I SA/Sz 288/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji o przyznaniu pomocy finansowej za szkody w uprawach, uznając, że pomoc została prawidłowo pomniejszona z powodu braku ubezpieczenia części upraw.
Rolnik złożył skargę na decyzję odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji o przyznaniu pomocy finansowej za szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą w 2018 r. Pomoc została przyznana w obniżonej wysokości z powodu nieubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw. Rolnik argumentował, że łąki i pastwiska nie podlegają ubezpieczeniu, a kukurydza paszowa powinna być traktowana jako trwałe użytki zielone. Sąd uznał, że organ prawidłowo zastosował przepisy, a pomoc została słusznie pomniejszona, ponieważ rolnik nie wykazał braku płodozmianu przez 5 lat dla uprawy kukurydzy, co jest warunkiem uznania jej za trwały użytek zielony.
Sprawa dotyczyła skargi J. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji o przyznaniu pomocy finansowej za szkody w uprawach rolnych w 2018 r. spowodowane suszą. Pierwotna decyzja przyznała pomoc w kwocie pomniejszonej o 50% z powodu nieubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw, z wyłączeniem łąk i pastwisk. Rolnik wniósł o zmianę decyzji, argumentując, że łąki i pastwiska nie podlegają ubezpieczeniu, a jego uprawy kukurydzy paszowej powinny być traktowane jako trwałe użytki zielone. Organ odwoławczy, po ponownym rozpoznaniu sprawy zgodnie z zaleceniami WSA, ponownie odmówił zmiany decyzji, uznając brak interesu społecznego w uchyleniu decyzji ostatecznej i podkreślając, że pomoc powinna być wypłacana w należnej, a nie nadmiernej wysokości. Rolnik zarzucił naruszenie art. 155 k.p.a. oraz przepisów materialnych, w tym definicji trwałych użytków zielonych z rozporządzenia UE. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organ prawidłowo zastosował przepisy. Sąd wyjaśnił, że choć uprawa kukurydzy na paszę na gruntach ornych może być zaliczona do trwałych użytków zielonych, wymaga to braku płodozmianu przez co najmniej 5 lat, czego skarżący nie wykazał. W związku z tym, pomoc została słusznie pomniejszona o 50%, ponieważ skarżący nie ubezpieczył upraw kukurydzy na gruntach ornych, które podlegały ubezpieczeniu z dopłatą z budżetu państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek nie może być uwzględniony, ponieważ organ prawidłowo ocenił, że brak jest interesu społecznego w uchyleniu decyzji ostatecznej, a pomoc powinna być wypłacana w należnej wysokości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił przesłanki z art. 155 k.p.a., stwierdzając istnienie interesu strony, ale brak interesu społecznego w zmianie decyzji ostatecznej, która przyznała pomoc w należnej wysokości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Tryb zmiany decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. odnosi się do decyzji uznaniowych, a nie związanych. Wymaga istnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego art. 155
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa art. 13r § 12
Pomoc pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk.
Pomocnicze
k.p.a. art. 154
Kodeks postępowania administracyjnego
Tryb uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, wymaga istnienia interesu społecznego lub słusznego interesu strony.
k.p.a. art. 107 § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ może odstąpić od uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji lub uchyla ją.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada uwzględniania z urzędu słusznego interesu obywatela i interesu społecznego.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 16
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości decyzji administracyjnych.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników art. 4 § 1
Definicja trwałych użytków zielonych (TUZ) obejmuje grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych zielnych roślin pastewnych, które nie były objęte płodozmianem przez co najmniej 5 lat.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wiązanie sądu i organu przez wykładnię prawa wyrażoną w orzeczeniu sądu.
Ustawa z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniu upraw rolnych i zwierząt gospodarskich art. 3 § 1
Podstawa do wyliczenia % powierzchni upraw w gospodarstwie, które podlegają ubezpieczeniu z dopłatą z budżetu państwa.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argument skarżącego, że pomoc została pomniejszona bezzasadnie, ponieważ łąk i pastwisk nie można ubezpieczyć. Argument skarżącego, że uprawa kukurydzy paszowej na gruntach ornych powinna być traktowana jako trwałe użytki zielone (TUZ) zgodnie z definicją z rozporządzenia UE. Argument skarżącego o naruszeniu art. 155 k.p.a. z powodu braku uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony. Argument skarżącego o naruszeniu przepisów materialnych dotyczących definicji TUZ i pomniejszenia płatności. Argument skarżącego o naruszeniu Konstytucji RP (art. 2, 7, 32 ust. 2) poprzez nierówne i dyskryminujące traktowanie.
Godne uwagi sformułowania
w interesie społecznym leży zapewnienie wypłaty pomocy finansowej producentowi rolnemu [...] wyłącznie w należnej, a nie nadmiernej wysokości tryb zmian decyzji administracyjnych, uregulowany w przepisach art. 154 i 155 k.p.a., odnosi się do charakteru prawnego decyzji uznaniowych, które mogą być na tej podstawie zmieniane, a nie tzw. związanych przesłanki zawarte w art. 154 i 155 k.p.a. mają charakter celowościowy (słusznościowy), oderwany od podstawy materialno-prawnej rozstrzygnięcia
Skład orzekający
Alicja Polańska
przewodniczący sprawozdawca
Marzena Kowalewska
członek
Kazimierz Maczewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy finansowej dla rolników, stosowanie art. 155 k.p.a. do decyzji związanych oraz definicja trwałych użytków zielonych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych przepisów dotyczących pomocy rolnej i interpretacji art. 155 k.p.a. w kontekście decyzji związanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i rolnym ze względu na interpretację art. 155 k.p.a. oraz definicji TUZ.
“Rolnik walczył o pełną pomoc za straty w uprawach – sąd wyjaśnia, kiedy pomoc jest 'nadmierna'.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Sz 288/20 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2020-07-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-04-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Alicja Polańska /przewodniczący sprawozdawca/ Kazimierz Maczewski Marzena Kowalewska Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I GSK 1630/20 - Wyrok NSA z 2024-01-09 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1960 nr 30 poz 168 art 155 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Protokolant starszy sekretarz sądowy [...] po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 lipca 2020 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej w sprawie pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w uprawach rolnych w 2018 r. oddala skargę. Uzasadnienie W dniu 19 października 2018 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu k. i miasta K. z siedzibą w K. wpłynął wniosek J. P. o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi. Skarżący podał, że wnioskuje o pomoc publiczną oraz oświadczył, że nie otrzymał innej pomocy publicznej w związku ze szkodami w uprawach rolnych spowodowanymi wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, a nadto, że w dniu wystąpienia szkody co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk. Kierownik Biura Powiatowego Agencji wydał decyzję z dnia [...] października 2018 r. o przyznaniu skarżącemu pomocy w wysokości [...] zł, pomniejszonej o 50%, co stanowiło kwotę [...]zł do deklarowanego hektara, zamiast [...] zł do deklarowanego hektara. Organ odstąpił od uzasadnienia decyzji na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. Decyzja została skutecznie doręczona skarżącemu 25 października 2018 r. Skarżący złożył odwołanie od decyzji, lecz z uwagi na uchybienie terminu do jego złożenia, organ odwoławczy wydał postanowienie z dnia [...] grudnia 2018 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu przez skarżącego do złożenia odwołania od decyzji. Następnie, 28 listopada 2018 r. do organu I instancji wpłynął wniosek skarżącego o zmianę decyzji ostatecznej z dnia [...] października 2018 r. na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że pomoc została pomniejszona o 50% bezzasadnie, ponieważ łąk i pastwisk nie można ubezpieczyć. W wyniku rozpoznania wniosku skarżącego, organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] o odmowie zmiany decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu organ wskazał na przesłanki wynikające z art. 155 k.p.a., przemawiające za brakiem podstaw do zmiany decyzji oraz wyjaśnił, że decyzja z dnia [...] października 2018 r. nie narusza prawa. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił, że wydana ona została z rażącym naruszeniem prawa, tj. § 13r ust. 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 ze zm.); dalej: "rozporządzenie". Organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania, wydał decyzję z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] grudnia 2018 r. Skarżący złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 10 października 2019 r. sygn. akt I SA/Sz 378/19 uchylił zaskarżoną decyzję, a w pisemnych motywach rozstrzygnięcia wskazał, że organ odwoławczy, wydając decyzję na podstawie art. 155 k.p.a., nie rozważył przesłanek zmiany decyzji ostatecznej, wynikających z ww. przepisu, tj. interesu społecznego i słusznego interesu strony. Sąd zalecił, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ odwoławczy dokonał oceny decyzji organu I instancji pod kątem wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 155 k.p.a. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, organ odwoławczy wydał decyzję z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...] grudnia 2018 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w sprawie występuje interes strony oraz zgoda strony na uchylenie lub zmianę decyzji, jednakże brak jest interesu społecznego w uchyleniu decyzji ostatecznej, gdyż w interesie społecznym leży zapewnienie wypłaty pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi wyłącznie w należnej, a nie nadmiernej wysokości. Jak wynika bowiem z akt postępowania, producent rolny nie spełnia warunku otrzymania płatności w pełnej wysokości, ponieważ nie posiadał ubezpieczenia 50% powierzchni upraw w gospodarstwie. Zatem, nieuprawnione jest twierdzenie, że producent rolny nie miał obowiązku ubezpieczenia 50% powierzchni upraw w gospodarstwie, a organ naruszył przepis § 13r ust. 12 rozporządzenia, pomniejszając płatności o 50%. Tym samym, wniosek o zmianę decyzji ostatecznej poprzez przyznanie płatności w pełnej wysokości nie spełnia przesłanki określonej w art. 155 k.p.a. Skarżący złożył skargę na powyższą decyzję do sądu i wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W skardze skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy, tj. art. 155 k.p.a. na skutek niezastosowania tego przepisu i uznania, że w sprawie nie ma podstaw do zmiany decyzji ostatecznej, pomimo iż za zmianą decyzji przemawia interes społeczny oraz słuszny interes strony, z powodu: - błędu organu wydającego decyzję ostateczną w ustaleniach faktycznych, na skutek uznania, iż skarżący miał możliwości ubezpieczenia użytków zielonych na gruntach rolnych, trawy z wsiewką, pomimo iż żadne towarzystwo ubezpieczeń nie zawiera takich umów, traktując tego typu uprawy tak samo jak łąki, czy pastwiska i w konsekwencji odmawiając ubezpieczenia takich upraw; - uznania, iż zmiana zaskarżonej decyzji stroi w sprzeczności z interesem społecznym, gdyż w sprawie tej słuszny interes strony stoi w sprzeczności z interesem społecznym; - uznania, iż w sprawie wypłata skarżącemu środków pomocowych w pełnej wysokości przewidzianej w ustawie suszowej (500 zł do ha) prowadzi do przyznania pomocy w nadmiernej wysokości, co godzi w słuszny interes społeczny. Skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa materialnego: - § 13 ust. 12 rozporządzenia w wyniku nieprawidłowego zastosowania pomniejszenia płatności, pomimo, iż nieubezpieczone przez skarżącego powierzchnie upraw to łąki na użytkach ornych, zatem łąki, co do których przepis nie przewiduje pomniejszeń; - art. 4 pkt 1 lit h Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisu dotyczące płatności bezpośrednich w ramach wsparcia producentów rolnych - na skutek pominięcia przy ocenie sprawy ww. przepisu, który formułuje definicję trwałych użytków zielonych. Na skutek powyższych uchybień - w ocenie skarżącego - doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. na skutek utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji, pomimo wymienionych braków postępowania dowodowego. Skarżący zarzucił także naruszenie przepisów art. 2, art. 7 i art. 32 ust. 2 Konstytucji RP poprzez wydanie rozstrzygnięcia podważającego zaufanie obywatela do organów państwa, wskazującego na nierówne, dyskryminujące traktowanie skarżącego na skutek nierozważania przedstawionych przez niego zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zaskarżona decyzja została wydana w następstwie ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 października 2019 r. sygn. akt I SA/Sz 378/19. Przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.", stanowi, że cena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W wyroku tym sąd zalecił, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy dokonał oceny decyzji organu I instancji pod kątem wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 155 k.p.a., tj. interesu społecznego i słusznego interesu strony. Oceniając, czy organ odwoławczy zastosował się do ww. zaleceń sądu, należy stwierdzić, że organ ten uzasadnił w sposób prawidłowy zaistnienie/niezaistnienie tych przesłanek w sprawie, bowiem wyjaśnił, że w sprawie występuje interes strony oraz zgoda strony na uchylenie lub zmianę decyzji, jednakże brak jest interesu społecznego w uchyleniu decyzji ostatecznej, gdyż w interesie społecznym leży zapewnienie wypłaty pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi wyłącznie w należnej, a nie nadmiernej wysokości, a skarżący nie spełnia warunku otrzymania płatności w pełnej wysokości, ponieważ nie posiadał ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie, zatem organ nie naruszył przepisu § 13r ust. 12 rozporządzenia, pomniejszając płatność o 50%. Tym samym, w ocenie organu, brak jest podstaw do przyznania skarżącemu płatności w pełnej wysokości. Według składu orzekającego w sprawie, organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję z uwzględnieniem zaleceń zawartych w ww. wyroku. Niezależnie od tej oceny, skład orzekający w sprawie podnosi dodatkowo, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że tryb zmian decyzji administracyjnych, uregulowany w przepisach art. 154 i 155 k.p.a., odnosi się do charakteru prawnego decyzji uznaniowych, które mogą być na tej podstawie zmieniane, a nie tzw. związanych (vide wyroki NSA: z dnia 16 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 3043/17; z dnia 26 października 2018 r. sygn. akt I OSK 205/17; z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 254/17; z dnia 14 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 1671/17). Zgodnie z art.154 i 155 k.p.a.: "Art. 154. § 1. Decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. § 2. W przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji. § 3.(uchylony.) Art. 155. Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.". Jak wynika z powołanego uregulowania prawnego, postępowanie w przedmiocie zmiany lub uchylenia decyzji nie polega na ponownym, merytorycznym rozpoznaniu sprawy. Sprawa taka ogranicza się do badania zaistnienia przesłanek określonych w tych przepisach, tj. istnienia interesu społecznego lub słusznego interesu strony, które mają uzasadniać podjęcie jednego z określonych rozstrzygnięć. Ramy prawne i faktyczne sprawy są natomiast wyznaczone ostatecznym rozstrzygnięciem, stanowiącym podstawę tego postępowania. Tryby określone w tych przepisach nie służą usuwaniu wad wydanej decyzji, gdyż do tego celu przeznaczone są tryby postępowań, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a. (wznowienie postępowania) i art. 156 k.p.a. (stwierdzenie nieważności decyzji). Skład orzekający w sprawie podziela także stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że postępowania nadzwyczajne uregulowane w art. 154 i art. 155 k.p.a. mogą odnieść skutek jedynie wówczas, gdy pierwotnie wydana decyzja oparta została na uznaniu administracyjnym, a więc wówczas, gdy organ ma możliwość swobody decyzyjnej w orzekaniu, w ramach której może uwzględnić interes społeczny lub słuszny interes strony, natomiast, nie mogą być uchylane lub zmieniane w tym trybie tzw. decyzje związane, czyli takie, przy wydaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie. Stanowisko przeciwne, tj. dopuszczające stosowanie art. 154 i art. 155 k.p.a. właściwie do nieograniczonego katalogu decyzji administracyjnych, godzi w podstawowe zasady postępowania administracyjnego - zasadę praworządności (art. 6 k.p.a.) oraz zasadę trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.), Przyjęcie twierdzenia, że przepisy art. 154 i art. 155 k.p.a. znajdują zastosowanie zarówno do decyzji uznaniowych jak i tzw. związanych skutkuje tym, że każde rozstrzygnięcie organu władzy publicznej - również takie, które nie mogło zostać ukształtowane odmiennie w ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy na dzień jego podjęcia - może być modyfikowane jedynie na podstawie przesłanek słusznościowych, a więc zupełnie oderwanych od podstawy materialno-prawnej, nie da się pogodzić z ww. zasadami naczelnymi postępowania administracyjnego. Wskazać także należy, że przesłanki zawarte w art. 154 i art. 155 k.p.a. mają charakter celowościowy (słusznościowy), oderwany od podstawy materialno-prawnej rozstrzygnięcia, zatem są analogiczne jak te, które organ uwzględnia w postępowaniach opartych na uznaniu admininistracyjnym. Tę konstatację potwierdza także brzmienie przepisu art. 7 k.p.a., w którym uregulowano zasadę uwzględniania z urzędu słusznego interesu obywatela i interesu społecznego. Mając na uwadze przywołaną argumentację oraz okoliczność, że pierwotnie wydana w sprawie decyzja ostateczna (z dnia [...] grudnia 2018 r.) jest tzw. decyzją związaną, należy wskazać, że stanowiący podstawę materialno-prawną wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 13r ust. 12 rozporządzenia stanowi, że: "Pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3.". Natomiast, powołany w skardze przepis art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz.Urz.UE.L.347.608) stanowi, że: "Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: [...] h) "trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe" (zwane łącznie »trwałymi użytkami zielonymi«) oznaczają grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych zielnych roślin pastewnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych), które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres co najmniej pięciu lat, a także - w przypadku gdy państwa członkowskie tak zadecydują - które nie były zaorane przez okres co najmniej pięciu lat; mogą one obejmować inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które mogą nadawać się do wypasu, a także - w przypadku gdy państwa członkowskie tak zadecydują - inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które służą do wytwarzania paszy dla zwierząt, pod warunkiem że zachowano przewagę traw i innych zielnych roślin pastewnych. Państwa członkowskie mogą również zadecydować o uznaniu za trwałe użytki zielone: (i) gruntów nadających się do wypasu i stanowiących część utrwalonych praktyk lokalnych w przypadkach, gdy trawy i inne zielne rośliny pastewne tradycyjnie nie są roślinnością dominującą na obszarach wypasu; lub (ii) gruntów nadających się do wypasu w przypadkach, gdy trawy i inne zielne rośliny pastewne nie są roślinnością dominującą lub nie występują na obszarach wypasu;" Nadto, należy wskazać, że na potrzeby stosowania rozporządzenia, jak i np. ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2018 r. poz. 1312) czy też rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r. poz. 415), polski prawodawca nie zdecydował, czy do trwałych użytków zielonych (TUZ) zalicza także grunty, które nie były zaorane przez okres co najmniej pięciu lat, bowiem w tych dwóch ostatnich aktach prawnych odwołał się wprost do definicji trwałych użytków zielonych i pastwisk zamieszczonej w art. 4 ust. 1 lit. h ww. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. W tej sytuacji, wobec tego, że skarżący zarzuca, iż organ naruszył przepisy stanowiące podstawę materialno-prawną wydanej decyzji, gdyż wadliwie zaliczył uprawę paszową (kukurydzę) na gruntach ornych do gruntów ornych, zamiast do trwałych użytków zielonych (TUZ), co skutkowało błędnym wyliczeniem powierzchni (w %) upraw w gospodarstwie skarżącego, nieubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk (o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia), bowiem do jej wyliczenia organ nie powinien był przyjąć łąk i pastwisk (z wyłączeniem łąk i pastwisk - jak stanowi przepis § 13 r ust. 12 rozporządzenia), a ta okoliczność była decydująca - według skarżącego - dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. przesądziła o pomniejszeniu pomocy o 50%, to sąd stwierdza jednak, że okoliczność ta nie była decydująca dla rozstrzygnięcia sprawy, chociaż organ rzeczywiście wadliwie zaliczył uprawę paszową (kukurydzę) na gruntach ornych do gruntów ornych, zamiast do użytków zielonych. Według składu orzekającego w sprawie, definicja trwałych użytków zielonych (TUZ) zamieszczona w art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. była wielokrotnie zmieniana (także w wyniku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej - vide: pytanie prejudycjalne tut. sądu w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 61/20; postanowienie z dnia 18 czerwca 2010 r.), w wyniku czego do trwałych użytków zielonych (TUZ) zaliczono także uprawy traw na gruntach ornych, co wynika wprost z samej definicji trwałych użytków zielonych (TUZ). Zatem, organ - jak prawidłowo podnosi to skarżąca - nie powinien był zaliczyć do powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym skarżącego traw w uprawie polowej na zielonkę o pow. 122, 87 ha, gdyż te podlegają zaliczeniu do użytków zielonych, a te jako łąki i pastwiska podlegają przy wyliczeniu % powierzchni nieubezpieczonej wyłączeniu, jednak, to nie ta wadliwość miała decydujący w sprawie wpływ na obniżenie pomocy o 50 %, lecz okoliczność, że skarżący w ogóle nie ubezpieczył jakichkolwiek upraw na gruntach ornych w swoim gospodarstwie, chociaż takie uprawiał. Jak wynika bowiem z samego wniosku o pomoc i dalszych dokumentów zgromadzonych w sprawie, skarżący na pow. 18,26 ha uprawiał kukurydzę na paszę. Wprawdzie we wniosku o pomoc określił uprawę kukurydzy jako: "kukurydza pastewna na zielonkę", jednak oczywiste jest, że w świetle przywołanej definicji trwałych użytków zielonych (TUZ), sama uprawa kukurydzy na paszę na gruntach ornych nie jest wystarczająca, aby taką uprawę zaliczyć do trwałych użytków zielonych (TUZ). Konieczne jest bowiem zaistnienie kolejnej przesłanki, tj. aby grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych zielnych roślin pastewnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych) nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres co najmniej pięciu lat. A, tej ostatniej przesłanki, czyli braku płodozmianu przez co najmniej 5 lat skarżący nie wykazał. Zatem, pomimo, iż uprawa kukurydzy na paszę może być zaliczona do trwałych użytków zielonych (TUZ), to jednak wskutek braku "trwałości" tej uprawy (brak płodozmianu przez okres co najmniej 5 lat), taka uprawa nie jest zaliczana do trwałych użytków zielonych (TUZ), lecz do uprawy użytków zielonych na gruntach ornych. A taka uprawa, jako podlegająca ubezpieczeniu z dopłatą z budżetu państwa - na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniu upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2019 r. poz. 477) - stanowi podstawę do wyliczenia (%) powierzchni upraw w gospodarstwie skarżącego. Skoro jednak skarżący jej nie ubezpieczył, to pomoc podlegała - zgodnie z § 13r ust. 12 rozporządzenia - pomniejszeniu o 50 %. Zatem, skarżącemu nie przysługiwała pełna (100%) pomoc za szkody powstałe w wyniku suszy. Wbrew także zarzutom skargi, organy nie naruszyły w sprawie przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., obligujących organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w tym do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, zapewniając przy tym stronie czynny udział na każdym etapie postępowania, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, jak też przepisów rangi konstytucyjnej (art. 2, art. 7 i art. 32 ust. 2 Konstytucji RP) przez nierówne traktowanie i dyskryminacyjne traktowanie skarżącego, bowiem, jak wyżej uzasadniono, podstawa materialno-prawna została w sprawie zastosowana prawidłowo, a przeprowadzone postępowanie wyjaśniło stan faktyczny w zakresie umożliwiającym podjęcie rozstrzygnięcia. Także sąd ponownie rozpoznający sprawę i będąc związany oceną prawną wyrażoną w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 października 2019 r. sygn. akt I SA/Sz 378/19 - na podstawie 153 p.p.s.a. - stwierdził, że w sprawie nie zaistniała podstawa do zastosowania art. 155 k.p.a. Przywołane orzeczenia dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI