I SA/Sz 293/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła podatnika, który sprzedał udział w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, uzyskując przychód w wysokości [...] zł. Podatnik poniósł również wydatki w kwocie [...] zł na budowę budynku mieszkalnego na gruncie stanowiącym wyłączną własność jego żony. Organy podatkowe, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, uznały, że wydatki te nie kwalifikują się jako poniesione na "własne cele mieszkaniowe" w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ podatnik nie posiadał tytułu prawnego (własności lub współwłasności) do gruntu, na którym budowano dom. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 21 ust. 26 u.p.d.o.f., aby wydatki na budowę mogły skorzystać ze zwolnienia, podatnik musiał być właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości, lub nabyć takie prawo w określonym terminie. Ponieważ podatnik nie nabył własności gruntu ani budynku w wymaganym terminie, a budynek stanowił część składową nieruchomości gruntowej należącej do jego żony, sąd oddalił skargę, utrzymując w mocy decyzję organów podatkowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów dotyczących zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych przy wydatkowaniu przychodu ze sprzedaży nieruchomości na cele mieszkaniowe, zwłaszcza w kontekście własności gruntu.
Orzeczenie opiera się na stanie prawnym obowiązującym po nowelizacji art. 21 ust. 26 u.p.d.o.f. od 2019 r. i odnosi się do sytuacji, gdy podatnik nie nabył własności gruntu ani budynku w wymaganym terminie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wydatki poniesione na budowę budynku mieszkalnego na gruncie stanowiącym wyłączną własność małżonka podatnika mogą być uznane za wydatki na "własne cele mieszkaniowe" w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, uprawniające do zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydatki te nie mogą być uznane za własne cele mieszkaniowe, jeśli podatnik nie posiadał tytułu prawnego (własności lub współwłasności) do gruntu, na którym budowano, ani nie nabył takiego prawa w terminie określonym w przepisach.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe dla skorzystania ze zwolnienia jest posiadanie przez podatnika tytułu własności lub współwłasności do nieruchomości, na której ponosi wydatki na cele mieszkaniowe, lub nabycie takiego prawa w ściśle określonym terminie. Brak takiego tytułu prawnego do gruntu, nawet jeśli budynek jest budowany dla rodziny, wyklucza możliwość zastosowania zwolnienia.
Czy wykładnia przepisów dotyczących zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych przy odpłatnym zbyciu nieruchomości, która wymaga posiadania tytułu prawnego do gruntu, jest zgodna z zasadami konstytucyjnymi ochrony rodziny i małżeństwa?
Odpowiedź sądu
Tak, przewidziane przez ustawodawcę warunki dla uzyskania zwolnienia nie stoją w sprzeczności z konstytucyjnymi zasadami ochrony małżeństwa i rodziny.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że precyzyjne warunki ustanowione przez ustawodawcę dla skorzystania ze zwolnienia podatkowego nie naruszają konstytucyjnych zasad ochrony małżeństwa i rodziny, a cel zwolnienia nie może uchylać tych warunków.
Przepisy (12)
Główne
u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 131
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych są wolne od podatku, jeśli przychód został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe w określonym terminie.
u.p.d.o.f. art. 21 § 25 pkt 1 lit. d
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przez własne cele mieszkaniowe rozumie się m.in. budowę własnego budynku mieszkalnego.
u.p.d.o.f. art. 21 § 26
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przez własny budynek mieszkalny rozumie się budynek stanowiący własność lub współwłasność podatnika, lub budynek, którego własność podatnik nabędzie w określonym terminie.
u.p.d.o.f. art. 30e § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 podatek dochodowy wynosi 19%.
u.p.d.o.f. art. 10 § 1 pkt 8
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Źródłem przychodów jest odpłatne zbycie nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli następuje przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 233 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa
k.c. art. 48
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe prawidłowo zinterpretowały przepisy art. 21 ust. 1 pkt 131, ust. 25 pkt 1 lit. d i ust. 26 u.p.d.o.f., uznając, że wydatki na budowę domu na gruncie niebędącym własnością podatnika nie kwalifikują się do zwolnienia podatkowego.
Odrzucone argumenty
Skarżący argumentował, że kluczowe jest faktyczne przeznaczenie środków na cel mieszkaniowy, a nie formalny status własności gruntu, zwłaszcza w kontekście wspólnego gospodarstwa domowego. • Skarżący powołał się na wyrok WSA w Krakowie I SA/Kr 1655/14, który miał potwierdzać jego stanowisko. • Skarżący zarzucił naruszenie zasad konstytucyjnych ochrony rodziny i małżeństwa poprzez profiskalną wykładnię przepisów.
Godne uwagi sformułowania
"stanowiących własność lub współwłasność podatnika lub do których podatnikowi przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu" • "nie stanowią wydatków na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu ww. przepisu" • "jest to argumentacja błędna. Powyższy wyrok zapadł bowiem w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2019 r., tj. przed nowelizacją art. 21 ust. 26 u.p.d.o.f."
Skład orzekający
Anna Sokołowska
przewodniczący
Elżbieta Dziel
sprawozdawca
Bolesław Stachura
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów dotyczących zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych przy wydatkowaniu przychodu ze sprzedaży nieruchomości na cele mieszkaniowe, zwłaszcza w kontekście własności gruntu."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na stanie prawnym obowiązującym po nowelizacji art. 21 ust. 26 u.p.d.o.f. od 2019 r. i odnosi się do sytuacji, gdy podatnik nie nabył własności gruntu ani budynku w wymaganym terminie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia zwolnienia podatkowego przy sprzedaży nieruchomości i budowie domu, co jest interesujące dla wielu podatników. Kluczowy jest spór o interpretację 'własnych celów mieszkaniowych' w kontekście własności gruntu.
“Budujesz dom na gruncie żony? Uważaj na podatek! Sąd wyjaśnia, kiedy zwolnienie z PIT nie zadziała.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.