I SA/SZ 225/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2019-07-24
NSApodatkoweWysokawsa
VATodliczenie podatku naliczonegosprzedaż mienia komunalnegowskaźnik proporcjiwydatki promocyjnejednostki samorządu terytorialnegocentralizacja rozliczeń VATustawa centralizacyjnaprawo do odliczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Gminy D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając, że sprzedaż mienia komunalnego stanowi działalność gospodarczą, a wydatki promocyjne nie dają prawa do odliczenia VAT.

Sprawa dotyczyła prawa Gminy D. do odliczenia podatku naliczonego VAT w związku ze sprzedażą mienia komunalnego oraz wydatkami promocyjnymi. Gmina kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która odmówiła prawa do odliczenia VAT od wydatków promocyjnych i nakazała uwzględnienie sprzedaży mienia komunalnego przy obliczaniu wskaźnika proporcji. Sąd uznał, że sprzedaż mienia komunalnego stanowi działalność gospodarczą, a wydatki promocyjne nie dają prawa do odliczenia VAT, ponieważ gmina działała w tym zakresie jako organ władzy publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę Gminy D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za lata 2014-2015. Głównymi kwestiami spornymi były: prawo Gminy do odliczenia podatku naliczonego VAT od wydatków na materiały reklamowe, prezenty małej wartości oraz organizację wydarzeń kulturalnych, a także kwalifikacja sprzedaży mienia komunalnego jako działalności gospodarczej podlegającej uwzględnieniu przy obliczaniu wskaźnika proporcji odliczenia VAT. Sąd, podzielając stanowisko organów podatkowych, uznał, że wydatki promocyjne i kulturalne ponoszone przez Gminę nie dają prawa do odliczenia VAT, ponieważ Gmina działała w tym zakresie jako organ władzy publicznej, a nie jako podatnik VAT. Ponadto, Sąd stwierdził, że sprzedaż mienia komunalnego stanowiła zwykłą działalność gospodarczą Gminy, a nie transakcję sporadyczną, co oznaczało konieczność uwzględnienia jej przy obliczaniu wskaźnika proporcji. Sąd podkreślił również, że w przypadku centralizacji rozliczeń VAT przez jednostki samorządu terytorialnego, proporcję należy obliczać odrębnie dla każdej jednostki organizacyjnej, zgodnie z przepisami ustawy centralizacyjnej. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę Gminy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, Gminie nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT od tych wydatków, ponieważ Gmina działała w tym zakresie jako organ władzy publicznej, a nie jako podatnik VAT.

Uzasadnienie

Wydatki te są związane z wykonywaniem zadań własnych Gminy o charakterze publicznym, a nie z działalnością gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT. Gmina nie działała jako przedsiębiorca, lecz jako organ władzy publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podstawowa zasada prawa do odliczenia podatku naliczonego.

u.p.t.u. art. 90 § ust. 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określa zasady obliczania wskaźnika proporcji do odliczenia podatku naliczonego.

ustawa centralizacyjna art. 7 § ust. 1

Ustawa o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego

Określa zasady stosowania proporcji odliczenia dla jednostek samorządu terytorialnego, które podjęły wspólne rozliczanie podatku.

ustawa centralizacyjna art. 16 § ust. 1 i 2

Ustawa o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego

Reguluje sposób uwzględniania zakresu wykorzystania towarów i usług oraz proporcji przy korektach deklaracji podatkowych.

u.s.g. art. 15 § ust. 6

Ustawa o samorządzie gminnym

Wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatników VAT w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 86 § ust. 8 pkt 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakup materiałów reklamowych i informacyjnych oraz prezentów małej wartości.

u.p.t.u. art. 90 § ust. 5

Ustawa o podatku od towarów i usług

Wyłącza z obrotu do celów proporcji sprzedaż środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, gruntów i praw wieczystego użytkowania, jeśli są amortyzowane i używane na potrzeby działalności.

u.p.t.u. art. 90 § ust. 6

Ustawa o podatku od towarów i usług

Wyłącza z obrotu do celów proporcji obrót z tytułu transakcji dotyczących nieruchomości lub usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 37-41, w zakresie, w jakim czynności te są dokonywane sporadycznie.

ustawa centralizacyjna art. 11 § ust. 1 pkt 2 lit. a

Ustawa o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego

Dotyczy informacji składanej w związku z korektami deklaracji podatkowych w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości.

O.p. art. 75 § § 4

Ordynacja podatkowa

Podstawa prawna zwrotu nadpłaty.

u.s.g. art. 7 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Zakres zadań własnych gminy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzedaż mienia komunalnego stanowi działalność gospodarczą Gminy. Wydatki promocyjne i kulturalne Gminy nie dają prawa do odliczenia VAT, gdyż Gmina działała jako organ władzy publicznej. Proporcję odliczenia VAT należy obliczać odrębnie dla każdej jednostki organizacyjnej Gminy w przypadku centralizacji rozliczeń.

Odrzucone argumenty

Gminie przysługuje prawo do odliczenia VAT od wydatków promocyjnych i kulturalnych. Sprzedaż mienia komunalnego nie stanowi działalności gospodarczej i nie powinna być uwzględniana przy obliczaniu wskaźnika proporcji. Proporcję odliczenia VAT należy obliczać zbiorczo dla całej Gminy.

Godne uwagi sformułowania

Gmina wykonuje czynności związane z ogólnie pojętą promocją, nie jako podatnik VAT, lecz jako jednostka samorządu terytorialnego czyli organ władzy publicznej. Sprzedaż mienia komunalnego stanowiła planowy i zorganizowany element działalności jednostki i nie miała charakteru przypadkowego. Wydatki promocyjne i kulturalne są związane z wykonywaniem zadań własnych gminy i są związane jedynie z czynnościami niepodlegającymi VAT.

Skład orzekający

Marzena Kowalewska

przewodniczący

Jolanta Kwiecińska

sprawozdawca

Joanna Wojciechowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że sprzedaż mienia komunalnego przez gminę jest działalnością gospodarczą, a wydatki promocyjne nie dają prawa do odliczenia VAT. Wyjaśnienie zasad stosowania ustawy centralizacyjnej i odrębnego obliczania proporcji VAT dla jednostek organizacyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji jednostki samorządu terytorialnego i jej rozliczeń VAT. Interpretacja przepisów ustawy centralizacyjnej może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii rozliczeń VAT przez jednostki samorządu terytorialnego, w tym kwalifikacji sprzedaży mienia komunalnego i wydatków promocyjnych, co ma znaczenie praktyczne dla wielu gmin i ich doradców prawnych.

Gmina przegrywa spór o VAT: Sprzedaż mienia to biznes, promocja to nie odliczenie!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 225/19 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2019-07-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-02-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Wojciechowska
Jolanta Kwiecińska /sprawozdawca/
Marzena Kowalewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 1917/19 - Wyrok NSA z 2024-02-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
art. 90 ust. 3 u.p.t.u.
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 lipca 2019 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2014 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
G. D. (dalej: "Strona" lub "Skarżąca"), wnioskiem z dnia [...] r., zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. P.
o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące [...] r. w łącznej kwocie [...]zł. Wraz z ww. wnioskiem z Gmina złożyła korekty deklaracji podatkowych [...] Gminy i jej zakładu budżetowego Administracji Mienia Komunalnego (AMK) za poszczególne miesiące [...] r.
W uzasadnieniu wniosku Strona wskazała, że w wyniku korekt nastąpiło zwiększenie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za [...] r. w łącznej kwocie [...]zł. W złożonych korektach deklaracji [...] za okresy rozliczeniowe [...] r., G. D. dokonała bowiem centralizacji rozliczeń podatku od towarów i usług z jednostkami budżetowymi (tj. Urzędem Gminy i Miasta [...], Ośrodkiem Pomocy Społecznej w [...], Szkołami Podstawowymi w [...] i w [...] oraz Gimnazjum im. Unii Europejskiej w [...], a także zakładem budżetowym (Administracją Mienia Komunalnego) i ujęła nierozliczone kwoty podatku naliczonego dotyczące wydatków poniesionych zarówno przez nią jak i ww. jednostki oraz sprzedaż i podatek należny Gminy oraz ww. jednostek budżetowych oraz zakładu budżetowego.
Scalenia rozliczeń jednostek oraz zakładu budżetowego Strony dokonano
z uwzględnieniem treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
24 czerwca 2013 r., I FPS 1/13, wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
z dnia 29 września 2015 r., C-276/14 i uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2015 r., I FPS 4/15.
Organ I instancji po przeprowadzeniu czynności sprawdzających w zakresie ustalenia prawidłowości wysokości nadpłat w podatku od towarów i usług
za poszczególne miesiące [...]., stwierdził, że żądana nadpłata w łącznej kwocie [...]zł jest zasadna i należna i w związku z tym w dniu [...] r. dokonał jej zwrotu na podstawie art. 75 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2019.900 j.t. ze zm.; dalej: "O.p."). Przy tym wskazano, że żądana kwota nadpłaty z wniosku Strony w wysokości [...] uległa zwiększeniu
o [...] zł z uwagi na to, iż wykazana przez Stronę kwota nadpłaty za [...]. wynosiła [...] zł, a rzeczywiście wpłacona kwota podatku za ten miesiąc wynosiła [...] zł.
Postanowieniem z dnia [...] r., organ I instancji wszczął wobec Strony postępowanie podatkowe w sprawie podatku od towarów i usług
za poszczególne miesiące [...]
Postanowieniem z dnia [...] r., włączono do akt sprawy materiał dowodowy zgromadzony przed wszczęciem postępowania podatkowego zaś postanowieniem z dnia [...] r. włączono do akt sprawy materiał dowodowy dotyczący dokumentów, w odniesieniu do których organ podatkowy
I instancji wezwał Gminę do ich dostarczenia na mocy ustawy z dnia 5 września
2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej
lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (Dz.U.2018.280j.t.; dalej: "ustawa centralizacyjna").
W zakresie podatku należnego ustalono, iż dane zawarte w przedłożonych rejestrach sprzedaży (tj. rejestrach sprzedaży VAT G. D. i [...] oraz łącznych rejestrach sprzedaży za poszczególne miesiące 2014 r. G. D.) obejmujące scentralizowane rozliczenie Strony z jej jednostkami i zakładem budżetowym są zgodne z danymi wynikającymi ze złożonych korekt deklaracji [...] [...] r.
W odniesieniu do podatku naliczonego, w toku postępowania organ I instancji ustalił m.in., że Strona odliczyła podatek VAT wynikający z faktur dokumentujących zakup drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych oraz prezentów małej wartości, w oparciu o art. 86 ust. 8 pkt 2 u.p.t.u.
Nadto, ustalono, że w zakupach towarów i usług pozostałych związanych
ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną Gmina uwzględniła zakupy związane
z działalnością kulturalną prowadzoną na rzecz społeczności lokalnej, tj. wydatki związane z organizacją J. D. i życzeniami świątecznymi zamieszczonymi w N. T. Ł.. W opisie faktur dokumentujących ww. wydatki powołano się na klasyfikację budżetową - dział 921 klasyfikacji budżetowej pod nazwą [...], rozdział 92195, tj. pozostała działalność. Do odliczenia tych zakupów zastosowano wskaźnik struktury.
Organ I instancji uznał jednak, że Gminie nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT dokumentujących wydatki na budowanie (poprawę) wizerunku i promocję, tj. wydatki na działalność kulturalną, na nabycie drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych oraz prezentów małej wartości. Wskazał bowiem, że wydatki o charakterze promocyjnym i informacyjnym jako związane z wykonywaniem zadań własnych Gminy są czynnościami niepodlegającymi VAT.
Ponadto, organ I instancji ustalił, że Gmina odliczenie podatku naliczonego wynikającego z nabycia towarów i usług związanych zarówno ze sprzedażą opodatkowaną, jak i zwolnioną skorygowała wskaźnikiem struktury sprzedaży,
tj. udziału obrotu opodatkowanego w sumie obrotów, obliczonym zgodnie
z art. 90 ust. 3 ustawy z dnia o podatku od towarów i usług (Dz.U.2011.177.1054
ze zm.; dalej: "u.p.t.u."), który według Gminy w 2014 r. wynosił 40%.
Organ stwierdził jednak, że przy jego obliczeniu Gmina nie uwzględniła obrotu
ze sprzedaży nieruchomości (mienia komunalnego). Natomiast, w wyniku analizy przedłożonego materiału dowodowego dotyczącego dostaw nieruchomości dokonywanych przez G. D. w 2014 r., organ I instancji uznał, że sprzedaż tego mienia wchodzi w zakres zwykłej zarobkowej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 u.p.t.u., a co za tym idzie przy obliczaniu wskaźnika proporcji, o którym mowa w art. 90 ust. 3 tej ustawy, Strona powinna wziąć pod uwagę obrót
ze sprzedaży mienia komunalnego.
W związku z tym, że Gmina zastosowała odliczenie podatku naliczonego według współczynnika proporcji, do obliczenia którego nie wliczono obrotu z tytułu zarówno opodatkowanej, jak też zwolnionej dostawy nieruchomości (tj. lokali mieszkalnych oraz nieruchomości zabudowanych i gruntowych) w łącznej wysokości [...] zł, w tym wartość sprzedaży zwolnionej [...] zł oraz opodatkowanej podatkiem VAT [...] zł, organ I instancji dokonał obliczenia ww. współczynnika
z uwzględnieniem spornego obrotu, wobec czego współczynnik ten wyniósł
dla G. D. 43%, dla A. M. K. w D. 30 %.
Ponadto, mając na uwadze przepisy art. 90 ust. 1 - 5 u.p.t.u. oraz fakt,
że z dniem 1 października 2016 r. zaczęła obowiązywać ustawa centralizacyjna,
w tym m.in. art. 7 ust. 1 i ust. 3 tej ustawy, Organ I instancji stwierdził, że Stronie
i jej jednostkom organizacyjnym z tytułu nabyć towarów i usług pozostałych przysługuje odliczenie podatku naliczonego za okres od stycznia do grudnia 2014 r. przy uwzględnieniu proporcji sprzedaży obliczonej zgodnie z art. 90 ust. 3-6 - liczonej odrębnie dla każdej jednostki organizacyjnej.
Pozostałe ustalenia organu I instancji nie stanowiły przedmiotu sporu
w sprawie.
W konsekwencji poczynionych ustaleń Naczelnik Urzędu Skarbowego
w D. P., decyzją z dnia [...] r., znak: [...] określił Stronie w podatku od towarów i usług kwoty nadwyżek podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za [...] r.
Strona zaskarżyła decyzję organu I instancji odwołaniem wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części nieuwzględnienia przez organ I instancji prawa Strony do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków na budowanie (poprawę) wizerunku i promocję Gminy, uznania, że transakcje sprzedaży nieruchomości
nie powinny być wyłączone dla potrzeb liczenia struktury sprzedaży oraz uznania,
że Gmina winna stosować proporcje sprzedaży wyliczoną odrębnie dla każdej jednostki organizacyjnej Gminy.
Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła w odwołaniu naruszenie:
1. art. 72 § 1 pkt 1), art. 73 § 1 pkt 1) i art. 75 § 2 pkt 1 lit. b) O.p. w związku z art. 21 § 3a O.p. w związku z art. 90 ust. 6 i z art. 90 ust. 3 u.p.t.u. w związku z art. 174 ust. 2 lit. b) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE, L 2006 Nr 347,
s. 1 ze zm.; dalej: "dyrektywa 112") poprzez uznanie, że dokonywane przez Stronę transakcje sprzedaży nieruchomości nie stanowią czynności dokonywanych sporadycznie (czy też transakcji pomocniczych), a co za tym idzie uznanie,
że transakcje te powinny być uwzględniane w proporcji sprzedaży, o której mowa w art. 90 ust. 3 u.p.t.u.;
2. art 72 § 1 pkt 1), art. 73 § 1 pkt 1) i art. 75 § 2 pkt 1 lit. b) O.p. w związku
z art. 21 § 3a O.p. w związku z art. 90 ust. 5 i art 90 ust. 3 u.p.t.u. w związku
z art. 174 ust. 2 lit. a) dyrektywy 112 w przypadku, gdy stan faktyczny będący przedmiotem sprawy wypełnia hipotezę art. 90 ust. 5 u.p.t.u.;
3. art. 86 ust. 1, art. 86 ust. 8 pkt 2) u.p.t.u. w związku z art. 21 § 3a O.p. w związku
z art. 15 ust. 6 u.p.t.u. w związku z art. 13 dyrektywy 112;
4. art. 15 ust. 6 u.p.t.u. w zw. z art. 13 dyrektywy 112;
5. art. 86 ust. 1 u.p.t.u., art. 86 ust. 7b u.p.t.u. oraz art. 7 ustawy centralizacyjnej.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, decyzją z dnia [...] r. znak: [...] - [...], [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu, organ odwoławczy, w pierwszej kolejności wskazał,
że w dniu 1 października 2016 r. zaczęła obowiązywać ustawa centralizacyjna. Powołując się na art. 7 ust. 1, ust. 2, ust. 3, art. 11 ust. 1 pkt 2, art. 16 ust. 1 i ust. 2, art. 22 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 ustawy centralizacyjnej wskazał, że Strona dokonując centralizacji powinna odliczyć podatek naliczony według współczynnika wyliczonego dla każdej jednostki organizacyjnej odrębnie. Jak bowiem wskazał organ odwoławczy Strona w dniu [...] r. wraz z korektami deklaracji VAT-7 za [...] r. i wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty za ten okres złożyła informację, na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy centralizacyjnej, że korekty deklaracji podatkowych VAT-7 są składane w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości
i nie obejmują kwot podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów
i usług finansowanych ze środków przeznaczonych na realizacje projektów,
w odniesieniu do których jednostka samorządu terytorialnego nie była obowiązana, na podstawie art. 17 tej ustawy, do zwrotu środków przeznaczonych na realizację projektów. Organ wskazał również, że Strona składając wniosek w rozpoznawanej sprawie wszczęła już procedurę centralizacyjną swoich rozliczeń, bowiem – jak wynika z akt sprawy – oprócz złożenia informacji na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 2
lit. a) ustawy centralizacyjnej, wskazała także w piśmie z dnia [...] r. (włączonym do akt sprawy postanowieniem z dnia [...] r.), że korekty deklaracji podatkowych VAT-7 zostały złożone odpowiednio za poszczególne okresy rozliczeniowe od 2011 r. do 2015 r. w dniach: [...] r. (za 2011 r.),
[...] r. (za 2012 r. i 2013 r.), [...] r. (za 2014 r.)
i [...] r. (za 2015 r.).
Organ II instancji wskazał ponadto, że dokonywana przez Stronę
w 2014 r. dostawa nieruchomości stanowiła składnik jej zasadniczej działalności (planowany i regularny element tej działalności). Sprzedaż ta w każdym przypadku nie miała charakteru nietypowego w odniesieniu do bieżącej działalności Gminy, lecz posiadała charakter zwykłej działalności gospodarczej - co wykazała szczegółowo analiza każdej ze zbytych nieruchomości pod kątem sposobu jej wykorzystywania.
W tym przypadku nie ma zatem zastosowania wyjątek o których mowa w art. 90
ust. 5 u.p.t.u., ponieważ sprzedaż mienia komunalnego Gminy nie służyła
do wykonywania zadań o charakterze publicznym, lecz, jak już wyżej wskazywano, wchodziła w zakres jej zwykłej, zarobkowej działalności gospodarczej.
Nadto, zdaniem organu, w sprawie nie zachodzi również wyjątek o którym mowa w art. 90 ust. 6 u.p.t.u., tj. nie można uznać, że dostawa nieruchomości miała charakter sporadyczny (pomocniczy). Sprzedaż ta odbywała się w sposób zorganizowany i ciągły oraz zapewniała znaczne przychody do budżetu Gminy,
a zatem miała ma charakter nieprzypadkowy i stanowiła składową podstawowej działalności Gminy. Transakcje te stanowiły jeden z elementów działalności realizowanej przez Stronę jako podatnika podatku od towarów i usług i były konieczne dla podstawowej działalności Gminy, polegającej na prawidłowej realizacji zadań własnych i zleconych, a co za tym idzie sprzedaż mienia komunalnego wchodziła w zakres zwykłej, zarobkowej działalności gospodarczej, o jakiej mowa
w art. 15 ust. 2 u.p.t.u.
W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego, obrót ten powinien zostać uwzględniony przy obliczeniu proporcji sprzedaży, o której mowa w art. 90 ust. 3 u.p.t.u.
Organ odwoławczy wskazał, że podstawowy charakter czynności zbycia mienia komunalnego, w prowadzonej przez Gminę działalności, potwierdzają również regulacje prawne z zakresu gospodarowania mieniem komunalnym przez jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, dochody ze sprzedaży mienia komunalnego uznawane są za dochody własne gminy. Decyzje o przeznaczeniu i sposobie wykorzystywania składników majątkowych gminy są natomiast uwzględniane
w budżecie jednostki zgodnie z art. 212 ust. 1 w związku z art. 211 ustawy
o finansach publicznych, a więc stanowią dochody planowane.
Wyłączenie obrotu z tytułu sprzedaży mienia komunalnego z kalkulacji wartości współczynnika sprzedaży mogłoby zatem powodować, że wskaźnik ten byłby niemiarodajny, gdyż przedmiotowe transakcje stanowią podstawową działalność jednostek samorządu terytorialnego działających jako podatnicy VAT.
Odnosząc się do prawa Strony do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT dokumentujących wydatki z tytułu zakupu drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych oraz prezentów małej wartości, organ odwoławczy wskazał, że poczynione przez Stronę wyżej wymienione wydatki o charakterze promocyjnym i informacyjnym, są wydatkami ponoszonymi w ramach zadań własnych Gminy i są związane jedynie z czynnościami niepodlegającymi VAT.
Odnosząc się natomiast do wskazywanych w odwołaniu orzeczeń sądów administracyjnych, organ odwoławczy stwierdził, że orzeczenia te zostały wydane
w innym stanie faktycznym, a mianowicie w sytuacji, w której gmina ponosi wydatki na kampanie promocyjne w mediach zachęcające potencjalnych inwestorów
do nabywania czy dzierżawy konkretnych terenów inwestycyjnych w tejże gminie,
a nie jak w niniejszej sprawie na organizację J. D. czy życzenia świąteczne zamieszczone w N. T. Ł..
Nadto, powołując się na wyrok NSA z 7 czerwca 2016 r., I FSK 491/16, organ odwoławczy wskazał, że wydatki na promocję nie muszą, w przypadku gminy, skutkować powstaniem prawa do odliczenia, gdyż zasadnicza sfera działalności gminy znajduje się poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług,
a zatem w przypadku takich wydatków konieczne jest każdorazowo badanie,
czy mają one ścisły i bezpośredni związek z konkretnymi czynnościami opodatkowanymi.
Strona zaskarżyła decyzję organu odwoławczego skargą wniesioną
do tutejszego Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania wedle norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie:
1) art. 233 § 1 pkt 1) O.p.
2) 72 § 1 pkt 1) O.p., art. 73 § 1 pkt 1) O.p. i art. 75 § 2 pkt 1 lit. b) O.p.
w związku z art. 21 § 3a O.p. w związku z art. 90 ust. 6 i z art. 90 ust. 3 u.p.t.u. w związku z art. 174 ust. 2 lit. b) Dyrektywy 112 poprzez uznanie,
że dokonywane przez Stronę transakcje sprzedaży nieruchomości
nie stanowią czynności dokonywanych sporadycznie (czy też transakcji pomocniczych), a co za tym idzie uznanie, że transakcje te powinny być uwzględniane w proporcji sprzedaży, o której mowa w art. 90 ust. 3 u.p.t.u.;
3) art 72 § 1 pkt 1) O.p., art. 73 § 1 pkt 1) O.p. i art. 75 § 2 pkt 1 lit. b) O.p.
w zw. z art. 21 § 3a O.p. w związku z art. 90 ust. 5 O.p. i art 90 ust. 3 u.p.t.u.
w związku z art. 174 ust. 2 lit. a) Dyrektywy 112 w przypadku, gdy stan faktyczny będący przedmiotem sprawy wypełnia hipotezę art. 90 ust. 5 u.p.t.u.;
4) art. 86 ust. 1 u.p.t.u., art. 86 ust. 8 pkt 2) u.p.t.u. w związku z art. 21 § 3a O.p. w związku z art. 15 ust. 6 u.p.t.u. w związku z art. 13 dyrektywy 112;
5) art. 86 ust. 1 u.p.t.u., art. 86 ust. 7b u.p.t.u. oraz art. 7 ustawy centralizacyjnej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Przedmiotem sporu w sprawie są dwie kwestie dotyczące prawa Gminy
do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Po pierwsze sporne jest czy Gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT dokumentujących wydatki z tytułu zakupu materiałów reklamowych i informacyjnych oraz prezentów małej wartości, a także wydatków poniesionych w związku z organizacją J. D. i zamieszczeniem życzeń świątecznych w gazecie lokalnej.
Po drugie sporne jest, czy dokonywane przez Gminę transakcje sprzedaży mienia komunalnego należą do przedmiotu jej zwykłej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u. i nie są wykonywane okazjonalnie, a w konsekwencji, czy ww. transakcje podlegają uwzględnieniu przy obliczeniu wskaźnika proporcji sprzedaży, o którym mowa w art. 90 ust. 3 u.p.t.u.
Ponadto spornym w rozpoznawanej sprawie jest czy w zakresie odliczenia podatku naliczonego od wydatków (inwestycyjnych i pozostałych) związanych
z czynnościami opodatkowanymi oraz zwolnionymi z podatku należy stosować proporcję, o której mowa w art. 90 ust. 3 u.p.t.u., obliczoną odrębnie dla jednostki organizacyjnej wykorzystującej zakupione towary i usługi.
W zakresie wniosków Skarżącej o stwierdzenie nadpłaty w podatku
od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012 r. i 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wydał nieprawomocne wyroki: z dnia 29 sierpnia
2018 r., I SA/Sz 418/18 (za 2013 r.) i z dnia 21 czerwca 2018 r., I SA/ Sz 273/18 (2012 r.), w których wyraził stanowisko odnośnie uprawnienia jednostki samorządu terytorialnego do odliczenia podatku naliczonego w zakresie wydatków o charakterze promocyjnym i informacyjnym oraz prezentów małej wartości a także w zakresie kwalifikacji dostaw nieruchomości, stanowiących mienie komunalne Gminy przez pryzmat przepisów art. 90 ust. 3 , ust. 5 i ust. 6 u.p.t.u.
Stanowisko zwarte w ww. wyrokach Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela i przyjmuje za własne, stąd w uzasadnieniu przedmiotowego wyroku odniesienia do ich treści.
Odnosząc się na wstępie do zarzutów skargi związanych ze stosowaniem
art. 7 ustawy centralizacyjnej w związku z art. 90 ust. 3 u.p.t.u., Sąd w tym zakresie za prawidłowe uznał stanowisko organu odwoławczego, że Skarżąca powinna była proporcję o której mowa w art. 7 tej ustawy obliczać odrębnie dla każdej jednostki organizacyjnej.
Taką ocenę uzasadnia wykładnia przepisów przejściowych ustawy centralizacyjnej, w szczególności art. 22 ust. 1 i 3, bowiem Gmina składając przedmiotowy wniosek o stwierdzenie nadpłaty i korekty deklaracji VAT-7 złożyła
też informację, na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy centralizacyjnej,
że korekty deklaracji podatkowych VAT-7 składane są w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości i nie obejmują kwot podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów i usług finansowych ze środków przeznaczonych na realizację projektów,
w odniesieniu do których jednostka samorządu terytorialnego nie była obowiązana na podstawie art. 17 tej ustawy, do zwrotu środków przeznaczonych na realizacje projektów.
Zasady wyliczania proporcji przy rozliczaniu podatku od towarów i usług
w sytuacji, gdy jednostka samorządu terytorialnego rozpoczęła w roku 2016 lub 2017 rozliczanie podatku wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi określono
w art. 7 ustawy centralizacyjnej. Stosownie do ust. 1 tego artykułu, jednostka samorządu terytorialnego, która podjęła w roku 2016 i 2017 rozliczanie podatku wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi, do końca roku 2017 przyjmuje dla celów proporcjonalnego odliczenia, o którym mowa w art. 90 ust. 2 ustawy o podatku
od towarów i usług, proporcję wyliczoną odrębnie dla każdej jednostki organizacyjnej zgodnie z art. 90 ust. 3-6, 9a i 10 ustawy o podatku od towarów i usług, w przypadku wykonywania przy pomocy tej jednostki organizacyjnej czynności, w związku
z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje. Jak stanowi z kolei art. 7 ust. 2 ustawy centralizacyjnej przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli jednostka organizacyjna korzystała ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ustawy o podatku od towarów i usług, z tym że proporcja, o której mowa w art. 90 ust. 2 ustawy
o podatku od towarów i usług, jest wyliczana zgodnie z art. 90 ust. 8 i 9 ustawy
o podatku od towarów i usług, bez konieczności uzgadniania prognozy
z naczelnikiem urzędu skarbowego. W myśl zaś art. 7 ust. 3 ww. ustawy przepisy ust. 1 i 2 stosuje się również, gdy jednostka samorządu terytorialnego przed rokiem 2016 podjęła wspólne rozliczanie podatku wraz ze wszystkimi samorządowymi jednostkami budżetowymi, natomiast w roku 2016 lub 2017 podjęła wspólne rozliczanie podatku wraz ze wszystkimi samorządowymi zakładami budżetowymi.
Oznacza to, że w przypadku jednostki samorządu terytorialnego, w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, nie jest ustalany jeden "całościowy" sposób określenia proporcji dla takiej jednostki jako osoby prawnej, lecz ustalane
są odrębnie sposoby określenia proporcji dla poszczególnych jej jednostek organizacyjnych. Tym samym, do końca 2017 r. (na podstawie art. 7 ustawy centralizacyjnej) przyjmuje się dla celów proporcjonalnego odliczenia, o którym mowa w art. 7 ustawy centralizacyjnej, proporcję wyliczoną odrębnie dla każdej jednostki organizacyjnej, w tym dla ww. jednostki organizacyjnej Skarżącej pn.: Administracja Mienia Komunalnego, działającej w formie zakładu budżetowego, zgodnie z art. 90 ust. 3-6, 9a i 10 u.p.t.u., w przypadku wykonywania przez tę jednostkę czynności opodatkowanych podatkiem oraz czynności zwolnionych od tego podatku.
Ponadto w ocenie Sądu, również brzmienie art. 16 ust. 1 i ust. 2 ustawy centralizacyjnej przemawia za uznaniem, że proporcja, o której mowa w art. 90 ust. 3 u.p.t.u., winna być ustalana dla każdej jednostki organizacyjnej Gminy. Zgodnie
z ust. 1, jednostka samorządu terytorialnego, dokonując korekt deklaracji podatkowych, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2, jest uprawniona do dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia przez jednostki organizacyjne towarów i usług na zasadach przewidzianych
w ustawie o podatku od towarów i usług. W myśl zaś ust. 2 pkt 1 i 2 tego artykułu, jednostka samorządu terytorialnego, dokonując korekt deklaracji podatkowych zgodnie z ust. 1:
1) uwzględnia zakres wykorzystywania towarów i usług do celów wykonywanej działalności gospodarczej ustalany zgodnie z:
a) art. 86 ust. 1 i 7b u.p.t.u., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r., w odniesieniu do korekt deklaracji podatkowych dotyczących okresów rozliczeniowych upływających do dnia 31 grudnia 2015 r.,
b) art. 86 ust. 1, 2a-2h i 7b u.p.t.u., w brzmieniu obowiązującym od dnia
1 stycznia 2016 r., w odniesieniu do korekt deklaracji podatkowych dotyczących okresów rozliczeniowych następujących od dnia 1 stycznia
2016 r.
- odrębnie dla każdej jednostki organizacyjnej w przypadku wykonywania przy pomocy tej jednostki organizacyjnej działalności gospodarczej oraz innych czynności niż działalność gospodarcza,
2) uwzględnia proporcję wyliczaną zgodnie z art. 90 ust. 3 u.p.t.u. odrębnie dla każdej jednostki organizacyjnej - w przypadku wykonywania przy pomocy tej jednostki czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje.
Zasadność takiego sposobu ustalania proporcji potwierdza również – zdaniem Sądu – brzmienie art. 173 ust. 2 lit. a) i b) Dyrektywy 112, w myśl którego, państwa członkowskie mogą zarówno zezwolić jak i zobowiązać podatników do określania proporcji, według której następuje odliczenie podatku naliczonego, osobno dla każdego sektora jego działalności. Warunkiem wprowadzenia takiej regulacji jest prowadzenie dla każdego z tych sektorów osobnej księgowości. Dyrektywa 2006/112/WE nie określa, co należy rozumieć przez pojęcie "sektor", wskazując jedynie na konieczność prowadzenia dla każdego z tych sektorów osobnej księgowości.
W ocenie Sądu interpretacja tego pojęcia powinna zatem odbywać się zgodnie z celem wprowadzenia bloku przepisów dotyczących proporcji odliczenia podatku naliczonego, jakim jest najbardziej rzetelne odzwierciedlenie wykorzystania zakupionych towarów i usług do transakcji dających prawo do odliczenia, a tym samym określenia zakresu przysługujących podatnikowi odliczeń. "Sektor" powinien więc być rozumiany szeroko, również jako forma organizacyjna podatnika. Zgodnie
z odrębnymi przepisami każda jednostka organizacyjna jednostki samorządu terytorialnego jest obowiązana do prowadzenia odrębnej księgowości (rachunkowości), a jej sprawozdania są później "włączane" do sprawozdań rocznych całej jednostki samorządu terytorialnego. Oznacza to, że może być ona uznana dla celów wydzielania podatku od towarów i usług do odliczenia za "sektor".
Sąd wskazuje również, że stosownie do art. 11 ust. 1 pkt 2 lit. a-d ustawy centralizacyjnej jednostka samorządu terytorialnego od dnia podjęcia wspólnego rozliczania podatku wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi może dokonać, z zastrzeżeniem art. 10, korekt rozliczeń podatku za okresy rozliczeniowe upływające przed dniem podjęcia przez nią rozliczania podatku wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi na zasadach przewidzianych w ustawie o podatku od towarów
i usług, ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, oraz ustawie
z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, zwanych dalej "korektami deklaracji podatkowych", w odniesieniu do rozliczeń łącznie wszystkich jednostek organizacyjnych i jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli korekty deklaracji podatkowych są związane z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości, pod warunkiem:
a) złożenia informacji według wzoru określonego w załączniku nr 2 do ustawy,
że korekty deklaracji podatkowych są składane w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości oraz czy obejmują one kwoty podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów i usług finansowane ze środków przeznaczonych
na realizację projektów, w odniesieniu do których jednostka samorządu terytorialnego nie była obowiązana, na podstawie art. 17, do zwrotu środków przeznaczonych na realizację projektów,
b) złożenia wykazu wszystkich jednostek organizacyjnych, których rozliczenia podatku są objęte korektami deklaracji podatkowych, z podaniem ich nazwy, adresu siedziby oraz numeru identyfikacji podatkowej,
c) złożenia korekt deklaracji podatkowych za wszystkie okresy rozliczeniowe,
w których jednostki organizacyjne rozliczały odrębnie podatek, licząc od najwcześniejszego okresu rozliczeniowego, za jaki została złożona korekta deklaracji podatkowej,
d) uwzględnienia w składanych korektach deklaracji podatkowych rozliczeń podatku wszystkich jednostek organizacyjnych w odniesieniu
do dokonywanych przez nie czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem.
Natomiast na mocy art. 22 ust. 3 tej ustawy w toku postępowania podatkowego, kontroli celno-skarbowej, kontroli podatkowej oraz czynności sprawdzających w zakresie podatku, o których mowa w ust. 1, jednostka samorządu terytorialnego jest obowiązana, na wezwanie organu podatkowego, w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego wezwania, do złożenia informacji, czy dokona korekt deklaracji podatkowych, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2, i w jakim terminie zostaną złożone te korekty deklaracji podatkowych. Przepisy rozdziału 3 stosuje się odpowiednio. Zgodnie zaś z art. 22 ust. 4 ustawy centralizacyjnej w przypadku złożenia korekt deklaracji podatkowych, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2, postępowania podatkowe, kontrole celno-skarbowe, kontrole podatkowe oraz czynności sprawdzające w zakresie podatku obejmują rozliczenie jednostki samorządu terytorialnego wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi. Właściwym organem podatkowym jest organ właściwy dla jednostki samorządu terytorialnego. Czynności podjęte w toku postępowania podatkowego, kontroli celno-skarbowej, kontroli podatkowej, a także podjęte czynności sprawdzające w zakresie podatku pozostają w mocy.
Z kolei w myśl art. 23 ww. ustawy w przypadku złożenia przez jednostkę samorządu terytorialnego przed dniem wejścia w życie ustawy korekt deklaracji podatkowych w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości za niektóre okresy rozliczeniowe, w których jednostki organizacyjne rozliczały odrębnie podatek, jednostka samorządu terytorialnego jest obowiązana, na wezwanie właściwego naczelnika urzędu skarbowego, w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego wezwania, do złożenia informacji, w jakim terminie zobowiązuje się złożyć wszystkie korekty deklaracji podatkowych, licząc od najwcześniejszego okresu rozliczeniowego, za jaki została złożona korekta deklaracji podatkowej. Przepisy rozdziału 3 stosuje się odpowiednio.
Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd zauważa, że jak zasadnie wskazał organ odwoławczy, z akt sprawy wynika,
że Skarżąca w dniu [...] r. wraz z korektami deklaracji VAT-7 za [...] r. i wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty za ten okres złożyła informację, na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy centralizacyjnej, że korekty deklaracji podatkowych VAT-7 są składane w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości i nie obejmują kwot podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów
i usług finansowanych ze środków przeznaczonych na realizacje projektów,
w odniesieniu do których jednostka samorządu terytorialnego nie była obowiązana, na podstawie art. 17 tej ustawy, do zwrotu środków przeznaczonych na realizację projektów. Zasadnie również wskazał organ odwoławczy, że Strona składając wniosek w rozpoznawanej sprawie wszczęła już procedurę centralizacyjną swoich rozliczeń, bowiem – jak wynika z akt sprawy – oprócz złożenia informacji
na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy centralizacyjnej, wskazała także
(w piśmie z dnia [...] r. -włączonym do akt sprawy postanowieniem z dnia [...] r.), że korekty deklaracji podatkowych [...] zostały złożone odpowiednio za poszczególne okresy rozliczeniowe od 2011 r. do 2015 r. w dniach: [...] r. (za 2011 r.), [...] r. (za 2012 r. i 2013 r.), [...] r. (za 2014 r.) i [...] r. (za 2015 r.).
Tym samym Sąd uznał, że korekta rozliczenia VAT dokonana przez Skarżącą za okresy od [...] r. została dokonana z powołaniem
się na wyrok TSUE z dnia 29 września 2015 r. w sprawie C-276/14 (Gmina W.). W tej sytuacji, w ocenie Sądu, zgodnie z ww. przepisami, wbrew twierdzeniom Skarżącej, znajdą zastosowanie przepisy ustawy centralizacyjnej.
Stanowisko takie uzasadnia też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1237/17, w którym wskazano, że w ramach art. 22 ust. 3 ustawy centralizacyjnej ustawodawca dał jednostce samorządu terytorialnego wybór dokonania centralizacji (po zdecydowaniu się na taką centralizację, wymagając jednak centralizacji pełnej), podczas gdy w ramach art. 23 ustawy taki wybór nie został już przewidziany.
Podzielając taki pogląd uznać zatem należy, że złożenie deklaracji korygującej VAT, w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości C-276/14, należy traktować jako wolę dokonania centralizacji rozliczeń jednostki samorządu terytorialnego
i wszystkich jej jednostek organizacyjnych i to już od najwcześniejszego okresu.
Uznać więc należy, że treść ustawy centralizacyjnej, która ma
w rozpoznawanej sprawie zastosowanie, potwierdza prawidłowość zajętego przez organ stanowiska co do liczenia proporcji sprzedaży odrębnie dla każdej jednostki organizacyjnej, gdyż skorzystanie przez samorządy z okresu "przejściowego" umożliwiającego pozostanie przy dotychczasowym modelu rozliczeń VAT jest fakultatywne. Gminy mogą zdecydować się na wdrożenie centralizacji przed dniem
1 stycznia 2017 r. i mają prawo do skorygowania w tym zakresie nieobjętych przedawnieniem przeszłych okresów. Jednakże proces "wstecznej" centralizacji VAT w samorządach musi cechować się kompleksowością. W świetle przepisów
ww. ustawy nie jest dopuszczalne bowiem stosowanie wyroku TSUE wybiórczo.
Skoro zatem Gmina podjęła decyzję o scentralizowaniu swoich rozliczeń z jej jednostkami organizacyjnymi za 2014 r., to konsekwencją tego jest konieczność zastosowania przepisów ustawy centralizacyjnej.
Powyższe, jak zasadnie wskazał organ odwoławczy, zdaje się potwierdzać – wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zarzutów skargi – również jej autor. Jak bowiem wskazano w komentarzu do art. 7 ustawy centralizacyjnej autorstwa
A. Bartosiewicza (publikacja: LEX, stan prawny: 1.01.2017 r.), w odniesieniu
do podatników (jednostek samorządu terytorialnego) dokonujących wstecznej centralizacji obowiązuje podobnego rodzaju regulacja, zawarta w art. 16 ustawy centralizacyjnej. Z kolei w komentarzu do art. 16 tej ustawy (publikacja: LEX, stan prawny: 1.01.2017 r.), autor skargi wskazuje, iż cyt. "Na mocy komentowanego artykułu dokonujące wstecznej korekty jednostki samorządu terytorialnego mają stosować nie jeden zbiorczy współczynnik sprzedaży - dla odliczeń swoich wszystkich jednostek, które stosują odliczenia częściowe - lecz wiele pojedynczych współczynników sprzedaży, odrębnych dla każdej z jednostek. Omawiany przepis nakazuje przyjąć dla rozliczeń scentralizowanej jednostki samorządu terytorialnego odrębne współczynniki sprzedaży dla celów dokonywanych odliczeń częściowych. Powyższe oznacza, że podatek naliczony zawarty w zakupach danej jednostki organizacyjnej - jeśli w tej jednostce były faktycznie wykonywane czynności opodatkowane i zwolnione z podatku, a ten podatek wiąże się właśnie z tymi zakupami - powinien być odliczany (oznaczany) przy zastosowaniu współczynnika obliczanego dla tej właśnie jednostki organizacyjnej. Następnie określona przy zastosowaniu tego odrębnego współczynnika sprzedaży część podatku wynikająca
z zakupów danej jednostki będzie podlegała odliczeniu w ramach korekty składanej przez jednostkę samorządu terytorialnego".
Powyżej cytowany pogląd autora skargi Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w pełni podziela – uznając tym samym za zasadne stanowisko organów podatkowych w tym zakresie.
Przechodząc do zarzutów skargi w pozostały zakresie, Sąd wskazuje,
że i tych zarzutów skargi nie podzielił.
Na wstępie Sąd wskazuje, że podstawą prawną, prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w prawie krajowym jest art. 86
ust. 1 u.p.t.u. zgodnie z którym w zakresie, w jakim towary i usługi
są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi,
o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120
ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Powyższy przepis prawa krajowego stanowi implementację art. 168 dyrektywy 112 zgodnie z którym jeżeli towary i usługi wykorzystywane są na potrzeby opodatkowanych transakcji podatnika, podatnik jest uprawniony, w państwie członkowskim, w którym dokonuje tych transakcji, do odliczenia VAT należnego
lub zapłaconego, które zostały mu dostarczone lub które mają być my dostarczone przez innego podatnika.
Z treści ww. przepisów wynika zatem, że prawo do odliczenia powstaje jako konsekwencja dokonania określonych zakupów, które są następnie wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Z czynnością opodatkowaną mamy natomiast
do czynienia wtedy, gdy podlega ona opodatkowaniu na podstawie art. 5 u.p.t.u.
oraz jest dokonywana przez podmiot działający w charakterze podatnika podatku
od towarów i usług.
W kwestii prawa do odliczenia wielokrotnie w swych orzeczeniach wypowiadał się również Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), wskazując, że aby można było przyznać podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego i określić zakres takiego prawa, zasadniczo konieczne jest istnienie bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy konkretną transakcją powodującą naliczenie podatku, a transakcją lub kilkoma transakcjami objętymi podatkiem należnym, które rodzą prawo
do odliczenia (por. wyroki TSUE w sprawach C-29/08 SKF, C-435/05 Investrand, ECLI:EU:C:2009:665). Uzupełnienie tej reguły stanowi przyznanie podatnikowi prawa do odliczenia, gdy taki bezpośredni i ścisły związek nie występuje, lecz poniesione wydatki należą do kosztów ogólnych tego podatnika i jako takie stanowią elementy cenotwórcze dostarczanych towarów i usług. Takie wydatki mają bowiem bezpośredni związek z całością działalności gospodarczej podatnika (por. wyrok TSUE w sprawie C-126/14 Sveda UAB, ECLI:EU:C:2015:712). Z orzecznictwa TSUE wynika ponadto, że krajowe organy podatkowe i sądy, stosując owe kryteria bezpośredniego związku, powinny brać pod uwagę wszelkie okoliczności, w jakich przebiegały rozpatrywane transakcje i uwzględnić tylko te z pośród nich, które były
w sposób obiektywny związane z opodatkowaną działalnością podatnika (por. wyrok TSUE w sprawie C-104/12 Becker, ECLI:EU:C:2013:99).
Prawo do odliczenia powstaje zatem zarówno wtedy, gdy dany wydatek pozostaje w ścisłym związku z konkretną czynnością opodatkowaną, jak również, gdy jest związany z większą liczbą takich czynności, a także, gdy zostaje poniesiony w związku z ogółem czynności, kształtujących zakres działalności gospodarczej podatnika. W każdym z tych przypadków podatek naliczony zapłacony w cenie nabytych towarów lub usług stanowi, w sposób pośredni lub bezpośredni, element cenotwórczy czynności opodatkowanych, pozostając z nimi w ten sposób ścisłym związku, wynikającym zarówno z art. 168 lit. a dyrektywy 112, jak i art. 86 ust. 1 u.p.t.u.
W przypadku jednostek samorządu terytorialnego opisany powyżej mechanizm znajduje pełne zastosowanie. Aby prawo do odliczenia powstało, gmina musi bowiem wykorzystywać nabyte dobra do czynności opodatkowanych. Jednocześnie jednak, w przypadku jednostek samorządu terytorialnego, należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 15 ust. 6 u.p.t.u. nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Oznacza to, że za wyjątkiem czynności wykonywanych
na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych, gmina działająca jako organ władzy publicznej nie występuje w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.
Powyższy przepis art. 15 ust. 6 u.p.t.u. stanowi implementację
art. 13 dyrektywy 112 zgodnie z którym krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku
z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności
w związku z takimi działaniami lub transakcjami. Jednakże w przypadku
gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane
za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie
ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.
Przy czym w każdych okolicznościach podmioty prawa publicznego są uważane
za podatników w związku z czynnościami określonymi w załączniku I, chyba
że niewielka skala tych działań sprawia, że mogą być one pominięte.
Wynikającą z ww. przepisu dyrektywy przesłankę traktowania organów władzy jako podatników podatku od wartości dodanej, podkreśla w swoich orzeczeniach TSUE, wskazując właśnie, że opodatkowanie wykonywanych przez organ władzy publicznej świadczeń należy ograniczyć do tych przypadków, gdy zastosowanie wyłączenia mogłoby prowadzić do znaczącego zakłócenia konkurencji (por. wyrok TSUE w sprawie C-288/07 Isle of Wight Council, ECLI:EU:C:2008:505).
Powyższe stanowisko, potwierdził TSUE w postanowieniu z dnia 20 marca 2014 r. w sprawie C-72/13 ze skargi Gminy W. dotyczącej opodatkowania
tej gminy podatkiem VAT, po pierwsze, przy sprzedaży towarów, a po drugie,
przy wniesieniu tych towarów aportem do spółki prawa handlowego w celu otrzymywania dywidend. TSUE wskazał bowiem, że Dyrektywę Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwia się ona opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej transakcji takich jak te zamierzone przez Gminę W. (Polska), o ile sąd odsyłający stwierdzi, iż transakcje te stanowią działalność gospodarczą w rozumieniu art. 9 ust. 1 tej dyrektywy oraz iż nie
są wykonywane przez rzeczoną gminę w charakterze organu władzy publicznej
w rozumieniu art. 13 ust. 1 akapit pierwszy owej dyrektywy. Jeśli jednak należałoby uznać te transakcje za wykonywane przez wspomnianą gminę działającą
w charakterze organu władzy publicznej, to przepisy dyrektywy 2006/112
nie sprzeciwiałyby się ich opodatkowaniu, gdyby sąd odsyłający stwierdził,
że ich zwolnienie mogłoby prowadzić do znaczących zakłóceń konkurencji
w rozumieniu art. 13 ust. 1 akapit drugi tej dyrektywy (postanowienie z dnia 20 marca 2014 r. w sprawie C-72/13 Gmina W., pkt 23, ECLI:EU:C:2014:197).
Przechodząc do meritum sprawy, wskazać należy, że odnośnie prawa
do odliczenia przez jednostkę samorządu terytorialnego wydatków na cele promocyjne wypowiadały się już sądy administracyjne. I tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 września 2012 r., I FSK 1722/11, wskazał,
że promocja powiatu mieści się w zakresie zadań publicznych, co wynika
z art. 4 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym.
Podobnie w przypadku wydatków promocyjnych gminy, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 sierpnia 2015 r., I FSK 943/14, stwierdził,
że poczynione przez gminę wydatki o charakterze promocyjnym są wydatkami ponoszonymi w ramach zadań własnych gminy. Analiza rzeczywistej istoty tych transakcji potwierdza bowiem, że wydatki te są czynione celem zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej (mieszkańców gminy) i jako takie związane są z czynnościami znajdującymi się poza systemem VAT. Wobec
ww. stwierdzeń brak jest podstaw prawnych do zastosowania art. 90 ust. 2 u.p.t.u.
Sąd orzekający w sprawie podziela ww. pogląd. Zakres działania gminy,
jako organu władzy publicznej, został uregulowany w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym i jak wynika z zawartych tam przepisów ma on złożony charakter. Główną i dominującą sferę działalności gmin stanowi realizacja szeroko rozumianych zadań o charakterze publicznym, w których skład wchodzą zadania własne gminy (art. 7 ust. 1 u.s.g.) oraz zadania zlecone (art. 8 ust. 1 u.s.g.), należące do właściwości innych organów państwowych, które Gmina wykonuje w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność (art. 2 ust. 1 u.s.g.). Gminy mogą prowadzić również działalność gospodarczą, wykraczającą poza zadania o charakterze użyteczności publicznej (art. 9 ust. 2 u.s.g.), z tytułu której są podatnikami podatku
od wartości dodanej. Zasadniczym przedmiotem działalności gminy są jednak czynności wykonywane w charakterze podmiotu prawa publicznego w celu sprawowania władzy publicznej. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 u.s.g. do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Jest to szeroko rozumiana działalność nastawiona na zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, którą tworzą mieszkańcy gminy (art. 7 ust. 1 u.s.g.). Zadania własne obejmują sprawy m.in. wspieranie i upowszechnianie idei samorządowej, w tym tworzenie warunków do działania i rozwoju jednostek pomocniczych i wdrażania programów pobudzania aktywności obywatelskiej (pkt 17) promocji gminy (pkt 18), wspieranie i upowszechnianie idei samorządowej, w tym tworzenie warunków
do działania i rozwoju jednostek pomocniczych i wdrażania programów pobudzania aktywności obywatelskiej (pkt 20).
O publicznym bądź prywatnym charakterze działania gminy przesądza to,
że wykonywanie zadań publicznych odbywa się na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących. Każde działanie podejmowane przez gminę w imieniu własnym, na własną odpowiedzialność i finansowane z budżetu gminy, służące zaspokajaniu potrzeb wspólnoty samorządowej, należy uznać za działanie publiczne. Z treści ww. przepisów wynika wprost, że promocja gminy odbywa się w ramach władztwa publicznego i gmina wykonując te zadania, działa jako administracja publiczna i może korzystać ze środków prawnych o charakterze władczym.
Tym samym, stwierdzić należy że wskazane wyżej wydatki są związane
z wykonywaniem zadań własnych gminy i są związane jedynie z czynnościami niepodlegającymi VAT.
Odnosząc się natomiast do podnoszonych w skardze twierdzeń dotyczących związku poniesionych wydatków na promocję gminy z pozyskaniem inwestorów, wskazać należy, że każda gmina prowadząc prawidłową gospodarkę finansową, dokonując szeregu inicjatyw w ramach zadań własnych będzie osiągała skutek chociażby w postaci przyciągania, np. inwestorów, to uznanie, że jest to związek mający walor bezpośredniego, w rozumieniu art. 86 ust. 1 u.p.t.u. (art. 168 dyrektywy 112), byłoby w rozpoznawanej sprawie wnioskiem zbyt daleko idącym.
Jeszcze raz należy podkreślić, że wskazane wydatki Gmina jest zobowiązana ponosić w ramach wykonywania zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa (m.in. ustawą o samorządzie gminnym), w stosunku do których strona nie jest podatnikiem. Tym samym, wydatki te nie mają związku z działalnością gospodarczą strony i z czynnościami opodatkowanymi. Wydatki promocyjne, informacyjne związane są z zadaniami Gminy określonymi przepisami ustawy o samorządzie gminnym, bowiem dotyczą wydarzeń i imprez miejskich, a więc zadań realizowanych jako jednostki samorządu terytorialnego. Przy czym, Gmina we wskazanych sytuacjach nie jest typowym przedsiębiorcą, którego celem jest jedynie maksymalizacja zysku. Gmina wykonuje zadania własne w oparciu o reżim publicznoprawny, tj. w ramach uprawnień i narzędzi przyznanych jej z mocy prawa,
a więc nie działa, na zasadach analogicznych do prywatnych przedsiębiorców.
Ponadto, analizując działalność promocyjną gminy przez pryzmat realizacji innych celów o istotnym znaczeniu lokalnym należy stwierdzić, że zwiększenie atrakcyjności gminy, chociażby jako obszaru inwestycyjnego, prowadzi do redukcji bezrobocia, wzrostu konkurencji na danym rynku, poprawy infrastruktury, napływu ludności, transferu technologii, itd. Z tego też względu nie można uznać, że nakłady na promocję gminy pozostają w ścisłym związku z czynnościami opodatkowanymi, albowiem cel takich działań należy rozpatrywać w znacznie szerszej perspektywie
niż zawieranie umów cywilnoprawnych z potencjalnymi nabywcami lub dzierżawcami nieruchomości gminnych (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2016 r., I FSK 491/16).
Wydatki na promocję nie mogą być zatem uznane jako bezpośrednie narzędzie do realizacji wymienionych celów komercyjnych (czynności opodatkowanych), gdyż działalność promocyjna i wynikające z nich korzyści
dla społeczności lokalnej, z punktu widzenia gminy, zasadniczo dominują
nad ewentualnym wzrostem atrakcyjności i wartości nabywanych lub dzierżawionych nieruchomości. Z tego też względu należało stwierdzić, że poniesione wydatki
nie będą pozostawały w bezpośrednim związku z czynnościami opodatkowanymi takimi jak sprzedaż lub dzierżawa nieruchomości. W takim związku mogłyby natomiast pozostawać, np. wydatki poniesione w celu przygotowania nieruchomości do sprzedaży lub wydzierżawienia, takie jak koszty operatów geodezyjnych, uzbrojenia terenu, wzniesienia budowli, nakładów na lokale mieszkalne lub użytkowe.
Podsumowując, poczynione przez Gminę wydatki na zakup materiałów reklamowych i informacyjnych oraz prezentów małej wartości, a także na organizację jarmarku oraz zamieszczenie w gazecie życzeń świątecznych są związane
z wykonywaniem zadań własnych gminy i są związane jedynie z czynnościami niepodlegającymi VAT.
Ponoszone wydatki nie mogły również zostać uznane za rodzące prawo
do odliczenia kosztów ogólnych Skarżącej, gdyż sytuacja podmiotów prawa publicznego działających w charakterze władzy publicznej jest nieporównywalna
do sytuacji podmiotów prowadzących działalność gospodarczą.
W wyroku w sprawie Waterschap Zeeuws Vlaanderen, C-378/02, TSUE (wówczas TS) wskazał, że podmiot prawa publicznego, który nabywa dobro inwestycyjne jako władza publiczna, w rozumieniu art. 4 ust. 5 akapit pierwszy szóstej dyrektywy (art. 13 dyrektywy 112), a zatem nie działając w charakterze podatnika, i który następnie sprzedaje to dobro, działając w charakterze podatnika, nie korzysta w zakresie tej sprzedaży z prawa do dokonania korekty na podstawie art. 20 szóstej dyrektywy (obecnie art. 184 i nast. dyrektywy 112) na potrzeby odliczenia VAT naliczonego przy nabyciu tego dobra. Przymiot podatnika
jest decydujący i jego posiadanie ocenia się w chwili nabycia danego dobra przez ten podmiot (wyroki TS w sprawie Waterschap Zeeuws Vlaanderen, C-378/02, ECLI:EU:C:2005:335 pkt 41; Klub OOD, C-153/11, ECLI:EU:C:2012:163, pkt 37). Jeśli chodzi o art. 20 ust. 2 szóstej dyrektywy (obecnie art. 187 dyrektywy 112), Trybunał stwierdził, że ustanawia on jedynie procedurę obliczania korekt początkowych odliczeń. Nie może zatem stanowić źródła żadnego prawa
do odliczenia ani nie zmienia podatku zapłaconego przez podatnika w związku
z transakcjami niepodlegającymi opodatkowaniu w podatek podlegający odliczeniu
w rozumieniu art. 17 (wyrok TS w sprawie Lennarz, C-97/90, ECLI:EU:C:1991:315, pkt 12). W chwili nabycia organ władzy publicznej, działający w takim charakterze, będzie podlegał obciążeniu podatkowemu, które ma inny charakter niż obciążenie podatnika VAT. Nabycia dokonuje za cenę obejmującą VAT, ale w odróżnieniu
od podatnika, nie może odliczyć podatku naliczonego. Obciążenie VAT jest zatem ustalone w chwili dokonania nabycia i nie będzie zmienione w drodze jakiejkolwiek kolejnej transakcji objętej podatkiem należnym (por. opinia RG Jacobsa w sprawie
C-378/02, ECLI:EU:C:2005:335, pkt 39).
Wskazać zatem należy, że istotą działalności gminy nie jest działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u., a zatem wydatki o charakterze ogólnym nie mogą być traktowane analogicznie do kosztów ogólnych podatnika, stanowiących elementy cenotwórcze dostarczanych przez niego towarów
i usług. Należy więc w sposób jednoznaczny rozróżnić okoliczności podejmowania działań o charakterze promocyjnym przez gminę oraz typowego przedsiębiorcę, który koszty ponoszone na te działania zalicza do kosztów ogólnych, służących czynnościom opodatkowanym. W przypadku przedsiębiorcy promocja zazwyczaj stanowi element cenotwórczy jego towarów. Bezsprzecznie jest natomiast narzędziem służącym zwiększeniu przyszłych zysków z prowadzonej działalności gospodarczej. Z tego też względu, w przypadku przedsiębiorcy, kampania promocyjna i poniesione na nią nakłady pozostają najczęściej w ścisłym związku z czynnościami opodatkowanymi.
Właściwa analogia istnieje pomiędzy podmiotem prawa publicznego działającym jako organ władzy publicznej, a podatnikiem nabywającym towary
dla użytku prywatnego. W obu tych przypadkach działalność takich osób pozostaje całkowicie poza zakresem opodatkowania. Osoba dokonująca nabycia na użytek prywatny nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej w rozumieniu
art. 9 dyrektywy 112. Podobnie art. 13 dyrektywy 112 jasno stanowi, że podmioty prawa publicznego nie są co do zasady uważane za podatników w odniesieniu
do transakcji, w których występują jako organy władzy publicznej (por. wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2015 r., I FSK 943/14).
Zatem, rację ma organ podatkowy, że Gmina wykonuje czynności związane
z ogólnie pojętą promocją, nie jako podatnik VAT, lecz jako jednostka samorządu terytorialnego czyli organ władzy publicznej, wobec czego Skarżącej nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wydatków na ogólnie pojętą promocję Gminy. Między ww. wydatkami mającymi charakter kosztów ogólnych
nie istnieje związek bezpośredni z czynnościami podlegającymi opodatkowaniu VAT czy czynnościami zwolnionymi uprawniającym w części odliczenie podatku naliczonego.
Sąd nie podzielił przy tym stanowiska zajętego w powoływanym w skardze wyroku NSA z dnia 16 kwietnia 2015 r., I FSK 109/14, gdyż uznał,
że wydatki na promocję nie muszą, w przypadku Gminy, skutkować powstaniem prawa do odliczenia. Zasadnicza sfera działalności gminy znajduje się bowiem poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług, a zatem w przypadku takich wydatków konieczne jest każdorazowo badanie, czy mają one ścisły i bezpośredni związek z konkretnymi czynnościami opodatkowanymi, co w rozpoznawanej sprawie uczyniły organy podatkowe w uzasadnieniu wydanych decyzji zasadnie uznając,
że zakwestionowane ww. wydatki na cele promocyjne, kulturalne i informacyjne
oraz na prezenty o małej wartości takiego związku nie posiadały.
Odnosząc się do ostatniej kwestii będącej przedmiotem sporu w sprawie,
a dotyczącej uwzględnienia w wyliczeniu współczynnika, o którym stanowi art. 90
ust. 3 u.p.t.u., kwoty obrotu ze sprzedaży mienia komunalnego wskazać należy,
że zgodnie z art. 90 ust. 5 u.p.t.u., do obrotu, o którym mowa w ust. 3, nie wlicza
się obrotu uzyskanego z dostawy towarów i usług, które na podstawie przepisów
o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych
oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, oraz gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli są zaliczane do środków trwałych podatnika - używanych przez podatnika na potrzeby jego działalności. Nadto, zgodnie z art. 90 ust. 6 u.p.t.u., do obrotu, o którym mowa w ust. 3, nie wlicza
się obrotu uzyskanego z tytułu transakcji dotyczących nieruchomości lub usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 37-41, w zakresie, w jakim czynności
te są dokonywane sporadycznie.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany już jest pogląd,
że na podstawie art. 90 ust. 5 u.p.t.u. do obrotu, o którym mowa w art. 90 ust. 3 u.p.t.u., nie wlicza się sprzedaży tego mienia komunalnego, które służy gminie
do wykonywania zadań o charakterze publicznym. Natomiast do obrotu, o którym mowa w art. 90 ust. 3 u.p.t.u., wlicza się sprzedaż tego mienia komunalnego gminy, które wykorzystywane jest w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej (w tym wynajmowanego, wydzierżawianego, oddanego w wieczyste użytkowanie, itp.), ale tylko odnośnie tej sprzedaży środków trwałych, która stanowi integralną część zwykłej działalności gospodarczej gminy. W tym zakresie sytuacja gminy nie różni się od sytuacji innych przedsiębiorców, co oznacza, że do obrotu,
o którym stanowi art. 90 ust. 3 u.p.t.u., wlicza się sprzedaż tego mienia komunalnego gminy, które w ramach prowadzonej działalności gospodarczej gminy przeznaczone jest do sprzedaży. Chodzi tu o taki rodzaj sprzedaży środków trwałych podatnika (gminy), który stanowi regularny i oczywisty element określonej jego działalności gospodarczej, co powinno być określane w każdym takim przypadku w sposób indywidualny. Należy zatem w tym zakresie wyłączyć ze sprzedaży te dobra inwestycyjne, które służą innym rodzajom działalności gospodarczej gminy,
a z jakichś względów zostaną następnie zbyte, gdy zbycie to nie jest naturalną (regularną i oczywistą) konsekwencją (częścią) tej działalności (por. m.in. wyroki NSA z dnia 5 września 2017 r., I FSK 1528/15, z dnia 14 grudnia 2016 r.
I FSK 423/15, z dnia 16 września 2016 r., I FSK 184/15, z dnia 13 lipca 2016 r.
I FSK 2008/14, z dnia 12 kwietnia 2016 r., I FSK 1685/14, z dnia 5 maja 2015 r.
I FSK 479/14).
W ww. orzeczeniach podkreśla się również, że jeżeli wskazane transakcje zaliczyć należy do czynności stanowiących zwykłą działalność gospodarczą podatnika (niestanowiących czynności pobocznych), to tym samym nie można
ich uznać za czynności dokonywane sporadycznie, w rozumieniu art. 90 ust. 6 u.p.t.u. Transakcje sporadyczne bowiem to takie, które nie są związane z zasadniczą działalnością podatnika, a przychody z ich tytułu nie są bezpośrednim, stałym
i koniecznym uzupełnieniem tej działalności. Tak więc, aby ocenić, czy dana czynność może być uznana za sporadyczną, należy wziąć pod uwagę nie tylko częstotliwość jej wykonywania, ale także to, czy stanowi ona uzupełnienie zasadniczej działalności gospodarczej podatnika.
Sąd orzekający w rozpoznawanej w pełni podziela ugruntowane i jednolite poglądy zaprezentowane w przywołanych orzeczeniach, które korespondują
ze stanowiskiem Trybunału Sprawiedliwości, który m.in. w wyroku w sprawie C-98/07 Nordania Finans (ECLI:EU:C:2008:144, pkt 24-25) wyjaśnił m.in., że przyjmując regulację art. 19 ust. 2 szóstej dyrektywy (obecnie art. 174 ust. 2 dyrektywy 112) prawodawca wspólnotowy zamierzał wyłączyć z obliczenia proporcji obrót związany ze sprzedażą towarów, jeżeli sprzedaż ta ma charakter nietypowy w odniesieniu
do bieżącej działalności danego podatnika, a więc nie wymaga wykorzystywania towarów lub usług do użytku mieszanego w sposób proporcjonalny do uzyskiwanych w jej wyniku obrotów; pojęcie dóbr inwestycyjnych, z których korzysta podatnik w swoim przedsiębiorstwie, w rozumieniu art. 19 ust. 2 szóstej dyrektywy, nie może obejmować tych dóbr, których sprzedaż ma dla danego podatnika charakter zwykłej działalności gospodarczej.
Mając powyższe rozważania na uwadze, w ocenie Sądu, organy podatkowe prawidłowo oceniły, że w przypadku Skarżącej sprzedaż mienia komunalnego wchodziła w zakres zwykłej, zarobkowej działalności gospodarczej, o jakiej mowa
w art. 15 ust. 2 u.p.t.u., i nie miała charakteru sporadycznego.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym sporządzonego zestawienia dotyczącego nieruchomości będących przedmiotem sprzedaży w 2014 r. (11 nieruchomości) wynika, że niemal we wszystkich badanych przypadkach Skarżąca nabyła nieruchomości w drodze komunalizacji. W żadnym z badanych przypadków nieruchomości nie były wykorzystywane do realizacji celów statutowych. Gmina nie sprzedała żadnej nieruchomości, która pełniła kiedykolwiek rolę instytucji publicznej, budynku świetlicy wiejskiej, budynku szkoły, przedszkola lub innej jednostki, realizującej zadania własne Gminy. Nadto, nie wystąpił ani jeden przypadek nieodpłatnego przekazania nieruchomości będących mieniem komunalnym na rzecz szkół, przedszkoli, organizacji pozarządowych, a więc czynności z natury mających charakter nieodpłatny.
Jedyne czynności, jakie Gmina dokonywała w stosunku do sprzedawanych nieruchomości, to sporządzanie przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego określającego wartość rynkową sprzedawanych nieruchomości, a więc typowe działania przygotowujące nieruchomość (grunt) do zbycia. Oznacza to, że w każdym z analizowanych przypadków jednostka dążyła do osiągnięcia przychodu przy minimalizacji, a w zasadzie wyeliminowaniu nakładów inwestycyjnych na sprzedawane nieruchomości.
Ponadto, analizując ww. kwestię, organy podatkowe prawidłowo zwróciły uwagę, że zgodnie z załącznikiem nr 1 do uchwały Rady Miejskiej w D.
nr [...]., prognozowane dochody budżetu G. D., według źródła przychodów: Gospodarka mieszkaniowa, dział 700, paragraf 0770 - wpłaty z tytułu odpłatnego nabycia prawa własności oraz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości miały wynieść [...] zł, podczas gdy planowane wpływy z całego działu 700 "Gospodarka nieruchomościami" zaplanowano na kwotę [...]zł. Z uzasadnienie do projektu budżetu Gminy
i Miasta [...] na rok 2014 wpływy dotyczące działu 700 "Gospodarka mieszkaniowa", Rozdział 70005 "Gospodarka gruntami i nieruchomościami" - oszacowano m.in. na podstawie planowanej liczby lokali przeznaczonych
sprzedaży. Przychody ze sprzedaży nieruchomości i praw użytkowania wieczystego miały zatem stanowić blisko [...] planowanych wpływów z całego działu 700 "Gospodarka nieruchomościami" oraz [...] planowanych dochodów majątkowych
z gospodarki mieszkaniowej, które zaplanowano na kwotę [...]zł. Sprzedaż nieruchomości stanowiła więc planowy i zorganizowany element działalności jednostki i nie miała charakteru przypadkowego.
W 2014 r. Skarżąca dokonała sprzedaży 11 nieruchomości, stanowiących mienie komunalne Gminy, a przychody Skarżącej ze sprzedaży nieruchomości sklasyfikowane jako "Dochody Majątkowe" osiągnęły kwotę [...]zł i stanowiły, zgodnie z założeniem, znaczący wpływ na działalność jednostki w budżecie G. D. w [...] r tj. około [...] rocznych przychodów ze sprzedaży netto.
Powyższe okoliczności potwierdzają więc, że sprzedaż mienia komunalnego
w rozpoznawanej sprawie wchodzi w zakres zwykłej zarobkowej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 u.p.t.u. Przy czym, we wszystkich badanych przypadkach zbywane nieruchomości nie były wykorzystywane jako dobra inwestycyjne, najczęściej stanowiły one bowiem przedmiot najmu na cele mieszkalne czyli wykorzystywane były do czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem
od towarów i usług korzystających ze zwolnienia przedmiotowego w tym zakresie. Nadto, wskazane transakcje nie miały również charakteru sporadycznego, o czym świadczy ich ilość (11 transakcji) a także okoliczność, że wpływy z tej działalności stanowiły znaczną część przychodów uzyskanych przez Gminę w [...] r.
ze sprzedaży netto.
Mając powyższe rozważania na uwadze, Sąd nie znalazł zatem podstaw
do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ zgodnie ze stanowiskiem organów podatkowych Skarżącej
nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z ww. faktur dokumentujących wydatki na cele promocyjne. Ponadto, wbrew zarzutom skargi, współczynnik sprzedaży o którym mowa w art. 90 ust. 3 u.p.t.u. został prawidłowo ustalony przez organy podatkowe przy uwzględnieniu również kwoty obrotu ze sprzedaży mienia komunalnego Skarżącej w [...].
W szczególności, z wyżej wymienionych przyczyn za niezasadne Sąd uznał wskazane w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego art., 72 § 1 pkt 1), art. 73 § 1 pkt 1) i art. 75 § 2 pkt 1 lit. b) O.p. (w brzmieniu obowiązującym
w 2014 r.) w związku z art. 21 § 3a O.p. w zw. z art. 90 ust. 6 i z art. 90 ust. 3 u.p.t.u. w zw. z art. 174 ust. 2 lit. b) dyrektywy 112 a także w związku z art. 90 ust. 5 i art. 90 ust. 3 u.p.t.u. oraz art. 86 ust. 1 i art. 86 ust. 8 pkt 2) u.p.t.u. w zw. z art. 21 ust. 3a O.p. w związku z art. 15 ust. 6 u.p.t.u. w związku z art. 13 dyrektywy 112, jak i art. 86 ust. 1 u.p.t.u., art. 86 ust. 7b u.p.t.u. oraz art. 7 ustawy centralizacyjnej. W konsekwencji Sąd uznał za niezasadny również zarzut w zakresie naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 pkt 1 O.p.
W tym stanie sprawy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Wszystkie przywołane orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne
w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego
- http://orzeczenia.nsa.gov.pl, a wyroki TSUE na stronie: https://curia.europa.eu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI