I SA/Sz 215/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2024-07-17
NSArolnictwoŚredniawsa
pomoc finansowarolnictworzepakzbożaimport z UkrainyARiMRrozporządzenieprodukcja zwierzęcapodmiot skupujący

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą przyznania pomocy finansowej na rzepak, uznając, że rolnik będący jednocześnie podmiotem skupującym rzepak i prowadzący produkcję zwierzęcą nie spełniał warunków dofinansowania.

Rolnik złożył wniosek o pomoc finansową dla producentów zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty z powodu importu z Ukrainy. Organ odmówił przyznania pomocy, wskazując, że rolnik sam skupował rzepak i prowadził produkcję zwierzęcą, co zgodnie z rozporządzeniem wykluczało możliwość otrzymania wsparcia. Rolnik argumentował, że sprzedał rzepak przed zakupem, a zakup dokonał inny podmiot gospodarczy. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając stanowisko organu, że niezależnie od kolejności działań, rolnik będący jednocześnie podmiotem skupującym i prowadzącym produkcję zwierzęcą nie kwalifikuje się do pomocy.

Sprawa dotyczyła skargi rolnika T. O. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania pomocy finansowej dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy. Rolnik złożył wniosek o pomoc, dokumentując sprzedaż rzepaku w lutym 2023 r. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy, powołując się na § 3 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r., który wyklucza przyznanie pomocy rolnikowi będącemu jednocześnie podmiotem skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną produkcją zwierzęcą. Rolnik odwołał się, podnosząc błędy w ustaleniach faktycznych i zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd uznał, że wykładnia językowa § 3 ust. 3 rozporządzenia jest jasna i nie budzi wątpliwości. Rolnik, który sprzedaje rzepak, a następnie go skupuje w związku z prowadzoną produkcją zwierzęcą, nie może otrzymać wsparcia. Sąd podkreślił, że suma sprzedanego rzepaku była mniejsza niż zakupionego, co sugeruje, że rzepak nie pochodził z własnej produkcji. Ponadto, sąd odrzucił zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., wskazując, że strona nie wykazała, aby uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, rolnik taki nie może otrzymać pomocy, ponieważ § 3 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. wyraźnie wyklucza takie przypadki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wykładnia językowa przepisu jest jasna. Pomoc jest skierowana do producentów rolnych, którzy sprzedają płody rolne i ponoszą straty, ale nie do tych, którzy jednocześnie skupują te same płody w związku z produkcją zwierzęcą. Kolejność działań (sprzedaż przed skupem lub odwrotnie) nie ma znaczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

Dz.U. 2023 poz 762 art. § 3 § ust. 1 - 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektora zbóż i nasion oleistych

Pomoc nie przysługuje rolnikowi będącemu jednocześnie podmiotem skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż, rzepaku lub rzepiku, które zostały zakupione przez ten podmiot.

p.u.s.a. art. art. 1 § par 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. art. 145 § par 1 pkt 1 lit. a - c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. art. 134 § par 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. art. 7 § par 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.o. ARiMR art. art. 6c

Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

u.o. ARiMR art. art. 10a § ust. 1

Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

u.o. ARiMR art. art. 10a § ust. 1a

Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rolnik sprzedał rzepak przed złożeniem wniosku i przed zakupem rzepaku. Zakup rzepaku dokonał inny podmiot gospodarczy, a nie gospodarstwo rolne prowadzące produkcję zwierzęcą.

Odrzucone argumenty

Rolnik będący jednocześnie podmiotem skupującym rzepak i prowadzącym produkcję zwierzęcą nie spełnia warunków do otrzymania pomocy. Kolejność działań (sprzedaż/zakup) nie ma znaczenia w kontekście § 3 ust. 3 rozporządzenia. Suma sprzedanego rzepaku była mniejsza niż zakupionego, co sugeruje, że rzepak nie pochodził z własnej produkcji.

Godne uwagi sformułowania

pomocy nie przyznaje się rolnikowi będącemu jednocześnie podmiotem skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż, rzepaku lub rzepiku, które zostały zakupione przez ten podmiot nie funkcjonuje bowiem odrębna "firma", która miałaby samodzielną podmiotowość, w tym podatkową i mogłaby funkcjonować w oderwaniu od przedsiębiorcy (osoby fizycznej) nie można uznać, by pomoc była kierowana do podmiotów będących producentami rolnymi, dokonujących obrotu zbożem, tzn. najpierw sprzedają wyprodukowane przez siebie zboże, a następnie dokonują jego zakupu lub odwrotnie, bowiem kolejność czynności nabywania i zbywania nie ma znaczenia w świetle jasnego brzmienia § 3 ust. 3 rozporządzenia

Skład orzekający

Anna Sokołowska

przewodniczący

Elżbieta Dziel

sprawozdawca

Wiesława Achrymowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy finansowej dla rolników, w szczególności wykluczenia dla podmiotów prowadzących jednocześnie produkcję zwierzęcą i skup zbóż/nasion oleistych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rozporządzenia i sytuacji związanej z importem z Ukrainy. Interpretacja przepisów o ARiMR może mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego tematu pomocy dla rolników w trudnych czasach, ale rozstrzygnięcie opiera się na ścisłej wykładni przepisów, co czyni ją mniej interesującą dla szerokiej publiczności, a bardziej dla specjalistów z branży.

Rolnik chciał pomocy, ale sąd uznał, że sam sobie przeszkodził. Kluczowy przepis wykluczył dofinansowanie.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 215/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-07-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-04-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Anna Sokołowska /przewodniczący/
Elżbieta Dziel /sprawozdawca/
Wiesława Achrymowicz
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 1375/24 - Wyrok NSA z 2026-03-26
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 762
par 3 ust. 1 - 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań  związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 77 par 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1199
art. 6c, art. 10a ust. 1, art. 10a ust. 1a
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1 par 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par 1 pkt 1 lit. a - c, art. 134 par 1, art. 135, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.) Protokolant referent - stażysta Anna Koester po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 lipca 2024 r. sprawy ze skargi T. O. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 14 lutego 2024 r. nr 9016-2024-184/M-6480 w przedmiocie przyznania pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwany dalej: "organem odwoławczym", "organem II instancji") zaskarżoną decyzją z dnia 14 lutego 2024 r. nr 9016-2024-184/M-6480 utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu [...] z siedzibą w [...] (zwanego dalej: "organem I instancji")
z dnia 15 września 2023 r. nr 0308-2023-000146 odmawiającą T. O. (zwanemu dalej: "producentem rolnym", "stroną", "skarżącym") przyznania pomocy
dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
W dniu 16 czerwca 2023 r. T. O. złożył wniosek o przyznanie pomocy
dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy. Wnioskodawca oświadczył,
że poniósł stratę gospodarczą spowodowaną przez zwiększony przywóz zbóż i nasion oleistych z Ukrainy. Podał również, że dokonał sprzedaży podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych: żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych lub nasion rzepaku lub rzepiku
w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. lub kukurydzy w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. Do wniosku strona dołączyła fakturę z dnia 24 lutego 2023 r. nr [...] oraz fakturę z dnia 28 lutego 2023 r. nr [...] za sprzedaż rzepaku.
Organ I instancji w dniu 15 września 2023 r. wydał decyzję o odmowie przyznania pomocy. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, wskazał, że strona skupiła rzepak, czego dowodem jest faktura z dnia 3 lipca 2023 r. nr [...], a co za tym idzie, zgodnie
z § 3 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych
z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektora zbóż
i nasion oleistych (Dz.U. poz. 762 ze zm. – zwanego dalej: rozporządzeniem z dnia
21 kwietnia 2023 r.) pomocy nie przyznaje się rolnikowi będącemu jednocześnie podmiotem skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż, rzepaku lub rzepiku, które zostały zakupione przez ten podmiot.
Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji. Wraz z odwołaniem przedłożyła
m.in. wydruk z CEiDG oraz pismo skierowane do Prezesa Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa z prośbą o wydanie opinii prawnej. W odwołaniu strona podniosła, że organ dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych z punktu widzenia wskazania treści § 13 w ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia
2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa polegający na dowolnym przyjęciu (ustaleniu), podnosząc w pierwszej kolejności, że organ powołał się na błędne rozporządzenie ustalające dokonanie sprzedaży pszenicy lub gryki w okresie od 15 kwietnia
2023 r. do 15 lipca 2023 r.
Strona zarzuciła także, że organ I instancji dokonał błędnych ustaleń faktycznych, polegających na tym, że producent rolny nie spełnił kryterium do przyznania mu pomocy finansowej jako producentowi rolnemu, mimo że dokonał sprzedaży rzepaku w okresie od 1 grudnia 2022 r. do 14 kwietnia 2023 r., a nadto odnoszących się do tego,
że Gospodarstwo Rolne T. O. zakupiło od Gospodarstwa Rolnego O. J. [...] ton rzepaku, w sytuacji gdy T. O. prowadzi nie tylko Gospodarstwo Rolne T. O., ale i działalność gospodarczą pod nazwą [...] - Usługi O. T. - dla których to działalności jest prowadzona oddzielna księgowość, oddzielna książka rozrachunkowa, z tym, że [...] - Usługi O. T. nie prowadzi produkcji zwierzęcej. Ponadto zakupu [...] ton rzepaku od Gospodarstwa Rolnego T. O. dokonał [...] - Usługi O. T., a zakupiony rzepak nie został dalej sprzedany,
co rolnik może potwierdzić, w trakcie dokonanych przez organ I instancji oględzin potwierdzających ten fakt, a w konsekwencji, w chwili składania wniosku do ARiMR
16 czerwca 2023 r. o przyznanie pomocy finansowej, T. O. wypełnił wskazane do przyznania pomocy kryteria.
Organ odwoławczy po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się ze stanowiskiem strony zawartym w odwołaniu, uznał,
że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Organ powołując się na § 3 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia z dnia 21 kwietnia
2023 r., stwierdził, że w przepisach jasno określono, że producentowi rolnemu będącemu jednocześnie podmiotem skupującym zboża w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż, które zostały zakupione przez ten podmiot - pomoc nie przysługuje. Organ odnosząc się do argumentu strony, że nabycie rzepaku od Gospodarstwa Rolnego O. J. nie nastąpiło przez Gospodarstwo Rolne T. O., ale [...]-Usługi O. T., zauważył,
że "Gospodarstwo Rolne T. O. oraz "[...]-Usługi O. T." posługują się tym samym numerem NIP, a więc wskazują na tę samą osobę: T. O.. Jest to ta sama osoba fizyczna, która tylko prowadzi dwie różne działalności. Nie funkcjonuje bowiem odrębna "firma", która miałaby samodzielną podmiotowość, w tym podatkową
i mogłaby funkcjonować w oderwaniu od przedsiębiorcy (osoby fizycznej).
Ponadto organ zaznaczył, że w punkcie II (powinno być w punkcie 3.) wniosku strona oświadczyła, że znane są jej warunki otrzymania pomocy określone w ww. rozporządzeniu.
Strona decyzję organu odwoławczego zaskarżyła w całości, zarzucając:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze. zm. – zwanej dalej: k.p.a.) poprzez faktyczne zaniechanie przez organ I instancji przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i zebrania całego materiału dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez pominięcie stanowiska skarżącego, a w konsekwencji oparcie swojej decyzji
o niepełny materiał dowodowy;
b) art. 10 § 1 k.p.a., tj. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, poprzez pozbawienie skarżącego możliwości czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym, w tym pozbawienie możliwości wypowiedzenia się co do całości zgromadzonego w sprawie materiału poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez wskazania przez organ I instancji terminu na wypowiedzenie się przez skarżącego;
2) błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na treść skarżonej decyzji
w części obejmującej ustalenie, że stronie nie przysługuje pomoc finansowa
w związku z dokonaną po złożeniu wniosku transakcją sprzedaży rzepaku (czyli po 16 czerwca 2023 r.), a w konsekwencji, po wyeliminowaniu tego błędu;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
tj. § 3 ust. 1 rozporządzenia polegające na niezastosowaniu tego przepisu, mimo że przedmiotem pomocy finansowej był rzepak objęty wnioskiem, a nie nabyty rzepak 3 lipca 2023 r. za fakturą nr [...], czyli po dacie złożenia wniosku,
przy czym, wnioskowana pomoc finansowa obejmowała sprzedany rzepak, a nie kupiony i to po złożeniu wniosku, a w konsekwencji:
- w chwili składania wniosku do ARiMR 16 kwietnia 2023 r. o przyznanie pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, skarżący: nabył prawo do pomocy, wszak sprzedał rzepak objęty wnioskiem i fakturą z 24 lutego 2023 r. nr [...];
- wniosek o pomoc finansową obejmował sprzedany przez stronę rzepak, a nie nabyty po sprzedaży rzepak.
Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych przy uwzględnieniu maksymalnej stawki.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: jako "p.p.s.a.") – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli według podanych kryteriów, sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzającą ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu [...] z siedzibą w D. z 15 września 2023 r. odmawiającą przyznania pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli traty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy.
Istota sprawy sprowadza się do oceny, czy organy zasadnie odmówiły skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy. Zdaniem organu odwoławczego, skarżącemu nie przysługiwała pomoc finansowa w zakresie wsparcia finansowego producenta rolnego, który dokonał sprzedaży rzepaku w okresie od 1 grudnia 2022 r. do 15 lipca 2023 r. ze względu na to, że jak wynika z faktury [...] z dnia 3 lipca 2023 r. strona dokonała nabycia rzepaku, co za tym idzie, zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia
z dnia 21 kwietnia 2021 r., pomoc nie mogła zostać przyznana.
Skarżący stoi natomiast na stanowisku, że składając wniosek wraz z fakturami
z lutego 2023 r. był uprawniony do otrzymania wsparcia skoro sprzedał objęty wnioskiem rzepak, a nie rzepak objęty fakturą [...] z 3 lipca 2023 r., który został nabyty po sprzedaży rzepaku objętego wnioskiem.
Podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektora zbóż i nasion oleistych.
Akt ten wydano na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 6c ustawy
z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1199, zwanej dalej "ustawą o ARiMR").
Z analizy przepisów rozporządzenia wynika, że materialnoprawne przesłanki przyznania wnioskowanej pomocy zostały ujęte w § 3 pkt 1 do 4 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. I tak, stosownie do § 3 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r.: pomoc przyznaje się rolnikowi, któremu został nadany numer identyfikacyjny, o którym mowa
w art. 12 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U.
z 2022 r. poz. 2001 i 2727 oraz z 2023 r. poz. 412), i który wyraził zgodę, o której mowa w art. 10c ust. 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, który dokonał sprzedaży: żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych lub nasion rzepaku lub rzepiku w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 15 lipca 2023 r. lub kukurydzy w okresie od dnia 15 kwietna 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r. podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych, jak również podmiotom skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą, który poniósł stratę gospodarczą, o której mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2023/739 oraz w art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2023/1343 i który w 2022 r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i zadeklarował w tym wniosku powierzchnię upraw kukurydzy, żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych, rzepaku lub rzepiku.
Z § 3 ust. 2 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. wynika, że warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 4, uznaje się za spełnione również, jeżeli spełnił je małżonek rolnika, który prowadzi lub prowadził działalność rolniczą wspólnie z tym rolnikiem.
Stosownie natomiast do § 3 pkt 3 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. pomocy nie przyznaje się rolnikowi będącemu jednocześnie podmiotem skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą
w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż, rzepaku lub rzepiku, które zostały zakupione przez ten podmiot.
Wyjaśnić jeszcze należy, że w toku postępowania przed organami ARiMR do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej (art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR). W postępowaniach tych – stosownie do art. 10a ust. 1a tej ustawy - organ: 1) stoi na straży praworządności, 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zgodnie z ust. 1b tego przepisu, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Z cytowanych przepisów wynika więc dla organów obowiązek rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, natomiast wnioskodawcę obciąża obowiązek udowodnienia faktów, uzasadniających żądanie przyznania pomocy finansowej. Przyjęte rozwiązanie stanowi zatem odstępstwo od wynikającej z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. zasady podejmowania z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
Z tego też względu zarzuty skargi naruszenia powyższych przepisów uznać należy za niezasadne.
Nie jest sporne, że skarżący dokonał sprzedaży rzepaku w dniach 24 i 28 lutego 2023 r., co udokumentował załączonymi do wniosku fakturami, łącznie skarżący sprzedał [...] ton rzepaku. Poza sporem pozostaje także, że 3 lipca 2023 r. skarżący jako [...] – Usługi O. T. zakupił [...] ton rzepaku (faktura [...] wystawiona przez Gospodarstwo Rolne O. J.). Poza sporem także pozostaje okoliczność, że
w ramach działalności pod nazwą Gospodarstwo Rolne T. O., skarżący prowadzi produkcję zwierzęcą.
Analiza przepisów rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. prowadzi do wniosku, że odnoszą się one do różnego rodzaju pomocy przyznawanej producentom rolnym.
Celem regulacji zawartej w § 3 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. jest, polegające na poprawie dochodowości gospodarstw, wsparcie tych producentów rolnych dokonujących rzeczywistej sprzedaży zbóż, którzy odczuwają negatywne skutki zakłóceń na rynku rolnym spowodowane agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy i którym zagraża utrata płynności finansowej. Nadto, istotna jest również stabilizacja
i przywrócenie płynności rynku rolnego. Dla przyznania wnioskowanej pomocy istotne jest przede wszystkim, by wnioskodawca wykazał, że dokonał rzeczywiście sprzedaży zboża
Jednocześnie zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. "pomocy nie przyznaje się rolnikowi będącemu jednocześnie podmiotem skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż, rzepaku lub rzepiku, które zostały zakupione przez ten podmiot".
Pomoc adresowana jest więc do producentów rolnych, którzy sprzedają opisane w przepisie płody rolne podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu skupu lub przetwórstwa zbóż, a z uwagi na sytuację związaną z wojną na Ukrainie, mogą z tego tytułu, z uwagi na spadające ceny zbóż, ponieść szkodę, i którym, w związku z tym, zagraża utrata płynności finansowej. Nie można uznać, by pomoc była kierowana do podmiotów będących producentami rolnymi, dokonujących obrotu zbożem, tzn. najpierw sprzedają wyprodukowane przez siebie zboże, a następnie dokonują jego zakupu lub odwrotnie, bowiem kolejność czynności nabywania i zbywania nie ma znaczenia w świetle jasnego brzmienia § 3 ust. 3 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. Regulacja ta wskazuje wyraźnie, że nie może być dofinansowana sprzedaż płodów rolnych, o których mowa w § 3zw ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. dokonywana przez producenta rolnego, który dokonuje skupu zboża tego samego rodzaju w związku z prowadzoną przez siebie produkcja zwierzęcą.
Taki cel wsparcia jednoznacznie potwierdza również uzasadnienie projektu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r., gdzie wskazano, że pomoc finansowa przewidziana była dla producentów pszenicy miała częściowo zrekompensować tym producentom dodatkowe koszty ponoszone w wyniku zakłóceń na rynku pszenicy spowodowanych agresją Rosji wobec Ukrainy (uzasadnienie dostępne na stronie https://legislacja.gov.pl/projekt/12371703/katalog/12967502#12967502).
Wprawdzie uzasadnienie projektu aktu prawnego nie ma waloru wykładni autentycznej (por. wyrok NSA z 13 marca 2013 r., II GSK 2433/11), a już tym bardziej - wykładni oficjalnej (wiążącej). Uzasadnienie projektu nie jest częścią tego aktu normatywnego. Może ono jednak pomocniczo stać się źródłem dyrektyw wykładni funkcjonalnej, ale wyłącznie dyrektyw niesprzecznych z wykładnią językową i wykładnią systemową (zob. wyrok TK z 15 października 2008 r., P 32/06, OTK-A 2008, nr 8, poz. 138). Te warunki w przypadku sformułowanej tu wykładni są spełnione, ponieważ cele przepisów rozporządzenia oraz zakres podmiotowy uprawnień do wsparcia wynikają z przepisów rozporządzenia RM. Odwołanie do uzasadnienia projektu rozporządzenia wspiera tylko tę wykładnię, pozwalając na sprecyzowanie celów wsparcia.
Wykładnia językowa tego przepisu jest jasna i nie nasuwa żadnych wątpliwości.
Skoro zatem producent rolny, któremu zagraża utrata płynności finansowej, dokonuje sprzedaży danego rodzaju zbóż (w rozpoznawanej sprawie rzepaku), którą może wykorzystać w swoim gospodarstwie rolnym, a następnie dokonuje zakupu zboża tego samego rodzaju w związku z prowadzoną przez siebie produkcją zwierzęcą, nie może otrzymać wsparcia przewidzianego w przytoczonych powyżej przepisach. Dodatkowo w tym miejscu należy wskazać, że suma wagi sprzedanego przez skarżącego rzepaku – [...] ton jest znacznie mniejsza od wagi zakupionego rzepaku – [...] ton, co w połączeniu z datami sprzedaży (luty 2023 r.) i nabycia (lipiec 2023 r.) prowadzi do wniosku, że nie towar ten nie pochodził z produkcji rolnej prowadzonej przez skarżącego.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że przepis § 3 pkt 3 rozporządzenia z 21 kwietnia 2023 r. posługuje się pojęciem "podmiotu skupującego zboża", chodzi tutaj zatem zarówno o podmiot, jak i o działalność polegającą na skupowaniu zboża, nie znajduje uzasadnienia dokonywane przez skarżącego rozróżnienie działalności gospodarczej od działalności rolnej, bowiem zarówno prowadząc działalność rolną jak
i działalność polegającą na skupie zbóż skarżący pozostaje jednym i tym samym podmiotem oraz jednym i tym samym producentem rolnym, niezależnie od tego pod jakimi nazwami czy firmami prowadzi działalność.
W odniesieniu do zarzutu strony o naruszeniu przez organ art. 10 k.p.a. wyjaśnić należy, że niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia wskazanej wyżej normy prawa. Tego natomiast w rozpoznawanej sprawie nie wykazano.
W ocenie sądu, materiał dowodowy został w wystarczający sposób przeanalizowany, wyciągnięte z niego wnioski są prawidłowe, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest przekonywujące i zrozumiałe, a tym samym spełnia przesłanki z art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI