I SA/SZ 25/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę B. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS), które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego oddalające zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca zarzucała nieistnienie obowiązku oraz wygaśnięcie zobowiązania podatkowego z powodu przedawnienia, powołując się na art. 33 § 2 pkt 1 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) oraz przepisy Ordynacji podatkowej (O.p.). Organy administracji, a następnie sąd, szczegółowo przeanalizowały chronologię zdarzeń mających wpływ na bieg terminu przedawnienia. Kluczowe było ustalenie, czy bieg terminu przedawnienia został skutecznie przerwany lub zawieszony. Wskazano na przerwanie biegu terminu wskutek zajęcia rachunku bankowego (art. 70 § 4 O.p.) oraz zawieszenie w związku z wniesieniem skargi do sądu administracyjnego (art. 70 § 6 pkt 2 O.p.) i wszczęciem postępowania karnego skarbowego (art. 70 § 6 pkt 1 O.p.). Dodatkowo, organ odwoławczy zbadał skuteczność zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia wysłanego do skarżącej w trybie art. 70c O.p., które zostało przez nią odebrane. Sąd podzielił stanowisko organów, że wskutek tych zdarzeń termin przedawnienia zobowiązania podatkowego upłynąłby dopiero we wrześniu 2024 r., co oznaczało, że ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego w czerwcu 2024 r. nastąpiło przed upływem terminu przedawnienia. Sąd podkreślił również, że zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) dotyczy sytuacji, gdy obowiązek nigdy nie powstał lub decyzja została uchylona, podczas gdy zarzut wygaśnięcia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.) obejmuje przypadki, gdy obowiązek wygasł z innych przyczyn, w tym przedawnienia. W ocenie sądu, obowiązek wynikający z ostatecznej decyzji podatkowej, która nie została uchylona ani unieważniona, nie mógł być uznany za nieistniejący. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące wadliwości uzasadnienia postanowień oraz pominięcia argumentacji i orzecznictwa, wskazując na prawidłowe zastosowanie zasady dwuinstancyjności i granic postępowania w przedmiocie zarzutów. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę jako niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście egzekucji administracyjnej, w szczególności skutków przerwania i zawieszenia biegu terminu przedawnienia oraz rozróżnienia między zarzutem nieistnienia a wygaśnięcia obowiązku.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i chronologii zdarzeń. Interpretacja przepisów o przedawnieniu może być różna w zależności od szczegółów sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zobowiązanie podatkowe, które wygasło wskutek przedawnienia, może być podstawą do wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zobowiązanie podatkowe, które wygasło wskutek przedawnienia, nie może być podstawą do wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Jednakże, w niniejszej sprawie sąd uznał, że do przedawnienia nie doszło z uwagi na skuteczne przerwanie i zawieszenie biegu terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został skutecznie przerwany i zawieszony na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, co skutkowało tym, że zobowiązanie nie przedawniło się przed ponownym wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W związku z tym, zarzut wygaśnięcia obowiązku z powodu przedawnienia został uznany za niezasadny.
Czy zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) obejmuje sytuację wygaśnięcia obowiązku wskutek przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut nieistnienia obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. dotyczy sytuacji, gdy obowiązek nigdy nie powstał lub decyzja została uchylona/unieważniona, podczas gdy wygaśnięcie obowiązku z powodu przedawnienia stanowi odrębną podstawę zarzutu z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ustawodawca rozróżnił dwie odrębne podstawy zarzutów: nieistnienie obowiązku i wygaśnięcie obowiązku. Przyjęcie, że przedawnione zobowiązanie jest 'nieistniejące' oznaczałoby zbędność przepisu dotyczącego wygaśnięcia, co jest sprzeczne z zasadami wykładni prawa. Obowiązek wynikający z ostatecznej decyzji podatkowej, która pozostaje w obrocie prawnym, nie może być uznany za nieistniejący.
Czy organ odwoławczy może rozpatrywać zarzuty podniesione po raz pierwszy w zażaleniu, które nie były przedmiotem rozpoznania przez organ pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy może rozpatrywać zarzuty wyłącznie w granicach rozpoznania sprawy przez organ pierwszej instancji. Nowe zarzuty lub modyfikacje zarzutów w zażaleniu wykraczają poza zakres sprawy.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że zażalenie może być rozpatrzone tylko w zakresie, w jakim sprawa została rozpoznana przez organ pierwszej instancji. W związku z tym, organ odwoławczy zasadnie nie odniósł się merytorycznie do zarzutów podniesionych po raz pierwszy w zażaleniu, które nie były przedmiotem rozpoznania przez wierzyciela.
Przepisy (18)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1 i 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepisy te stanowią odrębne podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Punkt 1 dotyczy nieistnienia obowiązku, a punkt 5 wygaśnięcia obowiązku. Przedawnienie zobowiązania podatkowego stanowi podstawę do zarzutu wygaśnięcia obowiązku.
O.p. art. 70 § § 1
Ordynacja podatkowa
Określa termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
O.p. art. 70 § § 4
Ordynacja podatkowa
Przerwanie biegu terminu przedawnienia wskutek zajęcia rachunku bankowego.
O.p. art. 70 § § 6 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku ze wszczęciem postępowania karnego skarbowego.
O.p. art. 70 § § 6 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku z wniesieniem skargi do sądu administracyjnego.
O.p. art. 70 § § 7 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Określa moment zakończenia biegu terminu zawieszenia w związku z postępowaniem karnym skarbowym.
O.p. art. 70 § § 7 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Określa moment zakończenia biegu terminu zawieszenia w związku ze skargą do sądu administracyjnego.
O.p. art. 70c
Ordynacja podatkowa
Zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.
O.p. art. 59 § § 1 pkt 9
Ordynacja podatkowa
Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego przez przedawnienie.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada działania na podstawie przepisów prawa.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania do organów państwowych.
k.p.a. art. 124 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji/postanowienia.
u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa zgłoszenia zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 29 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zakres badania tytułu wykonawczego przez organ egzekucyjny.
u.p.e.a. art. 61
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Ponowne wszczęcie egzekucji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został skutecznie przerwany i zawieszony na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, co uniemożliwiło jego przedawnienie przed ponownym wszczęciem egzekucji. • Obowiązek wynikający z ostatecznej decyzji podatkowej, która nie została uchylona ani unieważniona, nie może być uznany za nieistniejący w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. • Organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał sprawę w granicach rozpoznania przez organ pierwszej instancji, nie rozpatrując zarzutów podniesionych po raz pierwszy w zażaleniu.
Odrzucone argumenty
Zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia, co stanowi podstawę do zarzutu z art. 33 § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a. • Zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia z art. 70c O.p. było nieskuteczne. • Umorzenie postępowania egzekucyjnego w 2018 r. oznaczało, że ponowne wszczęcie egzekucji w 2024 r. nastąpiło po upływie terminu przedawnienia. • Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia było wadliwe, miało charakter sprawozdawczy i nie odnosiło się do argumentów skarżącej oraz orzecznictwa sądów administracyjnych.
Godne uwagi sformułowania
"Postępowanie wywołane zarzutami w trybie art. 33 u.p.e.a. nie może bowiem prowadzić do podważenia ostatecznych merytorycznych rozstrzygnięć organów, wydanych w toku postępowania administracyjnego - jako postępowania rozpoznawczego, a więc poza postępowaniem egzekucyjnym, które ma charakter postępowania wykonawczego, zmierzającego do realizacji obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym." • "Pogląd ten nie może zyskać akceptacji Sądu gdyż pozostaje w sprzeczności z zakazem wykładni per non est, zgodnie z którym nie powinno się ustalać znaczenia reguły w ten sposób, by pewne jej części były traktowane jako zbędne." • "Wierzyciel, chociaż niezaspokojony, nie ma już podstaw do egzekwowania zobowiązania podatkowego." • "Zobowiązany nie może formułować nowych zarzutów w zażaleniu czy w skardze do sądu. Takie nowe zarzuty wykraczają bowiem poza zakres sprawy administracyjnej, która już jest w toku i której granice zakreślił wniosek zobowiązanego inicjujący postępowanie."
Skład orzekający
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
przewodniczący sprawozdawca
Wiesława Achrymowicz
sędzia
Bolesław Stachura
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście egzekucji administracyjnej, w szczególności skutków przerwania i zawieszenia biegu terminu przedawnienia oraz rozróżnienia między zarzutem nieistnienia a wygaśnięcia obowiązku."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i chronologii zdarzeń. Interpretacja przepisów o przedawnieniu może być różna w zależności od szczegółów sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście egzekucji administracyjnej, co jest istotne dla wielu podatników i profesjonalistów. Wyjaśnia skomplikowane mechanizmy przerwania i zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
“Egzekucja podatkowa po latach: czy przedawnienie zawsze chroni podatnika?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.