I SA/SZ 294/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2007-01-18
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od nieruchomościnadpłatasamoistny posiadaczewidencja gruntówksięga wieczystaakt notarialnyobowiązek podatkowyprawo rzeczoweprawo podatkowe

WSA w Szczecinie oddalił skargę spółki domagającej się stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości, uznając ją za samoistnego posiadacza gruntu i budynku, mimo braku wpisu do księgi wieczystej.

Spółka z o.o. "P" domagała się stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości za rok [...], twierdząc, że nie nabyła prawa wieczystego użytkowania gruntu ani własności budynku, ponieważ nie została wpisana do księgi wieczystej. Organy podatkowe uznały jednak, że spółka była samoistnym posiadaczem nieruchomości i jako taka była zobowiązana do zapłaty podatku. WSA w Szczecinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.

Spółka z o.o. "P" złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok [...], powołując się na prawomocne postanowienie sądu oddalające jej wniosek o wpis prawa wieczystego użytkowania gruntu i własności budynku do księgi wieczystej. Spółka nabyła te prawa na podstawie aktu notarialnego, jednak brak wpisu do księgi wieczystej uniemożliwił skuteczne nabycie. Organy podatkowe, opierając się na danych z ewidencji gruntów i budynków oraz na fakcie korzystania przez spółkę z nieruchomości jak właściciel, uznały ją za samoistnego posiadacza gruntu i budynku. W związku z tym, obowiązek podatkowy wynikał z art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a zapłacony podatek był należny, co wykluczało możliwość stwierdzenia nadpłaty. WSA w Szczecinie oddalił skargę spółki, uznając, że mimo braku tytułu prawnego do nieruchomości, spółka była jej samoistnym posiadaczem i jako taka była podatnikiem podatku od nieruchomości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie może domagać się stwierdzenia nadpłaty, ponieważ mimo braku wpisu do księgi wieczystej, była samoistnym posiadaczem nieruchomości i jako taka była podatnikiem podatku od nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak wpisu do księgi wieczystej uniemożliwił spółce nabycie prawa wieczystego użytkowania gruntu i własności budynku. Jednakże, spółka faktycznie władała nieruchomością jak właściciel, bez tytułu prawnego, co czyniło ją samoistnym posiadaczem w rozumieniu Kodeksu cywilnego i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W związku z tym, zapłacony podatek był należny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 1-3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Podatnikami są właściciele, posiadacze samoistni, użytkownicy wieczyści. Obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu samoistnym, jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w jego posiadaniu samoistnym.

u.p.o.l. art. 3 § ust. 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym.

Pomocnicze

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Samoistnym posiadaczem rzeczy jest ten, kto rzeczą faktycznie włada jak właściciel.

o.p. art. 72 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Nadpłata powstaje, gdy podatnik wpłacił podatek nienależnie lub w wysokości większej niż należna.

o.p. art. 77 § § 1 pkt 4

Ordynacja podatkowa

Zwrot nadpłaty następuje, gdy podatnik złożył deklarację korygującą.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala skargę.

p.g.k. art. 21 § ust. 1

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Podstawę wymiaru podatku od nieruchomości stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka była samoistnym posiadaczem nieruchomości, faktycznie władając nią jak właściciel, mimo braku tytułu prawnego. Obowiązek podatkowy wynikał z art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Odrzucone argumenty

Spółka nie nabyła prawa wieczystego użytkowania gruntu ani własności budynku z powodu braku wpisu do księgi wieczystej. Zmiana w ewidencji gruntów, dokonana na podstawie aktu notarialnego przed wpisem do księgi wieczystej, nie mogła być podstawą określenia zobowiązania podatkowego. Spółka nie była posiadaczem samoistnym, lecz zależnym, jako wieczysty użytkownik.

Godne uwagi sformułowania

faktycznie bez tytułu prawnego władała gruntem i budynkiem jak właściciel mimo trafności tego wywodu [że wieczysty użytkownik nie może być uznany za posiadacza samoistnego], w okolicznościach faktycznych i prawnych rozpatrywanej sprawy nie ma on znaczenia

Skład orzekający

Zofia Przegalińska

przewodniczący

Kazimiera Sobocińska

sprawozdawca

Alicja Polańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia samoistnego posiadacza nieruchomości w kontekście obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, zwłaszcza w sytuacjach braku wpisu do księgi wieczystej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wpisu do księgi wieczystej i jednoczesnego faktycznego władania nieruchomością jak właściciel.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest nie tylko formalne nabycie prawa, ale także faktyczne władanie nieruchomością dla celów podatkowych. Jest to ciekawy przykład zastosowania instytucji samoistnego posiadania w prawie podatkowym.

Nawet bez wpisu do księgi wieczystej możesz być podatnikiem! WSA o samoistnym posiadaniu nieruchomości.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 294/06 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2007-01-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska
Kazimiera Sobocińska /sprawozdawca/
Zofia Przegalińska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
II FSK 567/07 - Wyrok NSA z 2008-06-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
art. 3 ust. 1 pkt 1-3, art. 3 ust. 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Dnia 18 stycznia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędziowie Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant Elwira Jedut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi "P" Spółka z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy określenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za [...]. o d d a l a skargę
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...], wydaną w trybie odwoławczym, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy P. z [...] odmawiającą Spółce z o.o. "P" w Szczecinie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za [...].
Spółka "X" zadeklarowała oraz zapłaciła podatek od nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] za [...] jako wieczysty użytkownik gruntu o powierzchni [...] ha i właściciel położonego na tym gruncie budynku socjalno-biurowego - nabytych na podstawie aktu notarialnego nr [...] z dnia [...].
Wnioskiem z [...] Spółka "P" (zmiana nazwy) wystąpiła o zwrot nienależnie zapłaconego podatku od ww. nieruchomości za [...] powołując się na okoliczność, że nie jest i nigdy nie była wieczystym użytkownikiem gruntu ani właścicielem budynku, gdyż Sąd Rejonowy w S. prawomocnym postanowieniem z dnia [...] oddalił jej wniosek o wpis prawa wieczystego użytkowania gruntu i własności budynku.
Organ I instancji powołał się na zmianę geodezyjną Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z [...] sporządzoną do aktu notarialnego nr [...] z [...], z której wynika że wieczystym użytkownikiem gruntu oraz właścicielem budynku przy ul. [...] w P. jest Spółka "X". Wykreślenie Spółki z ewidencji gruntów nastąpiło dopiero w [...] r.
Niezależnie od tego ustalono na podstawie oświadczenia zawartego piśmie
z [...], że Spółka do [...] faktycznie korzystała
z przedmiotowej nieruchomości jak właściciel do prowadzenia własnej działalności gospodarczej.
W tej sytuacji, zdaniem organu I instancji, nawet gdy Spółka nie nabyła prawa wieczystego użytkowania gruntu ani własności budynku, obowiązana była do zapłaty podatku od nieruchomości jako samoistny posiadacz tej nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (DzU z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.). Tym samym uznano, że nie ma podstaw do stwierdzenia nadpłaty.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji Spółka domagała się jej uchylenia
i uwzględnienia wniosku. Skarżąca przedstawiła okoliczności faktyczne i prawne,
w świetle których oczywiste jest, że wobec braku konstytutywnego wpisu do księgi wieczystej nigdy nie uzyskała prawa wieczystego użytkowania gruntu ani własności budynku. Tym samym zapis w ewidencji gruntów, mający charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny, a nie konstytutywny, nie może być podstawą określenia zobowiązania podatkowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na art. 21 ust.1 ustawy
z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (DzU z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.), zgodnie z którym podstawę wymiaru podatku od nieruchomości stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Według tych danych Spółka w [...] była wpisana jako wieczysty użytkownik gruntu i właściciel budynku. Wykreślenie tego zapisu nastąpiło dopiero w [...].
Niezależnie od tego obowiązek podatkowy Spółki w podatku od nieruchomości wynika z tego, że była ona faktycznym użytkownikiem gruntu i budynku, co przemawia za uznaniem jej za posiadacza samoistnego w rozumieniu art. 336 Kc
i art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Tym samym
za nieuzasadnione uznano żądanie stwierdzenia nadpłaty podatku w rozumieniu art. 72 i n. Ordynacji podatkowej.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucając, że wydana została
z naruszeniem art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 72 § 1 pkt 1 i art. 77 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, a ponadto z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego z art. 120-122 tej ustawy. W uzasadnieniu skargi Spółka powtórzyła argumentację odwołania, a ponadto zakwestionowała wiążący charakter danych wpisanych do ewidencji gruntów i budynków, jak również nie zgodziła się z uznaniem jej za posiadacza samoistnego, albowiem wieczysty użytkownik gruntu nie może być uznany za właściciela, jest natomiast posiadaczem zależnym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem.
Art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowi, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3,
2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych,
3) użytkownikami wieczystymi gruntów,
4) .... (nie ma zastosowania w sprawie).
W ust. 3 zastrzeżono, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży
na posiadaczu samoistnym.
W sprawie niesporne jest oraz wynika z przedstawionych postanowień Sądu Wieczystoksięgowego, że skarżąca Spółka nie uzyskała wpisu do księgi wieczystej nabytego w dniu [...] prawa wieczystego użytkowania gruntu
i własności budynku, co było konieczne do skutecznego nabycia tych praw.
Dokonana na podstawie samego aktu notarialnego z [...] zmiana w ewidencji gruntów nie odzwierciedlała rzeczywistego stanu prawnego
w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości, wprowadzona została przedwcześnie, przed uzyskaniem wpisu do księgi wieczystej, zatem nie mogła być brana pod uwagę w ocenie sytuacji prawnopodatkowej Spółki.
W świetle postanowień Sądu Wieczystoksięgowego oczywiste jest, że Spółka nie stała się użytkownikiem wieczystym gruntu ani właścicielem budynku,
na podstawie umowy z [...], tym samym jej obowiązek z tytułu podatku od nieruchomości nie mógł wynikać z art. 3 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o podatkach
i opłatach lokalnych.
Natomiast w świetle niespornych w tym zakresie okoliczności istniały podstawy
do uznania Spółki za samoistnego posiadacza rzeczy w rozumieniu art. 336 Kc, bowiem faktycznie bez tytułu prawnego władała gruntem i budynkiem jak właściciel wykorzystując je w latach [...] do prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Tym samym zasadnie organy podatkowe uznały, że Spółka była podatnikiem od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy o podatkach
i opłatach lokalnych, wobec czego zapłacony podatek był podatkiem należnym,
a wnioskowana nadpłata nie występuje.
W odniesieniu do wywodów skargi, że wieczysty użytkownik nie może być uznany za posiadacza samoistnego w rozumieniu art. 336 Kc, nie jest bowiem właścicielem rzeczy, a włada rzeczą cudzą, oraz że wieczysty użytkownik jest posiadaczem zależnym, należy stwierdzić, że - mimo trafności tego wywodu -
w okolicznościach faktycznych i prawnych rozpatrywanej sprawy nie ma on znaczenia, bowiem Spółka nie była wieczystym użytkownikiem gruntu ani właścicielem budynku, lecz właśnie posiadaczem samoistnym, gdyż nie miała tytułu prawnego do tych cudzych rzeczy, którymi jednak władała jak właściciel.
Reasumując, zaskarżona decyzja zgodna jest z przytoczonymi przepisami prawa materialnego jak również nie narusza wskazanych przepisów postępowania. Nieuzasadniona skarga podlega zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI