I SA/SZ 28/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2025-04-02
NSAAdministracyjneWysokawsa
pomoc finansowanawozy mineralnerolnictwoARiMRpostępowanie administracyjnecharakterystyka nawozóworganoleptykaKPA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu o odmowie dofinansowania zakupu nawozów, uznając, że organ nie wykazał w sposób wystarczający, dlaczego kwestionowane nawozy nie kwalifikują się jako mineralne.

Skarżąca M.W. wniosła o pomoc finansową na zakup nawozów mineralnych. Organ odmówił dofinansowania części nawozów, uznając je za organiczno-mineralne lub organiczne, a nie czysto mineralne. WSA w Szczecinie uchylił decyzję organu, stwierdzając, że organ nie wykazał w sposób wystarczający, dlaczego nawozy te nie spełniają kryteriów nawozów mineralnych, naruszając tym samym przepisy KPA i ustawy o ARiMR. Sąd wskazał na potrzebę rzetelnego zebrania materiału dowodowego i analizy charakterystyki nawozów.

Sprawa dotyczyła skargi M.W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, który utrzymał w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą częściowego dofinansowania zakupu nawozów mineralnych. Organ uznał, że niektóre zakupione przez skarżącą nawozy, mimo posiadania symboli NPK, nie kwalifikują się do pomocy, ponieważ są nawozami organiczno-mineralnymi lub organicznymi, a nie czysto mineralnymi w rozumieniu przepisów rozporządzenia. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów KPA poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i brak analizy charakterystyki nawozów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie wcześniejszego wyroku w tej sprawie (sygn. I SA/Sz 684/23), uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że organ nadal nie wykonał w pełni poprzedniego wyroku, nie zgromadził wystarczającego materiału dowodowego i nie przeprowadził rzetelnej analizy, czym są nawozy mineralne i jakie kryteria decydują o ich zakwalifikowaniu. Sąd podkreślił, że organ nie wykazał w sposób przekonujący, dlaczego kwestionowane nawozy nie spełniają definicji nawozów mineralnych, opierając się w dużej mierze na informacjach z Internetu i korespondencji, zamiast na konkretnych dowodach. W związku z tym, sąd zobowiązał organ do ponownego, wszechstronnego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem stanowiska sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd uchylił decyzję organu, stwierdzając, że organ nie wykazał w sposób wystarczający, dlaczego kwestionowane nawozy nie kwalifikują się jako mineralne, naruszając tym samym przepisy KPA i ustawy o ARiMR.

Uzasadnienie

Organ nie przeprowadził wystarczającej analizy charakterystyki nawozów, nie zebrał kompletnego materiału dowodowego i nie wyjaśnił kryteriów odróżniających nawozy mineralne od innych kategorii, opierając się na niezweryfikowanych informacjach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przez organ obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przez organ obowiązku rzetelnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przez organ wymogów dotyczących uzasadnienia decyzji (faktycznego i prawnego).

ustawa o ARiMR art. 10a § ust. 1, ust. 1a pkt 1, pkt 2

Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Naruszenie przez organ przepisów dotyczących rozpatrywania wniosków o pomoc finansową.

rozporządzenie z 27 stycznia 2015 r. art. 13zx § ust. 1-3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Podstawa prawna dofinansowania zakupu nawozów mineralnych.

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie organu i sądu wykładnią prawa dokonaną w orzeczeniu sądu.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

rozporządzenie z 27 stycznia 2015 r. art. 13zx § ust. 7 pkt 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Podstawa do ogłoszenia wykazu nawozów kwalifikujących się do dofinansowania.

ustawa o nawozach i nawożeniu art. 2 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu

Definicja nawozu mineralnego.

ustawa o nawozach i nawożeniu art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu

Przepisy dotyczące pozwoleń na wprowadzenie nawozów do obrotu.

ustawa o nawozach i nawożeniu

Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu

Ogólne przepisy dotyczące nawozów.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie wykazał w sposób wystarczający, dlaczego kwestionowane nawozy nie kwalifikują się jako mineralne. Organ naruszył przepisy KPA poprzez niewystarczające zebranie materiału dowodowego i brak analizy charakterystyki nawozów. Organ nie wykonał w pełni poprzedniego wyroku sądu administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Organ podtrzymał swoje stanowisko, że nawozy nie kwalifikują się do dofinansowania, opierając się na informacjach o ich organiczno-mineralnym charakterze i sposobie wprowadzenia do obrotu.

Godne uwagi sformułowania

organ nie rozpoznał istoty sprawy w instancji odwoławczej nie wyjaśnił konkretnie, z nawiązaniem do zupełnego materiału dowodowego, dlaczego nawozy [...] nie są tymi, które zostały ujęte w ogłoszeniu MRiRW rozstrzygnięcie organu nosiło istotne znamiona dowolności, arbitralności organ nie wykonał prawomocnego wyroku w sprawie sygn. I SA/Sz 684/23 nie zgromadził konkretnego materiału dowodowego na okoliczność po pierwsze charakterystyki nawozów kwalifikujących się do wnioskowanej pomocy; po drugie nawozów zakupionych przez skarżącą

Skład orzekający

Elżbieta Dziel

przewodniczący

Wiesława Achrymowicz

sprawozdawca

Bolesław Stachura

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących kwalifikacji nawozów mineralnych do celów pomocy finansowej, obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego i wykonania wyroków sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego programu pomocy finansowej i definicji nawozów mineralnych w kontekście tego programu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie definicji prawnych (np. nawozu mineralnego) i jak organy powinny postępować w postępowaniu dowodowym, zwłaszcza po wcześniejszym wyroku sądu. Jest to przykład walki rolnika z biurokracją.

Rolnik walczy o dofinansowanie nawozów. Sąd: organ nie wykazał, dlaczego nawóz nie jest mineralny!

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 28/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-04-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura
Elżbieta Dziel /przewodniczący/
Wiesława Achrymowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 8 § 1, art. 80 ,art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1199
art. 10a ust. 1, ust. 1a pkt 1, pkt 2
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.) Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant referent - stażysta Anna Koester po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 19 listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu nawozów mineralnych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M. W. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (organ) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu W. z siedzibą w M. (organ I instancji) z 29 września 2023 r. w przedmiocie udzielenia M. W. (wnioskodawczyni) pomocy finansowej przewidzianej w § 13zx ust. 1- ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.2015.187 ze zm. - rozporządzenie z 27 stycznia 2015 r.) na zakup w okresie od 16 maja 2022 r. do 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez.
W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że 28 czerwca 2023 r. M. W. złożyła wniosek o udzielenie pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu w okresie od 16 maja 2022 r. do 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez. Do wniosku dołączyła: fakturę [...] za zakup nawozu [...], fakturę [...] za zakup nawozu [...], fakturę [...] za zakup nawozu [...], fakturę [...] za zakup nawozu [...] fakturę [...] za zakup nawozów [...]
Organ I instancji decyzją z 29 września 2023 r. przyznał wnioskowaną pomoc w części. Przyjął, że nawozy: [...] nie były objęte wnioskowanym dofinansowaniem.
Organ 13 listopada 2023 r. wydał decyzję, mocą której utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 29 września 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 7 marca 2024 r. sygn.. I SA/Sz 684/23 uchylił decyzję organu z 13 listopada 2023 r.
Ponownie rozpatrując sprawę, organ nawiązał do § 13zx ust. 1 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. i motywował, że nawozy: [...] nie kwalifikują się do przyznania spornej pomocy. "Nawóz zakupiony przez Skarżącego jest nawozem organiczno-mineralnym, połączeniem siarki i azotu w jednym produkcie. Natomiast przepis rozporządzania, na podstawie, którego przyznawana jest niniejsza pomoc dopuszcza do przyznania pomocy tylko nawozy mineralne inne niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez."
Skarżąca przedstawiła certyfikat zgodności z firmy F. z 1 sierpnia 2022 r., w którym Kierownik Produktu Firmy F. S.A. oświadcza, że nawozy [...] są produktami, które ściśle przestrzegają przepisów dotyczących nawozów mineralnych. Jednak, samo przestrzeganie przy produkcji zasad dotyczących nawozów mineralnych nie oznacza, że są to nawozy mineralne. Lista nawozów refundowanych była aktualizowana przez Ministerstwo Rolnictwa zarówno w trakcie, jak i po naborze wniosków.
Organ wystąpił do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi o wskazanie kryteriów uznania nawozów za dotowane w ramach omawianego dofinansowania. W odpowiedzi Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zwróciło uwagę, że podstawą wprowadzenia produktów nawozowych do obrotu w Polsce są następujące przepisy:
- ustawa z 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz.U.2024.105 - ustawa o nawozach i nawożeniu),
- Rozporządzenie (WE) 2019/1009 ustanawiające przepisy dotyczące udostępnienia na rynku produktów nawozowych UE, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1069/2009 i (WE) nr 1107/2009 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 2003/2003 (Dz.U.UE.L.2019.170.1 ze zm. - rozporządzenie 2019/1009),
- rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu (Dz.U.2024.1261),
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 2003/2003 w sprawie nawozów (Dz.U.UE.L.2003.304.1 ze zm.).
Nawozy mogą być wprowadzone do obrotu "po uzyskaniu ministra właściwego do spraw rolnictwa." Zgodnie z rozporządzeniem 2019/1009 przed wprowadzeniem do obrotu produktów nawozowych producenci są zobowiązani do sporządzenia dokumentacji technicznej, przeprowadzenia procedury oceny zgodności, sporządzenia deklaracji zgodności UE i umieszczenia oznakowania CE. Wobec powyższego stwierdzenie, czy dany produkt jest nawozem mineralnym, zależy od sposobu wprowadzenia do obrotu tego produktu.
Organ zwrócił uwagę, że wnioskodawczyni nie dostarczyła żadnych dokumentów, pozwalających na ustalenie podstawy prawnej wprowadzenia spornych nawozów do obrotu i zakwalifikowania ich do właściwego typu. Informacje zamieszczone w Internecie, w tym na stronie internetowej dystrybutora tych nawozów, również nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie składu tych nawozów ani podstawy ich wprowadzenie do obrotu. Nawozy, które nie zostały uwzględnione przy dofinansowaniu, nie są ujęte w wykazie prowadzonym przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nawozów i środków wspomagających uprawę roślin, które mogą być wprowadzone do obrotu na podstawie pozwoleń, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o nawozach i nawożeniu. Zatem nie są to nawozy dopuszczone do obrotu na podstawie przepisów krajowych.
W dalszej kolejności organ motywował, że zgodnie z informacjami zamieszczonymi na ulotce dystrybutora "P. to organiczny nawóz azotowo siarkowy z potasem w formie siarczanowej i kompleksem Calkorium (...). Nawóz ten ze względu na zawartość w swoim składzie Calkorium nie powoduje wtórnego zakwaszenia (20% - kompleks zawierający aminokwasy, mikroelementy, wapń oraz substancje organiczne). Nawóz organicznego pochodzenia zapewnia lepszą przyswajalność, a dodatek aminokwasów oraz oligolementów wzbogaca formę mikroorganizmów glebowych." "P. - skład: 16% - azot, 5% - potas, 45% - siarka, 20% - Calkoriumj kompleks odżywczy zawierający: wapń, mikroelementy, aminokwasy, cukry)."
Na stronie internetowej zawarto następujące informacje: "To organiczny tzw. bezchlorkowy nawóz NPK z potasem w formie siarczanowej i kompleksem Calkorium. Nawóz ten ze względu na zawartość w swoim składzie Calkorium nie powoduje wtórnego zakwaszenia (kompleks zawierający aminokwasy, mikroelementy, wapń oraz substancje organiczne). Nawóz organicznego pochodzenia zapewnia lepszą przyswajalność, a dodatek aminokwasów oraz oligoelementów wzbogaca florę mikroorganizmów glebowych. Ma to istotny wpływ na dostępność głównych składników pokarmowych, co w rezultacie przekłada się na widoczną zwyżkę plonów. Wszystkie te czynniki sprawiają, że nawóz jest bezpieczny dla gleby jak i dla rośliny uprawnej, nie powoduje uszkodzeń tkanki w momencie aplikacji na mokre rośliny. Bardzo wysoki % wykorzystania wszystkich elementów (powyżej 90 %) poprzez pochodzenie produktu, formy elementów, higroskopijność, dodatek Calkorium (wapń, cukry, aminokwasy roślinne) wpływają w dużym stopniu na lepszą przyswajalność poszczególnym elementów a to z kolei wiąże się ze znacznie mniejszymi stratami. Aminokwasy siarkowe: metionina czy cysteina to również wpływ na namnażanie się bakterii nitryfikacyjnych i celulozowych, co przekłada się na szybsze przemiany azotu w glebie i automatycznie ponownie jego mniejsze straty. "
Z powyższych informacji wynika, że są to nawozy organiczne.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zwróciło się z prośbą o wyjaśnienia do dystrybutora. Dystrybutor poinformował, ze są to nawozy WE, jednak powołał się na zgodność z przepisami rozporządzenia 2019/1009, a nie 2003/2003. Nie przesłał również deklaracji zgodności z żadnym z tych aktów prawnych. Wyjaśnił, że nawóz [...], zaś [...], domieszka substancji organicznych nie przekracza 5%, a więc jest to zgodne z rozporządzeniem UE nr 2019/1009.
Organ odnotował, że w załączniku do rozporządzenia 2003/2003 nie ma wskazanych przez dystrybutora typów nawozów. "Sugerując się składem i nazwą można przypuszczać, że [...] Nawozy NK, natomiast [...] Nawozy NPK. Niezależnie jednak od prawidłowości przyporządkowania typu, w przypadku wszystkich nawozów WE w informacjach dotyczących spodoba produkcji zawarto wymóg: "Produkty otrzymywane w wyniku procesu chemicznego lub przez zmieszanie, bez dodatku organicznych składników pokarmowych pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego."
Zatem w przypadku nawozów wprowadzonych do obrotu na podstawie rozporządzenia nr 2003/2003 nie ma możliwości dodawania do nich substancji organicznych. Nawozy takie nie są zgodne z rozporządzeniem. Jeżeli natomiast miałyby korzystać z okresu przejściowego, musiałyby być zgodne z rozporządzeniem 2019/1009 i zaopatrzone w deklaracje zgodności UE określoną w załączniku V do rozporządzenia 2019/1009, oznakowane znakiem CE, których wnioskodawczyni i dystrybutor nie dostarczyli.
Z kolei, odnosząc się do nazw handlowych nawozów, Ministerstwo informuje, że zamieszczenie w nazwie oznaczeń pierwiastków (NPK, NK itp.) nie świadczy o tym, że taki nawóz jest nawozem mineralnym. Są to działania producentów lub dystrybutorów, mające na celu przekazanie informacji, jakie składniki pokarmowe zawiera dany nawóz.
W podsumowaniu organ przyjął, że biorąc pod uwagę treść odwołania wnioskodawczyń oraz odpowiedzi Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, organ I instancji prawidłowo wyłączył z zakresu wnioskowanego dofinansowania nawozy: [...]
M. W. (skarżąca) złożyła skargę na powyższą decyzję organu.
Zarzuciła naruszenie:
- art. 7 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2024.572 - K.p.a.) przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy nawozy, które skarżąca nabyła, nie spełniały warunków uzyskania wnioskowanej pomocy finansowej;
- § 13zx rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r., polegające na odmowie przyznania pomocy związanej z zakupem nawozów mineralnych;
- art. 7b K.p.a., bowiem organ nie podjął współdziałania z organami administracji w celu ustalenia rodzaju nawozu zakupionego przez skarżącą;
- art. 75, art. 77, art. 78 K.p.a. z powodu: - nieprzeprowadzenia dowodu z certyfikatu zgodności przedstawionego przez skarżącą; - niezebrania i nierozpatrzenia pełnego materiału dowodowego; - w rezultacie uznania, że nawóz nabyty przez skarżącą nie odpowiadał warunkom nawozu mineralnego;
W następstwie formułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją organu I instancji z 29 września 2023 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżąca twierdziła, że nawozy, które organy wykluczyły z dofinansowania, w rzeczywistości były nawozami mineralnymi. Organy nie przeprowadziły dowodów na okoliczność wyjaśnienia, czy dany produkt był nawozem mineralnym. Skoncentrowały swoją uwagę na sposobie wprowadzenia produktu do obrotu. Nie uwzględniły przy tym oświadczeń producenta. Pominęły, że w świetle art. 2 ustawy o nawozach i nawożeniu nawozy mineralne to również nawozy pochodzenia organicznego. Skarżąca złożyła dokumenty, z których jasno wynikało, że kwestionowane nawozy były nawozami mineralnymi.
Zdaniem skarżącej, organy nie przedstawiły dowodów i okoliczności, uzasadniających tezę, że nawozy objęte wnioskiem nie kwalifikowały się do spornego dofinansowania.
Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrolowana decyzja organu nie jest zgodna z prawem.
W sprawie sygn. I SA/Sz 684/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 7 marca 2024 r. uchylił wcześniejszą decyzję organu z 13 listopada 2023 r. Ocenił bowiem, że organ nie rozpoznał istoty sprawy w instancji odwoławczej. Nie przeprowadził żadnej analizy dotyczącej konkretnej charakterystyki spornych nawozów. Dowolnie ograniczył się do stwierdzenia, że sporne nawozy "są nawozami organiczno-mineralnymi, połączeniem siarki i azotu w jednym produkcie." W rezultacie organ nie wyjaśnił konkretnie, z nawiązaniem do zupełnego materiału dowodowego, dlaczego nawozy wymienione przez skarżącą we wniosku o pomoc finansową, oznaczone symbolem NPK nie są tymi, które zostały ujęte w ogłoszeniu MRiRW dokonanym w wykonaniu § 13zx ust. 7 pkt 2 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. Sąd odnotował w kontekście powszechnie dostępnych informacji po pierwsze, że mineralne nawozy wieloskładnikowe mają minimum dwa składniki, ale mogą też mieć większą liczbę składników, co jest zaznaczone na opakowaniach symbolami: PK, NK, NPK, NP. Po drugie zaś, nawozy [...], które wymieniła skarżąca we wniosku o pomoc finansową, a które organ wykluczył z wnioskowanej pomocy przewidzianej dla nawozów mineralnych, są opisywane jako oparte na produktach organicznych. Natomiast organ nie analizował, ewentualnie na czym miałyby polegać różnice między niektórymi nawozami pochodzenia organicznego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o nawozach i nawożeniu a nawozami opartymi na produktach organicznych, o czym można znaleźć informacje w odniesieniu do nawozów [...]. Tym samym organ nie wyjaśnił kluczowych kwestii dotyczących charakterystyki poszczególnych nawozów, którym odmówił przymiotu nawozów mineralnych.
W szczególności organ nie przedstawił analizy: - czym są nawozy mineralne, co je odróżnia od pozostałych kategorii nawozów; - jakie kryteria, parametry decydują o zaliczeniu konkretnego nawozu do nawozów mineralnych; - co jest podstawą tych kryteriów; - co konkretnie oznaczają poszczególne symbole przypisane spornym w sprawie nawozom i jakie przełożenie mają te symbole na definicję nawozu mineralnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o nawozach i nawożeniu, § 13zx ust. 1 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r.
Sąd w sprawie sygn. I SA/Sz 684/23 ocenił, że wyjaśnienie tych zagadnień wymagało od organu wyczerpującego zgromadzenia i rzetelnej oceny materiału dowodowego, czego organ nie uczynił. Rozstrzygnięcie organu nosiło istotne znamiona dowolności, arbitralności. Wyłącznie stwierdzenie organu, że sporne nawozy "są nawozami organiczno-mineralnymi, połączeniem siarki i azotu w jednym produkcie" nie wyjaśnia zakresu nawozów mineralnych ani z perspektywy art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o nawozach i nawożeniu, ani § 13zx ust. 1 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r., ani ogłoszenia dokonanego na podstawie § 13zx ust. 7 pkt 2 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r.
Tymi podstawowymi zaniechaniami organ naruszył art. 10a ust. 1, ust. 1a pkt 1, pkt 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.2023.1199 ze zm. - ustawa o ARiMR), art. 8 § 1, art. 80 K.p.a. w sposób, który niewątpliwie mógł wpłynąć na wynik sprawy. W następstwie uzasadnienie decyzji organu nie spełniało standardów określonych w art. 107 § 3 K.p.a., który wymaga, aby uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Sąd w sprawie sygn. I SA/Sz 684/23 zobowiązał organ do rzetelnego i wszechstronnego rozważenia charakterystyki spornych nawozów, którą wyprowadzi z wiarygodnego i kompletnego materiału dowodowego. Na tej podstawie organ w zgodzie z prawdą obiektywną rozstrzygnie, które z nawozów, dotąd wykluczonych z pomocy wnioskowanej przez skarżącą, należy zaliczyć do nawozów mineralnych, a które nie i jakie są ku temu przesłanki faktyczne i prawne.
Przytoczone stanowisko prawne wyrażone w sprawie sygn. I SA/Sz 684/23 wiążę organ oraz sąd, o czym stanowi art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 ze zm.- P.p.s.a.).
Sąd ocenia, że organ nie wykonał prawomocnego wyroku w sprawie sygn. I SA/Sz 684/23.
Przedstawił w aktach korespondencję prowadzoną elektronicznie, pisma z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, ale nadal nie zgromadził konkretnego materiału dowodowego na okoliczność po pierwsze charakterystyki nawozów kwalifikujących się do wnioskowanej pomocy; po drugie nawozów zakupionych przez skarżącą, które organ wykluczył z wnioskowanej pomocy finansowej.
Organ postawił tezy w oparciu o informacje udzielane przez osoby, których wiedza i kwalifikacje nie zostały zweryfikowane przez organ; na podstawie wydruków ze stron internetowych bez rzetelnej oceny ich wiarygodności, a przede wszystkim adekwatności do tych konkretnych nawozów, które kupiła skarżąca.
Należy wyraźnie podkreślić, że wyjaśnienie tych kluczowych kwestii należało do organu na podstawie kompletnego i rzetelnego materiału dowodowego. To nie skarżąca miała uzyskiwać informacje od producentów, czy dystrybutorów nawozów. Monitorowanie rynku nawozów należy przede wszystkim do organu, który decyduje o przyznaniu spornego dofinansowania, bo ma ku temu instrumenty prawne.
Nawiązywanie przez organ do sposobu wprowadzenia nawozów na rynek także nie zostało poparte konkretnymi okolicznościami faktycznymi, ani konkretnymi przesłankami prawnymi. W szczególności organ nie wykazał w oparciu o konkretny materiał dowodowy, na czym miały polegać nieprawidłowości ze strony producenta, czy dystrybutora nawozów; jakich wymogów nie spełnili; w jakich okolicznościach nawozy stały się dostępne na rynku, jeśli nie spełniały warunków wymaganych przez prawo. Na te okoliczności organ nie przedstawił żadnych dowodów, żadnych ustaleń odpowiadających prawdzie obiektywnej ani następnie rozważań prawnych, analizy konkretnych unormowań krajowych i unijnych.
Organ nie może zasadnie wymagać od skarżącej przedstawienia dowodów na okoliczność warunków produkcji spornych nawozów, ich wprowadzenia do obrotu i zakwalifikowania do właściwego typu, bo są to zagadnienia pozostające w gestii organów nadzorujących i odpowiedzialnych za bezpieczne funkcjonowanie rynku nawozów. W razie potrzeby organ powinien rozważyć skorzystanie z wiedzy specjalistycznej.
W konsekwencji nadal organ naruszył art. 10a ust. 1, ust. 1a pkt 1, pkt 2 ustawy o ARiMR, art. 8 § 1, art. 80 K.p.a. w sposób, który niewątpliwie mógł wpłynąć na wynik sprawy. W następstwie uzasadnienie decyzji organu nie spełniało standardów określonych w art. 107 § 3 K.p.a., który wymaga, aby uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Aktualne więc pozostaje zobowiązanie organu do rzetelnego i wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych aspektów sprawy dotyczących spornych nawozów nabytych przez skarżącą.
Natomiast nie można zasadnie przyjąć, że organ wyjaśnił istotę sprawy na podstawie korespondencji prowadzonej elektronicznie, wydruków ze stron internetowych, czy pism Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które nie nawiązywały do konkretnych dowodów, do konkretnych przesłanek faktycznych i prawnych.
W dalszym postępowaniu organ uwzględni stanowisko prawne sądu.
Do organu należy również rozważenie, na ile prawidłowe rozpatrzenie i rozstrzygnięcie istoty sprawy będzie wymagało zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. i uchylenia decyzji organu I instancji z 29 września 2023 r. z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Z powodów omówionych wyżej zaskarżona decyzja organu podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 153 P.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego (680 zł) uzasadnia art. 200, art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2023.1964 ze zm.).
Obejmują one wpis od skargi (200 zł) i wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI