I SA/Sz 221/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę A. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą wypłaty oprocentowania nadpłaty z tytułu daniny solidarnościowej za 2021 rok. Podatnik, wezwany przez Naczelnika US do złożenia korekty deklaracji ze względu na błędne odliczenie straty z lat ubiegłych, dokonał korekty i wpłacił wyższą kwotę daniny wraz z odsetkami. Następnie, po zmianie stanowiska Ministra Finansów, uznał wpłaconą kwotę za nadpłatę i wystąpił o jej zwrot wraz z oprocentowaniem od dnia wpłaty. Organy podatkowe zwróciły nadpłatę, ale odmówiły oprocentowania, argumentując, że nadpłata powstała dopiero z dniem złożenia korekty, a nie z dniem pierwotnej wpłaty, i że nie zachodzą przesłanki do naliczania odsetek od dnia wpłaty. Podatnik zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz Konstytucji RP, wskazując na naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych i zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika. Sąd uznał skargę za zasadną. Wskazał, że celem oprocentowania nadpłaty jest rekompensata dla podatnika pozbawionego możliwości korzystania ze środków pieniężnych wskutek wadliwych działań organów. Sąd rozszerzył interpretację przepisów Ordynacji podatkowej, powołując się na orzecznictwo NSA, i uznał, że luka prawna w zakresie oprocentowania nadpłaty powstałej na skutek zastosowania się do wezwania organu powinna być wypełniona w drodze analogii legis. Podkreślono, że brak oprocentowania nadpłaty w takiej sytuacji stanowiłby naruszenie zasady równości wobec prawa i bezpieczeństwa prawnego. W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika US i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie prawa podatnika do oprocentowania nadpłaty, nawet jeśli powstała ona w wyniku zastosowania się do błędnego wezwania organu podatkowego, powołując się na analogię legis i zasady konstytucyjne.
Orzeczenie opiera się na wypełnieniu luki prawnej przez analogię, co może być przedmiotem dalszych sporów interpretacyjnych. Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z daniną solidarnościową i wezwaniem organu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy podatnikowi przysługuje oprocentowanie nadpłaty daniny solidarnościowej, jeśli nadpłata powstała w wyniku zastosowania się do wezwania organu podatkowego, które okazało się błędne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podatnikowi przysługuje oprocentowanie nadpłaty od dnia jej powstania, nawet jeśli powstała ona w wyniku zastosowania się do wezwania organu podatkowego, które okazało się błędne. Sąd wypełnił lukę prawną w przepisach Ordynacji podatkowej poprzez analogię legis.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że celem oprocentowania nadpłaty jest rekompensata dla podatnika pozbawionego środków pieniężnych wskutek wadliwych działań organów. Rozszerzył interpretację przepisów Ordynacji podatkowej, powołując się na orzecznictwo NSA, i stwierdził, że luka prawna w zakresie oprocentowania nadpłaty powstałej na skutek zastosowania się do wezwania organu powinna być wypełniona w drodze analogii legis, aby zapewnić bezpieczeństwo prawne i równość wobec prawa.
Czy wezwanie organu podatkowego, nawet jeśli nie jest decyzją, może stanowić podstawę do zastosowania analogii legis w celu ochrony praw podatnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd uznał, że zastosowanie się do wezwania organu podatkowego, które okazało się błędne, może stanowić podstawę do zastosowania analogii legis w celu przyznania oprocentowania nadpłaty, nawet jeśli wezwanie nie jest decyzją w formalnym rozumieniu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wezwanie organu, choć nie jest decyzją, jest przejawem stanowiska organu i jego 'poglądu'. Niezastosowanie się do wezwania wiąże się z ryzykiem sporu i odsetek, co stanowi swoisty przymus do zastosowania się. Odmawianie oprocentowania w takiej sytuacji oznaczałoby przyznanie organowi prawa do błędu bez konsekwencji, co narusza zasadę zaufania do państwa i prawa.
Przepisy (16)
Główne
O.p. art. 72 § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 78 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 77 § 1 pkt 1 i 3
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 78 § 3 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Sąd rozszerzył zastosowanie tego przepisu przez analogię legis na sytuacje, gdy nadpłata powstała w wyniku zastosowania się do wezwania organu podatkowego, które okazało się błędne.
Pomocnicze
O.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada zaufania do organów podatkowych.
O.p. art. 2a
Ordynacja podatkowa
Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika.
u.p.d.o.f. art. 30h § 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
O.p. art. 14k
Ordynacja podatkowa
Zasada nieszkodzenia.
O.p. art. 14n § 4 pkt 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233 § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podatnik zastosował się do wezwania organu podatkowego, co doprowadziło do wpłaty nienależnej daniny solidarnościowej. • Brak oprocentowania nadpłaty od momentu wpłaty narusza zasadę zaufania do organów podatkowych i zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika. • Należy wypełnić lukę prawną w przepisach Ordynacji podatkowej poprzez analogię legis, aby zapewnić podatnikowi oprocentowanie nadpłaty od dnia jej powstania.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe argumentowały, że nadpłata powstała dopiero z dniem złożenia korekty deklaracji, a nie z dniem wpłaty, i że nie zachodzą przesłanki do naliczania odsetek od dnia wpłaty.
Godne uwagi sformułowania
Organ przyznaje sobie (tj. szeroko rozumianej administracji skarbowej) prawo do błędu, który nie jest obarczony żadnymi konsekwencjami. • Zastosowanie się do wezwania organu podatkowego naraziło go na szkodę, podczas gdy jego zachowanie przeciwne byłoby promowane. • Brak konstytucyjnych podstaw do różnicowania podatników w zakresie ich prawa do jednakowego sposobu liczenia oprocentowania nadpłaty, w zależności od tego, w oparciu o jaki wadliwie podjęty przez organ rodzaj działania czy też orzeczenia doszło do nienależnej wpłaty świadczenia.
Skład orzekający
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
przewodniczący sprawozdawca
Bolesław Stachura
przewodniczący
Wiesława Achrymowicz
sędzia
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa podatnika do oprocentowania nadpłaty, nawet jeśli powstała ona w wyniku zastosowania się do błędnego wezwania organu podatkowego, powołując się na analogię legis i zasady konstytucyjne."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na wypełnieniu luki prawnej przez analogię, co może być przedmiotem dalszych sporów interpretacyjnych. Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z daniną solidarnościową i wezwaniem organu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne interpretują przepisy w celu ochrony praw podatników, gdy organy popełniają błędy. Podkreśla znaczenie zasad konstytucyjnych w prawie podatkowym.
“Czy błąd organu podatkowego może kosztować podatnika odsetki? Sąd administracyjny odpowiada!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.