I SA/SZ 28/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2005-04-13
NSApodatkoweŚredniawsa
ulga podatkowanauka zawodupraktyki zawodoweustawa o PITokres szkoleniainterpretacja przepisóworgan podatkowysąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą przyznania ulgi z tytułu nauki zawodu z powodu niespełnienia wymogu minimalnego 10-miesięcznego okresu praktyk.

Podatniczka H.K. ubiegała się o ulgę podatkową z tytułu prowadzenia praktycznej nauki zawodu dla 31 uczniów. Organy podatkowe odmówiły przyznania ulgi, argumentując, że faktyczny okres praktyk był krótszy niż wymagane 10 miesięcy, zgodnie z art. 27c ust. 13 ustawy o PIT. Podatniczka kwestionowała te ustalenia, wskazując na interpretację organu I instancji i sposób liczenia okresu praktyk. WSA w Szczecinie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo, a wymóg 10 miesięcy jest kluczowy dla przyznania ulgi.

Sprawa dotyczyła skargi H.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego odmawiającą przyznania ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu prowadzenia praktycznej nauki zawodu. Podstawą odmowy było niespełnienie przez podatniczkę wymogu prowadzenia praktyk przez okres nie krótszy niż 10 miesięcy, zgodnie z art. 27c ust. 13 ustawy o PIT. Organy podatkowe ustaliły, że faktyczny czas trwania praktyk zawodowych u poszczególnych uczniów był krótszy niż wymagany okres, mimo że były one rozłożone w czasie na cały rok szkolny. Podatniczka zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz kwestionowała sposób liczenia okresu praktyk, powołując się na wcześniejszą interpretację organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa. Sąd podkreślił, że wymóg 10 miesięcy trwania praktycznej nauki zawodu jest warunkiem koniecznym do skorzystania z ulgi, a sposób rozpisania praktyk w czasie jest kwestią techniczną, wtórną wobec łącznego czasu ich trwania. Sąd odniósł się również do zarzutów dotyczących naruszenia zasad postępowania i interpretacji przepisów, uznając je za bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnikowi nie przysługuje ulga podatkowa, jeśli faktyczny okres trwania praktyk zawodowych jest krótszy niż 10 miesięcy, nawet jeśli są one rozłożone w czasie. Kluczowy jest łączny czas trwania praktyk.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wymóg 10 miesięcy trwania praktycznej nauki zawodu, określony w art. 27c ust. 13 ustawy o PIT, jest warunkiem koniecznym do przyznania ulgi. Sposób rozpisania praktyk w czasie jest kwestią techniczną, wtórną wobec łącznego czasu ich trwania. Organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że faktyczny okres praktyk był krótszy niż wymagane 10 miesięcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.d.o.f. art. 27c § ust. 1-16

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis ten rozróżnia ulgę z tytułu nauki zawodu (ust. 1-12) i ulgę z tytułu praktycznej nauki zawodu (ust. 13). W przypadku praktycznej nauki zawodu, ulga przysługuje pod warunkiem, że trwa ona nie krócej niż 10 miesięcy w cyklu kształcenia. Zasady z ust. 1-12 stosuje się odpowiednio.

u.p.d.o.f. art. 27c § ust. 13

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Warunek: praktyczna nauka zawodu trwa nie krócej niż 10 miesięcy.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 27c § ust. 10

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ulga przysługuje, jeśli zatrudnienie pracownika w celu nauki zawodu trwało przez cały okres szkolenia wynikający z umowy o pracę. Stosowany odpowiednio do praktycznej nauki zawodu oznacza, że praktyczna nauka zawodu musi być pobierana przez ucznia przez cały okres wynikający z umowy ze szkołą.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

p.p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw

Wprowadziła w życie przepis art. 14a Ordynacji podatkowej z dniem 1.01.2003 r.

o.p. art. 14 § § 4

Ordynacja podatkowa

Dotyczy informacji w indywidualnej sprawie udzielanej przez organ podatkowy.

o.p. art. 14a

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący urzędowej interpretacji prawa podatkowego, który nie obowiązywał w dacie wystąpienia podatniczki o interpretację.

o.p. art. 121 § § 1 i 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 123 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 125 § § 1

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że faktyczny okres praktyk zawodowych był krótszy niż wymagane 10 miesięcy. Wymóg 10 miesięcy trwania praktycznej nauki zawodu jest warunkiem koniecznym do przyznania ulgi. Pismo Pierwszego Urzędu Skarbowego nie stanowiło urzędowej interpretacji prawa podatkowego. Przepis art. 14a Ordynacji podatkowej nie obowiązywał w dacie wystąpienia o interpretację.

Odrzucone argumenty

Zaskarżona decyzja jest zaprzeczeniem otrzymanej interpretacji przepisów. Organ podatkowy naruszył przepis art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uniemożliwienie zajęcia prawidłowego stanowiska. Sposób liczenia okresu trwania praktycznej nauki zawodu był nieprawidłowy. Naruszenie przepisów art. 14a, 121 § 1 i 2 oraz 125 § 1 Ordynacji podatkowej.

Godne uwagi sformułowania

praktyczna nauka zawodu trwała nie krócej niż 10 miesięcy jest sprawą wtórną, niejako "techniczną", rozłożenie czasu trwania praktyk zawodowych na cały rok szkolny, gdyż nie zmienia to faktu, iż praktyki te trwały odpowiednio 3, 4 i 8 tygodni ustawodawca premiuje taką ulgą tylko podatników kształcących uczniów, czy słuchaczy tych szkół zawodowych, które w treściach programowych nauczania danego zawodu przewidują okres praktyk zawodowych wynoszący co najmniej 10 miesięcy.

Skład orzekający

Alicja Polańska

sprawozdawca

Kazimiera Sobocińska

przewodniczący

Marzena Kowalewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogu minimalnego 10-miesięcznego okresu trwania praktycznej nauki zawodu dla uzyskania ulgi podatkowej, a także kwestie związane z urzędowymi interpretacjami prawa podatkowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ulgi podatkowej z art. 27c u.p.d.o.f. i może być mniej istotne po zmianach przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy konkretnej ulgi podatkowej i jej interpretacji, co jest interesujące dla prawników i doradców podatkowych. Nie zawiera jednak elementów zaskakujących czy szeroko komentowanych.

Ulga podatkowa za naukę zawodu: Czy 10 miesięcy praktyki to absolutne minimum?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 28/04 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2005-04-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-02-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska /sprawozdawca/
Kazimiera Sobocińska /przewodniczący/
Marzena Kowalewska
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Ulgi podatkowe
Sygn. powiązane
II FSK 1004/05 - Wyrok NSA z 2006-07-11
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
art. 27c ust. 1-16
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.) Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2005 r. sprawy ze skargi H.K. – "D" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ulgi z tytułu nauki zawodu o d d a l a skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego odmówił H.K. przyznania ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu prowadzenia praktycznej nauki zawodu.
Z uzasadnienia wskazanej wyżej decyzji wynika, że podatniczka prowadząc działalność gospodarczą pod firmą "D" z siedzibą w K. złożyła w Pierwszym Urzędzie Skarbowym wniosek o przyznanie ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zakończenia prowadzenia praktycznej nauki zawodu 31 wymienionych z imienia i nazwiska uczniów oraz słuchaczy:
- "S" w K. (4 uczniów),
- "P" w S (12 uczniów),
- "S" w B. (15 uczniów).
Do wniosku H.K. dołączyła umowy o praktyczną naukę zawodu zawarte z poszczególnymi Szkołami, z których wynikało, że uczniowie odbywać będą praktyki zawodowe w okresach: od 1.09.2002 r. do 30.06.2003 r. (4 uczniów), od 2.09.2002 r. do 3.07.2003 r. (15 uczniów), od 1.09.2002 r. do 30.06.2003 r. (12 uczniów).
Organ podatkowy wskazał w uzasadnieniu decyzji, że na podstawie zawartych umów o praktyczną naukę zawodu oraz pism otrzymanych od tych placówek oświatowych w toku postępowania podatkowego, ustalono iż praktyki zawodowe prowadzone przez H.K. organizowane były w oparciu o następujące programy nauczania:
- nr [...], zgodnie z którym praktyczna nauka zawodu trwa 40 dni roboczych (po 20 dni roboczych w semestrze),
- nr [...], zgodnie z którym praktyka zawodowa w całym cyklu kształcenia (klasa I - III) trwa 6 tygodni,
- nr [...], zgodnie z którym praktyka zawodowa w całym cyklu kształcenia (w semestrach III i IV) trwa 8 tygodni.
Z ustaleń organu podatkowego wynika też, że uczniowie "P" w S. w semestrze V i VI odbyli 15 dni praktyki. Praktyka słuchaczy "S" w B. trwała 20 dni roboczych, natomiast słuchacze "P" w K. odbyli praktykę w wymiarze 8 tygodni, tj. 40 dni roboczych.
Ponadto, jak wynika dalej z uzasadnienia decyzji organu podatkowego, na podstawie informacji zawartych we wniosku o przyznanie ulgi, organ ten stwierdził, że praktyczna nauka zawodu 31 uczniów, biorąc pod uwagę daty rozpoczęcia i zakończenia przez nich praktyk, odbywała się w okresie krótszym niż 10 miesięcy. Najdłuższy okres szkolenia stwierdzono u uczennicy K.W., bowiem praktyka zawodowa trwała od 16.09.2003 r. do 5.06.2003 r., tj. 8 miesięcy i 20 dni. Tymczasem, zgodnie z przepisem art. 27 c ust. 13 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jednym z wymogów warunkujących prawo do przedmiotowej ulgi jest by podatnicy, którzy na podstawie umów zawartych ze szkołą organizują zajęcia praktyczne lub praktyki zawodowe, prowadzili je w okresie nie krótszym niż 10 miesięcy, a ponieważ z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika, że faktyczny okres odbywania praktyk przez poszczególnych uczniów był krótszy 10 miesięcy, to – mimo spełnienia pozostałych warunków ustawowych – podatniczka prawa do ulgi uczniowskiej nie nabywa.
Nie zgadzając się z decyzją Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego, H.K. złożyła od niej odwołanie, w którym zarzuciła organowi podatkowemu naruszenie przepisów art. 27 c ust. 2, ust. 13 i ust. 14 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przepisów art.14a, art.121 § 1 i 2 i art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu odwołania podatniczka podniosła, że zaskarżona decyzja jest zaprzeczeniem otrzymanej przez nią interpretacji przepisów zawartej w piśmie Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...], w związku z czym narusza ona zaufanie obywatela do organów podatkowych. Ponadto, zarzuca ona, że Naczelnik Urzędu Skarbowego– prowadząc przez okres 3 miesięcy postępowanie podatkowe – naruszył przepis art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uniemożliwienie jej zajęcia prawidłowego stanowiska przed rozpoczęciem nowego roku szkolnego. H.K. zakwestionowała też wskazany w zaskarżonej decyzji sposób liczenia okresu trwania praktycznej nauki zawodu i stwierdziła, że gdyby uznać go za prawidłowy, to wówczas przepis art. 27c ust.13 ustawy podatkowej byłby przepisem martwym.
W wyniku rozpoznania odwołania podatniczki, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego I instancji.
Uzasadniając swoją decyzję ostateczną organ odwoławczy stwierdził, iż szkolenie uczniów może odbywać się w dwóch formach prawnych. W pierwszej przedsiębiorca zatrudnia ucznia na podstawie umowy o pracę w celu nauki zawodu, w drugiej zaś zawiera umowę ze szkołą o prowadzenie praktycznej nauki zawodu uczniów tej szkoły. Rozróżnienie tych form nastąpiło w przepisach § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1.07.2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu. Zastosowanie którejś z tych form jest kwestią wtórną, liczy się natomiast cel praktycznej nauki zawodu, jakim jest opanowanie przez uczniów i młodocianych umiejętności zawodowych, niezbędnych do podjęcia pracy w danym zawodzie (§ 4 ust.2 rozporządzenia). Zakres wiadomości i umiejętności nabywanych przez uczniów na zajęciach praktycznych i praktykach zawodowych oraz wymiar godzin tych zajęć i praktyk określa program nauczania danego zawodu (§ 4 ust. 6 rozporządzenia). Za wyszkolenie uczniów w ramach obu form osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą mogą ubiegać się o przyznanie decyzją organu podatkowego, ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepisy art. 27c ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych uwzględniają odmienną specyfikę obu form praktycznego nauczania. W art. 27c ust.1 do ust.12 szczegółowo określono – w odniesieniu do nauki zawodu opartej na umowie o pracę – zakres podmiotowy i wysokość ulgi oraz wymogi stawiane podatnikowi, od spełnienia których zależy skuteczne ubieganie się o ulgę. Powyższe kwestie w odniesieniu do umowy zawartej pomiędzy podatnikiem, a szkołą nie zostały odmiennie uregulowane lecz ustawodawca postanowił w ust.13 przepisu art.27c ustawy, że przepisy ust.1-12 należy stosować odpowiednio do tej formy, pod warunkiem że praktyczna nauka zawodu trwa nie krócej niż 10 miesięcy w cyklu kształcenia. Organ odwoławczy podkreślił w tym miejscu, że czas trwania praktycznej nauki zawodu jest bardzo zróżnicowany i zależy od programu nauczania określonego zawodu. Mogą to być zaledwie 4-tygodniowe praktyki zawodowe, jak również zajęcia praktyczne trwające ponad 36 miesięcy. Jednakże z woli ustawodawcy prawo do ulgi nabywają podatnicy kształcący uczniów w ramach praktyki zawodowej lub zajęć praktycznych trwających nie krócej niż 10 miesięcy.
Dalej w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w przepisie ust. 10 art. 27c ustawy podatkowej zapisano, że ulga przysługuje jeśli zatrudnienie pracownika w celu nauki zawodu trwa przez cały okres szkolenia wynikający z umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Stosując zatem ten przepis "odpowiednio" do praktycznej nauki zawodu należy sformułować powyższy warunek jako: ulga przysługuje jeżeli szkolenie trwa przez cały okres wynikający z umowy zawartej pomiędzy podatnikiem, a szkołą. O takiej językowej wykładni tego przepisu w związku z ust. 13 art. 27c ustawy przesądza to, że "odpowiednie" zastosowanie przytoczonego przepisu oznacza niezmienność jego postanowień, tj. niewprowadzanie zarówno rozszerzającej jak i zawężającej interpretacji. Cel tego przepisu, jakim jest premiowanie ulgą podatników prowadzących praktyczne nauczanie przez cały okres szkolenia określony umową, nie może zostać zmieniony wskutek dopasowania go do "odmiennego" charakteru praktycznej nauki zawodu.
W rozpatrywanej sprawie, stwierdził dalej organ odwoławczy, H.K. prowadząc działalność gospodarczą w "D" w K., zawarła z trzema szkołami umowy o praktyczną naukę zawodu 31 uczniów. Biuro prowadzone przez podatniczkę, przyjmując uczniów na praktyki zawodowe na okres 10 miesięcy, realizowało plan nauczania dla zawodu technik ekonomista w oparciu o następujące programy nauczania: nr [...] i nr [...]. Spór w niniejszej sprawie dotyczy sposobu liczenia czasu trwania praktyki zawodowej, mającego wpływ na prawo do przedmiotowej ulgi. Otóż Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego, biorąc pod uwagę dołączony do wniosku o przyznanie ulgi wykaz terminów odbywania przez poszczególnych uczniów praktyk zawodowych (data rozpoczęcia i zakończenia), stwierdził iż w żadnym przypadku nie został dotrzymany warunek prowadzenia szkolenia przez okres nie krótszy niż 10 miesięcy. Najdłuższy okres szkolenia odbyła uczennica K.W., tj. 8 miesięcy i 20 dni. Tymczasem podatniczka, kwestionując ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji, wskazała w odwołaniu, iż uczniowie przychodzili na praktyczną naukę zawodu kilka razy w miesiącu, od września do czerwca, co jednoznacznie wskazuje, że praktyczna nauka zawodu trwała wymagane 10 miesięcy. Z informacji przesłanych przez szkoły wynika, że: uczniowie "P" w S., w semestrze V i VI odbyli 15 dni praktyki. Praktyka słuchaczy "S" w B. trwała 20 dni roboczych, natomiast słuchacze "P" w K. odbyli praktykę w wymiarze 8 tygodni, tj. 40 dni roboczych, a programy nauczania wskazane w poszczególnych umowach przewidują dla zawodu ekonomisty praktyki zawodowe trwające po 4 tygodnie.
Powyższe ustalenia – według organu odwoławczego – pozwalają stwierdzić, że warunek prowadzenia praktycznej nauki zawodu przez okres nie krótszy niż 10 miesięcy nie został spełniony. Jest bowiem sprawą wtórną, niejako "techniczną", rozłożenie czasu trwania praktyk zawodowych na cały rok szkolny, gdyż nie zmienia to faktu, iż praktyki te trwały odpowiednio 3 , 4 i 8 tygodni.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów podatniczki, organ odwoławczy wskazał, że prowadząc postępowanie organ podatkowy I instancji podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zapewniając stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, zgodnie z przepisami art. 122 i art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, a postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie ulgi uczniowskiej prowadzone było wnikliwie i przy zastosowaniu prostych metod ustalania prawidłowego stanu faktycznego, tak więc zarzut naruszenia przepisów art.121 § 1 i 2 oraz art.125 § 1 Ordynacji podatkowej jest bezzasadny.
Odnosząc się natomiast do treści pisma Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] w sprawie interpretacji przepisów dotyczących ulg uczniowskich, organ odwoławczy wskazał, że podatniczka otrzymała odpowiedź dotyczącą stanu faktycznego przedstawionego w piśmie z dnia [...] oraz, że powyższa interpretacja nie mogła ostatecznie przesądzać o prawie do przedmiotowej ulgi, skoro stwierdzony stan faktyczny w dacie złożenia wniosku był odmienny od przedstawionego przez stronę w piśmie ([...]). Ponadto, według organu odwoławczego, otrzymana przez H.K. informacja nie stanowiła urzędowej interpretacji prawa podatkowego, co jednoznacznie zapisano w treści pisma. W tym stanie rzeczy zarzut naruszenia przepisu art.14a Ordynacji podatkowej jest niesłuszny.
H.K. nie zgadzając się z ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej wniosła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ponawiając zarzuty i ich uzasadnienie zawarte w odwołaniu od decyzji organu podatkowego I instancji.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Sąd administracyjny, zgodnie z treścią przepisu art.1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, skład orzekający w sprawie uznał, że nie została ona wydana z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów prawa, ani też z naruszeniem innych przepisów obowiązujących w dacie jej wydania.
W znajdujących zastosowanie w sprawie przepisach art. 27c ust. 1-16 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 14 z 2000 r., poz. 176 ze zm.), rozróżniono dwa stany faktyczne uprawniające do przyznania ulgi uczniowskiej, a mianowicie ulgę z tytułu nauki zawodu (ust. 1-12) i ulgę z tytułu praktycznej nauki zawodu, obejmującej zajęcia praktyczne i praktyki zawodowe uczniów szkół ponadgimnazjalnych prowadzących kształcenie zawodowe oraz szkół ponadpodstawowych prowadzących kształcenie zawodowe (ust. 13).
Zgodnie z treścią przepisu art. 27c ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnicy uzyskujący przychody wymienione w jej art. 10 ust. 1 pkt 3, a więc przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, mogą korzystać z ulgi polegającej na obniżeniu podatku dochodowego o kwotę ustaloną w wysokości i na warunkach określonych w dalszej części tej ustawy, z tytułu szkolenia uczniów, zwaną dalej przez ustawę "ulgą uczniowską". Ulga ta przede wszystkim przysługuje osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą indywidualnie oraz w formie spółki prawa cywilnego lub osobowej spółki handlowej, które uprawnione są na podstawie odrębnych przepisów do szkolenia uczniów i zatrudniają w ramach prowadzonej działalności pracowników w celu nauczania ich zawodu. Ulga ta przysługuje także w przypadku, gdy uprawnionym do szkolenia uczniów jest przynajmniej jeden ze wspólników lub pracownik osoby (spółki) prowadzącej działalność gospodarczą (art. 27c ust. 2). Dalszym warunkiem przyznania ulgi uczniowskiej jest, aby szkolenie zostało zakończone pozytywnym wynikiem egzaminu (art. 27c ust. 3) albo, aby praktyczna nauka zawodu została w ogóle zakończona (art. 27c ust. 14) oraz, aby szkolony pracownik był pracownikiem (czeladnikiem) jeszcze niewykwalifikowanym w tym samym lub w innym zawodzie (art. 27c ust. 4).
Określając dalej, że wysokość ulgi uczniowskiej za wyszkolenie jednego pracownika zależna jest od okresu szkolenia wynikającego z umowy o pracę (art. 27c ust. 5) i, że wynosi ona kwotę [...]– przy okresie szkolenia do 24 miesięcy oraz kwotę [...]– przy okresie szkolenia ponad 24 miesięcy (art. 27c ust. 6), ustawa ta zastrzega również, iż ulga przysługuje pod warunkiem, że zatrudnienie pracownika w celu nauki zawodu trwało przez cały okres szkolenia wynikający z umowy o pracę w celu nauki zawodu (art. 27c ust. 10), jeśli zaś umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego rozwiązana została z przyczyn niezależnych od podatnika, a pracownik podjął naukę zawodu na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego u innego podatnika – przysługującą z tytułu wyszkolenia ulgę uczniowską dzieli się między obydwu podatników proporcjonalnie do liczby miesięcy prowadzonego przez nich szkolenia, a gdy umowa rozwiązana została z winy szkolącego podatnika, to ulga uczniowska przysługuje w wysokości proporcjonalnej do okresu szkolenia tylko temu podatnikowi, u którego pracownik ukończył naukę zawodu (art. 27c ust. 11 ustawy).
Powyższe zasady przyznawania ulgi uczniowskiej wskazana ustawa podatkowa nakazuje też stosować odpowiednio w stosunku do podatników, którzy na podstawie umowy zawartej ze szkołą prowadzą zajęcia praktyczne lub praktyki zawodowe uczniów szkół ponadgimnazjalnych, prowadzących kształcenie zawodowe oraz dotychczasowych szkół ponadpodstawowych, prowadzących kształcenie zawodowe, zwane "praktyczną nauką zawodu", jeżeli ta praktyczna nauka zawodu trwała nie krócej niż 10 miesięcy (art. 27c ust. 13).
Odpowiednie zastosowanie w tej sytuacji unormowania zawartego w przepisie art. 27c ust. 10 ustawy oznacza zatem nic innego, jak tylko to, że ta praktyczna nauka zawodu, trwająca nie mniej niż 10 miesięcy, pobierana była przez określonego ucznia przez cały okres szkolenia wynikający z umowy zawartej przez podatnika ze szkołą. O tym natomiast, z jaką częstotliwością i, w jakim terminie określony imiennie uczeń odbywać będzie zajęcia praktyczne lub praktyki zawodowe w zakładzie pracy podatnika, jak i to, czy obok tych zajęć będzie on pobierał równolegle praktyczną naukę określonego zawodu w innym miejscu (np. w warsztatach szkolnych lub u innego podatnika) zależne jest od programu szkolnego i sposobu jego realizacji, ocena czego wykracza poza kompetencje organów podatkowych, zastrzeżona jest bowiem do wyłącznej kompetencji prowadzącej naukę szkoły i organów sprawujących nad nią ustawowy nadzór.
Na gruncie rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy zatem, iż – jak słusznie ustaliły to organy podatkowe – praktyki zawodowe prowadzone przez H.K. organizowane były w oparciu o następujące programy nauczania dla zawodu technik ekonomista:
- nr [...], zgodnie z którym praktyczna nauka zawodu trwa 40 dni roboczych (po 20 dni roboczych w semestrze),
- nr [...], zgodnie z którym praktyka zawodowa w całym cyklu kształcenia (klasa I - III) trwa 6 tygodni,
- nr [...], zgodnie z którym praktyka zawodowa w całym cyklu kształcenia (w semestrach III i IV) trwa 8 tygodni.
Z prawidłowo poczynionych w sprawie ustaleń organów podatkowych wynika także, że uczniowie "P" w S. w semestrze V i VI odbyli 15 dni praktyki. Praktyka słuchaczy "S" w B. trwała 20 dni roboczych, natomiast słuchacze "P" w K. odbyli praktykę w wymiarze 8 tygodni, tj. 40 dni roboczych, a praktyczna nauka zawodu 31 uczniów, biorąc pod uwagę daty rozpoczęcia i zakończenia przez nich praktyk, odbywała się w okresie krótszym niż 10 miesięcy. Najdłuższy okres szkolenia organy te stwierdziły u uczennicy K.W., bowiem jej praktyka zawodowa trwała od 16.09.2003 r. do 5.06.2003 r. , tj. 8 miesięcy i 20 dni.
A zatem, skoro z dowodów zgromadzonych w sprawie przez organy podatkowe wynika, że faktyczny okres odbywania praktyk przez poszczególnych uczniów był krótszy 10 miesięcy, to – mimo spełnienia pozostałych warunków ustawowych – organy te słusznie uznały, iż podatniczka prawa do ulgi uczniowskiej nie nabywa.
Zdaniem składu orzekającego w sprawie, punktem wyjścia dla ustalenia w konkretnej sytuacji w przypadku prowadzenia przez podatnika szkolenia w postaci praktyk zawodowych uczniów i słuchaczy szkół kształcących w zawodzie technik ekonomista, czy w ogóle przysługuje podatnikowi ulga uczniowska jest analiza treści programowych programów nauczania dla tego zawodu. Jeżeli z treści tego programu wynika, że praktyki zawodowe uczniów, czy słuchaczy szkół ekonomicznych nie obejmują okresu co najmniej 10 miesięcy, to niezależnie od tego, jak zostaną rozpisane praktyki zawodowe w czasie, co jest tylko czynnością techniczną, podatnikowi nie będzie przysługiwało uprawnienie do nabycia ulgi uczniowskiej. Zgodzić się wobec tego należy ze skarżącą, iż może zdarzyć się w praktyce, że podatnicy kształcący uczniów, czy słuchaczy w formie praktyk zawodowych, nie będą mogli skorzystać z ulgi uczniowskiej. Według Sądu, ustawodawca premiuje taką ulgą tylko podatników kształcących uczniów, czy słuchaczy tych szkół zawodowych, które w treściach programowych nauczania danego zawodu przewidują okres praktyk zawodowych wynoszący co najmniej 10 miesięcy.
Odnosząc się natomiast do zarzutu podatniczki naruszenia przez organy podatkowe przepisów art. 14a, 121 §1 i 2 i 125 § 1 Ordynacji podatkowej i, wywodzonej z tych przepisów, zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych wobec nieuwzględnienia przez organy podatkowe treści pisma Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] w sprawie interpretacji przepisów dotyczących ulg uczniowskich, skład orzekający w sprawie wskazuje, iż przywoływany przez podatniczkę przepis art. 14a Ordynacji podatkowej, w terminie obejmującym wystąpienie przez nią do organu podatkowego o interpretację przepisów podatkowych dotyczących ulgi uczniowskiej (14.05.2002 r.) oraz w terminie, w którym organ podatkowy udzielił jej wyjaśnienia (23.05.2002 r.), nie obowiązywał jeszcze, gdyż wprowadzony został w życie z dniem 1.01.2003 r. na mocy ustawy z dnia 12.09.2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.02.169.1387).
Do końca roku 2002 obowiązywał przepis art. 14 Ordynacji podatkowej, który w § 6 stanowił, że "Zastosowanie się przez podatnika do urzędowej interpretacji prawa podatkowego, o której mowa w § 1 pkt 2, nie może mu szkodzić." Urzędowa interpretacja, o której mowa jest w tym przepisie to interpretacja Ministra Finansów, a takiej niewątpliwie podatniczka nie uzyskała w swojej sprawie. Pismo wyjaśniające, które otrzymała podatniczka mogłoby zostać uznane za informację w indywidualnej sprawie, o którym mowa jest w przepisie art. 14 § 4 Ordynacji podatkowej, na który to zresztą przepis organ podatkowy powołał się w swoim piśmie, jednak przepisy Ordynacji podatkowej nie określały wprost skutków zastosowania się podatnika do treści pisemnej informacji o zakresie stosowania prawa podatkowego, udzielonej mu przez organ podatkowy. Uznać zatem należy, że jeżeli podatnik w wyniku błędnej informacji udzielonej mu przez ten organ poniósł szkodę, gdyż np. popadł w zwłokę w zapłacie należnego podatku, to ewentualne usunięcie negatywnych dla podatnika skutków takiego zdarzenia może mieć miejsce w odrębnym postępowaniu w przedmiocie umorzenia odsetek za zwłokę, jednak w sprawie będącej przedmiotem skargi, podatniczka żadnej szkody nie poniosła, jedynie nie uzyskała korzyści w postaci premii, określanej jako ulga uczniowska. W tej więc sytuacji, nie może być mowy o naruszeniu przez organy podatkowe przepisów art. 14a, 121 §1 i 2 i 125 § 1 Ordynacji podatkowej i, wywodzonej z tych przepisów, zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa materialnego, jak również podstaw do stwierdzenia, iż wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego w stopniu co najmniej mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej (art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).