I SA/SZ 318/24

I SA/Sz 318/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-10-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Elżbieta Dziel /sprawozdawca/
Jolanta Kwiecińska /przewodniczący/
Wiesława Achrymowicz
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 144 par 1 a, par 5, art. 12 par 5,
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 615
art. 35b, art. 35e ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 6, ust. 7, ust. 10 pkt 2,
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151, art. 134, art. 119 pkt 3, art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 16 października 2024 r. sprawy ze skargi [...] Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2024 r. nr 3201-IOV1.4103.9.2024.5 w przedmiocie pozostawienia pisma bez rozpatrzenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (zwany dalej: dyrektorem, organem odwoławczym) zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w S. postanowieniem z 26 marca 2024 r. znak [...] utrzymał w mocy swoje postanowienie z 26 stycznia 2024 r., znak:
[...] pozostawiające bez rozpatrzenia pismo z 20 listopada
2023 r.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
W dniu 29 listopada 2023 r. wpłynęło do organu pismo z 20 listopada 2023 r., złożone przez adwokata A. D. działającego w imieniu F. sp. z o.o. z siedzibą w K. (zwanej dalej: "Spółką", "stroną", "skarżącą"). W piśmie poinformowano, że wniesione odwołanie z 16 listopada 2023 r. dotyczy również decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego [...]
z 27 października 2023 r. wydanej wobec Spółki w przedmiocie podatku od towarów
i usług za czerwiec oraz lipiec 2020 roku.
W związku z brakiem w aktach sprawy pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki w sprawie podatku VAT za czerwiec i lipiec 2020 roku, dyrektor pismem z 12 grudnia 2023 r. wezwał pełnomocnika do usunięcia tego braku formalnego poprzez przedłożenie stosownego umocowania. Wezwanie to organ doręczył pełnomocnikowi na konto w e-Urzędzie Skarbowym. Urzędowe Poświadczenie Doręczenia wygenerowało datę doręczenia: 26 grudnia 2023 r.
W piśmie z 27 grudnia 2023 r. pełnomocnik wniósł o doręczenie wezwania
z 12 grudnia 2023 r. przez ePUAP. Wyjaśnił, że nie miał technicznych możliwości jego odbioru z portalu podatkowego (e-Urząd Skarbowy). Wskazał również,
że w prowadzonych przez [...] Urząd Celno-Skarbowy sprawach wnosił o doręczanie pism poprzez platformę ePUAP, a w przesłanym druku PPS-1 podał adres jedynie na platformie ePUAP. Wobec tego doręczanie korespondencji w inny sposób uznał za bezskuteczne.
Dyrektor postanowieniem z 26 stycznia 2024 r. pozostawił pismo z 20 listopada 2023 r. bez rozpatrzenia. Rozstrzygnięcie to uzasadnił tym, że w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług za czerwiec oraz lipiec 2020 r. pełnomocnik nie przedłożył umocowania do reprezentowania Spółki. Uznał, że wezwanie z 12 grudnia 2023 r. zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi na jego konto w e-Urzędzie Skarbowym 26 grudnia 2023 r. Termin do uzupełnienia braku formalnego upłynął 2 stycznia 2024 r. W związku z tym, że nie przedłożył do tego dnia pełnomocnictwa do działania w imieniu Spółki, organ nie rozpatrzył pisma z 20 listopada 2023 r.
W piśmie z 16 lutego 2024 r. pełnomocnik złożył zażalenie na postanowienie
z 26 stycznia 2024 r. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i doręczenie korespondencji na adres ePUAP.
Po rozpatrzeniu zażalenia, dyrektor postanowieniem z dnia 26 marca 2024 r. uznał za zasadne utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia z 26 stycznia 2024 r. Powołując się na art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm. – zwanej dalej: o.p.), organ rozpoznając ponownie sprawę wskazał, że w związku z tym, że pełnomocnik nie przedłożył pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki, organ I instancji wezwał pełnomocnika do jego przedłożenia. Jednocześnie pouczając, że nieuzupełnienie tego braku formalnego w terminie skutkować będzie pozostawaniem pisma z 20 listopada 2023 r. bez rozpatrzenia.
Odnosząc się do kwestionowanej w zażaleniu prawidłowości doręczenia tego wezwania poprzez portal e-Urząd Skarbowy i w związku z zarzutem naruszenia przez organ art. 144 § 1a o.p., organ przytoczył treść art. art. 144 § 1a o.p., art. 35b ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 615 ze zm. – zwanej dalej: u.k.a.s.) oraz art. 144 § 5 o.p. Następnie wskazał, że za środki komunikacji elektronicznej zgodnie z Ordynacją podatkową oraz z przepisami ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2023 r. poz. 57) uznaje się zarówno konto w e-Urzędzie Skarbowym jak i elektroniczną skrzynkę podawczą na ePUAP.
Dalej organ stwierdził, że z uwagi na wyrażenie przez pełnomocnika zgody
na doręczanie pism wydawanych przez organy KAS na konto w e-Urzędzie Skarbowym, organ był zobligowany doręczać mu korespondencję za pośrednictwem tego systemu od dnia następującego po dniu jej udzielenia (art. 35e ust. 4 pkt 2 u.k.a.s.). Obowiązku tego nie zniosło również podanie przez pełnomocnika adresu e-PUAP. Organ dodał, że pełnomocnik zgodę na doręczanie pism organów KAS przez portal e-Urząd Skarbowy wyraził świadomie, znał konsekwencje prawne swojej decyzji.
W ocenie organu z Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (UPD) wystawionego przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej wynika, że pełnomocnik został prawidłowo zawiadomiony 12 i 19 grudnia 2023 r. o umieszczeniu pisma na koncie na tym portalu. Pełnomocnik nie odebrał tego pisma. W związku z tym jego doręczenie nastąpiło w trybie zastępczym, tzw. fikcja doręczenia. W treści UPD system automatycznie wygenerował datę doręczenia: 26.12.2023 r. W związku z tym, że 14. dzień od umieszczenia pisma na koncie w e-Urzędzie Skarbowym przypadł na dzień ustawowo wolny od pracy, wezwanie do usunięcia braku formalnego należało uznać za doręczone 27 grudnia 2023 r. Dopiero wycofanie przez pełnomocnika zgody wyrażonej na koncie w e-Urzędzie Skarbowym, zniosło obowiązek umieszczania tam pism i umożliwiło doręczanie korespondencji
na wskazany adres ePUAP. W ten właśnie sposób organ doręczył pełnomocnikowi zaskarżone postanowienie.
W świetle zaprezentowanych przepisów prawa oraz stanu faktycznego w sprawie dyrektor stwierdził, że organ I instancji prawidłowo i skutecznie doręczył pełnomocnikowi na konto w e-Urzędzie Skarbowym wezwanie z 12 grudnia 2023 r. do usunięcia braku formalnego pisma z 20 listopada 2023 r. Wobec tego organ nie zgodził się z pełnomocnikiem, że nigdy nie wyrażał on zgody na doręczanie mu pism przez system e-Urząd Skarbowy.
Strona nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu i zaskarżyła je w całości
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 144 § 1a o.p. poprzez doręczenie jej pisma wbrew temu przepisowi, a więc poprzez e-Urząd Skarbowy nie zaś na wskazany przez nią adres dla doręczeń elektronicznych na platformie ePUAP. Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.
Uzasadniając swoje żądanie, skarżący wskazał, że nigdy nie wyrażał zgody na doręczanie mu korespondencji dotyczącej prowadzonej przez niego działalności świadomie. Uczynił to za niego ustawodawca jedną z kolejnych nowelizacji u.k.a.s. Konto osoby fizycznej, jakie posiadał, było udostępnione z urzędu, natomiast jednostki organizacyjnej, jaką bezsprzecznie jest kancelaria adwokacka – na wniosek. Skarżący podkreślił, że nigdy nie składał w imieniu jednostki organizacyjnej wniosku o udostępnienie mu konta.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu tego pisma procesowego organ po opisaniu dotychczasowego przebiegu sprawy, odniósł się do zarzutów zawartych w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga jako nieuzasadniona podlega w całości oddaleniu.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (...), przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 - zwanej dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), jak również postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym
i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3).
Po przeprowadzeniu takiej kontroli przez sąd, postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b oraz lit. c p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (dotyczącego interpretacji przepisów prawa podatkowego). Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a sprawa może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W związku z powyższym sąd rozpoznał sprawę w oparciu o ww. podstawę prawną w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Natomiast badając niniejszą sprawę w ramach powyżej zakreślonej kognicji, sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie organu odwoławczego z 26 marca 2024 r. utrzymujące w mocy własne postanowienie tego organu z 26 stycznia 2024 r., na mocy którego organ pozostawił bez rozpatrzenia pismo pełnomocnika z 20 listopada 2023 r. Wyżej wskazane pismo pełnomocnik złożył w imieniu Spółki. W związku z brakiem w aktach sprawy pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki w sprawie podatku VAT za czerwiec i lipiec 2020 roku, organ pierwszej instancji pismem z 12 grudnia 2023 r. wezwał pełnomocnika do usunięcia tego braku formalnego poprzez przedłożenie stosownego dokumentu pełnomocnictwa. Wezwanie to zostało przez organ I instancji wysłane pełnomocnikowi na konto w e-Urzędzie Skarbowym. W systemie wygenerowane zostało UPD - Urzędowe Poświadczenie Doręczenia z datę doręczenia: "2023-12-26" (k. 75 akt administracyjnych). Natomiast skarżący w piśmie z 27 grudnia 2023 r. zwrócił się do organu o doręczenie ww. wezwania za pomocą ePUAP. Z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego w terminie, tj. do 2 stycznia
2024 r., organ pozostawił pismo z 20 listopada 2023 r. bez rozpatrzenia.
Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy tego czy zasadnie organ przyjął,
że wezwanie do uzupełnienia braku formalnego pisma zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi na jego konto na portalu e-Urząd Skarbowy. We wniesionej skardze strona zarzuciła naruszenie art. 144 § 1a o.p. poprzez doręczenie pism wbrew temu przepisowi, a więc poprzez e-Urząd Skarbowy, a nie jak oczekiwał tego skarżący – na wskazany przez niego adres dla doręczeń elektronicznych na platformie ePUAP.
W tak zakreślonym sporze, rację należy przyznać organowi. Jak słusznie zauważył organ zgodnie z ogólną zasadą doręczania pism określoną w art. 144 § 1a o.p. organ podatkowy doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu podatkowego albo w siedzibie organu podatkowego.
Na mocy art. 35b u.k.a.s. przez system teleinformatyczny KAS rozumie się
e-Urząd Skarbowy. W odniesieniu do profesjonalnych pełnomocników znajduje zastosowanie przepis szczególny, tj. art. 144 § 5 o.p., zgodnie z którym doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Za środki komunikacji elektronicznej zgodnie z Ordynacją podatkową oraz przepisami ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne uznaje się zarówno konto w e-Urzędzie Skarbowym jak i elektroniczną skrzynkę podawczą na ePUAP.
W świetle przytoczonych przepisów należy zgodzić się z organem, że skoro pełnomocnik wyraził zgodę na doręczanie pism wydawanych przez organy krajowej administracji skarbowej na konto w e-Urzędzie Skarbowym, organ był zobligowany doręczać mu korespondencję za pośrednictwem tego systemu od dnia następującego po dniu udzielenia zgody (art. 35e ust. 4 pkt 2 u.k.a.s.). Obowiązku tego nie zniosło również podanie przez pełnomocnika adresu e-PUAP.
Stosownie do art. 35e ust. 1 u.k.a.s. użytkownik konta w e-Urzędzie Skarbowym może wyrazić zgodę na doręczanie na to konto pism wydawanych przez organy KAS w zakresie określonym w art. 35b ust. 1 pkt 2. Zatem zgoda na doręczanie pism na konto w e-Urzędzie Skarbowym jest dobrowolna – świadczy o tym zwrot: "może wyrazić zgodę".
Na podstawie art. 35e ust. 2 u.k.a.s. warunkiem wyrażenia zgody jest podanie przez użytkownika konta w e-Urzędzie Skarbowym aktualnego adresu poczty elektronicznej lub numeru telefonu w celu przekazywania powiadomień o umieszczeniu pisma organu KAS na koncie w e-Urzędzie Skarbowym. Natomiast wyrażenie i wycofanie zgody następuje na koncie w e-Urzędzie Skarbowym (art. 35e ust. 3 u.k.a.s.). Wycofanie zgody wywołuje skutki prawne z upływem dnia, w którym zgoda została wycofana, i pozostaje bez wpływu na doręczenie pism umieszczonych na koncie w e-Urzędzie Skarbowym do końca tego dnia (art. 35e ust. 6 u.k.a.s.). Na mocy zaś art. 35e ust. 7 u.k.a.s. użytkownik konta w e-Urzędzie Skarbowym jest informowany o skutkach prawnych wynikających z wyrażenia albo wycofania takiej zgody.
Jak wynika z materiału dowodowego, tj. UPD-Urzędowego Poświadczenia Doręczenia, wystawionego przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej,
pełnomocnik prawidłowo został zawiadomiony – jak sam przyznał poprzez otrzymanie e-maila - w dniu 12 i 19 grudnia 2023 r. o umieszczeniu pisma
o sygnaturze: [...] (czyli wezwania z 12 grudnia 2023 r.) na jego koncie na tym portalu (s. 75, 79 akt sprawy I instancji). Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że powiadomienie o umieszczeniu pisma na portalu e-Urząd zostało skierowane na adres mailowy skarżącego widniejący w piśmie z dnia 20 listopada 2023 r., którego to pisma wezwanie o do usunięcia braku formalnego dotyczyło.
Skoro pełnomocnik nie odebrał tego pisma w ustawowym terminie, to doręczenie nastąpiło w trybie art. 150 o.p., na mocy którego ustawodawca wprowadził fikcję prawną doręczenia. Przy czym zauważyć trzeba, że w treści UPD system automatycznie, zgodnie z art. 35e ust. 10 pkt 2 u.k.a.s, wygenerował datę doręczenia: "2023-12-26", tj. z upływem ostatniego dnia 14 dniowego okresu (licząc od dnia następującego po umieszczeniu tego pisma na koncie pełnomocnika w e-Urząd Skarbowy). W związku z tym, że 14. dzień od umieszczenia pisma na koncie w e-Urzędzie Skarbowym przypadł na dzień ustawowo wolny od pracy, organ prawidłowo uznał, że wezwanie do usunięcia braku formalnego doręczono 27 grudnia 2023 r. (art. 12 § 5 o.p.). W tym miejscu należy podkreślić,
że pełnomocnik stosownie do art. 35e ust. 2 u.k.a.s. był powiadamiany o umieszczeniu pisma organu KAS na koncie w e-Urzędzie Skarbowym. Niezależnie od powyżej poczynionych uwag, zauważyć wypada, że wezwanie to zostało także skierowane do wiadomości Spółki za pośrednictwem operatora pocztowego i doręczone 18 grudnia 2023 r. (k. 74 akt administracyjnych), a zatem od swojego mandata pełnomocnik powinien uzyskać również informację o braku formalnym złożonego pisma i w związku z tym niezwłocznie podjąć odpowiednie czynności procesowe.
W świetle przytoczonych powyżej przepisów zarzuty skargi w zakresie różnic pomiędzy kontem osoby fizycznej a kontem jednostki organizacyjnej (kancelarii adwokackiej) należy uznać za bezpodstawne. Za nietrafiony należy uznać także zarzut dotyczący braku możliwości "korzystania na urządzeniu z systemu android
z niewątpliwych dobrodziejstw, jakie daje e-Urząd Skarbowy. Nie istnieje możliwość zalogowania się do tego systemu z telefonu oraz tabletu". Strona powołując się na okoliczność, że system e-Urząd Skarbowy wymaga użycia komputera w celu zalogowania się, stwierdziła, że bezsprzecznie nie jest to przyczyna leżąca po stronie pełnomocnika, a wadliwie działającego systemu. Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić, albowiem jak wynika z doświadczenia życiowego w celu sprawnego i rzetelnego obsługiwania klientów każda kancelaria prawna, adwokacka czy radcowska ma na swoim wyposażeniu komputery (czy to stacjonarne czy laptopy).
Zatem stosownie do przytoczonej regulacji prawnej prawidłowo organ stwierdził, że dopiero wycofanie przez pełnomocnika zgody wyrażonej na koncie w e-Urzędzie Skarbowym, zgodnie z art. 35e ust. 6 u.k.a.s., zniosło obowiązek umieszczania tam pism i umożliwiło doręczanie pełnomocnikowi korespondencji na wskazany adres ePUAP, co zresztą organ uczynił, doręczając pełnomocnikowi zaskarżone postanowienie.
Wobec powyższego uznać należy, że organ prawidłowo i skutecznie doręczył pełnomocnikowi wezwanie z 12 grudnia 2023 r. do usunięcia braku formalnego pisma z 20 listopada 2023 r. na konto w e-Urzędzie Skarbowym. W konsekwencji ze względu na nieuzupełnienie tego braku w terminie poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa, za uprawnione należy uznać działanie organu, który pozostawił pismo z 20 listopada 2023 r. bez rozpatrzenia.
Podsumowując, sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany brzmieniem art. 134 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę.