I SA/SZ 256/23

I SA/Sz 256/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-07-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura
Jolanta Kwiecińska
Marzena Kowalewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1277/23 - Wyrok NSA z 2025-04-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 27 par. 1, art. 29 par. 1, art. 59 par. 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2647
art. 20 ust. 1, art. 42a ust. 1, art. 45 ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 119 pkt 3, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 12 lipca 2023 r. sprawy ze skargi A. W. - J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23.02.2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie z 5 stycznia 2023 roku znak: [...] Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. którym odmówił umorzenia postępowania prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].
Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. (dalej: "organ egzekucyjny") wszczął wobec A. W. (dalej: "Skarżąca") egzekucję administracyjną na podstawie tytułu wykonawczego z 2 listopada 2021 roku nr [...] obejmującego zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych wynikające z zeznania PIT-37 za 2020 rok.
W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniem z 3 listopada 2021 roku nr [...] zajął wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] Bank [...] Pismem z 3 listopada 2021 roku Bank zawiadomił organ o przeszkodzie w realizacji zajęcia, z uwagi na brak środków.
Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu został skarżącej doręczony 4 listopada 2021 roku.
Zawiadomieniem z 21 lutego 2022 roku organ egzekucyjny zajął inną wierzytelność pieniężną w B. Sp. z o.o. (dalej: "Spółka B.").
Z uwagi na brak odpowiedzi dłużnika zajętej wierzytelności, organ egzekucyjny pismem z 2 stycznia 2023 roku znak: [...] skierował do niego ponaglenie.
Pismem z 4 stycznia 2023 roku Spółka B. poinformowała organ egzekucyjny, że na moment otrzymania zawiadomienia o zajęciu, tj. na dzień 28 lutego 2022 roku wszelkie zobowiązania wynikające z zawartej ze Skarżącą umowy zostały uregulowane (ostatnia transza została wypłacona 16 listopada 2020 roku).
Pismem z 5 października 2022 roku, za pośrednictwem pełnomocnika radcy prawnego E. W., Skarżąca zwróciła się o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 oraz pkt 3 w związku z art. 27 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r., poz. 479, dalej: "u.p.e.a."). W uzasadnieniu wskazała, że podstawę tytułu wykonawczego nr [...] stanowił PIT-11 za 2020 rok złożony przez Spółkę B. Stwierdziła, że takich zeznań nigdy nie składała, w związku z czym, po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, złożyła Skarżąca korektę swojego zeznania PIT-37 za 2022 rok. W uzasadnieniu korekty wyjaśniła, że wystawienie PIT-11 przez Spółkę B. było niedopuszczalne, bowiem nie łączył Skarżącą z nimi żaden stosunek pracy, ani stosunek pokrewny. W związku z faktem, że organ egzekucyjny w żaden sposób nie odniósł się do korekty zeznania, uznała Skarżąca, że zaszła konieczność złożenia wniosku o umorzenie.
Postanowieniem z 5 stycznia 2023 roku organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] argumentując, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a.
Pismem z 18 stycznia 2023 roku wniosła Skarżąca zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej dnia 23.02.2023 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Wskazując na przesłanki o których mowa w art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a. organ wskazał, że wymienione w tym przepisie przesłanki umorzenia stanowią katalog zamknięty, nie pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobody wyboru. Jeśli w jego toku wystąpi którakolwiek z przywołanych przesłanek, postępowanie egzekucyjne podlega obligatoryjnemu umorzeniu. Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Dalej wskazał, że postępowanie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego może się zatem toczyć jedynie w zakresie określonym w art. 59 u.p.e.a. z uwzględnieniem przepisu art. 29 § 1 u.p.e.a Organ orzekający w przedmiotowej sprawie, tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. , zobligowany był z urzędu do zbadania czy w danej sprawie wystąpiła jakakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a..
Organ wskazał, że z wyjaśnień organu egzekucyjnego wynika, że podstawę wystawienia tytułu wykonawczego stanowiło zeznanie PIT- 37 za 2020 rok, a nie wskazany przez skarżącą PIT-11. Zeznanie to zostało wygenerowane przez usługę "Twoj e-PIT" w oparciu o dane z informacji PIT-11. Korekta zeznania podatkowego PIT-37 za 2020 rok, złożona 4 sierpnia 2022 roku, nie wpłynęła na prowadzone postępowanie egzekucyjne, bowiem kwota podatku do zapłaty wykazana w tej korekcie nie uległa zmianie. Organ wyjaśnił również, że płatnik – Spółka B., wykazał w informacji PIT-11 przychód z tytułu rekompensaty w kwocie [...]zł z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 2647 ze zm., dalej: "p.d.o.f."), tj. przychód z innych źródeł, który nie jest dochodem ze stosunku pracy, czy stosunku pokrewnego.
Przychód taki podlega jednak opodatkowaniu i rozliczeniu w zeznaniu podatkowym PIT-37 za 2020 rok i został on rozliczony/przeniesiony do ww. zeznania, w tym do jego korekty.
Organ stwierdził zatem, że nie ma możliwości wszczęcia postępowania podatkowego, na które skarżąca wskazuje. Powołując art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej: "O.p.") organ stwierdził, że żadna z przesłanek określonych w tym przepisie nie występuje w przedmiotowej sprawie.
W związki z czym organ uznał, że nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia z 5 stycznia 2023 roku
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem pełnomocnika Skarżąca zaskarżonemu postanowieniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zarzuciła:
- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 59 par. 1 pkt 1 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 27 par. 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek warunkujących obligatoryjne umorzenie przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego (wyszczególnionych w wyżej wymienionych przepisach), podczas gdy w sposób oczywisty należało stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione co najmniej dwie z takich przesłanek, co obligowało organ egzekucyjny do umorzenia prowadzonego w stosunku do Skarżącej postępowania
egzekucyjnego, co jednakże - mimo występowania tych przesłanek – nie nastąpiło. Naruszenie wyżej wskazanych przepisów postępowania miało bez wątpienia istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 dalej: "p.p.s.a"), wniosła o:
1) uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia ;
2) zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów niniejszego postępowania oraz
kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3
w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.259; dalej: "P.p.s.a.").
Stosownie do art. 59 § 1 pkt 1 i 3 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku: niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego; niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości i rodzaju, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek.
Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 u.p.e.a.).
Zarzuty Skarżącej nie są w sprawie zasadne. Sprowadzają się one do twierdzenia, że wygenerowane automatycznie zeznanie PIT-37 za 2020 r. nie mogło stanowić podstawy wystawienia tytułu wykonawczego, ponieważ zostało oparte
o dane z PIT-11, który pochodził od płatnika i był obciążony wadami prawnymi (przychód nie pochodził ze stosunku pracy ani ze stosunku pokrewnego).
W sprawie nie ma znaczenia główny argument Skarżącej, tj. okoliczność,
że Skarżącej nie łączył ze spółką B stosunek pracy ani stosunek pokrewny i dlatego nie mogła ona sporządzić zeznania PIT-11. Stosownie bowiem do art. 42a ust. 1 p.d.o.f. osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne
i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a
i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki
na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i przesłać
ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy
w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania.
Z powyższego wynika również, że nie jest zasadny zarzut, iż Skarżąca nie składała zeznania PIT-11 sporządzonego przez spółkę B.
Zgodnie natomiast z art. 20 ust. 1 p.d.o.f. za przychody z innych źródeł,
o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji
i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu
z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody
i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14
i art. 17.
Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Spółka B. w przesłanej informacji (poz. 76-77, 82) wskazała właśnie na uzyskany przez Skarżącą przychód z tytułu art. 20 ust. 1 p.d.o.f. (rekompensata wg umowy). Spółka B. składała zatem obowiązkową informację o przychodach z innych źródeł
oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy jako podmiot,
o którym mowa w art. 42a p.d.o.f., który jednocześnie nie był obowiązany pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego. Z kolei zeznanie PIT-37 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2020 r., na podstawie którego wystawiono sporny tytuł wykonawczy, (przygotowane wstępnie w usłudze Twój e-PIT w oparciu o dane z PIT-11 i zaakceptowane automatycznie z upływem
30 kwietnia 2021 r.) jest przeznaczone dla podatników, do których ma zastosowanie art. 45 ust. 1 p.d.o.f. i którzy w roku podatkowym uzyskali przychody ze źródeł położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (podlegające opodatkowaniu na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej) wyłącznie za pośrednictwem płatnika lub innych podmiotów obowiązanych do sporządzenia imiennej informacji
o wysokości tych dochodów (przychodów). Zgodnie z art. 45 ust. 1 p.d.o.f. podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru,
o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie od dnia 15 lutego do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Zeznania złożone przed początkiem terminu uznaje się za złożone w dniu 15 lutego roku następującego po roku podatkowym.
Należy przy tym zwrócić uwagę, że w złożonej w sierpniu 2022 r. korekcie zeznania PIT-37 za 2020 r., w pozycji 64 i 66 sama Skarżąca wskazała przychód (oraz dochód) z innych źródeł w wysokości [...] zł, tj. identyczny z tym, który wynika z informacji złożonej przez Spółkę B. Dodatkowo w poz. 123 korekty Skarżąca wykazała podatek do zapłaty w wysokości [...] zł, a więc również identyczny z wysokością należności pieniężnej (podatku z zeznania rocznego) wskazanej w pkt 1 części D1 tytułu wykonawczego nr [...]. Złożona przez Skarżącą korekta (załączona do pisma organu z dnia 8 grudnia 2022 r., w aktach administracyjnych przy sprawie I SA/Sz [...] A. J., zarządzeniem z dnia 30 maja 2023 r. skierowane do rozpoznania łącznie ze sprawą Skarżącej), nie zaprzecza zatem, ale potwierdza prawidłowość postępowania organów w rozpoznawanej sprawie. Stąd też zarzut, że wskazany przychód nie podlega opodatkowaniu, czy też że Skarżąca z chwilą złożenia korekty deklaracji utraciła przymiot zobowiązanego, nie jest dla sądu zrozumiały na gruncie rozpoznawanej sprawy.
Ponownie należy w tym miejscu podkreślić, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Na marginesie wypada również zauważyć, choć taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie, że złożenie po wszczęciu egzekucji administracyjnej skorygowanej deklaracji podatkowej, wykazującej mniejszą kwotę podatku do zapłaty niż w pierwotnej deklaracji podatkowej, nie zobowiązuje organu egzekucyjnego do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego
w tej części. Złożenie skorygowanej deklaracji podatkowej nie jest porównywalne
w skutkach z wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Skorygowanie deklaracji podatkowej i wykazanie w niej mniejszej kwoty podatku
nie wywołuje skutku w postaci wygaśnięcia zobowiązania podatkowego w części
i nie prowadzi w konsekwencji do umorzenia postępowania egzekucyjnego w części (por. P. M. Przybysz, w: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, LEX/el. 2023, art. 59 i przywołane tam orzecznictwo).
Z akt sprawy wynika również, że sporny tytuł wykonawczy zawierał elementy,
o których mowa w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., a Skarżąca nie skonkretyzowała zarzutów w tym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.