł x 5% = [...] zł).
Mając na uwadze powyższe, Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa ani materialnego, ani procesowego które skutkowałyby koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego i na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI