I SA/Sz 311/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2005-10-05
NSApodatkoweWysokawsa
VATpodatek naliczonypodatek należnyodliczenie podatkumoment powstania obowiązku podatkowegootrzymanie towarufakturasamochód ciężarowyspółka cywilna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki cywilnej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT, uznając, że spółka przedwcześnie odliczyła podatek naliczony.

Spółka cywilna "P-B" odwołała się od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, która uchyliła decyzję urzędu skarbowego i określiła spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Kluczowym problemem było zakwestionowanie przez organy podatkowe ujęcia faktury za zakup samochodu ciężarowego w rozliczeniu podatkowym za miesiąc, w którym spółka ją otrzymała, zamiast w miesiącu faktycznego otrzymania towaru. Spółka argumentowała, że samochód odebrała później, po montażu dodatkowego wyposażenia. WSA początkowo uchylił decyzję Izby Skarbowej, ale NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu WSA oddalił skargę, uznając, że spółka przedwcześnie odliczyła podatek naliczony, ponieważ faktyczne otrzymanie towaru nastąpiło później niż ujęcie faktury w rozliczeniu.

Sprawa dotyczyła skargi spółki cywilnej "P-B" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S, która uchyliła decyzję Urzędu Skarbowego w S i określiła spółce nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, zaległość podatkową oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za rok [...]. Organy podatkowe zakwestionowały ujęcie przez spółkę w rozliczeniu podatkowym faktury z dnia [...] r. na sprzedaż samochodu ciężarowego. Spółka ujęła fakturę w rozliczeniu za miesiąc, w którym ją otrzymała, podczas gdy organy podatkowe, opierając się na protokole przekazania samochodu z [...] r., uznały, że spółka odebrała samochód w tym dniu, a zatem przedwcześnie ujęła podatek naliczony. Izba Skarbowa stwierdziła, że prawo do odliczenia podatku naliczonego zależy od rzeczywistego otrzymania towaru i możliwości faktycznego dysponowania nim, co nastąpiło dopiero w [...] r. po montażu dodatkowego wyposażenia. WSA w S pierwotnie uchylił decyzję Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i nieustosunkowanie się do dowodów przedstawionych przez spółkę. Sąd uwzględnił również z urzędu kwestię bezpodstawnego nałożenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny, na skutek skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej, uchylił wyrok WSA, uznając za uzasadnione zarzuty naruszenia przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy o VAT. NSA wyjaśnił, że wskazane przez WSA dokumenty nie potwierdzają odbioru samochodu, a wyrok TK dotyczy wyłącznie osób fizycznych, nie zaś spółek cywilnych. Po ponownym rozpoznaniu sprawy przez WSA, skarga została uznana za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że obniżenie kwoty podatku naliczonego następuje nie wcześniej niż w miesiącu otrzymania faktury lub dokumentu celnego, a także nie wcześniej niż w miesiącu otrzymania towaru przez nabywcę. Samo zawarcie umowy i otrzymanie faktury nie uprawnia do odliczenia, konieczne jest faktyczne otrzymanie i możliwość dysponowania towarem. Dowody przedstawione przez spółkę świadczyły o czynnościach związanych z zakupem, rejestracją i ubezpieczeniem w [...] r., ale nie potwierdzały odbioru samochodu w tym miesiącu. Protokół zdawczo-odbiorczy z [...] r. i oświadczenie sprzedawcy z [...] r. wskazywały na odbiór samochodu w [...] r. W związku z tym, organy podatkowe miały uzasadnione podstawy do uznania, że spółka przedwcześnie ujęła podatek naliczony. Dodatkowe zobowiązanie podatkowe było zgodne z art. 27 ust. 6 ustawy o VAT, a wyrok TK nie miał zastosowania do spółki cywilnej. W konsekwencji skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Prawo do odliczenia podatku naliczonego powstaje nie wcześniej niż w miesiącu otrzymania faktury oraz nie wcześniej niż w miesiącu otrzymania towaru przez nabywcę, co oznacza konieczność faktycznego otrzymania towaru i możliwości swobodnego nim dysponowania.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 19 ust. 3 pkt 1 i ust. 3a ustawy o VAT, wskazując, że kluczowe jest faktyczne otrzymanie towaru przez nabywcę, a nie tylko otrzymanie faktury czy zawarcie umowy. Dowody takie jak protokół zdawczo-odbiorczy jednoznacznie wskazują na datę faktycznego odbioru towaru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.t.u. i p.a. art. 19 § ust. 3 pkt 1 i ust. 3a

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Obniżenie kwoty podatku naliczonego następuje nie wcześniej niż w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny, oraz nie wcześniej niż w miesiącu otrzymania przez nabywcę towaru.

u.p.t.u. art. 27 § ust. 6

Ustawa o podatku od towarów i usług

Zasadne było obciążenie spółki dodatkowym zobowiązaniem podatkowym w wysokości odpowiadającej zawyżeniu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega oddaleniu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 190

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wiążąca wykładnia prawa.

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązek wyczerpującego rozpoznania materiału dowodowego.

o.p. art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązek działania organów podatkowych na podstawie zebranego materiału dowodowego.

o.p. art. 180

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zasada dopuszczalności dowodów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe miały uzasadnione podstawy faktyczne i prawne do uznania, że spółka przedwcześnie ujęła podatek naliczony, ponieważ samochód otrzymała w późniejszym terminie. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący osób fizycznych nie ma zastosowania do spółek cywilnych.

Odrzucone argumenty

Spółka argumentowała, że samochód odebrała w dniu [...] r., a protokół z [...] r. jest dowodem odbioru po montażu wyposażenia. WSA pierwotnie uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy Ordynacji podatkowej, nie ustosunkowując się do dowodów przedstawionych przez skarżącą.

Godne uwagi sformułowania

nie wcześniej niż w miesiącu otrzymania przez nabywcę towaru nie stanowią jednak dowodu, że Spółka samochód otrzymała /objęła w posiadanie/ w [...] wyrok Trybunału Konstytucyjnego z [...] dotyczy wyłącznie osób fizycznych, a nie osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, w tym spółek cywilnych

Skład orzekający

Kazimiera Sobocińska

przewodniczący sprawozdawca

Zofia Przegalińska

sędzia

Alicja Polańska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie momentu, od którego podatnik może odliczyć podatek naliczony VAT, w szczególności w kontekście otrzymania faktury i faktycznego otrzymania towaru, a także zastosowanie orzecznictwa TK do spółek cywilnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z zakupem samochodu ciężarowego i interpretacji przepisów VAT obowiązujących w [...] r. oraz [...] r. Wiążąca wykładnia NSA w sprawie zastosowania wyroku TK do spółek cywilnych ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu rozliczania VAT - momentu odliczenia podatku naliczonego, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Dodatkowo, porusza kwestię zastosowania orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego do specyficznych podmiotów prawnych.

Kiedy możesz odliczyć VAT? Kluczowa różnica między otrzymaniem faktury a odebraniem towaru.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 311/05 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2005-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska
Kazimiera Sobocińska /przewodniczący sprawozdawca/
Zofia Przegalińska
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
art. 19 ust. 3 pkt 1 i ust. 3a, art. 27 ust. 6
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant: Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] r. sprawy ze skargi T S, H S- "P-B" S.C. w S na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za [...] r. o d d a l a skargę
Uzasadnienie
Izba Skarbowa w S decyzją z dnia [...] r., wydaną w trybie odwoławczym, uchyliła decyzję Urzędu skarbowego w S S z [....] i określiła "P-B", spółce cywilnej [...] w podatku od towarów i usług za [...] r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie [...] zł, zaległość podatkową w kwocie [...] zł i ustaliła dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł.
Podstawą rozstrzygnięcia było między innymi zakwestionowanie ujęcia w rozliczeniu podatkowym za [...] r. faktury [...] z [...]r. wystawionej [...] na sprzedaż samochodu ciężarowego marki [...] o wartości [...] oraz podatek [...] zł.
Organy podatkowe uznały, że w/w faktura nie mogła być ujęta w rozliczeniu za miesiąc, w którym Spółka ją otrzymała, lecz - zgodnie z art. 19 ust.3a ustawy z 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm./ - w rozliczeniu za miesiąc, w którym otrzymała towar. Organy podatkowe opierając się na protokole przekazania samochodu z [...]r. ustaliły, że spółka odebrała samochód w tym dniu, zatem przedwcześnie ujęła podatek naliczony w rozliczeniu za [...] r. Odnosząc się do wyjaśnień Spółki zawartych w odwołaniu, że samochód odebrała [...] r. lecz następnie zleciła montaż dodatkowego wyposażenia w postaci radia i alarmu, Izba Skarbowa stwierdziła, że faktura nr [...] zawiera w ocenie także wartość radia i alarm. Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że prawo do odliczenia podatku naliczonego zależne jest od rzeczywistego otrzymania towaru i możliwości faktycznego dysponowania nim, co nastąpiło dopiero [....]r.
W skardze wniesionej do sądu administracyjnego wspólnicy s.c. "P B" bronili swego stanowiska, że zakupiony samochód odebrali w dniu [...] r., a następnie zlecili zamontowanie w nim radia i alarmu, zaś protokół z [....]r. jest dowodem odebrania samochodu po montażu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S wyrokiem z dnia [...] r. uchylił decyzję Izby Skarbowej w S z [...] r. wskazując w uzasadnieniu, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do dołączonych przez skarżącą w odwołaniu dowodów tj. umowy kredytowej, umowy przewłaszczenia, dowodu ubezpieczenia i rejestracji pojazdu, przez co naruszył art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż nie rozpoznał całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
Sąd uwzględnił z urzędu, że organy podatkowe bezpodstawnie nałożyły na Spółkę dodatkowe zobowiązanie podatkowe wyjaśniając, że art. 27 ust.6 ustawy o VAT nie ma zastosowania do spółki cywilnej osób fizycznych i powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z [...] oraz wyrok [...]
Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez Dyrektora Izby Skarbowej w S Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z [...] uchylił powyższy wyrok z [...]. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za uzasadniony zarzut skargi kasacyjnej naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzając, że nie można podzielić poglądu wyrażonego w zaskarżonym wyroku, iż organ odwoławczy, nie odnosząc się do dowodów przedstawionych przez podatnika /tj. umowy kredytowej, umowy przewłaszczenia, umowy ubezpieczenia i rejestracji pojazdu/, naruszył tym samym przepisy art. 122, art. 180 i art.187 § 1 Ordynacji podatkowej w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane dokumenty nie stanowią bowiem potwierdzenia odbioru samochodu, lecz świadczą o czynnościach związanych z jego zakupem, rejestracją, ubezpieczeniem, przewłaszczeniem na zabezpieczenie z uwagi na zawarcie umowy kredytowej. zaś dokumentami potwierdzającymi odbiór samochodu w [...] są: [...] Naczelny Sąd Administracyjny uznał także za uzasadniony zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 27 ust.6 ustawy o VAT wyjaśniając, że powołany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrok trybunału Konstytucyjnego z [...] dotyczy wyłącznie osób fizycznych, a nie osób prawnych ani jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawej, w tym spółek cywilnych. Stanowisko takie znajduje potwierdzenia w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...]
Po ponownym rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za nieuzasadnioną.
Zgodnie z art.19 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług obniżenie kwoty podatku należnego, o której mowa w ust.1, następuje nie wcześniej niż w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny /.../. Natomiast zgodnie z art. 19 ust.3a powołanej ustawy obniżenie kwoty podatku należnego, o której mowa w ust. 1 i 3, nie może nastąpić jednak wcześniej niż w miesiącu otrzymania przez nabywcę towaru/.../.
Z powyższej regulacji wynika, jednoznacznie, że niezbędnym warunkiem realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego jest otrzymanie przez nabywcę zakupionego towaru. Samo zawarcie umowy i otrzymanie faktury nie uprawnia do odliczenia podatku naliczonego, konieczne jest otrzymanie towaru przez nabywcę towaru tj. objęcie go w posiadanie i swobodne nim dysponowanie.
Przedłożone przez skarżącą Spółkę dowody w postaci umowy sprzedaży, umowy kredytowej z bankiem, umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie, ubezpieczenie i rejestracji pojazdu świadczą jedynie o tym, że wszystkie te czynności związane z zakupem samochodu zostały dokonane w [...] r., nie stanowią jednak dowodu, że Spółka samochód otrzymała /objęła w posiadanie/ w [...]
Z protokołu zdawczo-odbiorczego z [...] r. oraz oświadczenia sprzedawcy z [...] . wynika natomiast, że Spółka odebrała samochód w [...]r.
W świetle powyższego organy podatkowe miały uzasadnione podstawy faktyczne i prawne do uznania, że skarżąca Spółka przedwcześnie ujęła podatek naliczony wynikający z faktury [...] w rozliczeniu za [...] r. podczas gdy samochód otrzymała w [...] r.
W konsekwencji zasadne i zgodne z art. 27 ust.6 ustawy o VAT było obciążenie Spółki dodatkowym zobowiązaniem podatkowym w wysokości odpowiadającej [...] zawyżenia.
Zgodnie z wiążącą wykładnią prawa dokonaną w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny /art. 190 ustawy o p.p.s.a./ wyrok Trybunału Konstytucyjnego z [...] dotyczy wyłącznie osób fizycznych, a nie osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, w tym spółek cywilnych i dlatego wyrok ten nie mógł się do spółki cywilnej - jako podatnika - odnosić.
Z tych wszystkich względów zaskarżona decyzja odpowiada prawu, wobec czego skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy o p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI