I SA/Sz 311/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi podatnika M. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. Dotyczyło ono zaliczenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-36L) za lata 2016-2018 na poczet zaległości w podatku od towarów i usług (VAT) za styczeń, luty i marzec 2015 r. Podatnik kwestionował sposób zaliczenia, argumentując, że zgodnie z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej (O.p.), ma prawo wskazać, na poczet których zaległości nadpłata ma zostać zaliczona. Organy podatkowe stały na stanowisku, że zgodnie z art. 76 § 1 O.p., nadpłaty podlegają zaliczeniu z urzędu na najstarsze zaległości podatkowe, a podatnik nie ma swobody dysponowania nadpłatą, gdy istnieją zaległości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd uznał, że przepis art. 76 § 1 O.p. wprowadza ograniczenie swobody dysponowania nadpłatą przez podatnika, a zwrot nadpłaty jest dopuszczalny tylko w przypadku braku zaległości. Sąd podkreślił, że zaliczenie następuje z mocy prawa na poczet zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik dokonał wpłaty i sam wskaże, na poczet którego zobowiązania ją zalicza. W tej sprawie nie doszło do samodzielnej wpłaty przez podatnika, a jedynie do zaliczenia nadpłaty z urzędu. Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie było zgodne z prawem, a skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zaliczania nadpłat na poczet zaległości, w szczególności zasady zaliczenia z urzędu na najstarsze zaległości.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której podatnik nie dokonał samodzielnej wpłaty, a zaliczenie nastąpiło z urzędu. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy podatnik sam dokonuje wpłaty i wskazuje jej przeznaczenie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy podatnik ma prawo dysponować nadpłatą podatku i wskazać, na poczet których zaległości podatkowych ma ona zostać zaliczona, w sytuacji gdy ciążą na nim zaległości z różnych tytułów podatkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie ma swobody dysponowania nadpłatą w przypadku istnienia zaległości podatkowych. Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, nadpłaty podlegają zaliczeniu z urzędu na najstarsze zaległości podatkowe.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej wprowadza ograniczenie swobody dysponowania nadpłatą przez podatnika. Zwrot nadpłaty jest dopuszczalny tylko przy braku zaległości. Zaliczenie następuje z mocy prawa na poczet zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik dokonał wpłaty i sam wskaże, na poczet którego zobowiązania ją zalicza.
Jaka jest prawidłowa interpretacja przepisów art. 62 § 1 i art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej w kontekście zaliczania nadpłaty na poczet zaległości podatkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Art. 76 § 1 O.p. nakazuje zaliczenie nadpłaty z urzędu na najstarsze zaległości, a art. 62 § 1 O.p. reguluje sposób zaliczenia wpłaty dokonanej przez podatnika, który może wskazać na poczet którego zobowiązania ją zalicza, ale tylko w sytuacji gdy sam dokonał wpłaty.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepis art. 62 § 1 O.p. odnosi się do dysponowania przez podatnika własną wpłatą na zobowiązania podatkowe, co nie miało miejsca w tej sprawie. W sytuacji istnienia zaległości, zaliczenie nadpłaty następuje z urzędu na najstarszą zaległość.
Przepisy (12)
Główne
O.p. art. 76 § § 1
Ordynacja podatkowa
Nadpłaty wraz z oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Wprowadza ograniczenie swobody dysponowania nadpłatą przez podatnika.
O.p. art. 62 § § 1
Ordynacja podatkowa
Jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Przepis ten odnosi się do dysponowania przez podatnika własną wpłatą.
Dz.U. 2022 poz 2651 art. 76 § par.1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
O.p. art. 75
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 76a
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 55 § § 2
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2022 poz 2651 art. 75
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dz.U. 2022 poz 2651 art. 76a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 62 §1, art. 76 § 1, art. 76a, art. 55 § 2 O.p., poprzez ich niewłaściwą interpretację i zastosowanie przez organy podatkowe, w szczególności w zakresie prawa podatnika do wskazania, na które zaległości ma zostać zaliczona nadpłata.
Godne uwagi sformułowania
nadpłaty podlegają zaliczeniu z urzędu • nie ma on jednak swobody dysponowania nadpłatą • zaliczenie następuje z mocy prawa • podatnik nie może w żaden sposób dysponować nadpłatą podatku, w przypadku gdy ciążą na nim zaległości podatkowe
Skład orzekający
Elżbieta Dziel
przewodniczący
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
sprawozdawca
Wiesława Achrymowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zaliczania nadpłat na poczet zaległości, w szczególności zasady zaliczenia z urzędu na najstarsze zaległości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której podatnik nie dokonał samodzielnej wpłaty, a zaliczenie nastąpiło z urzędu. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy podatnik sam dokonuje wpłaty i wskazuje jej przeznaczenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla podatników - jak zarządzać swoimi nadpłatami i zaległościami podatkowymi. Choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwaloną linią orzeczniczą, wyjaśnia istotne niuanse interpretacyjne przepisów Ordynacji podatkowej.
“Czy wiesz, na co trafi Twoja nadpłata? Sąd wyjaśnia, kiedy organ sam zdecyduje o zaliczeniu.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.