I SA/Sz 26/21

I SA/Sz 26/21 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2021-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura
Ewa Wojtysiak /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Kwiecińska
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 577/21 - Wyrok NSA z 2025-03-19
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 18, art. 64c par. 6 pkt 1 lit. a) i b)
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7a, art. 61a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2021 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...]; [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej A. S. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z dnia [...].11.2020 r., znak: [...] - wydanym na podstawie art. 61a §2 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm. - dalej w skrócie "K.p.a.") oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 - dalej w skrócie "u.p.e.a.") - Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, w wyniku rozpatrzenia zażalenia zobowiązanej A. T. Sp. z o. o. w S. (dalej "Zobowiązana", "Spółka", "Skarżąca") z dnia [...].10.2020 r., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia [...].08.2020 r. nr [...], którym odmówiono wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania zawiadomienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] wystawionych przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S..
Zaskarżone postanowienie - jak wynika z akt i uzasadnienia zaskarżonego postanowienia - zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.
W dniu 17.07.2020 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. wpłynął adresowany do Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. (Organ egzekucyjny I instancji) wniosek Zobowiązanej o zawiadomienie o kosztach postępowania egzekucyjnego w sprawach prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...] - jak wynika z akt administracyjnych - wystawionych przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S..
Postanowieniem z dnia [...].08.2020 r., nr [...], Organ egzekucyjny I instancji odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania zawiadomienia w sprawie kosztów egzekucyjnych w ww. sprawach.
Pismem z dnia 05.10.2020 r. Zobowiązana, reprezentowana przez pełnomocnika (radcę prawnego), wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Organu I instancji w części dotyczącej tytułów wykonawczych o numerach: [...], zarzucając mu naruszenie art. 64c § 6a pkt 1a u.p.e.a. i art. 61a K.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie, a także art. 64c § 6a pkt 1b u.p.e.a. przez jego niezastosowanie, wnosząc przy tym o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Zobowiązana podniosła, że przepis art. 64c § 6a pkt 1 u.p.e.a. wskazuje dwa alternatywne terminy stanowiące początek biegu terminu do złożenia wniosku o wydanie zawiadomienia o kosztach postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Zobowiązanej, skoro organ egzekucyjny [...].05.2020 r. wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (doręczone 25.05.2020 r.), natomiast Zobowiązana złożyła wniosek pismem z 16.07.2020 r., tym samym dochowany został 6 miesięczny termin na złożenie wniosku o doręczenie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych. Zatem, z uwagi na wskazanie przez ustawodawcę dwóch terminów, niezasadne jest arbitralne dokonywanie przez organ egzekucyjny bardziej dogodnego dla siebie terminu. Z kolei odnośnie naruszenia art. 61a K.p.a., Zobowiązana wskazała, że podmiot wnoszący żądanie wszczęcia postępowanie nie jest stroną oraz fakt, iż przyczyną odmowy wszczęcia postępowania nie może być wystąpienie braków formalnych, których konsekwencje pojawienia się reguluje art. 64 K.p.a.
Wyżej opisanym zaskarżonym postanowieniem z dnia [...].11.2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (Organ egzekucyjny II instancji) utrzymał w mocy ww. postanowienie Organu egzekucyjnego I instancji.
W pierwszej kolejności zakreślił ramy prawne rozpoznawanej sprawy wyjaśniając, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a.
Zgodnie zaś z art. 138 § 1 K.p.a., stosowanego na mocy art. 144 K.p.a. odpowiednio do zażaleń, organ odwoławczy wskutek wniesionego zażalenia wydaje postanowienie, w którym w zależności od sposobu rozstrzygnięcia: utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie albo uchyla zaskarżone postanowienie w całości albo w części i w tym zakresie orzeka codo istoty sprawy albo uchylając to postanowienie - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo umarza postępowanie odwoławcze.
Dalej wskazał, że zgodnie z art. 64c § 6a pkt 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek złożony w terminie 6 miesięcy od dnia:
a) wyegzekwowania wykonania obowiązku, a w przypadku wyegzekwowania obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne,
b) w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne.
Z kolei przepis art. 64c § 7 u.p.e.a. stanowi, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, o których mowa w art. 64c § 6a u.p.e.a.
Organ egzekucyjny II instancji zauważył, że jak podał Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S., Zobowiązana dokonała spłaty należności objętych ww. tytułami wykonawczymi odpowiednio w dniach:
- [...] - [...] lipca 2018 r.,
- [...] [...] września 2018 r.,
- [...] [...] kwietnia 2019 r.,
- [...]-[...] lipca 2016 r.,
- [...] - [...] maja 2018 r.
Dalej wskazał, że jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, Organ egzekucyjny w dniu [...].04.2019 r. wydał zawiadomienie o wysokości kosztów egzekucyjnych w odniesieniu do tytułu wykonawczego nr [...], a postanowieniem z dnia [...].09.2020 r., nr [...], ustalił koszty egzekucyjne powstałe w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Zauważył przy tym, że jakkolwiek powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane przez organ egzekucyjny z przekroczeniem ustawowego terminu dla załatwienia tego typu spraw, jednakże - co istotne - Zobowiązana nie poniosła z tego tytułu szkody. Z dokonanych ustaleń wynika bowiem, że odrębnym pismem z dnia 05.10.2020 r. Zobowiązana zaskarżyła do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej ww. postanowienie Organu egzekucyjnego, które będzie podlegało rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu zażaleniowym i zakończy się wydaniem stosownego rozstrzygnięcia.
Odnosząc się natomiast do pozostałych tytułów wykonawczych Organ egzekucyjny II instancji wskazał, że wynikająca z nich spłata zadłużenia następowała w okresie od [...].07.2016 r. do [...].09.2018 r. Wobec tego, złożenie przez Zobowiązaną wniosku o wydanie zawiadomienia w sprawie kosztów egzekucyjnych pismem z dnia 16.07.2020 r. nie mogło przynieść oczekiwanych przez nią rezultatów, albowiem zostało wniesione po upływie terminu wynikającego z art. 64c § 6a pkt 1 lit. a) u.p.e.a.
W konsekwencji Organ egzekucyjny II instancji stwierdził, że po upływie tego terminu nie przysługuje Zobowiązanej prawo wystąpienia z wnioskiem, co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania stosownie do art. 61a § 1 K.p.a. Przepis art. 61a § 1 K.p.a. stanowi, że gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (por. WSA w Szczecinie w wyrokach z 20.09.2018 r., sygn. akt I SA/Sz 498/18, oraz z 20.02.2019 r., sygn. akt I SA/Sz 871/18).
Dalej, odnosząc się do podniesionej w zażaleniu kwestii wydanego przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. postanowienia z dnia [...].05.2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, Organ egzekucyjny II instancji wskazał, że skoro w odniesieniu do ww. tytułów wykonawczych ziściło się pierwsze z dwóch zdarzeń wymienionych w art. 64c § 6a u.p.e.a., to 6 miesięczny termin zakreślony tym przepisem, rozpoczął bieg od dnia następnego po dniu spłaty poszczególnych należności i upływał najpóźniej 18.03.2019 r. Nawet jeżeli, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, doszło do wydania postanowienia na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., to nie oznacza to w żadnym razie, żeby 6 - miesięczny termin, który upłynął ostatecznie 18.03.2019 r., miał rozpocząć bieg na nowo. Organ egzekucyjny II instancji wskazał także, że spłata należności, jak podał Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nastąpiła w wyniku układu ratalnego, nie czynności egzekucyjnych, tym bardziej więc dla Zobowiązanej przejrzyste i łatwe było ustalenie terminu wykonania obowiązku objętego poszczególnymi tytułami wykonawczymi (szczegółowo opisane w załączniku do Umowy nr [...]), a co za tym idzie terminu zakreślonego w art. 64c § 6a pkt 1 u.p.e.a.
Organ egzekucyjny II instancji wskazał, że po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, o ile koszty egzekucyjne nie obciążają wierzyciela, organ egzekucyjny pozbawiony jest prawa orzekania w sprawie kosztów egzekucyjnych, chyba że w odpowiednim czasie żądanie wydania takiego postanowienia wniesie zobowiązany. Bezskuteczny upływ ustawowego terminu o charakterze materialnym, wobec braku stosownego żądania uprawnionego podmiotu (zobowiązanego), powoduje zatem niedopuszczalność rozstrzygania w kwestii kosztów egzekucyjnych, które nie obciążają wierzyciela. Z upływem wskazanych terminów przestaje istnieć (wygasa) uprawnienie do żądania wydania zawiadomienia w sprawie kosztów egzekucyjnych oraz obowiązek rozpatrzenia takiego żądania, co rodzi po stronie organu obowiązek odmowy wszczęcia postępowania w tej sprawie (por. wyrok WSA w Szczecinie z 20.09.2018 r., sygn. akt I SA/Sz 498/18).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...].11.2020 r. Zobowiązana wniosła o jego uchylenie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. w zaskarżonej części oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu:
1. naruszenie art. 64c § 6a pkt 1a u.p.e.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i arbitralne przyjęcie, że na gruncie niniejszej sprawy zastosowanie znajduje termin wskazany w tymże przepisie oraz naruszenie art. 64c § 6a pkt 1b) u.p.e.a. przez jego niezastosowanie, podczas gdy przepis ten ustanawia alternatywny termin do złożenia wniosku o wydanie zawiadomienia w przedmiocie wysokości kosztów egzekucyjnych, który to termin został przez Skarżącą zachowany;
2. naruszenie art. 61a K.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że postępowanie w niniejszej sprawie nie może być wszczęte, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy nie zachodzą żadne podstawy uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżącej wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...].08.2020 r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o doręczenie zawiadomienia w sprawie kosztów egzekucyjnych w postępowaniu prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] oraz [...] wskazując, że upłynął 6 miesięczny termin do złożenia przez zobowiązaną Spółkę wniosku o wydanie zawiadomienia o kosztach. Ponadto, organ wskazał, że w stosunku do tytułu wykonawczego nr [...] wydano zawiadomienie o wysokości kosztów egzekucyjnych w dniu [...].04.2019 r. Przedmiotowe postanowienie zostało zaskarżone przez Spółkę w części dotyczącej tytułów wykonawczych nr [...] oraz [...] Skarżąca przy tym wskazała, że w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...].11.2020 r. organ wadliwie przyjął, że postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia [...].08.2020 r. zostało zaskarżone przez pełnomocnika Spółki również w części dotyczącej tytułu wykonawczego [...]
Postanowieniem z dnia [...].11.2020 r., doręczonym pełnomocnikowi Skarżącej w dniu [...].11.2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia [...].08.2020 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej doręczenia Zobowiązanej zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej powielił argumentację przytoczoną uprzednio przez organ pierwszej instancji wskazując, że wniosek zobowiązanej Spółki o wydanie zawiadomienia w sprawie kosztów egzekucyjnych złożony został po upływie terminu wynikającego z art. 64c § 6a pkt 1 lit. a) u.p.e.aq. Zdaniem Skarżącej, z uwagi na wskazane wyżej w skardze zarzuty, postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej jawi się w zaskarżonej części jako oczywiście wadliwe i z tego względu nie może się ostać w dotychczasowym kształcie.
Ustosunkowując się do przytoczonych przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia twierdzeń dotyczących wydania przez organ pierwszej instancji zawiadomienia, a następnie postanowienia o wysokości kosztów egzekucyjnych dotyczących tytułu wykonawczego nr [...], Skarżąca wskazała, że z uwagi na wydanie przez organ rzeczonego postanowienia w dniu [...].09.2020 r., kwestia kosztów egzekucyjnych dotyczących przywołanego tytułu wykonawczego w ogóle nie była przedmiotem zaskarżenia w ramach wywiedzionego zażalenia i nie jest też przedmiotem zaskarżenia w ramach niniejszej skargi.
Skarżąca przy tym wskazała, że prezentowane przez organ pierwszej instancji, a powielone w całości przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej stanowisko w przedmiocie upływu ustawowego terminu na złożenie przez zobowiązaną Spółkę wniosku o wydanie zawiadomienia w sprawie kosztów egzekucyjnych jest chybione. Wskazała, ż zgodnie z treścią art. 64c § 6a pkt 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek złożony w terminie 6 miesięcy od dnia:
a) wyegzekwowania wykonania obowiązku, a w przypadku wyegzekwowania obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne,
b) w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne.
Przywołany powyżej przepis - zdaniem Skarżącej - wskazuje na dwa alternatywne terminy stanowiące początek biegu terminu do złożenia wniosku o wydanie zawiadomienia o kosztach postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wydane zostało w dniu [...].05.2020 r., a doręczone zobowiązanej Spółce w dniu 25.05.2020 r. Wniosek o doręczenie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych został złożony przez Pana A. K. - Prezesa Zarządu zobowiązanej Spółki w dniu 16.07.2020 r., wobec czego oczywistym jest - zdaniem Skarżącej - że dochowano 6 miesięcznego terminu na złożenie wniosku o doręczenie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych. Skarżąca przy tym również wskazała, że w sytuacji, gdy ustawodawca przewidział alternatywnie dwa terminy rozpoczynające początek biegu 6 miesięcznego terminu, niezasadnym jest arbitralne dokonywanie przez organ wyboru bardziej dogodnego dla siebie terminu, od którego winien być liczony 6 miesięczny termin na złożenie wniosku o doręczenie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych.
Zdaniem Skarżącej, bezpodstawnym na gruncie niniejszej sprawy jest również powoływanie się przez organ pierwszej instancji na treść przepisu art. 61a K.p.a. § 1 tego przepisu określa dwie przesłanki powodujące, że postępowanie w danej sprawie nie może być wszczęte. Po pierwsze, podmiot wnoszący żądanie wszczęcia postępowania nie jest stroną, po drugie, jeżeli "z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte". S. ta druga przesłanka może budzić poważne wątpliwości. Projektodawca nowelizacji K.p.a. nie wskazał w uzasadnieniu jakichkolwiek przypadków, w których przesłanka powyższe zostałaby wypełniona. Umieszczenie tejże przesłanki w treści § 1 budzi poważne wątpliwości związane z możliwością nadużywania powyższego przepisu przez organy administracji odmawiające wszczęcia postępowania. Skarżąca podniosła przy tym, że w komentarzu do K.p.a. B. Adamiak podkreśla, że do tych "innych uzasadnionych przyczyn", dla których postępowanie administracyjne nie może być wszczęte można zaliczyć chociażby następujące: żądanie jednostki dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją, żądanie jednostki dotyczy sprawy, w której prowadzone jest postępowanie, czy też upływ terminu, po którym jednostka nie może domagać się uprawnienia (zob. B. Adamiak, w: Adamiak, Borkowski, Komentarz, 2012, s. 299). W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że do "innych uzasadnionych przyczyn" zaliczyć można sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie, lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyr. NSA z dnia 04.03.2016 r., II FSK 137/14, Legalis; wyr. WSA w Warszawie z dnia 29.03.2012 r., VIII SA/Wa 1127/11, Legalis). Według Skarżącej, poprzeć należy stanowisko prezentowane przez B. Adamiak, że przyczyną odmowy wszczęcia postępowania nie może być wystąpienie braków formalnych, których konsekwencje pojawienia się reguluje art. 64 K.p.a. (zob. B. Adamiak, w; Adamiak, Borkowski, Komentarz, 2012, S.298). Niedopuszczalne byłoby rozszerzanie stosowania art. 61a K.p.a. na inne przypadki, jako nacechowane arbitralnością organu administracji.
Sumując, Skarżąca wskazała, że zważając na przytoczoną wyżej argumentację, postanowienie organu w zaskarżonym zakresie jawi się jako oczywiście wadliwe i z tego względu nie może się ostać. Organ winien wszcząć postępowanie i rozstrzygnąć w przedmiocie żądania Spółki.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
Skarga jest zasadna,
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej "P.p.s.a."), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie).
Jak stanowi art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1
pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Nadto należy wyjaśnić, że w myśl art. 119 pkt 3 oraz art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku skarg w tego rodzaju sprawach, skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym nie jest uzależnione od wniosku strony.
Na takiej właśnie podstawie prawnej została rozpoznana przez Sąd wniesiona w niniejszej sprawie skarga.
Przedmiotem skargi, a tym samym kontroli sądowej, jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...].11.2020 r., utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia [...].08.2020 r., którym odmówiono wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w stosunku do Skarżącej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], wystawionych przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S..
Jak wynika z akt badanej sprawy, pismem z dnia 16.07.2020 r. (wpływ do ZUS O/S. w dniu 17.07.2020 r.) Skarżąca wniosła o zawiadomienie o kosztach postępowania egzekucyjnego w sprawach prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...], wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. (wierzyciel).
Z treści skargi wynika, że poza sporem są koszty egzekucyjne dotyczące tytułu wykonawczego o nr [...] wobec wydania przez Organ egzekucyjny I instancji w tym zakresie postanowienia z dnia [...].09.2020 r. o wysokości kosztów egzekucyjnych.
Sporne są natomiast koszty egzekucyjne dotyczące pozostałych czterech tytułów wykonawczych, a mianowicie: [...] Według Skarżącej, chybione jest stanowisko Organów egzekucyjnych obu instancji w przedmiocie upływu ustawowego terminu do złożenia przez zobowiązana Spółkę wniosku o wydania zawiadomienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, gdyż przepis art. 64c § 6a pkt 1 u.p.e.a. - jak wskazała Skarżąca - wskazuje na dwa alternatywne terminy stanowiące początek biegu terminu do złożenia wniosku o wydanie zawiadomienia o kosztach postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wydane zostało w dniu [...].05.2020 r., a doręczone zobowiązanej Spółce w dniu 25.05.2020 r. Wniosek o doręczenie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych został złożony przez Pana A. K. - Prezesa Zarządu zobowiązanej Spółki w dniu 16.07.2020 r., wobec czego - zdaniem Skarżącej - dochowano 6 miesięcznego terminu na złożenie wniosku o doręczenie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych. Skarżąca przy tym podniosła, że w sytuacji, gdy ustawodawca przewidział alternatywnie dwa terminy rozpoczynające początek biegu 6 miesięcznego terminu, niezasadnym jest arbitralne dokonywanie przez organ wyboru bardziej dogodnego dla siebie terminu, od którego winien być liczony 6 miesięczny termin na złożenie wniosku o doręczenie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych.
Przytoczyć zatem należy znajdujący zastosowanie w spornej materii przepis art. 64c § 6a pkt 1 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 19.02.2021 r.), zgodnie z którym, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek złożony w terminie 6 miesięcy od dnia:
a) wyegzekwowania wykonania obowiązku, a w przypadku wyegzekwowania obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne,
b) w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne.
Poza sporem jest, że Skarżąca, aczkolwiek w toku postępowania egzekucyjnego, to jednak w wyniku układu ratalnego zawartego z wierzycielem, dokonała dobrowolnej spłaty należności objętych ww. tytułami wykonawczymi odpowiednio w dniach:
- [...] - [...] lipca 2018 r.,
- [...] - [...] września 2018 r.,
- [...] - [...] lipca 2016 r.,
- [...] - [...] maja 2018 r.
Zatem, nie budzi wątpliwości, że spłata powyższych należności nie nastąpiła w wyniku "wyegzekwowania wykonania obowiązku", o czym stanowi art. 64c § 6a pkt 1 lit. a) u.p.e.a., organ egzekucyjny bowiem nie zastosował przymusu administracyjnego przez podjęcie czynności egzekucyjnych w rozumieniu do art. 1a pkt 2 u.p.e.a.. zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Nie doszło więc do przymusowego "wyegzekwowania wykonania obowiązku". Tym samym nie wystąpiła wymagana przepisem art. 64c § 6a pkt 1 lit. a) u.p.e.a. przesłanka "wyegzekwowania wykonania obowiązku", stanowiąca podstawę liczenia 6 miesięcznego terminu do złożenia wniosku w przedmiocie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych.
Jednakże, jak wynika z akt administracyjnych badanej sprawy, postanowieniem z dnia [...].05.2020 r., znak: [...], Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie sześciu tytułów wykonawczych o numerach: [...]
Z analizy zaś treści tego postanowienia wynika, że z dobrowolnie spłaconych należności objętych ww. tytułami, tylko trzy tytuły wykonawcze, tj. [...], zostały objęte umorzeniem postępowania egzekucyjnego na mocy ww. postanowienia z dnia [...].05.2020 r. Nie został jednak objęty tym umorzeniem ww. tytuł wykonawczy o nr [...], którego - jak wyżej wskazano - dobrowolna spłata nastąpiła dużo wcześniej, tj. w dniu [...] lipca 2016 r.
Zatem, z uwagi na brak definicji legalnej określenia "wyegzekwowania wykonania obowiązku" zawartego w normie prawnej art. 64c § 6a pkt 1 lit. a) u.p.e.a., wątpliwości interpretacyjne tej normy prawnej Sąd rozstrzygnął na korzyść strony skarżącej w oparciu o art. 7a K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., uwzględniając fakt umorzenia postępowania egzekucyjnego odnośnie należności wynikających z ww. trzech tytułów wykonawczych o nr: [...], na mocy powyższego postanowienia z dnia [...].05.2020 r.
Wobec tego, zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, w tym zakresie zachodziła podstawa zastosowania przepisu art. 64c § 6a pkt 1 lit. b) u.p.e.a., a tym samym uznania, że ww. wniosek z dnia 16.07.2020 r. w przedmiocie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych został złożony z zachowaniem 6 miesięcznego terminu, zakreślonego w art. 64c § 6a pkt 1 u.p.e.a., licząc od dnia w którym to postanowienie z dnia [...].05.2020 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne.
Natomiast, wobec faktu, że umorzeniem tym nie został objęty tytuł wykonawczy o nr [...], zaś jego dobrowolna spłata nastąpiła znacznie wcześniej, gdyż w dniu 26.07.2016 r., nie było już podstaw do objęcia go wnioskiem z dnia 16.07.2020 r. w przedmiocie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych z uwagi na upływ 6 miesięcznego terminu, co wynika z prostego obliczenia, a tym samym zasadnie odmówiono w tym zakresie wszczęcia postępowania.
W tej sytuacji Organ podatkowy II instancji nie miał podstaw prawnych do utrzymania w całości postanowienia Organu I instancji.
W tym stanie sprawy Sąd uznał za uzasadniony zarzut skargi co do naruszenia art. 64c § 6a pkt 1a u.p.e.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, zamiast znajdujący zastosowanie, adekwatnie do okoliczności faktycznych występujących w badanej sprawie, przepis art. 64c § 6a pkt 1b u.p.e.a., co skutkowało koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Organu I instancji, co czyni jednocześnie zasadnym zarzut naruszenia art. 61a K.p.a.
Z tych też powodów, wobec stwierdzenia, że Organy podatkowe obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów prawa w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uwzględnił skargę jako uzasadnioną i, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) P.p.s.a., orzekł o uchyleniu postanowień organów obu instancji, zaś na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265) zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz Skarżącej kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, obejmującej wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącej (radcy prawnego) w kwocie [...]zł tytułem zastępstwa procesowego w niniejszym postępowaniu.
Ponownie rozpoznając sprawę Organ egzekucyjny - będąc związanym oceną prawną i wskazaniami Sądu, stosownie do art. 153 P.p.s.a. - rozpozna wniosek Skarżącej z dnia 16.07.2020 r. w przedmiocie zawiadomienia o kosztach egzekucyjnych.