I SA/Sz 216/24

I SA/Sz 216/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-07-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-04-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Anna Sokołowska /przewodniczący/
Elżbieta Dziel /sprawozdawca/
Wiesława Achrymowicz
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 1374/24 - Wyrok NSA z 2026-03-26
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 187
par 13zzg
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 77 par 1, art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1199
art. 10a ust. 1, art. 10a ust. 1a
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1 par 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par 1 pkt 1 lit. a-c, art. 134, art. 135, art. 145 par 1 pkt 2, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.) Protokolant referent - stażysta Anna Koester po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 lipca 2024 r. sprawy ze skargi T. O. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 16 lutego 2024 r. nr 9016-2024-185/M-8110 w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwany dalej: "organem odwoławczym", "organem II instancji") zaskarżoną decyzją z dnia 16 lutego 2024 r. nr 9016-2024-185/M-8110 utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu [...] z siedzibą w D. (zwanego dalej: "organem I instancji")
z dnia 14 grudnia 2023 r. nr BP308.8110.145.2023.ED odmawiającą T. O. (zwanemu dalej: "producentem rolnym", "stroną", "skarżącym") przyznania pomocy finansowej.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
W dniu 16 czerwca 2023 r. T. O. złożył wniosek o przyznanie pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy. Do wniosku strona dołączyła fakturę z dnia 24 lutego 2023 r. nr [...] oraz fakturę z dnia 28 lutego 2023 r. nr [...] za sprzedaż rzepaku.
Organ I instancji w dniu 15 września 2023 r. wydał decyzję o odmowie przyznania pomocy w związku z uprzednim złożeniem przez producenta rolnego wniosku
o przyznanie pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy, bowiem w wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że strona jest producentem rolnym, będącym jednocześnie podmiotem skupującym zboża w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą w odniesieniu do sprzedaży rzepaku, który został zakupiony przez ten podmiot.
W dniu 31 października 2023 r. producent rolny złożył wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który spełnił warunki przyznania pomocy związanej z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych i mimo tego nie otrzymał pomocy. Do wniosku strona dołączyła ww. dwie faktury.
Organ I instancji w dniu 14 grudnia 2023 r. wydał decyzję o odmowie przyznania pomocy finansowej. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, powołał się na § 13zzg ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187 ze zm. – zwanego dalej: rozporządzeniem z 27 stycznia 2015 r.). Następnie wskazał, że w związku z tym, iż producent rolny nie spełnił warunków przyznania pomocy i w dniu 15 września 2023 r. otrzymał decyzję nr 0308-2023-000146 o odmowie przyznania pomocy, wnioskowana płatność została odmówiona.
Organ odwoławczy po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się ze stanowiskiem strony zawartym w odwołaniu, uznał,
że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Powołując się na § 13zzg ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR, wskazał, że warunkiem koniecznym przyznania pomocy jest spełnienie warunku przyznania pomocy w ramach pomocy określonej przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych.
Skarżący takiego warunku nie spełnił, czego wynikiem było wydanie rozstrzygnięcia
o odmowie przyznana pomocy, tj. decyzji organu I instancji z dnia 15 września 2023 r. nr 0308-2023-0000146 oraz utrzymującej ją w mocy decyzji ostatecznej organu II instancji.
Tym samym zasadne było wydanie w dniu 14 grudnia 2023 r. decyzji o odmowie przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie warunku wynikającego z § 13zzg ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR.
Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy stwierdził, iż nie doszło
do naruszenia przez organ I instancji przepisów materialnych i proceduralnych.
W związku z powyższym utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Strona decyzję organu zaskarżyła w całości, zarzucając:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze. zm. – zwanej dalej: k.p.a.) poprzez faktyczne zaniechanie przez organ I instancji przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i zebrania całego materiału dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez pominięcie stanowiska skarżącego, a w konsekwencji oparcie swojej decyzji
o niepełny materiał dowodowy;
b) art. 10 § 1 k.p.a., tj. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez pozbawienie skarżącego możliwości czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym, w tym pozbawienie możliwości wypowiedzenia się co do całości zgromadzonego w sprawie materiału poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez wskazania przez organ I instancji terminu na wypowiedzenie się przez skarżącego,
2) błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na treść skarżonej decyzji
w części obejmującej ustalenie, że skarżący nie spełnił warunku wynikającego
z § 13 zzg ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR przy czym organ nie wskazał expressis verbe jakiego warunku nie spełnił skarżący, a mimo to, wg najlepszej wiedzy skarżącego,
w oparciu m.in. o oświadczenie z 20 lutego 2024 r. Biura Usług Księgowych
"[...]" oraz oświadczenia J. W., spełnił on warunek udzielenia mu pomocy, gdyż prowadzi jednocześnie działalność gospodarczą w oparciu o ustawę
o swobodzie działalności gospodarczej jak i działalność rolniczą prowadzoną
na odrębnych w tym zakresie przepisach;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
tj. ww. § 13 zzg ust. 1 pkt 2 rozporządzenia polegające na niezastosowaniu tego przepisu, mimo że skarżący spełnił warunki formalne i materialne do uzyskania wnioskowanej pomocy.
Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych przy uwzględnieniu maksymalnej stawki.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: jako "p.p.s.a.") – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli według podanych kryteriów, sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzającą ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu [...] z siedzibą w D. z 14 grudnia 2023 r. odmawiającą przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, który spełnił warunki przyznania pomocy związanej z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych i mimo tego nie otrzymał pomocy.
Istota sprawy sprowadza się do oceny, czy organy zasadnie odmówiły skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy. Zdaniem organu odwoławczego, skarżącemu nie przysługiwała pomoc finansowa w zakresie wnioskowanego wsparcia finansowego ze względu na to, że nie spełnił on warunków przyznania pomocy związanej z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż
i nasion oleistych.
Skarżący stoi na stanowisku przeciwnym twierdząc, że był uprawniony do otrzymania wsparcia gdyż składał wniosek o przyznanie mu pomocy związanej
z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż
i nasion oleistych, a pomocy tej nie otrzymał.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że materialnoprawną podstawę wniosku stanowią przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Stosownie do § 13zzg rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r.:
1. W 2023 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:
1) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy;
2) który spełnił warunki przyznania pomocy, o której mowa w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. poz. 762, 928 i 1320), i mimo tego nie otrzymał tej pomocy.
2. Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony do dnia 31 października na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej.
3. Wniosek, o którym mowa w ust. 2, zawiera:
1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1;
2) numer identyfikacyjny producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
3) numer identyfikacyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL) oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP) producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, a w przypadku osób fizycznych nieposiadających numeru PESEL - numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość;
4) oświadczenie producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1:
a) o zagrożeniu utratą płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy oraz niewypłaceniu mu pomocy, o której mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r.
w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych,
b) o zrzeczeniu się prawa do pomocy, o której mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych.
4. Wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, ustala się zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych.
Jak wynika z lektury powyższego przepisu, pomoc nim objęta jest ściśle związana z pomocą o jakiej mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z 21 kwietnia 2023r. Ten ścisły związek wyraża się tym, że podstawową przesłanką przyznania wnioskowanej pomocy jest spełnienie warunków do przyznania pomocy z rozporządzenia Rady Ministrów z 21 kwietnia 2023 r. i jednoczesne nieotrzymanie tej pomocy. Przesłanka ta powinna być wypełniona łącznie tj. producent powinien spełniać warunki do otrzymania pomocy
z rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. i jednocześnie tej pomocy nie otrzymać. Tym samym jeżeli producent nie spełnia warunków do otrzymania pomocy o jakiej mowa
w rozporządzeniu z 21 kwietnia 2023 r., to sama w sobie okoliczność, że pomocy tej nie otrzymał nie może być podstawą do przyznania mu wsparcia z § 13 zzg rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r.
W rozpoznawanej sprawie brak spełnienia przez skarżącego warunków do przyznania mu pomocy o jakiej mowa w rozporządzeniu z 21 kwietnia 2023 r. wynika
z ostatecznej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 14 lutego 2024 r. Nr 9016-2024-184/M-6480. Dla porządku należy w tym miejscu wskazać, że wyrokiem z dnia 17 lipca 2024 r. w sprawie I SA/Sz 215/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę T. O. na tę decyzję. Niespełnienie zatem przesłanki w postaci braku spełnienia wymogów do przyznania pomocy o jakiej mowa w rozporządzeniu z dnia 21 kwietnia 2023 r. jest obecnie nie tylko potwierdzone ostateczną decyzją administracyjną, lecz także nieprawomocnym na tym etapie wyrokiem sądu administracyjnego.
Przypomnienia wymaga, że skarżący nie otrzymał pomocy o jakiej mowa
w rozporządzeniu z dnia 21 kwietnia 2023 r. ze względu na to, że prowadzone przez organ postępowanie wykazało, iż jest on podmiotem nie tylko dokonującym sprzedaży rzepaku, lecz także jest podmiotem skupującym rzepak.
Wobec powyższego za niezasadny należało uznać zarzut braku wskazania jakiego to warunku z rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. skarżący nie spełnił.
Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wskazać należy, że w toku postępowania przed organami ARiMR do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej (art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR). W postępowaniach tych – stosownie do art. 10a ust. 1a tej ustawy - organ: 1) stoi na straży praworządności, 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zgodnie z ust. 1b tego przepisu, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Z cytowanych przepisów wynika więc dla organów obowiązek rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, natomiast wnioskodawcę obciąża obowiązek udowodnienia faktów, uzasadniających żądanie przyznania pomocy finansowej. Przyjęte rozwiązanie stanowi zatem odstępstwo od wynikającej z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. zasady podejmowania z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
W odniesieniu do zarzutu strony o naruszeniu przez organ art. 10 k.p.a. wyjaśnić dodatkowo należy, że niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia wskazanej wyżej normy prawa. Tego natomiast w rozpoznawanej sprawie nie wykazano.
W ocenie sądu, materiał dowodowy został w wystarczający sposób przeanalizowany, wyciągnięte z niego wnioski są prawidłowe, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest przekonywujące i zrozumiałe, a tym samym spełnia przesłanki z art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.