I SA/SZ 26/23

I SA/Sz 26/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-03-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-01-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Wojciechowska /przewodniczący sprawozdawca/
Marzena Kowalewska
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 § 1 pkt 1 lit.a  w zw. z art. 135, art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 240 § 1 pkt 4 i pkt 5, art. 150 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu [...] marca 2023 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej A. B. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 7 sierpnia 2012 r. A. B. nabyła w drodze darowizny spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położnego w P. .
W dniu 2 marca 2017 r. podatniczka sprzedała ww. lokal innym osobom za
[...] zł.
W dniu 30 stycznia 2018 r. podatniczka złożyła zeznanie podatkowe PIT-39 za
2017 r.
Pismami z 6 lipca i 12 sierpnia 2021 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego
w S. wezwał podatniczkę do przedłożenia dokumentów w zakresie: poniesienia kosztów odpłatnego zbycia, dokonania nakładów, które zwiększały wartość zbywanego lokalu oraz spełnienia warunków do zwolnienia z opodatkowania dochodu uzyskanego z sprzedaży ww. lokalu.
Organ I instancji wydał w dniu 14 września 2021 r. postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości.
Organ I instancji wezwał podatniczkę do złożenia stosownych dokumentów
i załączył do akt sprawy dowody zgromadzone w toku czynności sprawdzających.
Organ I instancji wydał w dniu 16 listopada 2021 r. decyzję nr 3216-SPV-2.4102.126.2021, w której określił podatniczce podatek dochodowy od osób fizycznych za 2017 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w kwocie [...]zł. Decyzja stała się ostateczna.
Wszystkie pisma zostały skierowane na jedyny znany organowi I instancji adres podatniczki w S. przy ul. [...]. Zostały one uznane za doręczone w trybie art. 150 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.; dalej "o.p.").
W dniu 15 czerwca 2022 r. podatniczka złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 16 listopada 2021 r. Podatniczka wskazała, że:
1. uzyskaną ze sprzedaży kwotę wydatkowała Pani w wymaganym prawem czasie na zakup nieruchomości w Niemczech, w landzie Meklemburg \/orpommern (organ błędnie wskazał nazwę Landu jako "Vorpommeltz"- dopisek sądu), w miejscowości N. oraz na remont i renowację domu rodzinnego w Landzie Brandenburgia (organ błędnie wskazał nazwę Landu jako "Branderburgia")- dopisek sądu).
w miejscowości N.;
2. nie dostarczyła dokumentów w wymaganym terminie z uwagi na pandemię oraz
spowodowane nią obostrzenia związane z przekraczaniem granic;
3. nie miała możliwości odbioru korespondencji na podany polski adres. Było to spowodowane w głównej mierze przez zaistniałą obecnie sytuację.
W tym samym dniu złożyła podatniczka złożyła kserokopie szeregu dokumentów, potwierdzających dokonanie wydatków, które według niej, uprawniały ją do zwolnienia z opodatkowania uzyskanego dochodu.
Organ I instancji wydał w dniu 12 lipca 2022 r. postanowienie o wznowieniu postępowania podatkowego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości położonej w P., zakończonego decyzją ostateczną z 16 listopada 2021 r.
Organ I instancji wydał w dniu 6 września 2022 r. decyzję nr 3216-SPV-2.601.2.2022.7, w której odmówił uchylenia własnej decyzji z 16 listopada 2021 r.
z uwagi na brak istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 o.p.
Organ I instancji przytoczył treść art. 241 § 2, art. 243 § 1-3, art. 240 § 1, art. 121 § 1 o.p. i wskazał, że podstawą złożenia wniosku o wznowienie postępowania przez podatniczkę był art. 240 § 1 pkt 5 o.p. W ocenie organu I instancji przesłanka z art. 240 § 1 pkt 4 o.p. nie mogła być uwzględniona na podstawie 241 § 2 pkt 1 o.p., gdyż żądanie wznowienia podatniczka zgłosiła po upływie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji.
Organ I instancji podał, że aby zastosować przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. muszą być spełnione łącznie następujące okoliczności:
1. sprawa musi być zakończona decyzją ostateczną;
2. wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub dowody;
3. nowe okoliczności lub dowody są istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie;
4. nowe okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję;
5. nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji.
Zdaniem organu I instancji, nawet gdyby przyjąć, że przedłożone dokumenty są nowymi dokumentami (lub nowymi okolicznościami), to zwrot "wyjdą na jaw" dotyczy sytuacji, gdy dowody te nie są znane zarówno organowi jaki i stronie postępowania. Według organu I instancji, strona może powoływać się
w postępowaniu wznowieniowym tylko na takie okoliczności faktyczne, co do których nie posiadała wiedzy w postępowaniu wymiarowym i nie mogła żądać ich uwzględnienia w jego toku. Z takim rozumieniem ww. przesłanki przemawia wzgląd na trwałość decyzji ostatecznych i wyklucza to powoływanie się na dokumenty i okoliczności faktyczne, o których strona wiedziała, lecz ich nie wskazała w postępowaniu zwyczajnym. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał się na wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2022 r. o sygn. akt III FSK1580/21.
Organ I instancji rozważył też przesłankę z art. 240 § 1 pkt 4 o.p. i wskazał, że do jej uznania nie jest wystarczające oświadczenie podatniczki, że nie miała możliwości odbierania korespondencji pod wskazanym adresem. Organ I instancji podał, że adres w S. wskazała podatniczka w zeznaniu podatkowym za 2017 r. i nie zgłosiła żadnych zmian ww. adresu zgodnie z art. 9 ust. 1d ustawy
z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników
i płatników (Dz. U. z 2022 r. poz. 166; dalej "u.z.e.p."). Organ I instancji podał, że korespondencja do podatniczki była kierowana prawidłowo na wskazany wcześniej adres. Podatniczka dopiero w dniu 15 czerwca 2022 r. wskazała adres zamieszkania w [...]. Organ I instancji podał, że nie zaistniały też pozostałe przesłanki z art. 240 § 1 o.p.
Podatniczka złożyła odwołanie od ww. decyzji, gdyż jej zdaniem zaistniały przesłanki z art.240 § 1 pkt 4 i 5 o.p. Na poparcie swojego stanowiska podatniczka powołała się na stosowne wyroki NSA.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie wydał w dniu 7 grudnia 2022 r. decyzję nr 3201-IOD1.601.1.2022.4; 3201-IOD1.601.5.2022, w której utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i przywołał treść art. 240 § 1 o.p. Organ odwoławczy podał, że nie zaistniała przesłanka z art. 240 § 1 pkt 4 o.p., gdyż podatniczka ze swojej winy nie uczestniczyła w postępowaniu wymiarowym, gdyż nie wskazała nowego adresu zamieszkania. Organ odwoławczy podał, że organ I instancji kierował pisma pod wskazany przez nią adres w S. i prawidłowo uznał je za doręczone w trybie zastępczym na podstawie art. 150 § 4 o.p.
Organ odwoławczy podał, że:
1. w złożonym zeznaniu podatkowym PIT-39 za 2017 r. podatniczka wskazała adres zamieszkania w S.;
2. zgodnie z danymi zawartymi w Centralnej Rejestracji i Ewidencji Podatników SeRCe wskazany adres stanowi od 30 stycznia 2018 r. adres podatniczki do doręczeń;
3. po dokonaniu sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w P. w aplikacji CZM oraz CRCM nie zostały odnotowane żadne wydatki podatniczki na własne cele mieszkaniowe w Polsce;
4. organ I instancji zarówno wezwania w toku czynności sprawdzających, jak
i postępowania wymiarowego kierował pisma do podatniczki na jedyny znany mu adres w S.;
5. wszystkie pisma wracały do organu pierwszej instancji z adnotacją "ZWROT NIE PODJĘTO W TERMINIE". Każde pismo było dwukrotnie awizowane. W pkt 5 każdego zwrotnego potwierdzenia odbioru zaznaczono "nie podjął awizowanego pisma". Listonosz nie zaznaczał, że pod wskazanym adresem – adresat nie jest znany, czy też, że się wyprowadził.
Organ odwoławczy podał, że podatniczka winna zaktualizować swoje dane adresowe na podstawie art. 9 ust. 1d u.z.e.p., zatem zaniechanie podatniczki obciąża ją, a nie organ podatkowy. Organ odwoławczy wskazał, że w akcie notarialnym dotyczący sprzedaży ww. lokalu podatniczka również wskazała adres zamieszkania
w S. - ten sam co organowi podatkowemu. Organ odwoławczy podał, że
w deklaracji PIT-39 podatniczka zaznaczyła w poz. 25, że korzysta ze zwolnienia
z opodatkowania dochodu, to winna spodziewać się czynności sprawdzających ze strony organu podatkowemu. Na dokonanie tych czynności organ podatkowy ma 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Okoliczność nieposiadania żadnego prawa do nieruchomości nie oznacza przy tym automatycznie, że podatniczka wyprowadziła się za granicę. Organ nie miał ani obowiązku, ani prawa poszukiwać innego adresu zamieszkania podatniczki.
Organ odwoławczy za niezasadny uznał zarzut, że podatniczka nie działała przez pełnomocnika i nie wiedziała, że może się spodziewać postępowania podatkowego
w celu weryfikacji prawa do skorzystania z ulgi podatkowej. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że zarzut, iż podatniczka została wprowadzona w błąd przez pracownika urzędu skarbowego, który poinformował ją, że organ podatkowy nie wysyła korespondencji do Niemiec, nie ma poparcia w zgromadzonym materiale dowodowym oraz praktyce stosowanej przez organ. Bezzasadność tego zarzutu podkreśla okoliczność, iż w toku postępowania wznowieniowego pisma były do podatniczki wysyłane na niemiecki adres wskazany w piśmie z 15 czerwca 2022 r.
W ocenie organu odwoławczego, wskazywane przez podatniczkę okoliczności, które dotyczą pandemii i braku możliwości przekroczenia granicy przez okres 2 lat, nie miały znaczenia dla sprawy, w sytuacji gdy to podatniczka zaniedbała kwestię aktualizacji swoich danych adresowych.
Organ odwoławczy wskazał, że przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. nie zaistniała, gdyż dokumenty, które przedłożyła podatniczka nie posiadają cech nowości. Podatniczka miała wiedzę o ww. dokumentach i nie przedłożyła ich organowi w toku postępowania wymiarowego, zatem nie można nadać im przymiotu – dowodów, które wyszły na jaw. Na poparcie swojego poglądu organ odwoławczy przywołał stosowne wyroki sądów administracyjnych.
Według organu odwoławczego, podatniczka przez złożenie wniosku o wznowienie postępowania zmierzała do usunięcia skutków swej własnej niestaranności, której dopuściła się w trakcie postępowania wymiarowego i przeprowadzenia powtórnej kontroli instancyjnej w sprawie podatkowej, co organ uznał za niedopuszczalne.
Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutów naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji.
Podatniczka złożyła skargę na ww. decyzję i wniosła o uchylenie decyzji wydanych przez organy obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zarzuciła organowi naruszenie:
1. art. 240 § 1 pkt 5 o.p. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej "p.p.s.a."), przez błędną wykładnię tego przepisu i w konsekwencji odmowę uchylenia decyzji ostatecznej z 16 listopada 2021 r., nr [...], mimo tego, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody nieznane dotychczas organowi który wydał decyzję z 16 listopada 2021 r. Błędna wykładnia przepisu przez organ polegała na tym, że organ wbrew orzecznictwu i literalnej wykładni przepisu uznał, iż zwrot "wyjdą na jaw" oznacza, że okoliczności i dowody nie mogły być znane nikomu, a nie tylko organowi. Tymczasem prawidłowa wykładnia tej przesłanki - wynikająca również z najnowszego orzecznictwa NSA odnosi się tylko do niewiedzy organu, a nie strony;
2. art. 240 § 1 pkt 4 o.p. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., przez jego niezastosowanie iw konsekwencji odmowę uchylenia decyzji ostatecznej z 16 listopada 2021 r. mimo tego, iż skarżąca nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, w którym została wydana decyzja z 16 listopada 2021 r., z uwagi na wysyłanie do niej korespondencji przez organ na błędny adres. Organ nie uwzględnił między innymi okoliczności związanych z wprowadzeniem skarżącej w błąd przez pracownika Urzędu Skarbowego co do adresu, oraz okoliczności dotyczących pandemii covid-19;
3. art. 121 § 1 o.p., art. 210 § 4 o.p., art. 124 o.p. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., poprzez ich niezastosowanie i zawarcie w uzasadnieniu prawnym zaskarżonej decyzji wadliwego uzasadnienia prawnego i faktycznego, w tym pominięcie wyjaśnień skarżącej mających kluczowe znaczenie dla sprawy (dotyczących wprowadzeniu jej
w błąd przez urzędnika) oraz wyjaśnień i regulacji prawnych dotyczących pandemii covid-19;
4. art. 120 - 123 o.p. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., poprzez ich niezastosowanie i naruszenie zasady legalizmu, zasady zapewnienia stronie czynnego udziału postępowaniu, zasady budowania zaufania do organów podatkowych i zasady prawdy obiektywnej wskutek wadliwej interpretacji przepisów i wadliwych ustaleń przesłanek wznowieniowych co w konsekwencji skutkowało odmową uchylenia decyzji ostatecznej z 16 listopada 2021 r., pomimo istnienia ku temu podstaw.
W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, ustosunkowując się do zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:
Spór w sprawie dotyczy odmowy wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzją z dnia 16 listopada 2021 r. na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 i pkt 5 o.p.
W ocenie organów. ww. przesłanki z art. 240 § 1 o.p. nie wystąpiły, gdyż skarżąca ze swej winy nie uczestniczyła w postępowaniu wymiarowym z uwagi na wskazanie organowi nieprawidłowego adresu oraz posiadane przez nią dowody, choć nieznane organowi podatkowemu przy wydawaniu decyzji wymiarowej to znane były skarżącej i nie zostały przez nią organowi przedstawione w postępowaniu zwyczajnym.
Zdaniem skarżącej, zaistniała przesłanka z art. 240 § 1 o.p., gdyż z uwagi na panującą pandemię utrudnione było przekraczanie granicy polsko - niemieckiej
i kontakt z organem podatkowym. Ponadto wskazała, że zaistniała też przesłanka art. 240 § 1 pkt 5 o.p.. gdyż przepis ten dotyczy nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, które nieznane były organowi, który wydał decyzję.
Zgodnie z art. 240 § 1 o.p., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
4) strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.
Zdaniem Sądu, organom należy przyznać rację, co do oceny przesłanki z art. 240 § 1 pkt 4 o.p. Organ I instancji kierował pisma pod wskazany przez nią adres
w S. i prawidłowo uznał je za doręczone w trybie zastępczym na podstawie art. 150 § 4 o.p. Brak było podstaw do kwestionowania prawidłowości doręczenia pod ww. adres, gdyż zwrotne potwierdzenia odbioru korespondencji (ZPO) nie zawierały informacji o tym, że skarżąca się wyprowadziła lub jest adresatem nieznanym pod tym adresem. ZPO zawierały informację o dwukrotnym awizowaniu przesyłek oraz fakcie niepodjęcia korespondencji przez adresata. Prawidłowo organ odwoławczy podał, że skarżąca winna zaktualizować swoje dane adresowe na podstawie art. 9 ust. 1d u.z.e.p., zatem zaniechanie podania aktualnego adresu powoduje dla niej negatywne skutki w postaci uznania za doręczone pism w trybie zastępczym na dotychczasowy adres. Słusznie również organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w akcie notarialnym dotyczący sprzedaży ww. lokalu skarżąca również wskazała adres zamieszkania
w Szczecinie- ten sam co organowi podatkowemu.
Wskazać należy, że najbardziej restrykcyjne ograniczenia w ruchu granicznym, w tym konieczności kwarantanny z uwagi na występowanie epidemii COVID-19 miały miejsce w 2020 r. W 2021 r. urząd skarbowy nie był całkowicie zamknięty, istniała możliwość umówienia się na wizytę bądź złożenie dokumentów do urny w kancelarii, albo nadania dokumentów za pośrednictwem poczty (k.12, k.25 – tom 1 akt podatkowych).
Odnoście przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., Sąd zgodził się ze stanowiskiem skarżącej.
Sąd wskazał, że art. 240 § 1 pkt 5 o.p. wymaga żeby spełnione były łącznie następujące okoliczności:
1. sprawa musi być zakończona decyzją ostateczną;
2. wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub dowody;
3. nowe okoliczności lub dowody są istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie;
4. nowe okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję;
5. nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji.
Według organów, za nowe dowody nie mogą być uznane takie dowody, na które strona mogłaby powołać się już w toku postępowania zwykłego, zaś zwrot "wyjdą na jaw", oznacza, że dowody nie mogą być znane stronie w toku postępowania zwykłego, jeśli z jej winy nie zostały przez nią przedstawione organowi.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie: istniała decyzja ostateczna, której uchylenia domagała się skarżąca; wyszły na jaw nowe istotne dokumenty, które mogły mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie organu; nowe dokumenty istniały przed dniem wydania przez organ decyzji i nie były one znane organowi w dniu wydania decyzji.
W ocenie Sądu, zwrot "wyjdą na jaw istotne dla sprawy (...) nowe dowody" należy interpretować w ten sposób, że dowody, o których mowa w tym przepisie muszą być nieznane organowi, wydającemu decyzję i bez znaczenia jest okoliczność, że skarżącej dowody te były już znane.
Sąd jest świadomy istnienia rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych odnośnie wykładni tego przepisu. Taka rozbieżność istnieje również na tle art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., będącego odpowiednikiem art. 240 § 1 pkt 5 o.p. (por. Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego; LEX/el. 2023 do art. 145).
Sąd orzekający w sprawie podzielił stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 9 lutego 2022 r. o sygn. akt I FSK 1556/18 i w powołanych tam orzeczeniach, że
o prawidłowości poglądu skarżącej świadczy przede wszystkim literalna wykładnia art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Nowe dowody mają doprowadzić do usunięcia stanu niewiedzy organu, a nie podatnika, o czym świadczy zwrot "nieznane organowi". Zatem dowody te nie muszą być nowe dla podatnika, aby organ wznowił i ewentualnie uchylił decyzję pierwotną, jeśli dowody te są istotne. Bez wątpienia gdyby ustawodawcy chodziło
o nowość dowodów także dla podatnika, inna byłaby redakcja tegoż przepisu.
NSA w wyroku o sygn. akt I FSK 1556/18 wskazał, że "ustawodawca przecież nie ujął
w treści przepisu warunku, że nowe okoliczności lub dowody nie mogły być przedstawione czy też wykorzystane przez podatnika z przyczyn od niego niezależnych. Gdyby ustawodawca zamierzał ten warunek pozostawić w przepisie
z pewnością redakcja przepisu byłaby zbliżona do pierwowzoru z art. 177 pkt 2 dekretu z 16 maja 1946 r. o postępowaniu podatkowym (Dz.U. nr 27 poz. 174 z późn. zm.),
a tak przecież nie jest. Co więcej, ustawodawca wręcz usunął z treści przepisu ten fragment, który nakładał obowiązek wykazania, że dowody nie mogły być powołane
w postępowaniu zwyczajnym bez winy podatnika. Ustawodawca otworzył zatem podatnikom możliwość wznawiania postępowania jeśli tylko wyjdą na jaw nowe dokumenty istotne dla sprawy, istniejące w chwili wydawania decyzji, a nieznane organowi, który ją wydał. Usunięcie z treści przepisu zwrotu "nie mogły być powołane przez stronę bez jej winy" oznacza, że obecnie nowe dowody mogą być powołane nawet wówczas gdy nie zostały powołane przez stronę z przyczyn przez nią zawinionych, a także wówczas gdy podatnicy mieli o tych dokumentach jakąkolwiek wiedzę. Zasada trwałości decyzji administracyjnych (art. 128 O.p.) jest istotną wartością, ale przecież w rozdziałach 17-22 Działu IV Ordynacji mowa jest w ogóle
o postępowaniach nadzwyczajnych, gdzie zasada trwałości musi ustąpić, gdyż nie ma ona waloru absolutnego. Stąd nie należy powtórnie "dyskontować" tej zasady w sporze o wykładnię art. 240 § 1 pkt 5 O.p. "Zniweczenie" tej trwałości jest immanentnie wmontowane w instytucję każdego, nadzwyczajnego procesowo eliminowania decyzji ostatecznych, jak np. w stwierdzenie nieważności lub właśnie wznowienie."
Podobne stanowisko wyrażono w komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego; B. Adamiak, J. Borkowski, wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2019 do art. 145, gdzie wskazano, że "Przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Objęcie nie tylko okoliczności faktycznych, dowodów nowo odkrytych, ale i po raz pierwszy zgłoszonych przez stronę, wynika ze zrezygnowania w KPA z rozwiązania przyjętego przed ZmKPA1980, które ograniczało tę podstawę wznowienia postępowania przesłanką: "nie mogły być wówczas powołane przez stronę zainteresowaną bez jej winy".
Podobne stanowisko, jak w wyroku o sygn. I FSK 1556/18 wyraził również NSA
w innych Izbach, np. w wyroku z dnia 14 października 2021 r. o sygn. akt II GSK 1405/21; w wyroku z dnia 21 kwietnia 2020 r. o sygn. akt II FSK 45/20; wyrok z dnia 15 grudnia 2022 r. o syn. II OSK 827/22.
W ocenie Sądu, rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych mogłaby usunąć uchwała NSA, lecz sąd I instancji nie jest władny zainicjować takiego postępowania. Wobec istnienia rozbieżności w orzecznictwie, Sąd opowiedział się za stanowiskiem korzystniejszym dla skarżącej.
Na marginesie wskazać należy, że według Sądu, powołanie się na nowe dowody przez skarżącą w postępowaniu wznowieniowym nie wskazywało na nadużycia prawa, a złożone dokumenty uprawdopodobniły fakt poniesienia określonych wydatków.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ podatkowy zobowiązany jest uwzględnić interpretację art. 240 § 1 pkt 5 o.p., podaną wyżej przez Sąd.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu decyzji wydanych przez organy obu instancji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a.
w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2108 r. poz. 1687).
Na rzecz skarżącej zasądzono od organu kwotę 697 zł tytułem poniesionych kosztów postępowania sądowego, na która składa się 200 zł wpisu sądowego, 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika i 17 zł tytułem opłaty skarbowej od złożonego pełnomocnictwa.
Przywołane orzeczenia dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.