I SA/Sz 294/22

I SA/Sz 294/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-07-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-05-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Anna Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Wojciechowska
Marzena Kowalewska
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Inne
Sygn. powiązane
III FSK 1305/22 - Wyrok NSA z 2023-04-18
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 14b, art. 14c, art. 14n, art. 165a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2021 poz 850
art. 149
Ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu [...] lipca 2022 r. sprawy ze skargi R. W. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "organ interpretacyjny", "DKIS") postanowieniem z dnia 7 marca 2022 r. znak 0111-KDIB1-2.4010.595.2021.2.BD, na podstawie art. 13 § 2a, art. 221, art. 233 § 1 pkt 1 i art. 239 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.), dalej jako "O.p.", po rozpatrzeniu zażalenia R. W. (dalej: "Wnioskodawca", "Skarżący"), utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia z 7 stycznia 2022 r. znak 0111-KDIB1-2.4010.595.2021.l.DP o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej przepisów ustawy
o komornikach sądowych.
Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym
i prawnym.
We wniosku z 4 listopada 2021 r. o wydanie interpretacji indywidualnej Wnioskodawca przedstawił następujący stan faktyczny.
W dniu 1 stycznia 2019 r. weszły w życie dwie ustawy regulujące działalność komorników. Jest to ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz.U.
z 2021 r. poz. 850 t.j. z dnia 2021.05.05) - dalej u.o.k.s., oraz ustawa z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (Dz.U. z 2021 r. poz. 210 t.j. z dnia 2021.02.01) - dalej u.k.k.
Zgodnie z art. 149 u.o.k.s.:
1. Opłata egzekucyjna stanowi niepodatkową należność budżetową
o charakterze publicznoprawnym pobieraną za czynności, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 2, na zasadach określonych w u.k.k.
2. Uzyskane opłaty egzekucyjne, po potrąceniu wynagrodzenia prowizyjnego komornika, stanowią dochód budżetu państwa i podlegają przekazaniu na rachunek,
o którym mowa w art. 196 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2021 r poz. 305 t.j. z dnia 2021.02.18), urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę kancelarii, w terminie do 5 dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym zostały uzyskane.
3. Przez uzyskane opłaty egzekucyjne rozumie się opłaty faktycznie pobrane lub ściągnięte na podstawie przepisów u.k.k.
4. Organem pierwszej instancji właściwym do wydawania decyzji
w przedmiocie opłat egzekucyjnych podlegających przekazaniu zgodnie z ust. 2, jest naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na siedzibę kancelarii.
5. Komornik jest obowiązany złożyć do urzędu skarbowego, o którym mowa
w ust. 2, miesięczną informację o uzyskanych opłatach egzekucyjnych oraz opłatach egzekucyjnych podlegających przekazaniu zgodnie z ust. 2, w terminie do 10 dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym zostały uzyskane. Informacja ta stanowi dowód księgowy.
6. W przypadku uprawomocnienia się orzeczenia sądu skutkującego koniecznością zwrotu całości lub części uzyskanej opłaty egzekucyjnej, proporcjonalna część przekazanej opłaty egzekucyjnej stanowi nadpłatę w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.
7. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór informacji o uzyskanych opłatach egzekucyjnych oraz opłatach egzekucyjnych podlegających przekazaniu zgodnie z ust. 2, mając na uwadze zapewnienie kompletności tej informacji oraz możliwość weryfikacji prawidłowości przekazywana opłat egzekucyjnych podlegających przekazaniu zgodnie z ust. 2.
Ponadto, art. 150 ww. ustawy stanowi:
1. Komornikowi za pełnioną służbę przysługuje wynagrodzenie prowizyjne, proporcjonalne do wysokości uzyskanych opłat egzekucyjnych.
2. Komornikowi przysługuje wynagrodzenie prowizyjne w wysokości:
1) 99% uzyskanych opłat egzekucyjnych - od opłat egzekucyjnych, których łączna wysokość w danym roku kalendarzowym nie przekroczyła 500 000 złotych;
2) 95% uzyskanych opłat egzekucyjnych - od nadwyżki opłat egzekucyjnych przekraczającej 500 000 złotych w danym roku kalendarzowym - do wysokości 1000 000 złotych;
3) 80% uzyskanych opłat egzekucyjnych - od nadwyżki opłat egzekucyjnych przekraczającej 1000 000 złotych w danym roku kalendarzowym - do wysokości 1 500 000 złotych;
4) 70% uzyskanych opłat egzekucyjnych - od nadwyżki opłat egzekucyjnych przekraczającej 1500 000 złotych w danym roku kalendarzowym - do wysokości 2 000 000 złotych;
5) 60% uzyskanych opłat egzekucyjnych - od nadwyżki opłat egzekucyjnych przekraczającej 2 000 000 złotych w danym roku kalendarzowym.
3. Wynagrodzenie prowizyjne komornik potrąca bezpośrednio z uzyskanych opłat egzekucyjnych.
4. Komornik przekazuje należne mu wynagrodzenie prowizyjne na odrębny rachunek bankowy służący pokryciu kosztów działalności egzekucyjnej, najpóźniej
w terminie, o którym mowa w art. 149 ust. 2.
Równocześnie art. 283 u.o.k.s. stanowi, że:
1. Przepisów art. 149-151 nie stosuje się do opłat egzekucyjnych prawomocnie ustalonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
2. Opłaty, o których mowa w ust. 1, przypadają komornikowi, zastępcy komornika, komornikowi odwołanemu, komornikowi, którego powołanie na stanowisko komornika wygasło z mocy prawa, albo spadkobiercom zmarłego komornika zgodnie
z dotychczasowymi przepisami.
Jednocześnie art. 52 u.k.k. stanowi, że:
1. Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
2. Do postępowań, o których mowa w ust. 1, przepisy art. 29 i art. 30 stosuje się od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
3. Jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy powstały okoliczności uprawniające do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 49 ust. 2b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1309) - dalej u.k.s.e., do tego wniosku i jego rozpoznania stosuje się przepisy dotychczasowe.
W związku z powyższymi przepisami, po dniu 1 stycznia 2019 r. po stronie komornika zaistniał obowiązek pobierania lub ściągania od dłużników niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym czyli uzyskanych opłat egzekucyjnych. Jednocześnie komornikowi przysługuje prawo do potrącenia
z uzyskanych opłat egzekucyjnych prowizji, która stanowić będzie jego przychód.
W związku z powyższym opisem zadano pytanie:
Czy opłaty należne w postępowaniach egzekucyjnych wszczętych
i niezakończonych przed 1 stycznia 2019 r., ustalone na podstawie u.k.s.e. stanowią dochód budżetu państwa w myśl art. 149 u.o.k.s?
Zdaniem Wnioskodawcy, w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2019 r. pobrane po tym dniu opłaty egzekucyjne nie stanowią niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, od których komornikowi należy się wynagrodzenie prowizyjne, lecz w całości stanowią przychód komornika.
W dniu 7 stycznia 2022 r. DKIS wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ww. wniosku.
Organ interpretacyjny, powołał treść art. 165a § 1 O.p. oraz art. 14b § 1, § 2a pkt 1, art. 3 pkt 1 i 2, art. 14b § 3, art. 14c § 1 i 2 art. 14n O.p. Następnie, mając na uwadze przedstawione wcześniej uwagi ogólne dotyczące istoty interpretacji indywidualnych
i odnosząc je do sformułowanego we wniosku pytania, które wyznacza zakres wniosku wskazał, że przedmiotem interpretacji nie może być samo rozstrzygnięcie co do charakteru opłaty egzekucyjnej, taka bowiem interpretacja pozbawiona byłaby jej konstytutywnej cechy jaką jest jej funkcja ochronna.
Wskazano, że przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego może być ocena prawna danego stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego dotyczącego wnioskodawcy (zainteresowanego) na gruncie przepisów prawa podatkowego. Aby na gruncie konkretnego wniosku ocenić kwestię posiadania przez podmiot statusu "zainteresowanego", konieczne jest uwzględnienie materii wniosku (przedmiotu zagadnienia przedstawionego we wniosku, problemu poruszonego we wniosku) i charakteru związku podniesionego zagadnienia z osobą wnioskodawcy (znaczenia materii wniosku dla sfery odpowiedzialności podatkowej wnioskodawcy).
W ocenie DKIS, przedmiotem interpretacji indywidualnej nie mogą być zarówno przepisy prawa proceduralnego jak i przepisy prawa materialnego nie odnoszące się wprost do zobowiązania lub skierowane do organów podatkowych (wtórne do zobowiązania, "techniczne"). Sama definicja przepisów prawa podatkowego zawarta
w art. 3 pkt 2 O.p. nie jest wystarczająca, aby zakres przedmiotowy wyznaczyć. Oceniając, czy dany przepis prawa podatkowego może podlegać interpretacji indywidualnej należy mieć bowiem na względzie elementy wynikające z charakteru instytucji interpretacji indywidualnych - w tym właśnie nadające interpretacji funkcję ochronną. Zatem możliwość zastosowania się do interpretacji indywidualnej, a
w konsekwencji możliwość objęcia zainteresowanego ochroną prawną jest warunkiem koniecznym do wydania interpretacji indywidualnej. Znaczenie prawne indywidualnych interpretacji prawa podatkowego sprowadza się przede wszystkim do możliwości zrealizowania i wykorzystania związanej z nimi ochrony prawnej.
Według organu interpretacyjnego, wnioskujący o wydanie interpretacji indywidualnej, który zwraca się z pytaniem dotyczącym przepisów innych niż odnoszące się wprost do sfery zobowiązań podatkowych lub z pytaniem dotyczącym przepisów
o charakterze proceduralnym, nie jest zainteresowanym w rozumieniu art. 14b § 1 O.p.
Pytanie zawarte we wniosku, tj. czy opłaty należne w postępowaniach egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed 1 stycznia 2019 r. ustalone na podstawie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji stanowią dochód budżetu państwa w myśl art. 149 u.k.s., nie odnosi się do sfery zobowiązań podatkowych Wnioskodawcy. Pytanie to sprowadza się w istocie do kwestii rozstrzygnięcia, czy określone opłaty egzekucyjne stanowią dochód budżetu państwa w myśl ustawy
o komornikach sądowych. Przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej jest zatem kwestia, która nie dotyczy skutków materialnoprawnych w sferze zobowiązań podatkowych Wnioskodawcy. Innymi słowy, zakres żądania Wnioskodawcy nie dotyczy kwestii odnoszących się bezpośrednio do sfery jego odpowiedzialności podatkowej (obowiązku podatkowego, zobowiązania podatkowego).
W ocenie DKIS, postawione przez Wnioskodawcę pytanie nie ma związku
z powstaniem lub wysokością jego zobowiązań podatkowych i ewentualnie wydana
w zakresie tak postawionego pytania interpretacja indywidualna nie spełniałaby podstawowej funkcji ochronnej. Zarówno bowiem zastosowanie się do takiej interpretacji, jak i ewentualna jej zmiana, pozostałaby bez żadnego wpływu na zobowiązania podatkowe Wnioskodawcy.
Skoro przedmiot wniosku wykracza poza zakres przedmiotowy instytucji interpretacji indywidualnej, określony w art. 14b § 1 O.p., bowiem opisany we wniosku stan faktyczny nie implikuje skutków podatkowych dla Wnioskodawcy, a w konsekwencji interpretacja wydana w zakresie problemu, którego dotyczy wniosek nie rozstrzygałaby o skutkach podatkowych opisanego stanu faktycznego, na podstawie art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p.
Pismem z 10 stycznia 2022 r. Wnioskodawca złożył zażalenie na ww. postanowienie, kwestionując stanowisko organu, że Wnioskodawcy nie przysługuje status podmiotu zainteresowanego oraz że przepisy ustawy o komornikach sądowych, traktujące o obowiązkach podatkowych komorników sądowych w zakresie opłat egzekucyjnych(zwłaszcza art. 149 oraz art. 150 u.k.s.), nie są przepisami podatkowymi, w rozumieniu art. 14b § 1 O.p.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ interpretacyjny zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 marca 2022 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia
7 stycznia 2022 r., nie znajdując podstaw do jego uchylenia.
DKIS stwierdził w uzasadnieniu, odwołując się do przepisów regulujących istotę interpretacji indywidualnych, że podziela stanowisko, iż przedmiotem interpretacji nie może być samo rozstrzygnięcie co do charakteru opłaty egzekucyjnej, taka bowiem interpretacja pozbawiona byłaby jej konstytutywnej cechy jaką jest jej funkcja ochronna.
Dalej w uzasadnieniu, organ interpretacyjny wskazując na wykładnię systemową art. 14b § 1 O.p., zakres przedmiotowo-podmiotowy instytucji interpretacji, jej funkcję ochronną i gwarancyjną oraz znaczenie prawne, wskazał, że przewidziany przez ustawodawcę zakres i sposób realizacji ochrony prawnej związanej z zastosowaniem się do interpretacji indywidualnej odnosi się wyłącznie do interpretacji przepisów materialnego prawa podatkowego mających związek z kształtowaniem obowiązku czy zobowiązania podatkowego.
Zdaniem organu interpretacyjnego, sama definicja przepisów prawa podatkowego zawarta w art. 3 pkt 2 O.p. nie jest wystarczająca, aby zakres przedmiotowy wyznaczyć. Oceniając, czy dany przepis prawa podatkowego może podlegać interpretacji indywidualnej należy mieć bowiem na względzie elementy wynikające z charakteru instytucji interpretacji indywidualnych - w tym właśnie nadające interpretacji funkcję ochronną.
W uzasadnieniu postanowienia, zostało podzielone wcześniejsze stanowisko DKIS, że pytanie zawarte we wniosku, nie odnosiło się do sfery zobowiązań podatkowych Wnioskodawcy. Podniesiona we wniosku kwestia, nie dotyczyła skutków materialnoprawnych w sferze zobowiązań podatkowych Strony.
Żądanie wydania interpretacji w zakresie wyznaczonym pytaniem sformułowanym w złożonym wniosku, wykraczało więc poza zakres przedmiotowy interpretacji indywidualnej wydanej w trybie art. 14b O.p., ponieważ interpretacja wydana w zakresie problemu, którego dotyczyło zapytanie nie rozstrzygałaby o skutkach podatkowych opisanego stanu faktycznego dla Strony.
W ocenie organu interpretacyjnego, zarzuty zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. Okoliczności podniesione w zażaleniu nie mogą stanowić przesłanki do uchylenia zaskarżonego postanowienia, albowiem zaskarżone postanowienie wydane zostało zasadnie.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Skarżący zarzucił:
1) naruszenie art. 14b § 1 w zw. z art. 3 pkt 1 i 2 O.p. w zw. z art. 149 u.o.k.s. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepisy u.o.k.s. w części, w jakiej dotyczą opłat egzekucyjnych nie są przepisami podatkowymi w rozumieniu art. 14b § 1 O.p., a w konsekwencji niezastosowanie tych przepisów w sprawie;
2) naruszenie art. 14b § 1 w zw. z art. 14p oraz art. 3 pkt 1 i 2 O.p. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wnioskodawca nie jest osobą zainteresowaną
w rozumieniu przepisu art. 14b § 1 O.p., a tym samym nie ma interesu prawnego
w uzyskaniu indywidualnej interpretacji prawa podatkowego;
3) błędne zastosowanie uregulowań art. 165a § 1 O.p. poprzez odmowę wszczęcia postępowania i wydania interpretacji indywidualnej prawa podatkowego, mimo iż Wnioskodawca posiada przymiot strony w rozumieniu art. 133 § 1 O.p.
Z uwagi na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia DKIS oraz poprzedzającego je postanowienia wydanego przez ten organ w I instancji,
a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarżącego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz rozwinął powyższe zarzuty, powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych w sprawach dotyczących identycznego zagadnienia.
W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona, albowiem zaskarżone postanowienie, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, ostatecznie odpowiada prawu.
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 ustawy dnia z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a który zawęża zakres kognicji sądów administracyjnych odnośnie rozpoznawania skarg na interpretacje indywidualne, sądy administracyjne uprawnione są jedynie do kontroli sądowej tych interpretacji w aspekcie zarzutów i podstaw zaskarżenia.
Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji (postanowienia), stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.
Przedmiotem skargi jest postanowienie dotyczące odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, dotyczącej wykładni uregulowań ustawy o komornikach sądowych. Będący podstawą prawną zaskarżonego postanowienia art. 165a § 1 O.p. stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten na zasadzie odesłania w art. 14h O.p. ma odpowiednie zastosowanie w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnych. W przypadku interpretacji indywidualnych,
w pojęciu "jakichkolwiek innych przyczyn braku możliwości wszczęcia postępowania" mieszczą się wszelkie okoliczności uniemożliwiające wydanie prawidłowej interpretacji indywidualnej, której istotą jest ocena stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 1 O.p.). Taka sytuacja zachodzi także wówczas, gdy przepisy prawa przewidują inny tryb dla uzyskania przez zainteresowanego określonej informacji. Przyczyną tej niemożności może być także samo zagadnienie przedstawione we wniosku o jej wydanie. W każdym z tych przypadków wystąpi "inna przyczyna" w rozumieniu art. 165a § 1 O.p., dla której postępowanie nie może być wszczęte (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1049/10, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 kwietnia 2016 r., I SA/Po 2350/15, wyrok WSA w Warszawie z 15 listopada 2016 r., III SA/Wa 2422/15, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przystępując do oceny podniesionych w skardze zarzutów dotyczących zasadności odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidulanej interpretacji przepisów prawa podatkowego, przytoczyć należy uregulowania, które są istotne z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy.
W myśl art. 14b § 1 O.p. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Z przepisu tego wynika, że zakres przedmiotowy interpretacji indywidualnej dotyczy rozumienia przepisów prawa podatkowego stosowanych w indywidualnych sprawach. Termin "przepisy prawa podatkowego" należy odczytywać w znaczeniu nadanym przez art. 3 pkt 2 O.p.,
z zastrzeżeniem wynikającym z art. 14 § 2a O.p., który wyłącza możliwość występowania o interpretację określonych tam przepisów prawa podatkowego m.in. regulujących właściwość oraz uprawnienia i obowiązki organów podatkowych.
Ustawodawca w art. 3 pkt 2 O.p. przyjął, że przez "przepisy prawa podatkowego" należy rozumieć przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych.
Natomiast przez "ustawy podatkowe" należy rozumieć ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich (art. 3 pkt 1 O.p.).
Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 8 O.p. przez niepodatkowe należności budżetowe rozumie się niebędące podatkami i opłatami należności stanowiące dochód budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, wynikające ze stosunków publicznoprawnych.
Wniosek zainteresowanego o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, składany w jego indywidualnej sprawie, może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 O.p.). Stosownie zaś do art. 14b § 3 O.p., składający wniosek obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ wydający interpretację indywidualną dokonuje oceny stanowiska wnioskodawcy i przedstawia jej uzasadnienie prawne, a w przypadku oceny negatywnej - wskazuje stanowisko prawidłowe wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 1 i 2 O.p.).
Istotą interpretacji indywidualnej jest zatem rozstrzygnięcie, czy wnioskodawca prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe. Ocena stanowiska wnioskodawcy, a w konsekwencji - wydanie interpretacji indywidualnej, są możliwe wyłącznie wówczas, gdy kwestia stanowiąca przedmiot jego wątpliwości jest regulowana przepisami prawa podatkowego. Zainteresowanym
w przedmiocie interpretacji indywidualnej jest podmiot, który zwraca się o wydanie interpretacji indywidualnej w celu prawidłowej, tj. zgodnej z obowiązującymi przepisami, realizacji swoich praw i obowiązków w sferze prawa podatkowego, wyjaśnienia lub ułożenia swoich interesów w sferze prawa podatkowego. Tak więc, do uzyskania interpretacji indywidualnej legitymowany jest podmiot, dla którego określony stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe może rodzić konsekwencje w sferze stosunków prawnopodatkowych.
Wskazać również należy, że w dniu 1 stycznia 2019 r. weszły w życie dwie ustawy regulujące działalność komorników - ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 771), powoływana dalej jako "u.k.s." oraz ustawa z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 770), powoływana dalej jako "u.k.k." Zgodnie z art. 149 ust. 1 u.k.s. opłata egzekucyjna stanowi niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym pobieraną za czynności,
o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 2, na zasadach określonych w u.k.k.
Stosownie do art. 149 ust. 2 u.k.s. uzyskane opłaty egzekucyjne, po potrąceniu wynagrodzenia prowizyjnego komornika, stanowią dochód budżetu państwa i podlegają przekazaniu na rachunek, o którym mowa w art. 196 ust. 1 pkt 3 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 ze zm.), urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę kancelarii, w terminie do 5 dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym zostały uzyskane.
Jednocześnie zgodnie z art. 149 ust. 4 u.k.s. organem pierwszej instancji właściwym do wydawania decyzji w przedmiocie opłat egzekucyjnych podlegających przekazaniu zgodnie z ust. 2, jest naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na siedzibę kancelarii. Z ust. 5 wskazanego przepisu wynika, iż komornik jest obowiązany złożyć do urzędu skarbowego, o którym mowa w ust. 2, miesięczną informację o uzyskanych opłatach egzekucyjnych oraz opłatach egzekucyjnych podlegających przekazaniu zgodnie z ust. 2, w terminie do 10 dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym zostały uzyskane. Informacja ta stanowi dowód księgowy.
Nadto stosownie do art. 149 ust. 6 u.k.s. w przypadku uprawomocnienia się orzeczenia sądu skutkującego koniecznością zwrotu całości lub części uzyskanej opłaty egzekucyjnej, proporcjonalna część przekazanej opłaty egzekucyjnej stanowi nadpłatę
w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.
Z art. 150 ust. 1 u.k.s. wynika natomiast, że komornikowi za pełnioną służbę przysługuje wynagrodzenie prowizyjne, proporcjonalne do wysokości uzyskanych opłat egzekucyjnych. Zgodnie natomiast z ust. 3 wskazanego przepisu wynagrodzenie prowizyjne komornik potrąca bezpośrednio z uzyskanych opłat egzekucyjnych. Komornik zgodnie z ust. 4 przekazuje należne mu wynagrodzenie prowizyjne na odrębny rachunek bankowy służący pokryciu kosztów działalności egzekucyjnej, najpóźniej w terminie,
o którym mowa w art. 149 ust. 2.
Jednocześnie art. 283 ust. 1 u.k.s. stanowi, że przepisów art. 149-151 nie stosuje się do opłat egzekucyjnych prawomocnie ustalonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Zgodnie natomiast z ust. 2 wskazanego przepisu opłaty, o których mowa w ust. 1, przypadają komornikowi, zastępcy komornika, komornikowi odwołanemu, komornikowi, którego powołanie na stanowisko komornika wygasło z mocy prawa, albo spadkobiercom zmarłego komornika zgodnie z dotychczasowymi przepisami.
W związku z powyższymi przepisami, po dniu 1 stycznia 2019 r. po stronie komornika zaistniał obowiązek pobierania lub ściągania od dłużników niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, czyli uzyskanych opłat egzekucyjnych. Jednocześnie komornikowi przysługuje prawo do potrącenia z uzyskanych opłat egzekucyjnych prowizji, która stanowić będzie jego przychód.
Tak opisany problem legł u podstaw postawionego przez Skarżącego pytania:
Czy opłaty należne w postępowaniach egzekucyjnych wszczętych
i niezakończonych przed 1 stycznia 2019 r., ustalone na podstawie u.k.s.e. stanowią dochód budżetu państwa w myśl art. 149 u.o.k.s.
Odmawiając wszczęcia postępowania, organ interpretacyjny stwierdził, że wskazane przez Skarżącego przepisy nie są przepisami prawa podatkowego
w rozumieniu art. 14b § 1 w związku z art. 3 pkt 1 i 2 O.p. Stwierdził również, że Skarżący nie jest zainteresowanym w rozumieniu art. 14b § 1 O.p.
Oceniając wydane w tej sprawie postanowienie uznać należy, że błędnie DKIS przyjął, iż wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej nie dotyczy przepisów prawa podatkowego, niemniej jednak nie mogło to skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Zdaniem Sądu, DKIS zawęził, zredukował, rozumienie sformułowania "interpretacje przepisów prawa podatkowego", jedynie do interpretacji "ustaw podatkowych" w znaczeniu wynikającym z art. 3 pkt 2 O.p.
Umknęło organowi, że stosownie do art. 3 pkt 1 O.p. ilekroć jest mowa o ustawach podatkowych, należy przez to rozumieć ustawy dotyczące podatków ale również opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych z uwzględnieniem art. 3 pkt 8 O.p.
Właśnie z taką należnością budżetową o charakterze publicznoprawnym mamy odczynienia w niniejszej sprawie. Stosownie bowiem do art. 149 ust. 1 u.k.s. opłata egzekucyjna stanowi niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym pobieraną za wskazane w ustawie czynności.
Z tej przyczyny należało w tym zakresie uznać stanowisko organu za niewłaściwe.
Organ interpretacyjny we właściwy sposób zinterpretował natomiast pojęcie "zainteresowanego" w rozumieniu art. 14b § 1 O.p.
Odnosząc się do tej kwestii należy wskazać, że jakkolwiek w art. art. 14b § 1 O.p. użyto określenia "zainteresowany" to w ustawie brak definicji tego pojęcia. Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i doktrynie przyjmuje się, że osoba zainteresowana, to każda osoba, która chce uzyskać interpretację przepisów prawa podatkowego. Osobą legitymowaną do wystąpienia o wydanie interpretacji indywidualnej może być wyłącznie osoba, u której wystąpił lub może wystąpić określony stan faktyczny, który może powodować określone konsekwencje w zakresie prawa podatkowego (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29.10.2014 r. sygn. akt I SA/Gl 326/14, orzeczenia.nsa.gov.pl; S. Babiarz i in. Ordynacja podatkowa. Komentarz. wyd. IX. Komentarz do art. 14b O.p.). Ponadto z wykładni systemowej art. 14b §1 O.p. wynika, że status zainteresowanego posiada każdy podmiot, który zwraca się o wydanie interpretacji w celu prawidłowej realizacji swoich praw i obowiązków w sferze materialnego prawa podatkowego. Z wnioskiem o wydanie interpretacji może wystąpić podmiot, który chce się dowiedzieć, czy zaistnienie określonej sytuacji faktycznej powoduje po jego stronie powstanie obowiązku podatkowego lub zobowiązania podatkowego.
Tylko w takim przypadku może być bowiem zrealizowana konstytutywna funkcja tego rodzaju rozstrzygnięcia jaką jest funkcja ochronna.
W orzecznictwie zwraca się bowiem uwagę na dwojakiego rodzaju funkcje interpretacji indywidualnych: informacyjną wynikająca z art. 14b § 1-3 i art. 14c § 1 i 2 O.p. oraz ochronną i gwarancyjną, którą ustanawiają przepisy o tzw. "nieszkodzeniu" podmiotowi, który zastosował się do wydanej interpretacji - art. 14k § 1 i § 3, art. 14m
i art. 14na O.p. Wydanie interpretacji indywidualnej powinno oznaczać, że zainteresowany pozna zapatrywania organu podatkowego w zakresie rozumienia określonych przepisów prawa podatkowego na tle sytuacji faktycznej opisanej we wniosku oraz, że będzie miał realną możliwość powołania się na to stanowisko w razie ewentualnych sporów z organami podatkowymi (zob. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2019 r., sygn. akt II FSK 2607/17).
Jak wynika z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, jak już wyżej wskazano, wątpliwości Skarżącego dotyczą tego, czy opłaty należne w postępowaniach egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed 1 stycznia 2019 r., ustalone na podstawie u.k.s.e. stanowią dochód budżetu państwa w myśl art. 149 u.o.k.s.
Treść tak sformułowanego przez Skarżącego we wniosku pytania, które wyznacza zakres wniosku, w żaden sposób nie odnosi się do potencjalnych uprawnień lub obowiązków składającego wniosek.
W ocenie Sądu, odpowiedź na tak przedstawione we wniosku pytanie wykracza zatem poza zakres przedmiotowy interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanej w trybie art. 14b § 1 O.p. Pytanie Skarżącego nie dotyczy bezpośrednio zagadnień związanych z powstaniem jego obowiązku podatkowego, jak i nie ma wpływu na wysokość jego zobowiązania podatkowego, nie dotyczy wprost obowiązków komornika, wynikających z przepisów prawa (w tym jego roli płatnika). Sąd podziela stanowisko DKIS, że zadane przez Skarżącego pytanie, dotyczące ogólnie charakteru opłat egzekucyjnych, nie mieści się w ramach rzeczowej właściwości organu dotyczącej interpretacji przepisów prawa podatkowego, jakkolwiek dotyczy kwestii interpretacji przepisów prawa podatkowego (szeroko rozumianego), ale nie ma bezpośredniego
i istotnego wpływu na prawa i obowiązki Skarżącego, dlatego DKIS prawidłowo, na podstawie art. 165a O.p., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku skarżącego o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego. Gdyby została wydana interpretacja w przedmiotowej sprawie to byłaby ona pozbawiona funkcji ochronnej, gwarancyjnej, o której mowa w art. 14k-14n O.p., gdyż nie odnosiłaby się do powstania jakiegokolwiek zobowiązania podatkowego u Skarżącego. Ponownie podkreślić należy, że istotą wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego jest potwierdzenie istnienia lub nieistnienia uprawnień i obowiązków ze sfery prawa podatkowego występującego po stronie podatnika (płatnika) skutkujących np. powstaniem zobowiązania podatkowego. Ponadto, interpretacja indywidualna powinna być osadzona w ściśle określonym stanie faktycznym lub równie kategorycznie przedstawionym zdarzeniu przyszłym. W postępowaniu interpretacyjnym organ nie może dokonywać żadnych własnych ustaleń. W sprawach dotyczących indywidualnych interpretacji stan faktyczny powinien wynikać z wniosku podmiotu, który o jej wydanie się ubiega, a organ nie jest uprawniony do jego modyfikacji, rekonstrukcji, czy też jakichkolwiek domniemań tak w zakresie stanu faktycznego, jak i zdarzenia przyszłego. Jest to postępowanie autonomiczne, do którego stosuje się jedynie niektóre przepisy Ordynacji podatkowej i to odpowiednio.
W rezultacie rozstrzygnięcie organu interpretacyjnego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie o wydanie interpretacji indywidualnej, co do charakteru opłaty egzekucyjnej, nie naruszało wskazanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.