I SA/Sz 303/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję odmawiającą zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości za lata 2005-2006, uznając, że prawo do zwrotu wygasło z końcem 2016 roku.
Spółka domagała się zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości za lata 2005 i 2006, argumentując, że decyzje określające zobowiązanie zostały uchylone, a podatek wyegzekwowany. Organy podatkowe i WSA uznały, że prawo do zwrotu nadpłaty wygasło z końcem 2016 roku, ponieważ termin zwrotu upłynął 2 lutego 2011 roku, a wniosek o zwrot złożono po terminie.
Sprawa dotyczyła wniosku spółki P. S.A. o zwrot nadpłaty podatku od nieruchomości za lata 2005 i 2006. Po wieloletnim postępowaniu, w którym decyzje organów podatkowych były wielokrotnie uchylane i umarzane, spółka domagała się zwrotu kwot wyegzekwowanych na podstawie uchylonych decyzji. Organy podatkowe, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, uznały, że prawo do zwrotu nadpłaty wygasło z końcem 2016 roku. Sąd wskazał, że po uchyleniu decyzji z 5 lutego 2008 r. decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 31 stycznia 2011 r., wyegzekwowany podatek stał się nadpłatą. Zgodnie z art. 77 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej, nadpłata podlegała zwrotowi w terminie 30 dni od dnia uchylenia decyzji, czyli do 2 lutego 2011 r. Prawo do zwrotu nadpłaty wygasa po 5 latach od końca roku, w którym upłynął termin zwrotu, co oznaczało wygaśnięcie prawa z końcem 2016 roku. Wniosek spółki o zwrot nadpłaty złożony 31 stycznia 2021 r. został uznany za złożony po terminie. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, prawo do zwrotu nadpłaty wygasło z końcem 2016 roku, ponieważ termin zwrotu upłynął 2 lutego 2011 roku, a wniosek o zwrot złożono po terminie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że po uchyleniu decyzji określających zobowiązanie podatkowe, nadpłata podlegała zwrotowi w terminie 30 dni od dnia uchylenia decyzji (do 2 lutego 2011 r.). Prawo do zwrotu wygasa po 5 latach od końca roku, w którym upłynął termin zwrotu, co oznaczało wygaśnięcie z końcem 2016 roku. Wniosek złożony w 2021 roku był po terminie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
O.p. art. 80 § 1-3
Ordynacja podatkowa
Prawo do zwrotu nadpłaty wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu. Złożenie wniosku o zwrot przerywa bieg terminu.
Pomocnicze
O.p. art. 72 § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 77 § 1 pkt 1 lit. b
Ordynacja podatkowa
Nadpłacony podatek podlegał zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji określających ten podatek (w brzmieniu obowiązującym do 2015 r.).
O.p. art. 77 § 1 pkt 3
Ordynacja podatkowa
Przepis ten, obowiązujący od 2016 r., został przywołany przez skarżącą, ale sąd uznał go za nie mający zastosowania w sprawie.
O.p. art. 79 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 79 § 2
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa COVID-19 art. 233 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do zwrotu nadpłaty wygasło z końcem 2016 roku, ponieważ termin zwrotu upłynął 2 lutego 2011 roku, a wniosek o zwrot złożono po terminie.
Odrzucone argumenty
Skarżąca argumentowała, że prawo do zwrotu nadpłaty powinno być liczone od daty ostatecznych decyzji Kolegium z 29 marca 2016 r., a nie od decyzji z 31 stycznia 2011 r., co oznaczałoby, że wniosek złożony w 2021 r. byłby w terminie. Skarżąca podnosiła, że przepisy dotyczące nadpłat przed 2016 r. były nieprecyzyjne i praktyką było uwzględnianie zwrotu po zakończeniu postępowania merytorycznego.
Godne uwagi sformułowania
podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu. po upływie terminu wygasa tylko prawo podatnika do zwrotu nadpłaty. Sama nadpłata istnieje nadal i nie ma ustawowego zakazu jej zwrotu przez organ podatkowy.
Skład orzekający
Jolanta Kwiecińska
przewodniczący
Bolesław Stachura
członek
Joanna Wojciechowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja terminów zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości i momentu ich rozpoczęcia w kontekście wielokrotnego uchylania decyzji podatkowych oraz przedawnienia prawa do zwrotu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wieloletniego postępowania podatkowego i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniach obowiązujących w różnych okresach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje złożoność i długotrwałość postępowań podatkowych oraz znaczenie precyzyjnego liczenia terminów przedawnienia i zwrotu nadpłat, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Wygasło prawo do zwrotu nadpłaty podatku po 16 latach? Sąd rozstrzyga kluczową kwestię przedawnienia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Sz 303/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-09-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-05-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura
Joanna Wojciechowska /sprawozdawca/
Jolanta Kwiecińska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1548/22 - Wyrok NSA z 2023-06-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 72 par. 1 pkt 1, art. 77 par. 1 pkt 1 lit. b, art. 80 par. 1-3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 września 2022 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2005 i 2006 oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 23.03.2022 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia 19.10.2021 r., nr [...], którą odmówiono P. S.A. z siedzibą w W. (dalej: "strona", "Spółka", "skarżąca") zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2005 i 2006.
Decyzja Kolegium została podjęta na podstawie na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 79, art. 80 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.) oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: "O.p."), w następującym stanie faktycznym.
Wójt Gminy K. (dalej: "Wójt", "organ I instancji") wszczął z urzędu postępowania w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2005 (postanowieniem z 15.04.2005 r.) oraz w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2006 (postanowieniem z 31.01.2007 r.).
Decyzjami z 5.02.2008 r., nr [...], Wójt określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2005 w kwocie [...]zł, zaś za rok 2006 w kwocie [...]zł.
Decyzjami z 30.05.2008 r., nr [...] oraz nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") uchyliło w całości ww. decyzje organu I instancji z 5.02.2008 r. i umorzyło postępowanie w sprawie, uznając, że podatnikiem podatku od nieruchomości we wskazanym zakresie nie jest Spółka, lecz inny podmiot (P. -P. Spółka Akcyjna z siedzibą w W.).
Po uchyleniu przez Kolegium decyzji Wójta z dnia 29.12.2008 r., wydanych wobec P. -P. S.A. (organ odwoławczy uznał, że strona postępowania powinna być jednak Spółka P. ), postanowieniem z 7.07.2009 r. Wójt ponownie wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2005 i 2006.
Decyzjami z 15.09.2009 r., nr [...], Wójt określił Spółce wysokość obowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2005 w wysokości [...] zł, a za rok 2006 w kwocie [...]zł.
Decyzjami organu odwoławczego z 8.12.2009 r., nr [...] i [...], ww. decyzje organu I instancji z 15.09.2009 r. zostały uchylone, a postępowanie w sprawie umorzono, z uwagi na pozostawanie w obrocie prawnym opisanych powyżej ostatecznych decyzji Kolegium z dnia 30.05.2008 r.
Decyzjami z 26.07.2010 r., nr [...] i [...], Kolegium stwierdziło nieważność decyzji własnych z dnia 30.05.2008 r. nr [...] oraz nr [...]
W dniu 15.10.2010 r. Wójt wystawił wobec Spółki tytuły wykonawcze o numerach: [...], w celu przymusowego wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 5.02.2008 r., nr [...]
W dniu 24.11.2010 r. Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w W. przekazał wierzycielowi [...] zł tytułem zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2005 i [...] zł tytułem odsetek za zwłokę od tych zaległości, [...] zł tytułem kosztów upomnienia, oraz samodzielnie pobrał [...] zł tytułem kosztów egzekucyjnych.
Decyzjami z 31.01.2011 r., nr [...] i [...], po rozpoznaniu odwołania Spółki z dnia 25.03.2008 r., Kolegium uchyliło ww. decyzje Wójta z dnia 5.02.2008 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Decyzjami z 16.05.2011 r. Wójt określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2005 w kwocie [...]zł i za rok 2006 w kwocie [...]zł.
Decyzjami z 25.01.2012 r., nr [...] i [...], Kolegium uchyliło decyzje z 16.05.2011 r. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Decyzjami z 21.08.2015 r., nr [...] i [...] 2012, Wójt określił Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na rok 2005 w kwocie [...]zł, a za rok 2006 w kwocie [...]zł, oraz odmówił stwierdzenia nadpłaty podatku (strona w dniu 27.12.2014 r. złożyła wnioski o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za wskazane okresy).
Decyzjami z 29.03.2016 r., nr [...] i [...], Kolegium uchyliło ww. decyzje organu I instancji i umorzyło postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku, wskazując na to, że z dniem 19.11.2015 r. upłynął termin przedawnienia obu zobowiązań podatkowych (przerwanie biegu 5-letniego terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych za lata 2005 i 2006 nastąpiło w dniu 18.11.2010 r. na skutek zdarzenia, o którym mowa w art. 70 § 4 O.p., a z dniem 19.11.2010 r. ów 5-letni termin zaczął biec na nowo i upłynął w roku 2015 r.), oraz że organ I instancji nie mógł orzekać merytorycznie odnośnie wniosków o stwierdzenie nadpłaty, albowiem – stosownie
do art. 79 § 1 O.p. – wnioski ten nie spowodowały wszczęcia postępowania w tym przedmiocie, gdyż zostały złożone w toku postępowań podatkowych w sprawie podatku od nieruchomości za 2005 r. i 2006 r., wszczętych odpowiednio postanowieniem z 15.04.2005 r. oraz postanowieniem z 31.01.2007 r.
Pismem z 28.01.2021 r., złożonym poprzez ePUAP w dniu 31.01.2021 r., Spółka wystąpiła do Wójta o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2005 i 2006, jako podstawę prawna wniosku wskazując art. 76 § 1, 77 § 1 pkt 1 lit.c i art. 80 O.p. Uzasadniając żądanie, Spółka podniosła, że na skutek złożenia przez nią korekt deklaracji podatku od nieruchomości, Wójt postanowieniami z 15.04.2005 r. oraz
z 31.01.2007 r. wszczął postępowania podatkowe dotyczące wysokości zobowiązań podatkowych Spółki w podatku od nieruchomości odpowiednio za lata 2005 i 2006
i, po przeprowadzeniu postępowań podatkowych, określił Spółce wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości za ww. lata w wysokości innej, niż wynikająca ze złożonych przez Spółkę deklaracji. Kwoty zaległości podatkowych zostały od Spółki wyegzekwowane 24.11.2010 r., na podstawie wystawionych przez Wójta tytułów wykonawczych. Ww. postępowania zakończyły się ostatecznie decyzjami Kolegium z 29.03.2016 r. uchylającymi decyzje organu I Instancji i umarzającymi postępowania w sprawie ze względu na upływ terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, a organ I instancji nie zwrócił Spółce podatku określonego uchylonymi decyzjami. Zdaniem strony, prawo do zwrotu nadpłaty powstało w 2016 r., tj. z momentem wydania decyzji Kolegium, wobec czego Spółka jest cały czas uprawniona do złożenia wniosku w przedmiocie zwrotu nadpłaty.
Postanowieniem z dnia 2.04.2021 r. organ I instancji wszczął postępowanie
w przedmiocie zwrotu Spółce nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2005 i 2006.
Decyzją z dnia 19.10.2021 r. Wójt odmówił Spółce zwrotu nadpłaty. Uzasadniając swoje stanowisko, organ I instancji wskazał, że podatek od nieruchomości został wyegzekwowany od Spółki w dniu 24.11.2010 r. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w związku z decyzjami z 5.02.2008 r., które zostały uchylone przez Kolegium decyzjami z 31.01.2011 r. Prawo do zwrotu podatku powstało zatem w związku z decyzjami Kolegium z 31.01.2011 r. i wygasło w terminie przewidzianym w art. 80 § 1 O.p.
Pismem z dnia 4.11.2021 r. Spółka złożyła dowołanie od decyzji organu I instancji, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa, tj.: art. 77 § 1 pkt 3, art. 80 § 1, art. 125 § 1 i § 2 oraz art. 121 § 1 O.p., oraz wnosząc o uchylenie tej decyzji i rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty.
Opisaną na wstępie decyzją z dnia 23.03.2022 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji jako prawidłową.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na materialnoprawny charakter przepisów regulujących instytucję nadpłaty oraz okoliczność, że zarówno powstanie obowiązku podatkowego, jak i uprawnienie do zwrotu nadpłaty wraz z należnym oprocentowaniem należy oceniać w oparciu o stan prawny istniejący w momencie powstania tych zdarzeń.
Organ odwoławczy stwierdził, że w następstwie wydania decyzji Kolegium z 31.01.2011 r., podatek wyegzekwowany 24.11.2010 r. w wysokości wynikającej z uchylonych decyzji Wójta z 5.02.2008 r. stał się nadpłatą, która podlegała ocenie zgodnie z obowiązującym w 2011 r. art. 77 O.p., normującym zagadnienie terminu zwrotu nadpłaty. Wobec tego, że nowe decyzje organu I instancji w sprawie podatku od nieruchomości za 2005 i 2006 r. z zostały wydane 16.05.2011 r., tj. po upływie trzech miesięcy od uchylenia decyzji określających z dnia 5.02.2008 r., na podstawie art. 77 § 1 pkt 1 lit. b O.p. nadpłacony podatek od nieruchomości za 2005 i 2006 r. podlegał zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji określających ten podatek, a więc do 2.02.2011 r. (30 dni od 31.01.2011 r.).
Organ odwoławczy stwierdził również, że wobec powyższego zastosowanie mają przepisy dotyczące prawa do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty (art. 79 § 2 O.p., art. 80 § 3 O.p.) oraz prawa do zwrotu nadpłaty (art. 80 O.p.): wniosek o zwrot nadpłaty strona może skutecznie złożyć do upływu terminu przedawnienia, a prawo zwrotu nadpłaty wygasa po upływie pięciu lat liczonych od końca roku, w którym upłynął termin zwrotu nadpłaty.
Organ odwoławczy wskazał, że strona złożyła elektronicznie wniosek o zwrot nadpłaty w dniu 31.01.2021 r. w zakresie przedawnionego podatku od nieruchomości za lata 2005 i 2006. Jednakże w związku z tym, że zwrot nadpłaty w przypadku określonym w art. 77 § 1 pkt 3 O.p. następuje z urzędu i stanowi czynność materialno-techniczną, niewymagającą nawet wniosku strony, należało ustalić, czy strona ma prawo zwrotu nadpłaty z urzędu. W świetle powyżej przedstawionych okoliczności prawo zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2005 i 2006 wygasło z końcem 2016 r., to jest po upływie pięciu lat liczonych od końca 2011 r., w którym upłynął termin zwrotu nadpłaty (art. 80 § 1 O.p.).
Ponadto, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14.12.2017 r., sygn. akt I GSK 778/17, organ odwoławczy wskazał, że w sytuacji sporu co do zwrotu nadpłaty organ podatkowy jest zobowiązany rozstrzygnąć go w drodze decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 207 § 1 O.p. Materialnoprawną podstawę takiej decyzji stanowią przepisy regulujące zwrot nadpłaty, warunki i terminy jej zwrotu (art. 76 i art. 77 O.p.).
Organ odwoławczy odniósł się także do argumentacji Spółki, wskazując, że nie znajduje uzasadnienia zarówno w przepisach prawa, jak również w orzecznictwie sądów administracyjnych twierdzenie o wielokrotnej "aktywacji" nadpłaty, w sytuacji jej pozostawania w dyspozycji organu niezmienne od 2011 r. Twierdzenie o wygaśnięciu prawa zwrotu nadpłaty nie wynika z wygaśnięcia zobowiązania podatkowego w związku z jego wyegzekwowaniem, lecz jest związane z upływem terminu liczonego od daty zwrotu nadpłaty.
Pismem z dnia 27.04.2022 r. Spółka złożyła skargę na decyzję Kolegium z dnia 23.03.2022 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie na rzecz Spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa, tj.:
1) art. 77 § 1 pkt 3 O.p., poprzez odmowę jego zastosowania i błędne przyjęcie, że
w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 77 § 1 pkt 1 lit. b O.p. w brzmieniu obowiązującym do 2015 r. podczas, gdy zastosowanie powinien mieć przepis art. 77 § 1 pkt 3 O.p. w brzmieniu od 2016 r.;
2) art. 80 § 1 O.p., poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie upłynął termin przedawnienia prawa do zwrotu nadpłaty;
3) art. 125 § 1 i § 2 oraz art. 121 § 1 O.p., poprzez przyjęcie takiej interpretacji przepisów wymienionych w zarzucie pierwszym, która legalizuje działania organu I instancji polegające na przedłużaniu postępowania i wzywaniu Spółki do przedstawienia dokumentów, w których posiadaniu był już organ I instancji, a w konsekwencji legalizację prowadzenia postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych.
W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła chronologiczny przebieg zdarzeń, podnosząc, że w związku z decyzjami Kolegium w dniu 16.05.2016 r. Spółka złożyła stosowne pismo wzywające Wójta do zwrotu nienależnie pobranego podatku wraz z odsetkami. Organ I instancji w piśmie z 1.06.2016 r. stwierdził zaś, że: wyegzekwowanie należności odbyło się przez uprawniony do tego organ i w oparciu o prawidłowy tytuł wykonawczy; Spółka w trakcie egzekucji nie kwestionowała tych czynności ("spełniając świadczenie (...) nie wskazywała, jakoby czyniła to z zastrzeżeniem zwrotu w razie wydania innego rozstrzygnięcia"; środki uzyskane w drodze egzekucji zostały już rozdysponowane. Następnie, wobec braku zwrotu nadpłaty, 31.01.2021 r. Spółka wniosła o zwrot nienależnie pobranej kwoty podatku.
Skarżąca zakwestionowała przedstawione w zaskarżonej decyzji stanowisko organów podatkowych co do tego, że aktem administracyjnym, który aktywował prawo do zwrotu nadpłaty na rzecz Spółki, była decyzja Kolegium z 31.01.2011 r. i ta data powinna stanowić punkt odniesienia dla terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 80 § 1 O.p. W ocenie skarżącej, aktem takim były decyzje Kolegium z 29.03.2016 r. jako ostatecznie kończące postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2005-2006. Stąd też właściwy w sprawie jest art. 77 § 1 pkt 3 O.p. w brzmieniu obowiązującym od 2016 r.
Zdaniem Spółki, nawet jeśli uznać, że aktem administracyjnym stanowiącym punkt odniesienia dla terminu przedawnienia jest jedynie decyzja Kolegium z 31.01.2011 r., to jednak w przedmiotowej sprawie organy podatkowe błędnie opowiadają się za ściśle językową interpretacją art. 77 § 1 pkt 1 lit. b O.p. w brzmieniu obowiązującym do 2015 r. Należy bowiem mieć na uwadze, że regulacje Ordynacji podatkowej dotyczące nadpłat (przed 2016 r.) nie były wystarczająco precyzyjne i budziły wiele wątpliwości w praktyce. Standardem było jednak uwzględnienie racji funkcjonalnych, w tym ekonomiki procesowej. W rezultacie praktyką (opartą na literalno-funkcjonalnej interpretacji przedmiotowego przepisu) było zwracanie nadpłat w momencie zakończenia postępowania w sprawie, nie zaś na etapie wydania decyzji uchylającej decyzję I instancji, tj. przed wydaniem kolejnej decyzji organu I instancji. Takie też założenie Spółka przyjęła w przedmiotowej sprawie. Potwierdzają to również zmiany w Ordynacji podatkowej wprowadzone od 2016 r., których celem było dookreślenie zasad i usunięcie wątpliwości dotyczących nadpłat, nie zaś wprowadzanie nowych standardów.
Skarżąca stwierdziła, że w świetle zestawienia art. 77 § 1 pkt 1 lit.b O.p. (w brzmieniu obowiązującym do 2015 r.) oraz art. 77 § 1 pkt 3 O.p. (w brzmieniu obowiązującym od 2016 r.) daleko idącym nadużyciem byłoby przyjęcie, że aktywowanie prawa do zwrotu nadpłaty wystąpiło jednokrotnie, tj. w momencie wydania decyzji Kolegium z 31.01.2011 r. Spółka stoi na stanowisku, że to prawo aktywowało się w dacie wydania ostatniej decyzji Kolegium, tj. 29.03.2016 r. A przy przyjęciu ściśle językowej wykładni art. 77 § 1 pkt 1 lit b O.p. w brzmieniu obowiązującym do 2015 r., należy twierdzić, że prawo to aktywowało się 31.01.2011 r., a następnie (w związku z nową regulacją) również 29.03.2016 r. Taka wykładnia uwzględnia:
- fundamentalne prawo Spółki do zwrotu nadpłaty wynikającej z nienależnie wyegzekwowanego zobowiązania podatkowego;
- racjonalne założenie o konieczności zakończenia postępowania merytorycznego w kontekście zwrotu nadpłaty,
- wykładnię przepisów, zgodnie z zasadą in dubio pro tributario (tym bardziej, że przedmiotowe przepisy mają w istocie charakter proceduralny, a nie związany z obowiązkiem podatkowym).
Ponadto, w ocenie Spółki, bez znaczenia dla przyznania zwrotu nadpłaty na rzecz Spółki pozostaje kwestia sposobu i momentu wygaśnięcia zobowiązania podatkowego (zapłaty dokonanej w wyniku postępowania egzekucyjnego), które to wiąże się z przedmiotową nadpłatą. Kluczowe jest bowiem wydanie aktu administracyjnego, który merytorycznie zakończył sporne postępowanie wymiarowe i efektywnie potwierdził istnienie nadpłaty, do której zwrotu organ był zobowiązany w ciągu 30 dni od dnia wydania decyzji Kolegium z 29.03.2016 r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że podniesione w skardze zarzuty sprowadzają się do przekonania o innej niż przyjęta przez Kolegium czynności i dacie, od której liczony jest termin prawa do zwrotu nadpłaty. Zdaniem skarżącej, w sytuacji jednorazowego zapłacenia podatku i następnie kilkukrotnego uchylania decyzji wymiarowych, wpłacona raz kwota podatku powinna być uznawana za należny podatek, a następnie za nadpłatę, potem znów za należny podatek i nadpłatę. Tymczasem, zgodnie z przepisami, po pierwszym uchyleniu decyzji wymiarowej zapłacony na jej podstawie podatek stanowił niezmiennie nadpłatę niezależnie od później wydawanych w sprawie podatku decyzji wymiarowych. W związku z pierwszą decyzją uchylającą rozpoczął się bieg terminu zwrotu nadpłaty, który upłynął przed wystąpieniem przez stronę o zwrot nadpłaty.
Ze względu na brak zgody wszystkich stron niniejszego postępowania sądowego na przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku, Przewodnicząca Wydziału I Sądu, działając na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), w dniu 25.07.2022 r. wydała zarządzenie o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. O terminie posiedzenia niejawnego wyznaczonego na dzień 14.09.2022 r., sąd poinformował strony pismami z dnia 26.07.2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Spór w sprawie dotyczy kwestii zwrotu nadpłaty.
Zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 O.p., za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Przepis ten nie uległ zmianie od 2005 r.
Istota nadpłaty sprowadza się do tego, że podatnik płaci wówczas, gdy nie musi tego robić (nie istnieje obowiązek podatkowy), albo płaci za dużo (kwota podatku zapłaconego przewyższa kwotę należną.
Podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. Cechą charakterystyczna nadpłaty jest przekonanie podatnika, że wpłacając ją, realizuje ciążące na nim zobowiązanie do zapłacenia podatku.
Stosownie do art. 80 § 1 O.p., prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu.
Po upływie terminu określonego w § 1 wygasa również prawo do złożenia wniosku o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych oraz możliwość zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych (art. 80 § 2. O.p.).
Złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty, zwrot nadpłaty lub zaliczenie jej na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych przerywa bieg terminu do zwrotu nadpłaty (art. 80 § 3 O.p.).
Przepis art. 80 O.p. nie uległ zmianom od 2005 r.
Termin do zwrotu nadpłaty został określony w art. 77 O.p. Przepis ten na przestrzeni lat podlegał zmianom.
W ocenie organu, prawo do zwrotu nadpłaty w stosunku do skarżącej się przedawniło się, zaś termin do zwrotu nadpłaty określał art. 77 O.p. w brzmieniu
z 2011 r. z uwagi na fakt wydania przez Kolegium decyzji z 31.01.2011 r., którymi uchylono decyzje Wójta z 5.02.2008 r., na podstawie których doszło do zapłaty podatku.
Zdaniem skarżącej, wniosek o zwrot nadpłaty złożyła w terminie. Termin do zwrotu nadpłaty winno liczyć się od decyzji Kolegium z 29.03.2016 r., jako ostatecznie kończących postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2005-2006. Stąd też właściwy w sprawie jest art. 77 § 1 pkt 3 O.p. w brzmieniu obowiązującym od 2016 r.
W zaistniały sporze Sąd przyznał rację organowi.
W niniejszej sprawie, w następstwie wydania decyzji Kolegium z 31.01.2011 r., podatek wyegzekwowany 24.11.2010 r. w wysokości wynikającej z uchylonych decyzji Wójta z 5.02.2008 r. stał się nadpłatą, która podlegała ocenie zgodnie z obowiązującym w 2011 r. art. 77 O.p. Wobec tego, że nowe decyzje organu I instancji w sprawie podatku od nieruchomości za 2005 i 2006 r. z zostały wydane 16.05.2011 r., tj. po upływie trzech miesięcy od uchylenia decyzji określających z dnia 5.02.2008 r., na podstawie art. 77 § 1 pkt 1 lit.b O.p. nadpłacony podatek od nieruchomości za 2005 i 2006 r. podlegał zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji określających ten podatek, a więc do 2.02.2011 r. (30 dni od 31.01.2011 r.).
Tym samym w sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące prawa do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty (art. 79 § 2 O.p., art. 80 § 3 O.p.) oraz prawa do zwrotu nadpłaty (art. 80 O.p.): wniosek o zwrot nadpłaty strona może skutecznie złożyć do upływu terminu przedawnienia, a prawo zwrotu nadpłaty wygasa po upływie pięciu lat liczonych od końca roku, w którym upłynął termin zwrotu nadpłaty.
W niniejszej sprawie skarżąca złożyła elektronicznie wniosek o zwrot nadpłaty
w dniu 31.01.2021 r. w zakresie podatku od nieruchomości za lata 2005 i 2006. W świetle powyżej przedstawionych okoliczności prawo zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2005 i 2006 wygasło z końcem 2016 r., to jest po upływie pięciu lat liczonych od końca 2011 r., w którym upłynął termin zwrotu nadpłaty (art. 80 § 1 O.p.).
Zdaniem Sądu, prawidłowo zatem organ podatkowy odmówił zwrotu przedmiotowej nadpłaty.
Podkreślić należy, że po upływie terminu wygasa tylko prawo podatnika do zwrotu nadpłaty. Sama nadpłata istnieje nadal i nie ma ustawowego zakazu jej zwrotu przez organ podatkowy. Jednakże decyzja w tym zakresie leży po stronie organu podatkowego (jak wynikało z akt strony prowadziły negocjacje tym zakresie).
Okoliczność, że postępowanie podatkowe trwało kilka lat nie ma wpływu na termin do złożenia wniosku z art. 80 O.p.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), uznając zarzuty skarżącej za niezasadne, skargę oddalił.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI