I SA/Sz 253/23

I SA/Sz 253/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-07-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura
Jolanta Kwiecińska /sprawozdawca/
Marzena Kowalewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
III FSK 1276/23 - Wyrok NSA z 2025-04-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 27 § 1 pkt 3, art. 59 § 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1128
art. 42a ust. 1,  art. 20 ust. 1, art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych -t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 12 lipca 2023 r. sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Sygn. akt I SA/Sz [...]
UZASADNIENIE
A. J. (dalej: "Strona", "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z 23 lutego 2023 r., [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z 5 stycznia 2023 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy Stronie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. obejmującego zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych wynikające z zeznania PIT-31 za 2020 r.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, organ egzekucyjny wszczął wobec Strony egzekucję administracyjną na podstawie tytułu wykonawczego
z 2 listopada 2021 r. nr [...] obejmującego zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych wynikające z zeznania PIT-37 za 2020 r.
W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ, zawiadomieniem z 3 listopada 2021 r., zajął wierzytelności Strony z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Powszechnej Kasie Oszczędności Bank Polski S.A. Pismem z 4 listopada 2021 r. bank zawiadomił organ o przeszkodzie w realizacji zajęcia, z uwagi na brak środków. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu został doręczony 4 listopada 2021 r. w trybie art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2022.2000 t.j. ze zm.; dalej: "K.p.a.").
Zawiadomieniem z 21 lutego 2022 r. organ egzekucyjny zajął inną wierzytelność pieniężną Skarżącego w B. B. F. W. Sp. z o.o. ("[...]"). Z uwagi
na brak odpowiedzi dłużnika zajętej wierzytelności, organ egzekucyjny pismem z 2 stycznia 2023 r. skierował do niego ponaglenie. Pismem z 4 stycznia 2023 r. spółka [...] poinformowała organ egzekucyjny, że na moment otrzymania zawiadomienia o zajęciu, tj. na 28 lutego 2022 r., wszelkie zobowiązania wynikające z zawartej ze zobowiązanym umowy zostały uregulowane (ostatnia transza została wypłacona 16 listopada 2020 r.).
Pismem z 5 października 2022 r. Skarżący za pośrednictwem pełnomocnika zwrócił się o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę wniosku powołał przepis art. 59 § 1 pkt 1 oraz pkt 3 w związku z art. 27 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2022.479; dalej: "u.p.e.a."). Skarżący wskazał, że podstawę tytułu wykonawczego nr [...] stanowił PIT-11 za 2020 r. złożony przez spółkę [...] Skarżący stwierdził, że takich zeznań nigdy nie składał, w związku z czym po wszczęciu postępowania egzekucyjnego złożył korektę swojego zeznania PIT-37
za 2022 r. W uzasadnieniu korekty wyjaśnił, że wystawienie PIT-11 przez spółkę [...] było niedopuszczalne, bowiem Skarżącego nie łączył z nią żaden stosunek pracy
ani stosunek pokrewny. Według Skarżącego z chwilą złożenia korekty zeznania utracił on tytuł zobowiązanego. Skoro obowiązek zapłaty świadczenia nigdy nie był
i nie jest wymagalny, istniejący tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych
w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Skarżący wskazał, że organ egzekucyjny przeoczył,
iż PIT-11 wystawiony przez spółkę [...] nie pochodził od osoby uprawnionej i nie mógł stanowić samodzielnej podstawy faktycznej i prawnej tytułu wykonawczego. Dlatego
też zaistniała przesłanka negatywna do prowadzenia egzekucji, bowiem nigdy nie mógł być zobowiązanym i dalej zobowiązanym nie jest.
Wymienionym postanowieniem z 5 stycznia 2023 r. organ I instancji odmówił Stronie umorzenia postępowania prowadzonego na podstawie tytułu nr [...].
Organ odwoławczy zaskarżonym do tutejszego Sądu ww. postanowieniem
z 23 lutego 2023 r. utrzymał powyższe postanowienie w mocy.
Dyrektor Izby wyjaśnił, że podstawę wystawienia tytułu wykonawczego stanowiło zeznanie PIT- 37 za 2020 r., a nie wskazany przez skarżącego PIT-11. Zeznanie to zostało wygenerowane przez usługę "Twój e-PIT" w oparciu o dane
z informacji PIT-11. Korekta zeznania podatkowego PIT-37 za 2020 r., złożona 4 sierpnia 2022 r., nie wpłynęła na prowadzone postępowanie egzekucyjne, bowiem kwota podatku do zapłaty wykazana w tej korekcie nie uległa zmianie. Płatnik – spółka [...] – wykazał w informacji PIT-11 przychód z tytułu rekompensaty w kwocie [...]zł z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. Dz.U.2022.2647 ze zm.; dalej: "p.d.o.f."), tj. przychód z innych źródeł, który nie jest dochodem ze stosunku pracy, czy stosunku pokrewnego. Przychód taki podlega opodatkowaniu i rozliczeniu w zeznaniu podatkowym PIT-37 za 2020 r. i został rozliczony/przeniesiony do ww. zeznania, w tym do jego korekty.
W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że nie ma możliwości wszczęcia postępowania podatkowego na podstawie art. 21 § 3 ustawy z dnia
29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2022.2651 ze zm.; dalej: "O.p."), a zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że w sprawie nie zaistniały przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego określone w art. 59 u.p.e.a.
Strona zaskarżyła postanowienie organu odwoławczego skargą wniesioną
do tutejszego Sądu wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 59 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, iż w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek warunkujących obligatoryjne umorzenie przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego (wyszczególnionych w wyżej wymienionych przepisach), podczas gdy w sposób oczywisty należało stwierdzić, że w sprawie zostały spełnione co najmniej dwie z takich przesłanek, co obligowało organ egzekucyjny do umorzenia prowadzonego w stosunku do Skarżącego postępowania egzekucyjnego. W ocenie Skarżącego naruszenie wyżej wskazanych przepisów postępowania miało bez wątpienia istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione. Skarżący wyjaśnił,
że wyakcentowania wymaga okoliczność, iż PIT-11 został złożony przez płatnika, tj. spółkę [...], nie zaś podatnika. PIT-11 miał wadliwy charakter, ponieważ przychód nie pochodził ze stosunku pracy ani ze stosunku pokrewnego. W ocenie Skarżącego przychód ten nie podlega opodatkowaniu. Kwestia ta powinna być jednak przedmiotem oceny i rozstrzygnięcia w drodze stosownej decyzji podatkowej wydanej po przeprowadzeniu odrębnego postępowania merytorycznego i to tylko w takiej sytuacji, w której organ podatkowy dokona oceny tego przychodu i ustali ostatecznie, że od tego przychodu konieczne jest wymierzenie podatku. Zdaniem Skarżącego organy obu instancji błędnie przyjęły, że wygenerowanie przez usługę "Twój e-PIT" PIT-u 37 jest wystarczającą podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego oraz wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Tymczasem niedopuszczalne było wygenerowanie PIT-u 37 w sytuacji, gdy pierwotny PIT-11 pochodził od płatnika i był obciążony wadami prawnymi, a wniesiona w 2022 r. korekta PIT-11 potwierdziła ten zarzut.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3
w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.259; dalej: "P.p.s.a.").
Stosownie do art. 59 § 1 pkt 1 i 3 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza
się w całości albo w części w przypadku: niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego; niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27.
Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości i rodzaju, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek.
Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 u.p.e.a.).
Zarzuty Skarżącego nie są w sprawie zasadne. Sprowadzają się one do twierdzenia, że wygenerowane automatycznie zeznanie PIT-37 za 2020 r. nie mogło stanowić podstawy wystawienia tytułu wykonawczego, ponieważ zostało oparte o dane z PIT-11, który pochodził od płatnika i był obciążony wadami prawnymi (przychód nie pochodził ze stosunku pracy ani ze stosunku pokrewnego).
W sprawie nie ma znaczenia główny argument Skarżącego, tj. okoliczność,
że Skarżącego nie łączył ze spółką [...] stosunek pracy ani stosunek pokrewny i dlatego nie mogła ona sporządzić zeznania P.-11. Stosownie bowiem do art. 42a ust. 1 p.d.o.f. osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i przesłać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania. Z powyższego wynika również, że nie jest zasadny zarzut, iż Skarżący nie składał zeznania PIT-11 sporządzonego przez spółkę [...]
Zgodnie natomiast z art. 20 ust. 1 p.d.o.f. za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Spółka [...] w przesłanej informacji (poz. 76-77, 82) wskazała właśnie na uzyskany przez skarżącego przychód z tytułu art. 20 ust. 1 p.d.o.f. (rekompensata wg umowy). Spółka [...] składała zatem obowiązkową informację o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy jako podmiot, o którym mowa w art. 42a p.d.o.f., który jednocześnie nie był obowiązany pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego. Z kolei zeznanie PIT-37 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2020 r., na podstawie którego wystawiono sporny tytuł wykonawczy, (przygotowane wstępnie w usłudze Twój e-PIT w oparciu o dane z PIT-11 i zaakceptowane automatycznie z upływem 30 kwietnia 2021 r.) jest przeznaczone dla podatników, do których ma zastosowanie art. 45 ust. 1 p.d.o.f. i którzy w roku podatkowym uzyskali przychody ze źródeł położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (podlegające opodatkowaniu na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej) wyłącznie za pośrednictwem płatnika lub innych podmiotów obowiązanych do sporządzenia imiennej informacji o wysokości tych dochodów (przychodów). Zgodnie z art. 45 ust. 1 p.d.o.f. podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym,
w terminie od dnia 15 lutego do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Zeznania złożone przed początkiem terminu uznaje się za złożone w dniu 15 lutego roku następującego po roku podatkowym.
Należy przy tym zwrócić uwagę, że - jak wynika z akt sprawy - w złożonej w sierpniu 2022 r. korekcie zeznania PIT-37 za 2020 r., w pozycji 64 i 66 sam Skarżący wskazał przychód (oraz dochód) z innych źródeł w wysokości [...] zł, tj. identyczny z tym, który wynika z informacji złożonej przez spółkę B. Dodatkowo w poz. 123 korekty Skarżący wykazał podatek do zapłaty w wysokości [...] zł, a więc również identyczny z wysokością należności pieniężnej (podatku z zeznania rocznego) wskazanej w pkt 1 części D1 tytułu wykonawczego nr [...]. Złożona przez Skarżącego korekta nie zaprzecza zatem, ale potwierdza prawidłowość postępowania organów w rozpoznawanej sprawie. Stąd też zarzut, że wskazany przychód nie podlega opodatkowaniu, czy też że Skarżący z chwilą złożenia korekty deklaracji utracił przymiot zobowiązanego, nie jest dla sądu zrozumiały na gruncie rozpoznawanej sprawy.
Ponownie należy w tym miejscu podkreślić, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Na marginesie wypada również zauważyć, choć taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie, że złożenie po wszczęciu egzekucji administracyjnej skorygowanej deklaracji podatkowej, wykazującej mniejszą kwotę podatku do zapłaty niż w pierwotnej deklaracji podatkowej, nie zobowiązuje organu egzekucyjnego do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego w tej części. Złożenie skorygowanej deklaracji podatkowej nie jest porównywalne w skutkach z wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Skorygowanie deklaracji podatkowej i wykazanie w niej mniejszej kwoty podatku nie wywołuje skutku w postaci wygaśnięcia zobowiązania podatkowego w części i nie prowadzi w konsekwencji do umorzenia postępowania egzekucyjnego w części (por. P. M. Przybysz, w: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, LEX/el. 2023, art. 59 i przywołane tam orzecznictwo).
Z akt sprawy wynika również, że sporny tytuł wykonawczy zawierał elementy, o których mowa w art. 27 § 1 pkt 3, a Skarżący nie skonkretyzował zarzutów w tym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.