I SA/Sz 294/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2025-10-15
NSArolnictwoŚredniawsa
płatności bezpośredniewsparcie krajoweekoschematyrolnictwo węglowezróżnicowana struktura uprawARiMRterminy składania wnioskówzmiany we wnioskachpostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą przyznania płatności w ramach ekoschematu "zróżnicowana struktura upraw" z powodu złożenia wniosku o zmianę po terminie.

Rolnik złożył skargę na decyzję odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego na 2023 r. w zakresie ekoschematu "zróżnicowana struktura upraw". Kwestią sporną była zasadność odmowy uwzględnienia zmiany do wniosku złożonej po terminie ustawowym. Sąd uznał, że zmiana wniosku dokonana 22 lutego 2024 r. nastąpiła po upływie wydłużonych terminów, a podnoszony przez skarżącego "oczywisty błąd" nie spełniał kryteriów określonych w przepisach.

Rolnik K. D. zaskarżył decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania płatności w ramach ekoschematu "zróżnicowana struktura upraw" na 2023 r. Głównym zarzutem skarżącego była odmowa uwzględnienia zmiany do wniosku złożonej 22 lutego 2024 r., która miała na celu dodanie wspomnianej praktyki. Rolnik argumentował, że system informatyczny był skomplikowany i istniała możliwość korygowania oczywistych błędów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, wskazując, że zmiana wniosku została złożona po terminach określonych w ustawie i rozporządzeniach wykonawczych, które przewidywały maksymalne terminy składania wniosków i ich zmian do 25 lipca 2023 r. Sąd podkreślił, że podnoszona przez skarżącego kwestia "oczywistego błędu" nie została wykazana zgodnie z definicją prawną, a odpowiedzialność za prawidłowe wypełnienie wniosku spoczywa na rolniku. Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo NSA dotyczące interpretacji pojęcia "oczywistego błędu".

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana wniosku złożona po terminach określonych w przepisach prawa nie może zostać uwzględniona.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy i rozporządzeń wykonawczych precyzyjnie określają terminy składania wniosków i dokonywania w nich zmian, które nie podlegają przywróceniu. Zmiana dokonana po tych terminach, nawet jeśli dotyczy dodania praktyki w ramach ekoschematu, jest nieskuteczna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.s.w.p.r. art. 60 § ust. 1-4

Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 maja 2023 r. w sprawie określenia dłuższego terminu składania wniosków o przyznanie pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oraz zgłaszania zmian do tych wniosków w 2023 r. art. 1 § pkt 1 i 2

Określa wydłużone terminy do składania wniosków (do 30 czerwca, z karą do 25 lipca) i zmian (do 17 lipca, z karą do 25 lipca).

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności w ramach schematów na rzecz klimatu i środowiska w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 § § 19-21

Reguluje treść wniosku o płatności w ramach ekoschematów, informowanie o zmianach i poprawianie oczywistych błędów.

Pomocnicze

u.p.s.w.p.r. art. 60 § ust. 5

Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

Umożliwia ministrowi określenie dłuższych terminów składania wniosków i zmian.

Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa art. 10a § ust. 1

Określa stosowanie przepisów KPA w postępowaniach ARiMR, z wyłączeniem niektórych przepisów, w tym art. 7 i 77 § 1.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis wyłączony ze stosowania w postępowaniach ARiMR zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Stosowany w postępowaniach ARiMR, nakazuje ocenę na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego, że zmiana wniosku złożona 22 lutego 2024 r. dotyczyła korekty oczywistego błędu, a nie wniosku o nową płatność. Argumentacja skarżącego, że system informatyczny był niesprawny i umożliwiał korekty błędów w dowolnym czasie. Argumentacja skarżącego oparta na piśmie podsekretarza stanu wskazującym na możliwość poprawiania błędów.

Godne uwagi sformułowania

"oczywiste błędy, to takie, które mogą być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych we wniosku o przyznanie płatności" "uzupełnienie wniosku o nową płatność nie jest oczywistym błędem" "błędnego zadeklarowania upraw we wniosku nie sposób uznać za błąd oczywisty" "odpowiedzialność za treść wniosku ponosi wyłącznie rolnik wnioskujący o przyznanie płatności"

Skład orzekający

Alicja Polańska

sprawozdawca

Bolesław Stachura

przewodniczący

Jolanta Kwiecińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminów składania wniosków i zmian w systemie dopłat unijnych, definicja i stosowanie pojęcia \"oczywistego błędu\" w postępowaniu administracyjnym dotyczącym płatności rolnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 i systemu ARiMR. Interpretacja "oczywistego błędu" może być stosowana analogicznie w innych postępowaniach administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów ubiegania się o płatności rolne i interpretacji przepisów dotyczących terminów. Jest interesująca dla rolników i prawników specjalizujących się w prawie rolnym.

Rolniku, uważaj na terminy! Sąd wyjaśnia, kiedy zmiana wniosku o dopłaty unijne jest możliwa.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 294/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska /sprawozdawca/
Bolesław Stachura /przewodniczący/
Jolanta Kwiecińska
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 412
art. 60 ust. 5, art. 147b ust. 1 pkt 1, ust. 4 pkt 1 i pkt 2, art. 60 ust. 1-4, art. 20 pkt 1-4 , art. 1 pkt 1,  art. 58, art. 20 pkt 1 lit. a-d,
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Dz.U. 2023 poz 1199
art. 10a ust. 1,
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 ,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 października 2025 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego na 2023 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
K. D. wniósł do sądu skargę na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia 20 marca 2025 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ś. z dnia 17 lipca 2024 r. nr [...] w sprawie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego na rok 2023 w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.
Kwestią sporną w sprawie była zasadność odmowy uwzględniania przez organy Agencji zmiany do wniosku złożonej przez stronę, dokonanej 22 lutego 2024 r., która polegała na dodaniu do wniosku praktyki "Zróżnicowana struktura upraw (E_ZSU)" w zakresie ekoschematu - rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi, na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności w ramach schematów na rzecz klimatu i środowiska w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2023 r. poz. 493); dalej: "rozporządzenie z dnia 13 marca 2023 r.".
Powołując także przepisy § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 maja 2023 r. w sprawie określenia dłuższego terminu składania wniosków o przyznanie pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oraz zgłaszania zmian do tych wniosków w 2023 r.
(Dz. U. z 2023 r. poz. 907); dalej: "rozporządzenia z dnia 11 maja 2023 r.", oraz art. 60 ust. 5, art. 147b ust. 1 pkt 1, ust. 4 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2023 r. poz. 412); dalej: "u.p.s.w.p.r.", organy uznały, że skoro strona, w przewidzianych przepisami terminach, i tak już wydłużonych do 25 lipca 2023 r., zadeklarowała jedynie praktykę: "uproszczone systemy uprawy (E_USU) 2023", to złożona 22 lutego 2024 r. zmiana do wniosku w zakresie dodania w ramach płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi praktyki "zróżnicowana struktura upraw" (E ZSU), nie mogła zostać uwzględniona.
Odnosząc się do podnoszonej w odwołaniu strony argumentacji, że w zmianie do wniosku złożonej 22 lutego 2024 r. nie wnioskowała o nową płatność w ramach ekoschematu: "rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi praktykę zróżnicowana struktura upraw - 2023", lecz dokonała korekty błędu oczywistego, tj. zaznaczyła pole wyboru ww. praktyki, organ odwoławczy wyjaśnił, że oczywiste błędy, to takie, które mogą być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych we wniosku o przyznanie płatności, mogą zostać poprawione przez rolnika po złożeniu tego wniosku, jednak nie później niż do dnia wydania decyzji w sprawie o przyznanie płatności w ramach ekoschematów, natomiast, uzupełnienie wniosku o nową płatność nie jest oczywistym błędem.
W skardze na ww. decyzję, skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów:
1) § 21 rozporządzenia z dnia 13 marca 2023 r.;
2) art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.s.w.p.r.
3) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego.
Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że rolnik może poprawiać informacje zawarte we wniosku i dokumentach do niego dołączonych, a oczywiste błędy powinny być uznawane w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane we wniosku i dotyczą sprawdzenia informacji zawartych we wniosku o przyznaniu płatności oraz dokumentów załączonych do wniosku.
Według skarżącego za trafnością jego argumentów przemawiają załączone dowody, tj. zrzut ekranu Aplikacji Wniosek Plus z informacją, że w systemie znajduje się informacja "zróżnicowana struktura upraw (E-ZSU)" oraz pismo podsekretarza stanu K. C. z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wskazujące, że system jest nowy, skomplikowany oraz istnieje możliwość składania korekt i zmian do wniosku. Z tego wynika, że sam przedstawiciel ustawodawcy wskazał, iż rolnik może korygować oczywiste błędy w dowolnym czasie po złożeniu wniosku o przyznanie płatności.
W dalszej kolejności skarżący wyjaśniał, jak należy rozumieć oczywistość błędu. Podał, że jeżeli w materiale dowodowym znajdują się dokumenty wskazujące na zamiar skorzystania z danego rodzaju programu, a jakaś informacja w związku z nieczytelnym lub niesprawnie działającym systemie informatycznym za pomocą, którego składane są obecnie wnioski, to należy przyjąć zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, iż skoro cały materiał dowodowy potwierdza zasadność złożonej później korekty wniosku, to oznacza, że zamiarem rolnika było złożenie wniosku zgodnie z załączonym materiałem dowodowym.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Kwestią sporną w sprawie była zasadność odmowy uwzględniania przez organy Agencji zmiany do wniosku złożonej przez skarżącego, dokonanej 22 lutego 2024 r., która polegała na dodaniu do wniosku praktyki "zróżnicowana struktura upraw (E_ZSU)" w zakresie ekoscheamtu - rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi, na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności w ramach schematów na rzecz klimatu i środowiska w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2023 r. poz. 493); dalej: "rozporządzenie z dnia 13 marca 2023 r.".
Z prawidłowo ustalonego w sprawie stanu faktycznego, który za podstawę wyrokowania przyjmuje skład orzekający w sprawie, wynika, że skarżący 24 czerwca 2023 r., poprzez aplikację e-WniosekPlus, złożył wniosek o przyznanie: podstawowego wsparcia dochodów - 2023, płatności redystrybucyjnej - 2023, uzupełniającej płatności podstawowej - 2023, płatności do roślin strączkowych na nasiona - 2023, płatności do ziemniaków skrobiowych - 2023; płatności w ramach ekoschematu: rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi do następujących praktyk: uproszczone systemy uprawy - 2023, płatności w ramach ekoschematu: prowadzenie produkcji roślinnej w systemie integrowanej produkcji roślin. Natomiast, 22 lutego 2024 r. skarżący złożył zmianę do wniosku, w której zadeklarował dodatkowo w ramach ekoschematu: rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi praktykę zróżnicowana struktura upraw - 2023.
Organy obu instancji dwukrotnie rozstrzygały sprawę skarżącego: organ I, po ponownym rozpoznaniu sprawy i wyjaśnieniu kwestii zaleconej przez organ odwoławczy, tj. kwestii oceny zaistnienia oczywistego błędu, wskazaną na wstępie decyzją, przyznał skarżącemu (analogicznie jak w decyzji wydanej po raz pierwszy w sprawie - z dnia 28 marca 2024 r.) płatność w ramach podstawowego wsparcia dochodów - 2023 w wysokości w wysokości [...] zł, płatność redystrybucyjną - 2023 w wysokości [...] zł, płatność do roślin strączkowych na nasiona - 2023 w wysokości [...] zł, płatność do ziemniaków skrobiowych - 2023 w wysokości [...] zł, płatność w ramach praktyki uproszczone systemy uprawy - 2023 w wysokości [...] zł, płatność w ramach ekoschematu prowadzenie produkcji roślinnej w systemie integrowanej produkcji roślin - 2023 w wysokości [...] zł oraz uzupełniającą płatność podstawową w wysokości [...] zł.
Organ ten odmówił przyznania płatności w ramach ekoschematu rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi do praktyki zróżnicowana struktura upraw - 2023 ze względu na złożenie zmiany po terminie.
Jak prawidłowo wyjaśniły organy w swoich decyzjach, wszystkie płatności w ramach płatności bezpośrednich jak i ekoschematów przyznawane są tylko i wyłącznie na wniosek rolnika.
Według składu orzekającego w sprawie, brak uwzględniania zmiany do wniosku złożonej przez skarżącego 22 lutego 2024 r., która polegała na dodaniu do wniosku praktyki "zróżnicowana struktura upraw (E_ZSU)" w zakresie ekoscheamtu - rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi, znajdował uzasadnienie w przywołanych przez organy Agencji przepisach, w szczególności § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 maja 2023 r. w sprawie określenia dłuższego terminu składania wniosków o przyznanie pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oraz zgłaszania zmian do tych wniosków w 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 907); dalej: "rozporządzenia z dnia 11 maja 2023 r.", wydanym na podstawie art. 60 ust. 5 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 412); dalej: "u.p.s.w.p.r.".
Zasadnicze terminy do składania, zmiany i wycofania wniosków zostały przez ustawodawcę wskazane w art. 60 ust. 1-4 u.p.s.w.p.r. Zgodnie z tymi przepisami:
"1. Wniosek o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Wniosek ten można złożyć po upływie tego terminu, ale nie później niż w dniu, w którym upływa 25 dni od dnia upływu tego terminu, z tym że w takim przypadku na podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy nakłada się karę w wysokości 1% danej pomocy za każdy dzień opóźnienia, nie licząc dni ustawowo wolnych od pracy oraz sobót.
2. Zmiany wniosku o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, dokonuje się w terminie do dnia:
1) 31 maja roku, w którym dany wniosek został złożony, przy czym zmiany można dokonać po upływie tego terminu, ale nie później niż w ostatnim dniu składania wniosku, z tym że w takim przypadku na podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy za każdy dzień opóźnienia, nie licząc dni ustawowo wolnych od pracy oraz sobót, nakłada się karę w wysokości 1% pomocy przysługującej w związku z tą zmianą;
2) 15 września roku, w którym został złożony ten wniosek - w przypadku gdy Agencja poinformowała beneficjenta o nieprawidłowościach wykrytych w ramach kontroli administracyjnych lub systemu monitorowania obszarów zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia 2022/1173.
3. Wnioskodawca może całkowicie lub częściowo wycofać wniosek o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, nie później niż do dnia wydania decyzji w sprawie o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, z tym że wycofanie nie jest możliwe, jeżeli:
1) dotyczy części wniosku, w której wykryto nieprawidłowości;
2) wnioskodawca został poinformowany o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu.
4. Termin złożenia wniosku o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, oraz termin dokonania zmiany albo wycofania tego wniosku nie podlegają przywróceniu.".
Nadto, w art. 60 ust. 5 minister właściwy do spraw rozwoju wsi mógł określić, w drodze rozporządzenia, dłuższy termin składania wniosków o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, zgłaszania zmian do tych wniosków lub ich wycofania w danym roku, mając na względzie umożliwienie otrzymania przez rolników należnych im płatności.
Na podstawie tej delegacji ustawowej, minister właściwy do spraw rozwoju wsi, tj. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w rozporządzeniu z dnia 11 maja 2023 r. w sprawie określenia dłuższego terminu składania wniosków o przyznanie pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oraz zgłaszania zmian do tych wniosków w 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 907); dalej: "rozporządzenia z dnia 11 maja 2023 r.", określił dłuższe terminy w stosunku do tych wskazanych w u.p.s.w.p.r. W § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia z dnia 11 maja 2023 r. minister ten określił, że w 2023 r.: wnioski o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4 u.p.s.w.p.r. składa się w terminie do dnia 30 czerwca, a z zastosowaniem kary, o której mowa w art. 60 ust. 1 zdanie drugie u.p.s.w.p.r. - do dnia 25 lipca (pkt 1), zaś zmiany wniosków o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4 u.p.s.w.p.r., z wyłączeniem przypadku określonego w art. 60 ust. 2 pkt 2 u.p.s.w.p.r., dokonuje się w terminie do dnia 17 lipca, a z zastosowaniem kary, o której mowa w art. 60 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.p.r. - do dnia 25 lipca (pkt 2).
Zatem maksymalne terminy na składanie wniosków i dokonywanie w nich zmian upływały odpowiednio: 30 czerwca i 17 lipca oraz 25 lipca 2023 r.
Skarżący nie dokonał zmiany wniosku w ww. terminach. Zmiana wniosku z 22 lutego 2024 r. nastąpiła po upływie i tak już wydłużonych terminach.
Zatem, skoro skarżący w przewidzianych w ww. przepisami terminach zadeklarował jedynie praktykę: uproszczone systemy uprawy (E_USU) - 2023,
to złożona 22 lutego 2024 r. zmiana do wniosku w zakresie dodania w ramach płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi praktyki "zróżnicowana struktura upraw" (E_ZSU), nie mogła zostać uwzględniona.
W dalszej kolejności, odnosząc się do kwestii oceny popełnienia przez skarżącego oczywistego błędu w pierwotnym wniosku - przez nieujęcie w nim płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi praktyki "zróżnicowana struktura upraw" (E_ZSU) - organy prawidłowo odniosły się do twierdzeń skarżącego co do możliwości zaistnienia w sprawie "oczywistego błędu" i niezastosowania przepisów § 35 i § 36 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2023 r. poz. 482); dalej: "rozporządzenie z dnia 10 marca 2023 r.".
Zgodnie z ww. przepisami rozporządzenia z dnia 10 marca 2023 r., rolnik informuje kierownika biura powiatowego Agencji o zmianach w zakresie informacji zawartych we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich lub przejściowego wsparcia krajowego, jakie zaszły od dnia złożenia tego wniosku, nie później niż do dnia wydania decyzji w sprawie o przyznanie tych płatności lub przejściowego wsparcia krajowego (§ 35); oczywiste błędy, które mogą być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich lub przejściowego wsparcia krajowego oraz w dokumentach dołączonych do tego wniosku, mogą zostać poprawione przez rolnika po złożeniu tego wniosku, jednak nie później niż do dnia wydania decyzji w sprawie o przyznanie tych płatności lub przejściowego wsparcia krajowego (§ 36).
Te przywołane przepisy - jak prawidłowo wyjaśniły to organy - nie znajdowały zastosowania w sprawie, bowiem do płatności dla danej praktyki w zakresie ekoschematów zastosowanie znajdowały przepisy § 19 - § 21 przywołanego już rozporządzenia z dnia 13 marca 2023 r. Zgodnie z tymi przepisami, wniosek o przyznanie płatności, poza elementami podania określonymi w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185); dalej: "k.p.a.", z wyłączeniem adresu, a także poza informacjami określonymi przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1 u.p.s.w.p.r. i w art. 58 u.p.s.w.p.r., zawiera również informacje, oświadczenia i zobowiązania, jakie są zawarte we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, o których mowa w art. 20 pkt 1 lit. a-d u.p.s.w.p.r. (§ 19); rolnik informuje kierownika biura powiatowego Agencji o zmianach w zakresie informacji zawartych we wniosku o przyznanie płatności, jakie zaszły od dania złożenia tego wniosku, nie później niż do dnia wydania decyzji w sprawie o przyznanie płatności w ramach ekoschematów (§ 20); oczywiste błędy, które mogą być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych we wniosku o przyznanie płatności, mogą zostać poprawione przez rolnika po złożeniu tego wniosku, jednak nie później niż do dnia wydania decyzji w sprawie o przyznanie płatności w ramach ekoschematów (§ 21).
Zatem, z ww. regulacji wprost wynika, że oczywiste błędy, to takie, które mogą być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych we wniosku o przyznanie płatności. Tylko więc takie błędy mogą zostać poprawione przez rolnika po złożeniu tego wniosku, jednak nie później niż do dnia wydania decyzji w sprawie o przyznanie płatności w ramach ekoschematów.
Wbrew zatem argumentacji skarżącego, że wypełniając wniosek, przypuszczał iż spełnia warunki do przyznania ww. płatności, co miało wynikać z informacji systemowej (tj. zgodnie z przedłożonym zrzutem z ekranu), nie jest uprawniona. Po pierwsze bowiem, zrzut z ekranu nie zawiera jakiejkolwiek daty jego wygenerowania, mógł więc zostać pobrany już po dacie modyfikacji wniosku dokonanej przez skarżącego 22 lutego 2024 r.; po drugie, wygenerowany komunikat nie świadczy o samej deklaracji w zakresie danej praktyki we wniosku, gdyż system informuje - na bazie zgłoszonych powierzchni upraw - o spełnieniu wymagań w danym zakresie, podpowiadając możliwość ich deklaracji we wniosku przez wnioskodawcę. Natomiast, zadeklarowanie przez rolnika we wniosku działki rolnej, wymaga od niego wykazania rodzaju prowadzonej uprawy w ramach każdej działki z uwagi na powierzchnię swojego gospodarstwa i posiadanych gruntów ornych, przekraczających powierzchnię 30 ha. Samo wyliczenie więc w aplikacji eWniosekPlus struktur upraw, również w zakresie spełnienia wymagań w zakresie praktyki: zróżnicowana struktura upraw, nie świadczy o oczywistym błędzie, bowiem to na rolniku ciąży obowiązek wypełnienia wniosku przy dołożeniu należytej staranności, ponieważ to rolnik dysponuje wiedzą o powierzchni gruntów użytkowanych rolniczo oraz decyduje o treści wniosku w zakresie pozostałych płatności, który podpisuje i składa w Agencji. Tym samym, odpowiedzialność za treść wniosku ponosi wyłącznie rolnik wnioskujący o przyznanie płatności.
Nadto, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z językowego punktu widzenia błąd oczywisty, to błąd niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny (wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2010 r. sygn. akt II GSK 530/09); błędnego zadeklarowania upraw we wniosku nie sposób uznać za błąd oczywisty, gdyż rozbieżności między uprawami zadeklarowanymi we wnioskach o przyznanie płatności, a rzeczywistymi uprawami prowadzonymi na gruncie nie mogą być uznane za oczywiste błędy, gdyż dotyczą istotnych elementów stanu faktycznego, od których zależy stwierdzenie czy spełnione są warunki do przyznania płatności (wyrok NSA z dnia 25 października 2012 r. sygn. akt II GSK 1483/11); błąd wniosku jest oczywisty, jeżeli bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami, wynika on z weryfikacji samego wniosku przez organ. Jeżeli z porównania kolejnych części wniosku, wynika występująca między nimi sprzeczność, która powoduje, że wniosek jest niespójny, to błąd jest oczywisty i może być poprawiony w każdym czasie. Sytuacja, w której błąd we wniosku niejako musi być wykryty z racji swej oczywistości, nie może powodować dyskwalifikacji wniosku i wywoływać dla rolnika konsekwencji związanych z próbą uzyskania nienależnych, zawyżonych dopłat (wyrok NSA z dnia 15 października 2013 r. sygn. akt II GSK 942/12); pominięcie we wniosku o przyznanie płatności w odniesieniu do niektórych działek (działki) rolnych danych dotyczących sposobu ich wykorzystania, a więc w istocie nieobjęcie ich żądaniem wniosku nie może być potraktowane jako "oczywista omyłka" a tym bardziej jako "niewielki błąd" (wyrok NSA z dnia 28 marca 2017 r. sygn. akt II GSK 1670/15).
Nadto, załączone do odwołania skarżącego pismo podsekretarza stanu
w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 czerwca 2023 r. skierowane do Prezesa Krajowej Rady Izb Rolniczych, dotyczące wprowadzania możliwości poprawienia błędów we wnioskach składanych do Agencji, nie dowodzi, że rolnik może w każdym czasie dokonywać zmian we wnioskach o płatności. Z treści ostatniego akapitu tego pisma jasno wynika, że gdy chodzi o korygowanie "oczywistych błędów" we wnioskach o płatności, to dotyczy to takich błędów, które "mogą być bezpośrednio zweryfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych we wniosku o przyznanie płatności oraz w dokumentach dołączonych do wniosku". Skarżący jednak takiego "oczywistego błędu" nie popełnił w sprawie.
Wbrew zatem zarzutowi naruszenia § 21 rozporządzenia z dnia 13 marca 2023 r., takiego przepisu organy nie naruszyły, gdyż skarżący nie popełnił "oczywistego błędu" w sprawie, a nadto w sprawie nie mogło dojść do naruszenia przepisów art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.s.w.p.r. Przepisy te stanowią, że w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności (pkt 1); jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (pkt 2). Te normy prawne zostały w sprawie w pełni przez organy obu instancji zrealizowane, gdyż stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony, a następnie oceniony. Organy te także prawidłowo zinterpretowały przepisy znajdujące zastosowanie w sprawie i dokonały poprawnej subsumcji.
Natomiast, w sprawie nie mogło dojść do zarzucanego naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., bowiem postępowanie przed organami Agencji uregulowane jest w art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2023 r. poz. 1199), stosownie do którego to przepisu, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 574); dalej: "k.p.a.", z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Zasadniczo zatem, w postępowaniu organy Agencji nie stosują tych przepisów k.p.a., które nakładają na nie obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. W postępowaniach tych inicjatywa dowodowa pozostawiona jest co do zasady stronie. Zastosowanie jednak w pełni znajduje przepis art. 80 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Nadto, przepis art. 10a ust. 1a ww. ustawy stanowi, że w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Zatem, także w przepisach art. 10a ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy zawarte są te same regulacje prawne, które zamieszczono w przywołanym art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s.w.p.r., co do którego nie podzielono zasadności zarzutu ich naruszenia.
Nadto, podniesiona dopiero na etapie skargi do sądu, okoliczność, iż "jeżeli w materiale dowodowym znajdują się dokumenty wskazujące na zamiar skorzystania z danego rodzaju programu, a jakaś informacja w związku z nieczytelnym lub niesprawnie działającym systemie informatycznym za pomocą, którego składane są obecnie wnioski, to należy przyjąć zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, iż skoro cały materiał dowodowy potwierdza zasadność złożonej później korekty wniosku, to oznacza, że zamiarem rolnika było złożenie wniosku zgodnie z załączonym materiałem dowodowym", nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż w toku całego postępowania przed organami Agencji skarżący nie podnosił, na żadnym etapie tego postępowania, aby system informatyczny za pomocą którego składał wniosek był niesprawny.
Wobec tego, że w sprawie nie doszło do naruszenia zarzucanych w skardze przepisów, ani innych przepisów prawa, sąd - na podstawie art. 151 w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI