Orzeczenie · 2025-09-03

I SA/Sz 253/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2025-09-03
NSApodatkoweWysokawsa
rachunek VATsyndyk masy upadłościpostępowanie podatkoweśmierć podatnikaprawo upadłościowezwrot środkówlegitymacja procesowakontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę syndyka masy upadłości na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przekazania środków zgromadzonych na rachunku VAT. Wniosek syndyka złożony po śmierci upadłego dotyczył przekazania tych środków na wskazany rachunek bankowy. Organy podatkowe uznały, że syndyk nie posiada przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym uwolnienia środków z rachunku VAT zmarłego upadłego, a prawo do złożenia takiego wniosku przysługuje spadkobiercom. Sąd administracyjny nie zgodził się z tym stanowiskiem. Podkreślił, że zgodnie z przepisami Prawa upadłościowego, po ogłoszeniu upadłości postępowania dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Syndyk prowadzi postępowanie na rzecz upadłego, ale w imieniu własnym. Sąd uznał, że śmierć upadłego w trakcie postępowania upadłościowego nie jest przeszkodą do kontynuowania postępowania przez syndyka i nie pozbawia go legitymacji procesowej do wystąpienia z wnioskiem o przekazanie środków z rachunku VAT. WSA uchylił zaskarżone postanowienia, wskazując na naruszenie przez organy przepisu art. 165a Ordynacji podatkowej w związku z art. 108b ustawy o VAT, poprzez błędne uznanie braku podstaw formalnoprawnych do wszczęcia postępowania na wniosek syndyka.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że syndyk masy upadłości ma legitymację procesową do występowania z wnioskami dotyczącymi masy upadłości, w tym o przekazanie środków z rachunku VAT, nawet po śmierci upadłego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji po śmierci upadłego w trakcie postępowania upadłościowego i dotyczy kwestii formalnoprawnych wszczęcia postępowania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy syndyk masy upadłości posiada legitymację procesową do złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT po śmierci upadłego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, syndyk masy upadłości posiada legitymację procesową do złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT po śmierci upadłego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że śmierć upadłego w trakcie postępowania upadłościowego nie pozbawia syndyka masy upadłości legitymacji procesowej do wystąpienia z wnioskiem o przekazanie środków z rachunku VAT. Syndyk działa w imieniu własnym na rzecz upadłego, a przepisy prawa upadłościowego pozwalają na kontynuowanie postępowania przez syndyka.

Czy odmowa wszczęcia postępowania podatkowego na wniosek syndyka masy upadłości w sprawie przekazania środków z rachunku VAT po śmierci upadłego jest zasadna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa wszczęcia postępowania jest niezasadna, jeśli syndyk posiada legitymację procesową do złożenia wniosku.

Uzasadnienie

Organy podatkowe błędnie uznały, że syndykowi należy odmówić statusu strony postępowania podatkowego i prawa do wnioskowania o wszczęcie postępowania o zwolnienie środków z rachunku VAT upadłego, co stanowiło naruszenie art. 165a Ordynacji podatkowej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. odmawiające wszczęcia postępowania podatkowego.

Przepisy (14)

Główne

u.p.t.u. art. 108b § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 165a § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

u.p.u. art. 188 § ust. 1

Ustawa Prawo upadłościowe

u.p.u. art. 61

Ustawa Prawo upadłościowe

u.p.u. art. 62

Ustawa Prawo upadłościowe

u.p.u. art. 144 § ust. 1

Ustawa Prawo upadłościowe

u.p.u. art. 144 § ust. 2

Ustawa Prawo upadłościowe

u.p.u. art. 188 § ust. 2

Ustawa Prawo upadłościowe

O.p. art. 97 § § 1 i § 2

Ustawa Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Syndyk masy upadłości posiada legitymację procesową do złożenia wniosku o przekazanie środków z rachunku VAT po śmierci upadłego. • Śmierć upadłego w trakcie postępowania upadłościowego nie pozbawia syndyka prawa do wystąpienia z wnioskiem o zwolnienie środków z rachunku VAT. • Organy podatkowe błędnie odmówiły syndykowi statusu strony postępowania.

Odrzucone argumenty

Prawo do złożenia wniosku o uwolnienie środków z rachunku VAT po śmierci upadłego przysługuje spadkobiercom, a nie syndykowi masy upadłości.

Godne uwagi sformułowania

Nielogiczność tego wnioskowania jest oczywista. • Sprawa dotyczy etapu formalnej oceny wniosku, a nie jego merytorycznego rozpoznania. • Brak jest uzasadnionych podstaw prawnych do różnicowania sytuacji procesowej syndyka masy upadłości ze względu na okoliczność, czy upadły żyje, czy też zmarł w toku postępowania upadłościowego.

Skład orzekający

Alicja Polańska

sprawozdawca

Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

członek

Wiesława Achrymowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że syndyk masy upadłości ma legitymację procesową do występowania z wnioskami dotyczącymi masy upadłości, w tym o przekazanie środków z rachunku VAT, nawet po śmierci upadłego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji po śmierci upadłego w trakcie postępowania upadłościowego i dotyczy kwestii formalnoprawnych wszczęcia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii procesowej w kontekście upadłości i podatków, pokazując, jak sąd interpretuje prawa syndyka po śmierci dłużnika, co jest istotne dla praktyków prawa upadłościowego i podatkowego.

Czy śmierć upadłego blokuje dostęp do środków z rachunku VAT? Sąd administracyjny wyjaśnia rolę syndyka.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst