I SA/Sz 223/19

I SA/Sz 223/19 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2020-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-02-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska
Elżbieta Woźniak /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Wojciechowska
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
III FSK 2877/21 - Wyrok NSA z 2023-10-03
II FZ 448/19 - Postanowienie NSA z 2019-12-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1629
art. 2a ust. 2a  art. 2 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją  przedsiębiorstw
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 marca 2020 r. sprawy ze skargi B. M., M. M. i M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 15 grudnia 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 15 października 2018 r., nr [...] MŚ określającą L. M., B. M., M. M. i M. M. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej
w S. przy ul. [...]: [...] zł miesięcznie w okresie od 1.07.2013 r. do 31.12.2013 r., [...] zł miesięcznie w okresie od 1.01.2014 r. do 31.12.2017 r.; [...] zł miesięcznie w okresie od 1.01.2018 r. do 31.03.2018 r., [...] zł miesięcznie poczynając od 1.04.2018 r.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym sprawy:
Decyzją z dnia 15 października 2018 r. organ I instancji określił współwłaścicielom nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] B wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1.07.2013 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że ww. nieruchomość stanowi współwłasność B. M., L. M., M. M. oraz M. M..
Pismami z dnia 08 marca 2018 r. do wszystkich współwłaścicieli wysłano wezwanie, w którym poproszono o wskazanie podmiotu faktycznie władającego nieruchomością wraz z dołączeniem do informacji tytułu prawnego do nieruchomości na podstawie, którego podmiot ten włada nieruchomością lub wskazanie osób, które faktycznie władały nieruchomością wraz z informacją w jakich to było okresach. Wezwano również, wszystkich współwłaścicieli do złożenia pierwszej deklaracji obowiązującej od lipca 2013 r. oraz nowej po zmianie danych obowiązującej od stycznia 2014 r. podpisanych przez wszystkich współwłaścicieli.
Właściciele nieruchomości pomimo wezwania nie przedłożyli wymaganych dokumentów oraz i nie złożyli wymaganych deklaracji w wyznaczonym terminie. Organ
I instancji wskazał, że z uwagi na fakt, że strony nie wskazały osoby władającej nieruchomością, na której ciążyłby obowiązek deklarowania i uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie art. 2 ust. 2a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1629), dalej: "u.c.p.g.", "ustawa o utrzymaniu czystości", uznano że stroną postępowania - zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. - są współwłaściciele nieruchomości.
Na podstawie danych z ewidencji ludności ustalono, że w nieruchomości przy ul. [...] zameldowane są 2 osoby – B. M. i M. M.. Zdaniem organu I instancji fakt zameldowania wskazanych osób, zwłaszcza, że nie wykazały innego stanu wskazuje ich faktyczne miejsce zamieszkania w ww. nieruchomości, co potwierdza pismo Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. z dnia 13 kwietnia 2018 r. oraz dane uzyskane z Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w S. w formie statystyk zużycia wody w nieruchomości. Organ I instancji zestawił te dane
z danymi GUS dotyczącymi zużycia wody w gospodarstwach domowych na terenie S. w przeliczeniu na 1 mieszkańca w 2013 r., 2014 r., 2015 r. 2016 r, i 2017 r. oraz średniomiesięcznie w ww. okresach.
W związku z niezłożeniem deklaracji organ I instancji, biorąc pod uwagę ustalenia dokonane w toku postępowania określił współwłaścicielom opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokościach wyżej podanych.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem L. M. i M. M.
w dniu 31 października 2018 r. złożyli odwołanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z dnia 15 grudnia 2018 r. utrzymało ww. decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu Kolegium powołało treść przepisów u.c.p.g., mających zastosowanie w sprawie dotyczące zasad ustalania opłat za gospodarowanie odpadami oraz orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie. Następnie organ odwoławczy stwierdził, że fakt, iż L. M. nie mieszka w S. przy ulicy [...] nie oznacza, że nieruchomość jest niezamieszkana. W ocenie organu odwoławczego w toku postępowania organ I instancji zebrał dowody potwierdzające, że nieruchomość jest zamieszkana, w związku z czym współwłaściciele nieruchomości powinni złożyć deklaracje o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że skoro współwłaściciele nieruchomości nie wskazali osoby władającej nieruchomością, na której ciążyłby obowiązek deklarowania i uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie art. 2 ust. 2a u.c.p.g., to stroną postępowania -zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. - są wszyscy współwłaściciele nieruchomości. Ponadto wskazało, że ustawa nie daje możliwości naliczania przedmiotowej opłaty na podstawie wagi lub objętości oddawanych śmieci oraz że metody naliczania opłaty
i stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi uchwalane są przez Radę Miasta S. i nie mogą być kwestionowane w drodze odwołania. Kolegium końcowo stwierdziło, że o fakcie, iż nieruchomość była zamieszkała świadczą dane uzyskane z Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w S. oraz informacje uzyskane od Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S..
W skardze złożonej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie L. M., B. M., M. M., M. M. wnieśli o jej uchylenie w całości, o zasądzenie kosztów postępowania
w całości, a także o dopuszczenie przedstawionych wniosków i dowodów.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, naruszenie przepisów ustawy o gospodarowaniu odpadami, naruszenie przepisów Dyrektywy UE, dotyczącej ochrony środowiska, oraz z ostrożności: naruszenie przepisów postępowania zawartych w Ordynacji podatkowej, poprzez: niewłaściwe zastosowanie, pominięcie, błędną wykładnię, błędne przeprowadzenie postępowania dowodowego, pominięcie dowodów, błędne zastosowanie domniemań faktycznych.
W uzasadnieniu skargi, analogicznie jak w odwołaniu skarżący podnieśli, że opłata za śmieci nie jest podatkiem, ale opłatą związaną z zagospodarowaniem śmieci, a w okresie, gdy organ I instancji określił wysokość opłaty miasto nie podjęło żadnych działań zmierzających do usuwania śmieci. Zakwestionowali ustalenia dokonane przez Prezydenta [...] i potwierdzone przez SKO w odniesieniu do faktu zamieszkiwania. Zarzucili ponadto, że w sprawie zostało pominięte zawarcie umowy z MPO sp. z o.o. na podstawie której podmiot ten wykonywał zlecone działania, w związku z czym spełnione zostały przesłanki ustawowe w zakresie prawidłowego zagospodarowania śmieci oraz ochrony środowiska i nie ma podstaw do ponoszenia jakichkolwiek opłat. Skarżący zakwestionowali również metodę ustalania wysokości opłaty oraz wnieśli o skierowanie zapytania prawnego do TK czy fakt, iż ustawa całkowicie pomija podstawową możliwość ustalania opłaty za śmieci na podstawie ich ilości lub wagi jest zgodna
z Konstytucją RP.
Postanowieniem z dnia 25 marca 2019 r., Sąd odrzucił skargę L. M.,
z uwagi na jej wniesienie z uchybieniem trzydziestodniowego terminu, w konsekwencji L. M. stał się uczestnikiem postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrolując zatem działalność administracji publicznej co do jej zgodności z prawem, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) – dalej w skrócie "p.p.s.a.", sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, co oznacza, że zakres sądowej kontroli określają nie tyle zarzuty i wnioski skargi, tymi bowiem sąd nie jest związany, gdyż z urzędu bada, czy doszło do naruszenia prawa materialnego lub procesowego, którego dotyczy zaskarżony akt lub czynność.
Rozpoznając sprawę według wyżej przedstawionych reguł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że zaskarżona decyzja i ją poprzedzająca decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.
Przedmiotem sporu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w S. z dnia 15 grudnia 2018 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 15 października 2018 r., którą określono skarżącym oraz uczestnikowi postępowania wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi
z nieruchomości, zabudowanej domkiem jednorodzinnym, położonej w S. przy ulicy [...] za okresy od 1 lipca 2013 r. do 31 grudnia 2013r., od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 20117 r., od 1 stycznia 2018 r. do 31 marca 2018 r. oraz od 1 kwietnia 2018 r.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji są obowiązujące w spornym okresie podatkowym przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz wskazane niżej przepisy prawa miejscowego obowiązujące na terenie Gminy S..
W sposób prawidłowy w ocenie sądu organy określiły krąg osób zobowiązanych do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. ilekroć w ustawie jest mowa o właścicielach nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Zatem zasadą jest rozumienie pod pojęciem właściciela nieruchomości także każdego ze współwłaścicieli tejże nieruchomości. Stosownie natomiast do wprowadzonego ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. (Dz.U
z 2015 r. poz.87) o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw art. 2 ust. 2a u.c.p.g. jeżeli obowiązki wskazane w ustawie mogą jednocześnie dotyczyć kilku podmiotów spośród wskazanych w ust. 1 pkt 4, obowiązany do ich wykonania jest podmiot lub podmioty faktycznie władające nieruchomością, w takim przypadku podmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 4, mogą
w drodze umowy zawartej w formie pisemnej, wskazać podmiot obowiązany do wykonania obowiązków wynikających z ustawy. Regulacja ta pozwala na obciążenie obowiązkami wynikającymi z ustawy o utrzymaniu czystości tych spośród współwłaścicieli, którzy faktycznie władają nieruchomością. Jednocześnie ustawa przyznała współwłaścicielom nieruchomości uprawnienie do zawarcia umowy, w której wskazany zostanie podmiot obowiązany do wykonania obowiązków wynikających
z ustawy. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że współwłaściciele nieruchomości położonej w S. przy ulicy [...] nie zawarli umowy
w przedmiocie wskazania podmiotu obowiązanego do wykonania obowiązków wynikających z ustawy o utrzymaniu czystości, nie wskazali także który
z współwłaścicieli faktycznie włada nieruchomością. W odpowiedzi na zapytanie organu pierwszej instancji bowiem B. M. w piśmie z dnia 27 sierpnia 2018 r. podała, że nieruchomością władają osoby, które w danym momencie w niej przebywają. Pozostali współwłaściciele nie odpowiedzieli na wezwania dotyczące wskazania osób władających faktycznie nieruchomością. Zasadnie zatem w takiej sytuacji organy uznały, że wszyscy współwłaściciele są stronami postępowania w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i jednocześnie wszyscy współwłaściciel są obowiązaniu do wykonania obowiązków jakie nakłada ustawa o utrzymaniu czystości.
Istota zarzutów skargi sprowadza się do kwestionowania obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w sytuacji, gdy zdaniem skarżących nieruchomość przy ul. [...] nie jest nieruchomością zamieszkałą, brak jest podstaw do obciążania ich opłatą za gospodarowanie odpadami w sytuacji, gdy zawarli oni umowę z MPO o wywóz śmieci, ponadto zdaniem skarżących opłata ta nie jest podatkiem.
Wobec tego, w pierwszej kolejności należy wyjaśnić celowość wprowadzenia
w życie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości. Jak sam tytuł ustawy wskazuje, akt ten ma na celu unormowanie spraw w zakresie utrzymania czystości i porządku
w gminach.
Przepis art. 1 u.c.p.g. wprost wyznacza jej zakres przedmiotowy przez określenie trzech zagadnień, które ta ustawa reguluje, a mianowicie:
1) zadania gminy (art. 3, 3a–3c, 4, 6a–6s) oraz obowiązki właścicieli nieruchomości (art. 5 i 6) dotyczące utrzymania czystości i porządku,
2) warunki wykonywania działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów (zwłaszcza art. 9b–9m),
3) warunki udzielania zezwoleń podmiotom świadczącym usługi w zakresie uregulowanym w ustawie (art. 7).
Z uwagi na istotę zarzutów skargi wyjaśnić zatem należy, jakie obowiązki nałożył ustawodawca mocą ustawy o utrzymaniu czystości na gminy, jakie zaś na właścicieli nieruchomości.
I tak, zadania (obowiązki) gminy przewidziane są w przepisach art. art. 3, 3a–3c, 4, 6a–6s u.c.p.g., jednakże w rozpoznawanej sprawie kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu ma przepis art. 3 ust. 1, zgodnie z którym utrzymanie czystości
i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy.
W myśl zaś art. 3 ust. 2, gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności:
1) tworzą warunki do wykonywania prac związanych z utrzymaniem czystości
i porządku na terenie gminy lub zapewniają wykonanie tych prac przez tworzenie odpowiednich jednostek organizacyjnych;
2) zapewniają budowę, utrzymanie i eksploatację własnych lub wspólnych z innymi gminami:
a) regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych - o ile obowiązek budowy takich instalacji wynika z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, o którym mowa w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach,
b) stacji zlewnych, w przypadku gdy podłączenie wszystkich nieruchomości do sieci kanalizacyjnej jest niemożliwe lub powoduje nadmierne koszty,
c) instalacji i urządzeń do zbierania, transportu i unieszkodliwiania zwłok zwierzęcych lub ich części,
d) szaletów publicznych;
3) obejmują wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi;
4) nadzorują gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym realizację zadań powierzonych podmiotom odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości;
5) ustanawiają selektywne zbieranie odpadów komunalnych obejmujące co najmniej następujące frakcje odpadów: papieru, metalu, tworzywa sztucznego, szkła i opakowań wielomateriałowych oraz odpadów komunalnych ulegających biodegradacji, w tym odpadów opakowaniowych ulegających biodegradacji;
6) tworzą punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób zapewniający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy, które zapewniają przyjmowanie co najmniej takich odpadów komunalnych jak: przeterminowane leki i chemikalia, zużyte baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony, odpady zielone oraz odpady budowlane i rozbiórkowe stanowiące odpady komunalne, a także odpadów komunalnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 4a;
7) zapewniają osiągnięcie odpowiednich poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania;
8) prowadzą działania informacyjne i edukacyjne w zakresie prawidłowego gospodarowania odpadami komunalnymi, w szczególności w zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych;
9) udostępniają na stronie internetowej urzędu gminy oraz w sposób zwyczajowo przyjęty informacje o:
a) podmiotach odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości z terenu danej gminy, zawierające firmę, oznaczenie siedziby i adres albo imię, nazwisko i adres podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości,
b) miejscach zagospodarowania przez podmioty odbierające odpady komunalne od właścicieli nieruchomości z terenu danej gminy zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania,
c) osiągniętych przez gminę oraz podmioty odbierające odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, w danym roku kalendarzowym, wymaganych poziomach recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania,
d) punktach selektywnego zbierania odpadów komunalnych,
e) zbierających zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny pochodzący z gospodarstw domowych, o których mowa w ustawie z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. poz. 1688),
10) dokonują corocznej analizy stanu gospodarki odpadami komunalnymi, w celu weryfikacji możliwości technicznych i organizacyjnych gminy w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi;
11) zapobiegają zanieczyszczaniu ulic, placów i terenów otwartych, w szczególności przez: zbieranie i pozbywanie się, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4, błota, śniegu, lodu oraz innych zanieczyszczeń uprzątniętych z chodników przez właścicieli nieruchomości oraz odpadów zgromadzonych w przeznaczonych do tego celu pojemnikach ustawionych na chodniku;
12) utrzymują czystość i porządek na przystankach komunikacyjnych, których właścicielem lub zarządzającym jest gmina oraz które są położone na jej obszarze przy drogach publicznych bez względu na kategorię tych dróg;
13) określają wymagania wobec osób utrzymujących zwierzęta domowe w zakresie bezpieczeństwa i czystości w miejscach publicznych;
14) zapobiegają bezdomności zwierząt na zasadach określonych w przepisach
o ochronie zwierząt;
15) zapewniają zbieranie, transport i unieszkodliwianie zwłok bezdomnych zwierząt lub ich części oraz współdziałają z przedsiębiorcami podejmującymi działalność w tym zakresie;
16) znakują obszary dotknięte lub zagrożone chorobą zakaźną zwierząt.
Nie może budzić wątpliwości, że realizacja powyższych zadań - nałożonych na gminę przez ustawodawcę - wymaga od gminy ponoszenia znacznych kosztów. Wobec tego ustawodawca rozwiązując ten problem, obciążył obowiązkami również właścicieli nieruchomości położonych na terenie danej gminy, w tym obowiązkiem ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
I tak, podstawowe obowiązki właścicieli nieruchomości określono w art. 5 u.c.p.g. W brzmieniu obowiązującym do 31 stycznia 2015 r. przepis art. 5 ust. 1 u.c.p.g. stanowił, że: właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez:
1) wyposażenie nieruchomości w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, chyba że na mocy uchwały rady gminy, o której mowa
w art. 6r ust. 3, obowiązki te przejmie gmina jako część usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w zamian za uiszczoną przez właściciela opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi;
2) przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub
w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone
w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych;
3) zbieranie powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie
z wymaganiami określonymi w regulaminie;
3a) gromadzenie nieczystości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych;
3b) pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi;
4) uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości; właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia chodnika, na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych;
5) realizację innych obowiązków określonych w regulaminie.
Po dniu 1 lutego 2015 r. ustawą z dnia 28 listopada 2015 r. o zmianie ustawy
o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 87) ustawodawca dokonał zmiany art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości dodając słowa "i przepisach wydanych na podstawi art. 4a". Zmiana ta nie ma znaczenia dla oceny stanu faktycznego występującego w rozpoznawanej sprawie. Do chwili wydania decyzji przez organ drugiej instancji ustawodawca nie dokonywał zmian w cytowanych powyżej przepisach.
Zgodnie natomiast z art. 6h u.c.p.g., właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Oznacza to, że ustawodawca z mocy tego przepisu nałożył na właścicieli nieruchomości obowiązek ponoszenia na rzecz gminy opłaty za "gospodarowanie" odpadami komunalnymi, a nie za ich wytwarzanie na terenie poszczególnych nieruchomości, jak to wynika ze stanowiska przedstawionego w skardze.
Stosownie zaś do art. 6c ust. 1 u.c.p.g., gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. A zatem, niezależnie od tego, czy właściciele nieruchomości wytwarzają odpady, czy też nie, gmina jest zobowiązana z mocy tej ustawy do "zorganizowania" odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, i z tego tytułu - w myśl art. 6m ust. 1 u.c.p.g. - właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych.
Z przepisu tego wynika, że prawodawca w ustawie o utrzymaniu czystości przyjął domniemanie, że na terenie nieruchomości zamieszkałej powstają odpady, i w związku z tym zobowiązał gminę do objęcia wszystkich nieruchomości zamieszkałych, położonych na jej terenie, systemem gospodarowania odpadami m.in. poprzez odbiór tych odpadów, zaś właścicieli nieruchomości zamieszkałych zobligował do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami, na którą to opłatę składa się nie tylko usługa wywozu odpadów, ale również koszty odzysku, w tym recyklingu, a także unieszkodliwiania odpadów oraz stworzenia i utrzymania punktów selektywnej zbiórki odpadów. Ponoszenie zatem opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy stanowi obowiązek narzucony mocą ustawy o utrzymaniu czystości na właścicieli nieruchomości w związku z jej zamieszkiwaniem i inne okoliczności – oprócz jej zamieszkiwania - nie mają na ten obowiązek wpływu.
W rozpoznawanej sprawie zasadnie organy uznały także, że przedmiotowa nieruchomość jest nieruchomością zamieszkałą. Z załączonych bowiem do pisma Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w S. z dnia 27 kwietnia 2018 r. dokumentów w postaci statystyk sprzedaży produktów jednoznacznie wynika, w nieruchomości przy ul. [...] w S. zużywana była woda, przy czym jak wynika z analizy przeprowadzonej przez organ pierwszej instancji i zawartej w decyzji, średnie zużycie
w okresie rocznym było znacznie wyższe aniżeli wynikające z danych GUS na jednego mieszkańca w gospodarstwie domowym na terenie S.. Dodatkowo wskazać należy, że zużycie to występowało we wszystkich miesiącach w roku, co oznacza, że wbrew twierdzeniom skarżących nie było ono związane wyłącznie z podlewaniem ogrodu. W konsekwencji za zasadny należało uznać wysnuty przez organy wniosek
o tym, że nieruchomość, której współwłaścicielami są skarżący jest nieruchomością zamieszkałą. Dodatkowo okoliczność tę, jak słusznie zauważyły organy potwierdzają: fakt zameldowania dwóch współwłaścicieli w przedmiotowej nieruchomości, fakt podania adresu [...] w Trzecim Urzędzie Skarbowym w S. jako adresu podatników oraz fakt obierania pod tym adresem korespondencji i wskazywania tego adresu jako adresu do korespondencji z organami.
Skoro nieruchomość wspólna jest nieruchomością zamieszkałą, to zastosowanie znajduje art. 6c ust. 1 u.c.p.g., zgodnie z którym gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Jak już wskazano powyżej przepis ten nakłada na gminy obowiązek odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Tym samym jeżeli konkretna nieruchomość jest nieruchomość jest nieruchomością zamieszkałą, to obowiązek zorganizowania odbierania odpadów z tej nieruchomości spoczywa na gminie. Obowiązek ten nie jest
w żaden sposób zależny od tego czy właściciel konkretnej nieruchomości zawarł, czy też nie zawarł z jakimkolwiek podmiotem umowę na odbiór odpadów. Samo w sobie zawarcie takiej umowy w świetle ustanowionej w art. 3531 Kodeksu Cywilnego zasady swobody umów należy uznać za dopuszczalne. Jednocześnie jednak okoliczność zawarcia takiej umowy pozostaje bez wpływu na obowiązek gminy organizowania obierania odpadów komunalnych z nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Okoliczność zawarcia takiej umowy nie może także zwolnić współwłaścicieli od obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowania odpadami komunalnymi.
W konsekwencji należało podzielić ustalenia organów co do tego, że skarżący oraz uczestnik postępowania są współwłaścicielami nieruchomości zabudowanej położonej w S. przy ulicy [...] będącej nieruchomością zamieszkałą i za sporny okres powinni byli złożyć prawidłowe deklaracje o jakich mowa w art. 6m u.c.p.g. i wnosić na rzecz Gminy S. opłaty z tytułu gospodarowania odpadami, jednak opłat takich nie wnosili.
Okoliczności te – zdaniem sądu – były wystarczające by Prezydent Miasta S. w sposób uprawniony wydał zaskarżoną decyzję określającą skarżącym
i uczestnikowi wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, stosownie do art. 6o u.c.p.g.
Przepis art. 6o u.c.p.g. stanowi, że:
"1. W razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.
2. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości określonej
w decyzji, o której mowa w ust. 1, obowiązuje do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty.
3. Po doręczeniu decyzji, o której mowa w ust. 1, złożenie deklaracji nie jest dopuszczalne, jeżeli nie następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty, w tym stawki opłaty.
4. Właściciel nieruchomości wobec którego została wydana decyzja, o której mowa
w ust. 1, w przypadku zmiany danych jest obowiązany do złożenia deklaracji, dotyczy to również przypadku zmiany stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.".
W ocenie sądu w świetle występujących w rozpoznawanej sprawie okoliczności faktycznych i prawnych zaistniała podstawa do uznania, że organ pierwszej instancji był nie tylko uprawniony, ale przede wszystkim zobowiązany do wydania decyzji w oparciu o powołane wyżej przepisy, a zatem do określenia skarżącym i uczestnikowi jako współwłaścicielom nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Bez znaczenia w tym zakresie pozostają inne okoliczności wskazywane przez skarżących, a sprowadzające się do braku wytwarzania odpadów w swojej nieruchomości, czy zawarcia z innym podmiotem umowy na wywóz odpadów. Zgodzić się należało z organami, że powstanie obowiązku uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie jest uzależnione od wytwarzania odpadów komunalnych, lecz od faktu zamieszkiwania w danej nieruchomości w danej gminie.
Jak już bowiem wyżej wskazano, właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6h ustawy
o utrzymaniu czystości).
Stosownie zaś do art. 6i pkt 1 u.c.p.g. wyżej ustawy, obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec.
Zgodnie natomiast z ww. art.6c ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości, gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy.
Nie budzi zatem wątpliwości w świetle przytoczonych wyżej przepisów, że to na właścicielu nieruchomości spoczywa obowiązek złożenia do właściwego organu prawidłowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Odnosząc się do sposobu obliczenia opłaty wskazać należy, że jest on zgodny
z regulacjami zawartymi w uchwałach Rady Miasta S. z dnia 19 listopada 2012 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i ustalenia stawki za pojemnik (Dz. Urz. Woj. Z. poz. 280) i z dnia 24 marca 2015 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i ustalenia stawki za pojemnik (Dz. Urz. Woj. Z. poz. 1204). Wymienione uchwały są prawem miejscowym, zatem skarżący nie mogą skutecznie w indywidualnej sprawie administracyjnej kwestionować wysokości stawek ustalonych w tych aktach. W tej kwestii przysługuje im droga o jakiej stanowi art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506), czyli zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego.
W konsekwencji sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym odnośnie oceny zgodności z konstytucją pominięcia przez ustawę o utrzymaniu czystości i porządku w gminach możliwości ustalania opłaty za śmieci na podstawie ich ilości lub wagi, gdyż wybór metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami należy do kompetencji gminy, zatem ewentualne wątpliwości dotyczące zgodności z konstytucją norm określających metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami mogłoby także nastąpić w postępowaniu sądowoadministracyjnym, którego przedmiotem byłaby uchwała organu samorządu gminnego a nie w indywidualnej sprawie dotyczącej opłaty za gospodarowanie odpadami.
Rozpatrując zarzuty podniesione w skardze sąd nie dopatrzył się także zarzucanych organom naruszeń norm unijnych jakie zostały zwarte w Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz. Urz UE.L 2008 Nr 312, str. 3) ani też Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2018/851 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniającej dyrektywę 2008.98.WE w sprawie odpadów, gdyż akty te nałożyły na państwa członkowskie obowiązek takiego gospodarowania odpadami, aby zapobiegać ich wytwarzaniu, przygotowywać je do ponownego użycia, poddawać odpady recyklingowi i innym metodom odzysku oraz unieszkodliwianiu. Powyższe cele realizuje przywoływana powyżej ustawa o utrzymaniu czystości, a jej regulacje nie pozostają
w sprzeczności z regulacjami unijnymi.
Podsumowując, wskazać należy, że ustalenia poczynione przez organy nie naruszyły przepisów postępowania przewidzianych w ustawie - Ordynacja podatkowa, które znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie, stosownie do art. 6q ust. 1 ustawy
o utrzymaniu czystości. W toku postępowania organy działały zgodnie z przepisami prawa, w tym prawidłowo przytoczonego prawa miejscowego (tj. uchwał Rady Gminy S.), podejmowały wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, co znajduje oparcie w wystarczającym materiale dowodowym sprawy, do której prawidłowo zastosowano przepisy prawa materialnego.
Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się ani naruszenia prawa materialnego ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego dla uwzględnienia skargi wymaga ustawodawca w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. W tej sytuacji sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
W tym stanie sprawy sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł
o oddaleniu skargi jako niezasadnej.