I SA/SZ 261/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2022-09-28
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od nieruchomościpostępowanie egzekucyjnezarzutyostateczność decyzjiwykonalnośćsąd administracyjnySKOWójt Gminy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy D. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym podatku od nieruchomości.

Skarga dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy D. uznające zarzuty A. C. w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło należności z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2018-2021, ustalonych ostatecznymi decyzjami podatkowymi. Skarżąca podnosiła m.in. zarzut nieistnienia obowiązku oraz naruszenia przepisów postępowania. Sąd administracyjny uznał, że decyzje podatkowe były ostateczne i wykonalne, a zarzuty skarżącej nie były uzasadnione, w szczególności zarzut nieistnienia obowiązku, gdyż postępowanie egzekucyjne nie jest etapem ustalania wysokości zobowiązania podatkowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę A. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy D. z dnia 23 grudnia 2021 r. uznające zarzuty wniesione przez A. C. za nieuzasadnione. Postępowanie egzekucyjne było prowadzone na podstawie dwóch tytułów wykonawczych dotyczących należności z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2018-2021. Skarżąca wniosła zarzuty, wskazując m.in. na zaskarżenie tytułów wykonawczych i toczące się postępowanie przed sądem administracyjnym. Wójt Gminy D., działając jako wierzyciel, uznał zarzuty za nieuzasadnione, wskazując na ostateczność i wykonalność decyzji podatkowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie wierzyciela. W skardze do WSA skarżąca podniosła szereg zarzutów, w tym dotyczących nierozpatrzenia wniosku o pomoc prawną, nieuwzględnienia przeznaczenia nieruchomości, nierzetelnego ustalenia stanu faktycznego, prowadzenia egzekucji pomimo jej umorzenia, braku wyjaśnienia stanu faktycznego oraz braku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd podkreślił, że postępowanie egzekucyjne nie jest etapem ustalania wysokości zobowiązania podatkowego, a decyzje podatkowe, na podstawie których wystawiono tytuły wykonawcze, były ostateczne i wykonalne, a skargi na nie zostały oddalone prawomocnymi wyrokami WSA. Sąd uznał również, że pomoc prawna nie jest udzielana w postępowaniu egzekucyjnym, a przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz Ordynacji podatkowej nie miały zastosowania w tym postępowaniu. Zarzuty dotyczące nierzetelnego ustalenia stanu faktycznego i braku wyjaśnienia sprawy zostały uznane za nieuzasadnione, ponieważ skarżąca nie wykazała, aby postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut nieistnienia obowiązku nie jest uzasadniony w sytuacji, gdy decyzje ustalające zobowiązanie podatkowe są ostateczne i wykonalne, a postępowanie egzekucyjne nie jest etapem kwestionowania prawidłowości tych decyzji.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że postępowanie egzekucyjne służy przymusowej realizacji obowiązku wynikającego z ostatecznych decyzji administracyjnych. Nie jest to etap ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy podatkowej ani ustalania wysokości zobowiązania. Skoro decyzje były ostateczne i wykonalne, a skargi na nie oddalone, zarzut nieistnienia obowiązku nie mógł być uwzględniony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (38)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 33 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 15 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 77 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 80

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 107 § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 126

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 34

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 174 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 59 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

o.p. art. 121 § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa Ordynacja podatkowa

u.g.n. art. 72 § 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 72 § 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Przepis ten nie był stosowany w ocenianym postępowaniu egzekucyjnym.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez nierzetelne ustalenie stanu faktycznego. Naruszenie przepisów poprzez prowadzenie egzekucji pomimo jej umorzenia. Naruszenie przepisów poprzez brak uwzględnienia przeznaczenia nieruchomości, wieku, stanu materialnego i osobistego zobowiązanego. Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej w postępowaniu egzekucyjnym. Brak przyznania pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu egzekucyjnym.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie egzekucyjne nie jest etapem ustalania obciążenia czy ustalania wysokości należności decyzje ustalające zobowiązanie podatkowe były ostateczne i podlegały wykonaniu pomoc prawna nie jest udzielana w postępowaniu egzekucyjnym

Skład orzekający

Bolesław Stachura

sprawozdawca

Elżbieta Dziel

członek

Jolanta Kwiecińska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja roli postępowania egzekucyjnego jako etapu realizacji obowiązku wynikającego z ostatecznych decyzji administracyjnych, a nie jako forum do ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy podatkowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji w kontekście podatku od nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między podatnikiem a organami egzekucyjnymi, podkreślając ograniczone możliwości kwestionowania ostatecznych decyzji podatkowych na etapie egzekucji.

Egzekucja podatkowa: Czy można kwestionować ostateczne decyzje na etapie windykacji?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 261/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura /sprawozdawca/
Elżbieta Dziel
Jolanta Kwiecińska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 15 par 1, art. 33 par 1 i 2, par 4, art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77 par 1, art. 80, art. 107 par 3 w zw. z art. 126
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 28 września 2022 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 lutego 2022 r. znak SKO.419.154.2022 utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy D. z dnia 23 grudnia 2021 r., znak: RBF.BN.3160.8.2021 uznające zarzuty wniesione przez A. C.
za nieuzasadnione.
Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. (zwany dalej: organem egzekucyjnym) prowadził postępowanie egzekucyjne wobec A. C. (zwanej dalej: "Zobowiązaną", "Skarżącą" lub "Stroną") na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] wystawionego w dniu 15 czerwca 2021 r. przez Wójta Gminy D. (zwanego dalej: Wierzycielem), w którym jako podstawę prawną obowiązku wskazano trzy decyzje podatkowe z dnia 23 grudnia 2020 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za poszczególne lata, tj. za rok 2018, 2019 i 2020. Odpis tytułu wykonawczego doręczono Zobowiązanej w dniu
30 czerwca 2021 r. W piśmie z dnia 7 lipca 2021 r. Zobowiązana wniosła zarzuty, wskazując, że zaskarżyła wystawiony tytuł egzekucyjny. Następnie podała, że "sprawa znajduje się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie".
Organ egzekucyjny za pismem z dnia 15 lipca 2021 r. przekazał wniesione zarzuty do wierzyciela w celu zajęcia stanowiska. Jednocześnie postanowieniem z dnia 15 lipca 2021 r., nr 3211-SEE.711.13.108.2021.VI organ zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne.
Organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Zobowiązanej także na podstawie drugiego tytułu wykonawczego, tj. o nr [...], wystawionego w dniu 5 listopada 2021 r. przez wierzyciela, w którym jako podstawę prawną obowiązku wskazano decyzję podatkową z dnia 19 stycznia
2021 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2021 rok. Odpis tytułu wykonawczego doręczono Zobowiązanej w dniu 26 listopada 2021 r. W piśmie z dnia 1 grudnia 2021 r. Zobowiązana wniosła zarzuty, wskazując,
że zaskarża wystawiony tytuł egzekucyjny. W jej ocenie Organ bez podstaw wystawił kolejny tytuł wykonawczy. Wskazała, że postępowanie w sprawie wysokości zaległości toczy się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie, który jeszcze nie wydał wyroku.
Organ egzekucyjny za pismem z dnia 6 grudnia 2021 r. przekazał wniesione zarzuty Wierzycielowi w celu zajęcia stanowiska. Jednocześnie, postanowieniem z dnia 6 grudnia 2021 r., nr 3211-SEE.711.11.62.2021.VI organ zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne.
Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2021 r. znak RBF.BN.3160.8.2021 wierzyciel uznał za nieuzasadnione zgłoszone zarzuty z dnia 7 lipca 2021 r. oraz z dnia 1 grudnia 2021 r. W uzasadnieniu wskazał, że zobowiązanie podatkowe zostało określone:
- decyzją ostateczną z dnia 25 marca 2021 r. znak SKO.414.107.2021 dotyczącą utrzymania w mocy decyzji nr BFN.14753.021.2018 Wójta Gminy D. z dnia 23 grudnia 2020 r., w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku
od nieruchomości za 2018 rok, doręczoną w dniu 28 grudnia 2020 r.;
- decyzją ostateczną z dnia 25 marca 2021 r. znak SKO.414.108.2021 dotyczącą utrzymania w mocy decyzji Wójta Gminy D. z dnia 23 grudnia 2020 r. znak BFN.14753.021.2019, w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku
od nieruchomości za 2019 rok, doręczoną w dniu 28 grudnia 2020 r.;
- decyzją ostateczną z dnia 25 marca 2021 r. znak SKO.414.109.2021 dotycząca utrzymania w mocy decyzji Wójta Gminy D. z dnia 23 grudnia 2020 r. znak BFN.14753.021.20, w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku
od nieruchomości za 2020 rok, doręczoną w dniu 28 grudnia 2020 r.;
- decyzją nr 132/31 z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wymiaru podatku
od nieruchomości za 2021 rok, którą Zobowiązana odebrała w dniu 28 stycznia 2021 r.
Ponadto Wierzyciel zauważył, że wystosował upomnienia, tj.:
- nr 870/2021 z dnia 21 maja 2021 r., którego otrzymanie Zobowiązana potwierdziła własnoręcznym podpisem w dniu 28 maja 2021 r., na podstawie którego wystawiono tytuł wykonawczy SJ/O/0148/2021 z dnia 15 czerwca 2021 r.;
- nr 1746/2021 z dnia 11 października 2021 r., którego otrzymanie Zobowiązana potwierdziła własnoręcznym podpisem w dniu 14 października 2021 r.,
na podstawie którego wystawiono tytuł wykonawczy nr [...] r. z dnia
5 listopada 2021 r.
Wierzyciel wskazał, że wobec powyższych zobowiązań, nie toczyło się żadne postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie - organ nie posiadał żadnego dokumentu stwierdzającego ten fakt. Ponadto, podtrzymał swoje stanowisko w sprawie co do tego, że oba ww. tytuły były wymagalne. W konkluzji Wierzyciel uznał zarzuty zobowiązanej za nieuzasadnione i je oddalił.
W dniu 7 stycznia 2022 r. Zobowiązana złożyła zażalenie na ww. postanowienie, wskazując jedynie, że je zaskarża. Nadto wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Organ odwoławczy postanowieniem z dnia 24 lutego 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, wskazał, że po przeanalizowaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, stwierdził, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a zarzut nieistnienia obowiązku nie był uzasadniony.
Następnie po przytoczeniu przepisów mających zastosowanie w sprawie,
tj. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
(Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm. - zwanej dalej: u.p.e.a.) - art. 15 § 1, art. 33 § 1, § 2, § 4, art. 18, a także ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 – zwanej dalej: K.p.a.) - art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a., organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie egzekwowane obowiązki zostały określone w wystawionych przez Wierzyciela tytułach wykonawczych.
Pierwszy z nich o nr [...] z dnia 15 czerwca 2021 r. stanowił obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości za 2018 r., 2019 r., 2020 r. oraz pierwszą i drugą ratę za 2021 rok. Kwota podatku za lata 2018 - 2020 oraz raty pierwsza i druga za 2021 rok odpowiadała wysokości zobowiązania podatkowego, ustalonego
w decyzjach:
- Wójta z dnia 23 grudnia 2020 r. znak BFN 14753.021.2018, utrzymanej w mocy przez organ II instancji decyzją z dnia 25 marca 2021 r., znak SKO.414.107.2021; WSA w Szczecinie wyrokiem z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 401/21 oddalił skargę na decyzję Kolegium (dotyczyło zobowiązania podatkowego
za 2018 r.);
- Wójta z dnia 23 grudnia 2020 r. znak BFN.14753.021.2019, utrzymanej w mocy przez organ II instancji decyzją z dnia 25 marca 2021 r. znak SKO.414.108.2021; WSA w Szczecinie wyrokiem z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 402/21 oddalił skargę na decyzję Kolegium (dotyczyło zobowiązania podatkowego
za 2019 r.);
- Wójta z dnia 23 grudnia 2020 r. nr BFN.14753.021.20, utrzymanej w mocy przez organ II instancji decyzją z dnia 25 marca 2021 r., znak SKO.414.109.2021; WSA w Szczecinie wyrokiem z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 403/21 oddalił skargę na decyzję Kolegium (dotyczyło zobowiązania podatkowego za 2020 r.);
- Wójta z dnia 19 stycznia 2021 r. nr 132/31, odebraną przez stronę w dniu
28 stycznia 2021 r. (decyzja prawomocna i ostateczna, wskutek nie zaskarżenia jej do Kolegium, dotyczyła zobowiązania podatkowego za 2021 r.).
Drugi tytuł wykonawczy o nr [...] z dnia 5 listopada 2021 r. obejmował obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości za trzecią ratę za 2021 r. Kwota tej raty zaś odpowiadała wysokości zobowiązania podatkowego, ustalonego w decyzji Wójta z dnia 19 stycznia 2021 r. nr 132/31, odebranej przez Stronę w dniu 28 stycznia 2021 r. (decyzja prawomocna i ostateczna, wskutek nie zaskarżenia jej do Kolegium, dotyczyła zobowiązania podatkowego za 2021 r.).
W ocenie organu odwoławczego niewątpliwie ww. decyzje były wykonalne i nie zostały wzruszone, czy też wyeliminowane z obrotu w nadzwyczajnych trybach postępowania. Decyzje ustalające zobowiązanie podatkowe były ostateczne, a tym samym podlegały wykonaniu. Kolegium dodało, że na Wierzycielu ciążył obowiązek wszczęcia egzekucji, zatem nie musiał wstrzymać się z egzekucją wierzytelności, wynikającą z ostatecznych decyzji podatkowych, przez okres, w jakim Zobowiązana zachowała prawo do wniesienia skargi na ww. decyzje do sądu czy też przez czas rozpatrywania skarg na decyzje podatkowe przez sąd.
Mając na uwadze ustalenia faktyczne w sprawie jak i przytoczone przepisy prawa, organ odwoławczy stwierdził, że istniał obowiązek ustalony w ww. decyzjach podatkowych, a jego przymusowa realizacja była przedmiotem postępowania egzekucyjnego. A zatem zarzut nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nie zasługiwał na uwzględnienie. Organ dodał, że polemika na etapie postępowania egzekucyjnego, podczas gdy decyzje ustalające wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości były prawomocne i ostateczne, nie mogła przynieść zamierzonego rezultatu.
Organ odnosząc się do wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, stwierdził, że był on pozbawiony podstaw prawnych.
Na koniec organ odwoławczy wskazał, że Wierzyciel nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego.
W skardze wniesionej do Sądu, Skarżąca zaskarżyła postanowienie organu odwoławczego (omyłkowo wskazując, że zaskarża decyzję) z dnia 24 lutego 2022 r. znak SKO.419.154.2022, zarzucając jej naruszenie:
1) poprzez nierozpatrzenie wniosku skarżącej o przyznanie pomocy prawnej;
2) art. 72 ust. 3 pkt 4a ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez nieuwzględnienie przy ustaleniu wysokości należności przeznaczenia nieruchomości;
3) art. 174 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 126 K.p.a. poprzez nie podjęcie przez organ egzekucyjny niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (i co więcej przedstawiły ten stan w sposób nierzetelny, z pominięciem ważnych faktów i okoliczności), przez co doszedł do błędnych wniosków;
4) art. 59 § 1 pkt 3 i 4 u.p.e.a. poprzez dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego, pomimo iż egzekucja powinna zostać umorzona w całości;
5) art. 7 K.pa. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich koniecznych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także brak załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu Skarżącej, w tym brak uwzględniania słusznych wniosków, w tym co do konieczności umorzenia postępowania, a nadto brak rzetelnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i tym samym niezasadne dalsze prowadzenie postępowania;
6) art. 121 § 1 w zw. z art. 122 w zw. z art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez brak prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz podjęcia wszelkich niezbędnych działań celem wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym poprzez nieprawidłowe uznanie, że dochodzona przez organ I instancji kwota była zasadna,
gdy w rzeczywistości strona nie czerpała korzyści z nieruchomości; organa nie uwzględniły też jej wieku, stanu materialnego i osobistego.
Wobec powyższego wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zauważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana
przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120
ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.").
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie została złożona skarga na postanowienie organu II instancji - utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy D. z dnia 23 grudnia 2021 r. stanowiące stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego. Pisma bowiem Skarżącej z dnia 1 grudnia 2021 r. oraz z dnia 7 lipca 2021 r. złożone do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Koszalinie zostały przekazane Wójtowi Gminy D. działającemu w charakterze Wierzyciela – jako zarzuty do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego [...] z dnia 15 czerwca 2021 r. (którego odpis doręczono Stronie 30 czerwca 2021 r.) oraz na podstawie tytułu wykonawczego [...] z dnia 5 listopada 2021 r. (którego odpis doręczono Stronie 26 listopada 2021 r.)
Strona w piśmie z dnia 7 lipca 2021 r. wskazała, że sprawa znajduje się w Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie, natomiast w piśmie z dnia 1 grudnia 2021 r. podniosła zarzut, że organ bez podstawy wystawia kolejny tytuł wykonawczy , a także, że postępowanie w sprawie zaległości i wysokości zaległości toczy się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie i nie ma jeszcze wyroku w tej sprawie.
Przystępując do analizy sprawy wskazać należy, że zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym.
Zgodnie z art. 33 § 1 z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.), dalej: "u.p.e.a." zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
W świetle art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości lub części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Sąd wskazuje, że przedstawione w art. 33 § 2 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty, natomiast procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.
Organy mogą zatem rozpatrywać w postępowaniu egzekucyjnym tylko zarzuty oparte na powyższych podstawach, co wymaga jednoznacznego zakwalifikowania zarzutu do konkretnej podstawy wskazanej w powyższym katalogu.
Wójt Gminy D. uznał postanowieniem z 23 grudnia 2021 r. zarzuty za nieuzasadnione.
Strona złożyła zażalenie na powyższe postanowienie nie uzasadniając go, a nadto wnioskując o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie uznając, że Strona podniosła zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) oraz, że zarzut ten nie był uzasadniony.
Organ zauważył, że decyzje na podstawie których wystawiono tytuły wykonawcze są wykonalne i nie zostały wzruszone czy też wyeliminowane z obrotu w nadzwyczajnych trybach postępowania. Decyzje ustalające zobowiązanie są ostateczne i podlegają wykonaniu. Nie zostało także wydane postanowienie o wstrzymaniu ich wykonania. Skargi zaś wniesione na decyzje do WSA w Szczecinie zostały prawomocnymi wyrokami oddalone. Z powyższymi ustaleniami i stanowiskiem organu należy się w pełni zgodzić. Zdaniem Sądu nie ma żadnych podstaw aby uznać, że egzekwowane obowiązki podatkowe nie istnieją.
Odnosząc się natomiast do podniesionych w skardze zarzutów należy wskazać, nie zasługują one na uwzględnienie. Wyjaśnić bowiem trzeba, że co do pierwszego zarzutu Strony – iż nie rozpatrzono jej wniosku o przyznanie pomocy prawnej – że trafne jest stanowisko organu, że w postępowaniu egzekucyjnym pomoc taka nie jest udzielana. Przepisy bowiem u.p.e.a. jak i stosowanego z mocy art. 18 u.p.e.a. kodeksu postępowania administracyjnego – nie przewidują przyznawania pomocy prawnej stronom postępowania przez organy w toku postępowania egzekucyjnego.
Nietrafny był również zarzut naruszenia art. 72 ust. 3 pkt 4a ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez nieuwzględnienie przy ustaleniu wysokości należności, przeznaczenia nieruchomości – przepis ten nie był w ocenianym postępowaniu egzekucyjnym stosowany przez organy, które również nie ustalały w jego ramach wysokości należności.
Z tych samych powodów nietrafne były zarzuty naruszenia art. 121 § 1 w zw. z art. 122 w zw. z art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa – która to ustawa w postępowaniu egzekucyjnym nie znajduje zastosowania.
Za nieuzasadnione należało również uznać zarzuty naruszenia art. 174 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 126 K.p.a., poprzez nie podjęcie przez organ egzekucyjny niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (i przedstawienia tego stanu w sposób nierzetelny, z pominięciem ważnych faktów i okoliczności), przez co organ miał dojść do błędnych wniosków, jak również zarzuty naruszenia art. 7 K.pa. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich koniecznych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także brak załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu Skarżącej, w tym brak uwzględniania słusznych wniosków, w tym co do konieczności umorzenia postępowania, a nadto brak rzetelnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i tym samym niezasadne dalsze prowadzenie postępowania.
Sąd zauważa tu, że Strona w żaden sposób nie uzasadniła powyższych zarzutów, poza stwierdzeniem, iż organ uznał, że dochodzona przez organ I instancji kwota jest zasadna, gdy w rzeczywistości jest to niezasadne, chociażby z tej przyczyny, iż Skarżąca nie czerpie korzyści z nieruchomości. Strona podkreśliła, że ustalając obciążenie nie uwzględniono jej wieku, ani stanu materialnego i osobistego, a także przy ustalaniu wysokości należności nie uwzględniono przeznaczenia nieruchomości.
Sąd wobec powyższego ponownie podkreśla, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie następuje "ustalanie obciążenia" czy "ustalanie wysokości należności". To nastąpiło wcześniej w postepowaniu podatkowym zakończonym ostatecznymi decyzjami, których prawidłowość potwierdziły prawomocne wyroki sądu. Tym samym organy w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogły naruszyć wskazanych przez Stronę przepisów w zarzucany przez nią sposób.
Niezasadny okazał się końcowo także zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 3 i 4 u.p.e.a. poprzez dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego, pomimo iż egzekucja powinna zostać umorzona w całości. Strona bowiem nie wykazała aby pojawiły się takie okoliczności - skutkujące koniecznością jej umorzenia, a nie dopatrzył się ich również Sąd.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji orzeczenia.
Wszystkie ww. orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI