I SA/Sz 318/20

I SA/Sz 318/20 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2020-11-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-05-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Anna Sokołowska /przewodniczący/
Ewa Wojtysiak /sprawozdawca/
Jolanta Kwiecińska
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 4341/21 - Wyrok NSA z 2023-10-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 113 par. 1, art. 124 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2020 r. sprawy ze skargi S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z dnia [...].03.2020 r., znak: [...], - wydanym na podstawie art. 123 § 1,art. 124, art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 w związku z art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 - dalej "K.p.a."), w wyniku rozpatrzenia zażalenia zobowiązanej S. Sp. z o.o. z siedzibą w G. - Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...].01.2020 r.,znak:[...], w sprawie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej popełnionej w postanowieniu z dnia [...].11.2019 r., znak: [...]
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że w dniu [...].11.2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. wydał postanowienie, znak: [...] w sprawie stanowiska wierzyciela dotyczącego zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] z dnia [...].08.2019 r. Postanowienie to zostało doręczone zobowiązanej Spółce w dniu 11.12.2019 r.
Następnie, postanowieniem, znak: [...], z dnia [...].01.2020 r. ww. organ sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w postanowieniu z dnia [...].11.2019 r., znak: [...], wskazując, że na stronie 5 wers 10 od dołu jest [...], a powinno być "[...]". Postanowienie to doręczono Stronie w dniu 22.01.2020 r.
W dniu 30.01.2020 r. do kancelarii [...] Urzędu Skarbowego w S. wpłynęło zażalenie z dnia 24.01.2020 r. S. Spółki z o.o. na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...].01.2020 r., znak: [...]. Przedmiotową korespondencję nadano w urzędzie pocztowym w dniu 27.01.2020 r., tj. z zachowaniem 7 - dniowego terminu, jaki dla złożenia zażalenia na postanowienie przewiduje art. 141 § 2 K.p.a.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. pismem z dnia 04.02.2020 r., znak: [...],[...], przekazał zażalenie Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej celem rozpatrzenia.
S. Spółka z o.o. (dalej także "Spółka", "Skarżąca") zaskarżyła w całości postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...].01.2020 r., znak: [...], wnosząc o: uchylenie w całości przedmiotowego Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. nr [...],[...] z dnia [...].01.2020 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów:
1. art. 113 § 1 w związku z art. 26 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zmian. - K.p.a.) - w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;
2. art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe zastosowanie
Z uwagi na fakt, że ww. zażalenie z dnia 24.01.2020 r. nie zostało opatrzone własnoręcznym podpisem, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej pismem z dnia 07.02.2020 r., znak: [...], wezwał T. Ł., Prezesa Zarządu Spółki usunięcia ww. braku formalnego przedmiotowego zażalenia, tj. do złożenia podpisu na wniesionym zażaleniu. T. Ł. odebrał ww. wezwanie w dniu 12.02.2020 r. W dniu 24.02.2020 r. do Izby wpłynęła 17.02.2020 r. stanowiące odpowiedź na przedmiotowe wezwanie.
Rozpatrując sprawę w postępowaniu zażaleniowym, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, co następuje.
Na wstępie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że Strona w piśmie z dnia 24.01.2020 r. zatytułowanym "Zażalenie na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. nr [...] z dnia [...].01.2020 r., doręczone w dniu 22.01.2020r.“ na stronie drugiej, w pierwszym wersie błędnie wskazała datę wydania zaskarżonego postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S., tj. 15.11.2018 r. W tym miejscu wskazać należy, że zarówno z tytułu pisma z dnia 24.01.2020 r., jak i z jego treści, wynika, że Zobowiązana Spółka zaskarża postanowienie z dnia [...].01.2020 r., znak: [...], które zgodnie ze stanem faktycznym zostało wydane przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. w związku popełnieniem oczywistej omyłki w postanowieniu z dnia [...].11.2020 r., , znak: [...] Wobec powyższego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał, że informacje zawarte w zażaleniu oraz w aktach sprawy pozwalają na wyeliminowanie wątpliwości co do daty zaskarżonego postanowienia organu I instancji oraz dają podstawę do przyjęcia, że jednorazowe wskazanie przez Stronę innej daty postanowienia było wyłącznie pomyłką.
Prezes Spółki, T. Ł., uzasadniając naruszenie przepisu art. 113 § 1 K.p.a., wskazał na: "niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym sprostowaniu istotnego błędu w treści wcześniejszego postanowienia z dnia [...].11.2019r. W ocenie Skarżącej, stwierdzony błąd nie stanowił oczywistej omyłki, lecz uchybienie, które powinno skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia z dnia [...].11.2020 r. w toku postępowania zażaleniowego
Organ II instancji w pierwszej kolejności wyjaśnił, że użyte w treści poniższego uzasadnienia określenie "decyzja" odnosi się w niniejszej sprawie do postanowienia. Podkreślił, że ustawodawca nie stworzył dla postanowień kompletnych uregulowań, które by określały formę, w jakiej mają być wydane, moc wiążącą, zasady rektyfikacji i weryfikacji w nadzwyczajnych trybach postępowań administracyjnych. Podobieństwo między postanowieniami a decyzjami zadecydowało o odesłaniu do odpowiedniego stosowania w tym zakresie przepisów stworzonych dla decyzji, szczegółowo wymienionych w art. 126 K.p.a. W myśl ww. przepisu prawa, do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie.
Następnie organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 113 § 1 K.p.a. w związku z art. 126 K.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Rolą ww. przepisu jest stworzenie organowi administracji możliwości rektyfikacji decyzji, to jest usunięcia nieistotnych wad decyzji oraz sprecyzowania jej treści. Nieistotne wady decyzji to takie, które nie mogą spowodować uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji w trybie kontroli instancyjnej. Natomiast istotne wady to takie, które mogą spowodować uchylenie, zmianę lub stwierdzenie nieważności decyzji w trybie kontroli instancyjnej. W przypadku wad istotnych konieczne jest zaskarżenie decyzji przy pomocy zwyczajnych bądź nadzwyczajnych środków zaskarżenia, co w orzecznictwie określane jest mianem weryfikacji decyzji i może prowadzić do jej uchylenia. Zatem, w postępowaniu o sprostowanie w trybie przepisu art. 113 § 1 K.p.a. nie mogą być rozpatrywane kwestie merytoryczne będące zasadniczym przedmiotem decyzji. Nie może więc o postępowanie dotyczyć błędnych ustaleń faktycznych lub wadliwego zastosowania przepisów prawa. Niedopuszczalne jest więc sprostowanie ustaleń dotyczących prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Sprostowanie nie może bowiem prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji (zob. wyrok NSA z 10.04.2013 r., sygn. akt I OSK 579/13). Niedopuszczalne jest również sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy albo zastępowałoby tryby nadzwyczajne.
Jednocześnie organ II instancji wskazał, że przepis art. 113 § 1 K.p.a. nie ogranicza przedmiotu sprostowania do niektórych składników decyzji. Należy zatem podzielić pogląd zawarty w wyroku NSA w Lublinie z dnia 13.03.1998 r., sygn. akt I SA/Lu 1091/96, że: "Możliwe jest prostowanie wymienionych w art. 113 § 1 K.p.a. okoliczności zaistniałych zarówno w sentencji, jak i uzasadnieniu decyzji, bowiem dopiero łącznie te elementy stanowią decyzję. Ustawodawca, mówiąc o możliwości prostowania błędów pisarskich i rachunkowych czy też oczywistych omyłek, nie daje ustawowej definicji tych pojęć, w związku z czym, stosując ten przepis, należy mieć na uwadze potoczne znaczenie tych pojęć". Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11.10.2017 r., sygn. akt II OSK 2530/16, wskazał: "Błąd pisarski rozumiany jest jako widoczne, niezamierzone i niewłaściwe użycie słowa łub określenia, zastosowanie niewłaściwej pisowni bądź też pominięcie wyrazu lub litery. Błąd rachunkowy odnosi się natomiast do wykonania nieprawidłowej operacji matematycznej lub mylnych obliczeń matematycznych. Omyłki to natomiast inne postacie wadliwości decyzji administracyjnej o podobnym charakterze do wymienionych błędów. Wszystkie te wady muszą mieć charakter techniczny i nieistotny, tj. nie mogą prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia lub znacząco modyfikować stan faktyczny ustalony w sprawie. Ponadto błędy pisarskie, rachunkowe i omyłki powinny być oczywiste, czyli łatwo dostrzegalne, niewymagające przeprowadzenia badań. Oczywistość danej nieprawidłowości wynika z jej natury lub z porównania wady z innymi okolicznościami, które nie budzą wątpliwości. Dopiero spełnienie tych wymogów otwiera drogę do sprostowania decyzji administracyjnej ".
Dokonując analizy treści postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...].11.2019 r., znak: [...], w sprawie stanowiska wierzyciela dotyczącego zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] z dnia [...].08.2019 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że na stronie 5 ww. postanowienia, w wersie 10 od dołu wskazano nr tytułu wykonawczego "[...]" zamiast "[...]". Jednakże zauważył, że w pozostałej części postanowienia, tj. zarówno w sentencji, jak i uzasadnieniu, wymieniany był prawidłowy numer tytułu wykonawczego, tj.: [...] Dlatego też należy przyjąć, że wskazanie w postanowieniu numeru tytułu wykonawczego różniącego się od właściwego jedynie pominięciem cyfry "0" było pomyłką. Charakter omyłki jaka zaistniała w postanowieniu znak: [...] z dnia [...].11.2019 r. był oczywisty. Brak cyfry "0“ w numerze tytułu wykonawczego w wersie 10 od dołu na stronie 5 postanowienia stanowi błąd pisarski polegający na widocznym i niezamierzonym opuszczeniu cyfry. Zatem - jak dalej wskazał organ II instancji - nie sposób zgodzić się z twierdzeniem Strony, że błąd organu I instancji nie stanowił oczywistej omyłki, lecz uchybienie. Wskazał przy tym, że z uchybieniem organu administracji publicznej, którego skorygowanie jako błędu lub omyłki w rozumieniu art. 113 § 1 K.p.a jest niedopuszczalne, mamy do czynienia, m.in. w przypadku: wskazania jako jedynego adresata decyzji podmiotu niemającego w sprawie przymiotu strony; braku oznaczenia strony, do której decyzja jest kierowana; błędnego ustalenia co do obowiązującego prawa, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej, rozbieżności między rozstrzygnięciem a uzasadnieniem decyzji. W niniejszej sprawie nie miała miejsca żadna z ww. sytuacji oraz inna o podobnym charakterze. Dlatego też, w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. prawidłowo zakwalifikował popełniony przez siebie błąd jako oczywistą omyłkę pisarską i wydał postanowienie w trybie art. 113 § 1 K.p.a. Bowiem popełniony przez niego błąd jest wadą o charakterze technicznym i nieistotnym, która nie spowodowała zmiany rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 113 § 1 K.p.a. przez organ I instancji.
W zażaleniu z dnia 24.01.2020 r. Skarżąca Spółka wskazała również na naruszenie art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.
Odnosząc się do powyższego zarzutu organ II instancji wyjaśnił, że art. 124 K.p.a. określa zasadniczą strukturę postanowienia w dwóch jednostkach redakcyjnych. Przepis § 1 wymienia elementy powszechne, bezwzględne dla prawidłowości tej struktury, a wśród nich takie, które spełniają funkcję elementów konstytutywnych ((determinujących istnienie postanowienia). Do tej grupy składników należą: a) oznaczenie organu administracji publicznej; b) data wydania postanowienia; c) oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu; d) powołanie podstawy prawnej; e) rozstrzygnięcie; f) pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego; g) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania (jeżeli postanowienie wydane zostało w formie dokumentu elektronicznego, powinno być opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu). Norma § 2 wprowadza jeszcze struktury podstawowej, tj. uzasadnienie postanowienia (faktyczne i prawne) jednocześnie jego obligatoryjność do postanowień zaskarżalnych (na które służy zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego) bądź wydanych na skutek zażalenia na postanowienie (postanowienia organu zażaleniowego). Stanowi zatem postać regulacji względnej, o wyznaczonym - granicami kategorii postanowień - zakresie stosowania.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po przeprowadzeniu kontroli postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...].01.2020 r., znak: [...], w zakresie jego prawidłowości, stwierdził, że zawiera ono wszystkie elementy wymienione w art. 124 § 1 K.p.a. Ponadto, postanowienie organu I instancji zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Podkreślił przy tym, że ten element postanowienia uzyskuje charakter obowiązkowy w trzech sytuacjach określonych w art. 124 § 2 K.p.a., tj.: jeżeli na postanowienie służy zażalenie (odpowiednio wniosek o ponowne rozpatrzenie kwestii), jeżeli na postanowienie służy skarga do sądu administracyjnego lub gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie (wniosku o ponowne rozpatrzenie kwestii). Uzasadnienie nie jest więc elementem konstytutywnym postanowienia. Ma jednak znaczenie istotne, zwłaszcza informacyjne. Podstawowym jego celem - w wąskim ujęciu - jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia. W postanowieniu organ I instancji wyjaśnił stan faktyczny sprawy wskazując: " W treści uzasadnienia ww. postanowienia na stronie 5 wers 10 od dołu, wyszczególniając numer tytułu wykonawczego omyłkowo wpisano "[...] zamiast [...]".
Jednocześnie, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. przytoczył treść przepisu stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj.: "organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach". Z powyższego uzasadnienia jednoznacznie wynika, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. popełnił omyłkę pisarską, a w takim przypadku ma zastosowanie art. 113 § 1 K.p.a. Dlatego też Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie podzielił stanowiska Skarżącej Spółki, wyrażonego w zażaleniu z dnia 24.01.2020 r., wskazującego na naruszenie przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. art. 124 K.p.a. Wobec tego organ II instancji uznał, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższe postanowienie organu II instancji z dnia [...].03.2020 r. Spółka wniosła o jego uchylenie w całości wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji, a także o zasądzenie od organu II instancji na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła naruszenie przepisów:
1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.;
2) art. 113 § 1 w zw. z art. 26 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.;
3) art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez niewłaściwe zastosowanie.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła argumentację na
poparcie zarzutów w niej podniesionych.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W wyniku rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2019.2167 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocena działalności organów administracji publicznej przeprowadzona przez Sąd administracyjny sprowadza się do kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz prawa procesowego. Na podstawie zaś art. 134 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz.U.2019.2325 j.t. ze zm. - dalej "P.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) – c P.p.s.a sąd uwzględniając skargę
na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo
w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ
na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części
(art. 151 P.p.s.a.).
Na podstawie art. 119 pkt 3) P.p.s.a. jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę
co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym
i zabezpieczającym, na które służy zażalenie – sprawa może być rozpoznana
w trybie uproszczonym. Stosownie do art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Kontrolując zaskarżone postanowienie w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, Sąd stwierdził, że zarzuty skargi są bezpodstawne, gdyż postanowienie to nie narusza ono przepisów prawa w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd w pierwszej kolejności wskazuje, że na podstawie art. 18 u.p.e.a.
w postępowaniu egzekucyjnym odpowiednie zastosowanie mają przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (K.p.a.).
W myśl art. 113 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.
Z mocy art. 126 K.p.a. przepis art. 113 § 1 K.p.a. ma odpowiednie zastosowanie do postanowień.
Termin "oczywista omyłka" nie został zdefiniowany przez ustawodawcę.
Sąd rozpoznający sprawę podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie,
że zawarty w art. 113 § 1 K.p.a. tryb rektyfikacji aktów administracyjnych został przewidziany wyłącznie w celu usuwania oczywistych, nieistotnych wadliwości,
w odróżnieniu od wad istotnych, czy też kwalifikowanych, dla wyeliminowania których tryb ten nie może być stosowany (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2012 r., II FSK 1830/10). Podkreślić należy, że wskazane w tym przepisie nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, bezsporny oraz nie mogą one wpływać na treść rozstrzygnięcia. Niedokładnością może być niewłaściwe oznaczenie stron, nieścisłe wymienienie podmiotów postępowania lub pełnej
ich nazwy/firmy. Pod pojęciem błędu pisarskiego należy rozumieć widoczny, wbrew zamierzeniom niewłaściwie użyty wyraz lub mylną pisownię. Z kolei błąd rachunkowy, to błąd wynikający z niewłaściwego przeprowadzenia działań arytmetycznych. Natomiast inna oczywista omyłka jest swym charakterem zbliżona do niedokładności błędu pisarskiego i rachunkowego. Wyznacznikiem oczywistości błędu pisarskiego lub rachunkowego oraz innej omyłki jest możliwość natychmiastowego i niepozostawiającego jakichkolwiek wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze prostego zestawienia rozstrzygnięcia z zebranymi w sprawie dokumentami.
Z drugiej strony nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji,
czy postanowienia w trybie art. 113 § 1 K.p.a., które prowadziłoby do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy – i to odmiennego od pierwotnego - a przedmiot sprostowania oczywistego błędu (oczywistej omyłki) nie może odnosić się, ani do elementów stanu faktycznego sprawy, jako pierwotnie błędnie (mylnie) wskazanych,
ani też do podstawy prawnej rozstrzygnięcia, czy też zastosowanego przepisu prawa, jako pierwotnie błędnie (mylnie) wskazanych.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela również pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2016 r.,
II OSK 2118/14, że uregulowana w art. 113 §1 K.p.a. instytucja sprostowania zawartych w rozstrzygnięciach oczywistych omyłek służy przywróceniu rzeczywistej woli organu, ilekroć zachodzi pewna niezgodność między rzeczywistą wolą tego organu, a jej wyrażeniem na piśmie. Przedmiotem sprostowania w trybie określonym w art. 113 § 1 K.p.a. mogą być wyłącznie błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki. Oczywistość tego rodzaju błędu można stwierdzić, porównując treść rozstrzygnięcia z zawartymi w aktach sprawy dokumentami. Tryb uregulowany w powołanym wyżej przepisie nie może zaś służyć naprawianiu błędów popełnionych przez organ administracji publicznej w stosowaniu prawa.
Wobec powyższego, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości,
że umieszczenie w postanowieniu organu I instancji z dnia [...].01.2020 r., znak: [...], prostującym z urzędu oczywistą omyłkę pisarską zaistniałą w postanowieniu z dnia [...].11.2019 r., znak: [...], przez wskazanie, że: "na stronie 5 wers 10 od dołu jest [...], powinno być [...]", stanowiło oczywistą omyłkę w rozumieniu art. 113 § 1 K.p.a. Argumentacja organu odwoławczego w pełni zasługuje na akceptację. Tym samym zarzut skargi co do naruszenia przez organ art. 113 § 1 K.p.a. w związku z art. 126 K.p.a. w związku z art. 18 K.p.a. (w skardze Strona omyłkowo wskazała art. 26 K.p.a. zamiast 126 K.p.a.) Sąd uznał za niezasadny.
W ocenie Sądu, organ II instancji w sposób jasny i wyczerpujący uzasadnił swoje stanowisko, że organ I instancji w postanowieniu z dnia [...].11.2019 r. popełnił oczywistą omyłkę. Organ II instancji wyjaśnił bowiem, że na stronie 5 ww. postanowienia, w wersie 10 od dołu wskazano nr tytułu wykonawczego "[...]" zamiast "[...]", przy czym zauważył, że w pozostałej części postanowienia, tj. zarówno w sentencji, jak i uzasadnieniu, wymieniany był już prawidłowy numer tytułu wykonawczego, tj.: [...] Trafnie zatem przyjął, że wskazanie w postanowieniu numeru tytułu wykonawczego różniącego się od właściwego jedynie pominięciem cyfry "0" było pomyłką. Charakter omyłki jaka zaistniała w postanowieniu znak: [...] z dnia [...].11.2019 r. był oczywisty. Brak cyfry "0“ w numerze tytułu wykonawczego w wersie 10 od dołu na stronie 5 postanowienia stanowi błąd pisarski polegający na widocznym i niezamierzonym opuszczeniu cyfry. Zatem - jak słusznie wskazał organ II instancji - nie sposób zgodzić się z twierdzeniem Skarżącej, że błąd organu I instancji nie stanowił oczywistej omyłki, lecz uchybienie. Słusznie także wskazał, że z uchybieniem organu administracji publicznej, którego skorygowanie jako błędu lub omyłki w rozumieniu art. 113 § 1 K.p.a. jest niedopuszczalne, mamy do czynienia, m.in. w przypadku: wskazania jako jedynego adresata decyzji podmiotu niemającego w sprawie przymiotu strony; braku oznaczenia strony, do której decyzja jest kierowana; błędnego ustalenia co do obowiązującego prawa, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej, rozbieżności między rozstrzygnięciem a uzasadnieniem decyzji. W niniejszej sprawie nie miała miejsca żadna z tych sytuacji lub inna o podobnym charakterze. Dlatego też ocena Dyrektora Izby Administracji Skarbowej co do zakwalifikowania przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. popełnionego błędu jako oczywistej omyłki pisarskiej i wydania postanowienia w trybie art. 113 § 1 K.p.a. była w pełni uprawniona, popełniony przez niego błąd jest bowiem wadą o charakterze technicznym i nieistotnym, która w konsekwencji nie spowodowała zmiany meritum rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu, słusznie organ ten uznał, że wobec powyższego wskazanie
w postanowieniu siedmiocyfrowego identyfikatora tytułu wykonawczego, różniącego się od właściwego jedynie dodaniem przed identyfikatorem cyfry "0" należało przyjąć za oczywistą omyłkę. Błąd ten można było szybko i łatwo ustalić. Ponadto, nie był
to błąd istotny i nie miał żadnego wpływu na zmianę merytorycznego rozstrzygnięcia. Ocenę tę uzasadnia fakt, że w pozostałej części postanowienia, tj. zarówno w sentencji, jak i uzasadnieniu, wymieniany był już prawidłowy numer tytułu wykonawczego, tj.: [...]
Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi co do naruszenia art. 124 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 18 K.p.a. Sąd stwierdził, że organ II instancji dochował wymogom stawianym przez ustawodawcę postanowieniu, które stosownie do art. 124 K.p.a. powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania lub, jeżeli postanowienie wydane zostało w formie dokumentu elektronicznego, powinno być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym (§ 1). Postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie (§ 2).
Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie organu odwoławczego spełnia ustawowe wymogi, uzasadnienie bowiem zawiera wskazanie właściwej podstawy prawnej, którą organ wyjaśnił i omówił, a także przedstawił przekonującą argumentację, z jakich powodów stanowisko organu I instancji uznał za właściwe. Postanowienie organu I instancji zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. W postanowieniu organ
I instancji wyjaśnił stan faktyczny sprawy wskazując, w którym miejscu w swoim postanowieniu popełnił oczywistą omyłkę i na czym ona polega. Jednocześnie przytoczył treść przepisu stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięcia. Organ podkreślił, że z uzasadnienia jednoznacznie wynikało, że organ I instancji popełnił omyłkę pisarską, a w takim przypadku miał zastosowanie art. 113 § 1 K.p.a.
Z tego względu Sąd uznał ten zarzut skargi także za nieuzasadniony.
Końcowo należy zauważyć, że pomimo zarzutu w skardze co do naruszenia przez organy przepisów postępowania, znaczna część argumentacji Skarżącej – zarówno w skardze, jak i w zażaleniu – odnosi się nie tyle do samego sprostowania postanowienia, ile do kwestii merytorycznych związanych z prowadzonym przez organy postępowaniem podatkowym i egzekucyjnym. Skarżąca w istocie kwestionuje wydanie decyzji wymiarowych, następnie zaskarżonych do sądu administracyjnego. Odniosła się także do zasadności nałożenia na nią obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę i w wysokości wskazanej w tytule wykonawczym. Zdaniem Skarżącej, egzekucja administracyjna na podstawie ww. tytułu wykonawczego i zastosowane środki egzekucyjny są niedopuszczalne. Podniosła także, że tytuł wykonawczy nie spełnia m.in. wymogów wynikających z art. 27 § 1 pkt 3, 10 u.p.e.a.
Dopiero końcowo w uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że postanowienia organów obydwu instancji z dnia [...].01.2020r. i [...].03.2020 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu błędnych rozstrzygnięć i uzasadnień, w których organy administracji bezzasadnie uznały,
że zaistniały przesłanki do sprostowania omyłki. Z tego też powodu uznała,
że skarga jest uzasadniona.
Wskazać zatem należy, że Sąd nie może w niniejszym postępowaniu w przedmiocie sprostowania omyłki pisarskiej odnieść się do kwestii merytorycznych związanych z podatkowym postępowaniem wymiarowym i będącym jego konsekwencją postępowaniem egzekucyjnym. Kwestie te bowiem nie były rozstrzygane zaskarżonym aktem (postanowieniem).
Skarżąca, formułując zarzuty skargi, nie wykazała, na czym polegał błąd organów w rozstrzygnięciu i uzasadnieniu wydanych postanowień, a przede wszystkim nie podjęła nawet próby wykazania w uzasadnieniu skargi, czy zarzucane uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, czego dla uchylenia zaskarżonego aktu ustawodawca wymaga w art. 145 § 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w kontekście oceny zasadności podniesionego zarzutu naruszenia przepisów postępowania.
Sumując, w ocenie Sądu, organ II instancji zasadnie uznał, że organ I instancji popełnił oczywistą omyłkę i w takim przypadku znajduje zastosowanie regulacja prawna przewidziana w art. 113 § 1 K.p.a. Uprawnione było również uznanie organu II instancji, że popełniona omyłka miała charakter techniczny i nieistotny oraz nie spowodowała zmiany rozstrzygnięcia, co skutkowało uprawnionym utrzymaniem w mocy postanowienia organu I instancji.
W tym stanie sprawy Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.
Przytoczone wyżej orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: www.nsa.gov.pl