I SA/Sz 207/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2019-09-12
NSApodatkoweŚredniawsa
VATzwrot podatkuprzedawnieniepostępowanie podatkoweodmowa wszczęcia postępowaniaOrdynacja podatkowadotacjepostępowanie egzekucyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę podatnika na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu podatku VAT za maj 2006 r., uznając, że prawo do złożenia wniosku wygasło z powodu upływu terminów przedawnienia.

Podatnik domagał się zwrotu podatku VAT za maj 2006 r., powołując się na nielegalne działania organów egzekucyjnych i wyroki sądów administracyjnych. Organy podatkowe odmówiły wszczęcia postępowania, argumentując, że prawo do złożenia wniosku o zwrot wygasło z dniem 31 grudnia 2008 r. z powodu upływu terminu przedawnienia należności wynikających z wcześniejszych decyzji dotyczących dotacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że w sprawie nie istnieje należność pieniężna podlegająca zwrotowi, a kwestia prawidłowości postępowania egzekucyjnego jest odrębna od postępowania podatkowego.

Sprawa dotyczyła skargi S. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług za maj 2006 r. Skarżący domagał się zwrotu podatku, powołując się na wyroki sądów administracyjnych stwierdzające nieprawidłowości w postępowaniu egzekucyjnym i twierdząc, że środki zostały zatrzymane niesłusznie. Organy podatkowe uznały, że prawo do złożenia wniosku o zwrot podatku VAT wygasło z dniem 31 grudnia 2008 r., z upływem terminu przedawnienia należności wynikających z decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej dotyczących nadmiernie pobranej dotacji z 1997 r. Sąd administracyjny, kontrolując legalność postanowienia, stwierdził, że w sprawie nie istnieje należność pieniężna podlegająca zwrotowi. Sąd podkreślił, że prawo do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty lub stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, zgodnie z Ordynacją podatkową. Wskazano, że termin przedawnienia należności wynikających z decyzji GIKS upłynął 31 grudnia 2008 r. Sąd uznał, że kwestia prawidłowości postępowania egzekucyjnego jest odrębna od postępowania podatkowego i nie może być w nim weryfikowana. Ponadto, w zakresie podatku VAT za maj 2006 r. nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne, a kwota wykazana w deklaracji VAT-7 za ten okres stanowiła nadwyżkę do przeniesienia na następny okres. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy ma prawo odmówić wszczęcia postępowania, jeśli złożenie wniosku nastąpiło po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego lub prawa do zwrotu nadpłaty.

Uzasadnienie

Prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty lub zwrot nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W niniejszej sprawie termin przedawnienia należności wynikających z decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej upłynął 31 grudnia 2008 r., a prawo do zwrotu nadpłaty podatku VAT wygasło odpowiednio 31 grudnia 2011 r. i 31 grudnia 2012 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

O.p. art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

Zasadniczy termin przedawnienia zobowiązania, tj. po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upływał termin płatności podatku.

O.p. art. 47 § 1

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę jako bezzasadną.

Pomocnicze

O.p. art. 165 § 1

Ordynacja podatkowa

Postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony.

O.p. art. 165 § 3

Ordynacja podatkowa

Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu.

O.p. art. 165a § 1

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub nie może być wszczęte z jakichkolwiek innych przyczyn.

O.p. art. 79 § 2

Ordynacja podatkowa

Prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

O.p. art. 80 § 1

Ordynacja podatkowa

Prawo do zwrotu nadpłaty (zwrotu podatku) wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin zwrotu.

u.p.e.a. art. 64c § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

p.p.s.a. art. 145

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy prawne uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do złożenia wniosku o zwrot podatku VAT wygasło z dniem 31 grudnia 2008 r. z powodu upływu terminu przedawnienia należności wynikających z decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej. W sprawie nie istnieje należność pieniężna, która mogłaby podlegać zwrotowi, ponieważ kwota wykazana w deklaracji VAT-7 za maj 2006 r. była nadwyżką do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Kwestia prawidłowości postępowania egzekucyjnego jest odrębna od postępowania podatkowego i nie może być w nim weryfikowana. W zakresie podatku od towarów i usług za maj 2006 r. nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Odrzucone argumenty

Skarżący powoływał się na nielegalne działania organów egzekucyjnych i wyroki sądów administracyjnych, które miały przywrócić stan istniejący przed wszczęciem egzekucji. Skarżący twierdził, że zobowiązanie objęte decyzją z [...] grudnia 2002 r. nie powstało, gdyż decyzja została doręczona po upływie terminu przedawnienia. Skarżący kwestionował prawidłowość decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z [...] czerwca 2009 r.

Godne uwagi sformułowania

konsekwencją umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przywrócenie stanu istniejącego przed wszczęciem egzekucji w niniejszej sprawie - dotyczącej wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za maj 2006 r. - nie istnieje należność pieniężna, która mogłaby podlegać zwrotowi prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty lub wniosku o zwrot nadpłaty wygasło 31 grudnia 2008 r. - z upływem terminu przedawnienia należności wynikających z decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej kwestia wszczęcia postępowania w przedmiocie podatku od towarów i usług jest całkowicie odrębna od kwestii prawidłowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego i prawidłowość ta nie może być poprzez postępowanie podatkowe weryfikowana

Skład orzekający

Anna Sokołowska

przewodniczący

Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

sprawozdawca

Ewa Wojtysiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia prawa do zwrotu podatku oraz odrębności postępowań podatkowych i egzekucyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika, który domagał się zwrotu VAT za okres sprzed wielu lat, powołując się na wcześniejsze nieprawidłowości w postępowaniu egzekucyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność przepisów dotyczących przedawnienia i zwrotu podatków, a także rozróżnienie między postępowaniem podatkowym a egzekucyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Czy można odzyskać VAT sprzed lat? Sąd wyjaśnia, kiedy prawo do zwrotu wygasa.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 207/19 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2019-09-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-02-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Anna Sokołowska /przewodniczący/
Ewa Wojtysiak
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 5/20 - Wyrok NSA z 2023-01-26
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 800
art.70 par. 1 w zw. z art. 47 par.1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 września 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług za maj 2006 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozpoznania wniosku S. O. (dalej: "skarżący") zawartego w zażaleniu z [...] listopada 2011 r. o zwrot podatku od towarów i usług za maj 2006 r.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
[...] października 2018 r. skarżący wystąpił do organu I instancji o: "zwrot Vatu za zakupiony ciągnik w kwocie [...]zł niesłusznie zatrzymany na poczet przyszłych długów w 2006 r. do dnia dzisiejszego nie zwrócony".
Uzasadniając swoje żądanie skarżący powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 3957/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 9 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 484/16 oraz na przepis art. 64c § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.) – dalej: "u.p.e.a.". Do swojego wniosku załączył kopię faktury VAT z [...] sierpnia 2006 r. nr [...] na zakup ciągnika rolniczego.
Postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozpoznania wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r. w kwocie [...]zł wraz z odsetkami.
Pismem z [...] listopada 2018 r. skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, w którym wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, "zwrotu Vatu i innych pobrań na łączną kwotę [...]gr" oraz o nakazanie Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w K. dokonania wypłaty niesłusznie wstrzymanego zwrotu podatku od towarów i usług wykazanego w deklaracji VAT-7 za maj i sierpień 2006 r. i innych pobrań wraz z należnymi odsetkami. Jako podstawę swojego żądania wskazał art. 64c § 3 u.p.e.a., art. 70 § 4 i § 7 pkt 1, 2, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, dalej : "O.p."), wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 3 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 3957/13, wyrok WSA w Szczecinie z 9 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 484/16 oraz ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z [...] września 2016 r., znak: [...], [...]
W uzasadnieniu zażalenia skarżący zacytował fragmenty uzasadnień ww. wyroków wskazujące, że konsekwencją umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przywrócenie stanu istniejącego przed wszczęciem egzekucji. Zarzucił, że organ I instancji nie zrozumiał istoty postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w S., które m.in. określało datę przedawnienia postępowania egzekucyjnego na dzień 31 grudnia 2008 r. w odniesieniu do 12 sztuk tytułów wykonawczych z [...] listopada 2012 r., i stwierdził, że egzekwowany obowiązek uległ przedawnieniu na mocy art. 70 § 1 O.p.
Według skarżącego art. 64c § 3 u.p.e.a. nie zakreśla terminu przedawnienia dla niezgodnych z prawem pobrań środków pieniężnych przez organ egzekucyjny. Tym samym, skoro pierwsze środki egzekucyjne wobec niego zastosowano [...] czerwca 2003 r., to jest to graniczna data wyrównania wszelkich potrąceń dokonanych przez organ egzekucyjny.
Skarżący zakwestionował również prawidłowość zakwalifikowania jego wniosku o zwrot jako spóźnionego.
Z uwagi na fakt, że w powyższym zażaleniu zawarto żądanie zwrotu podatku w kwocie wyższej niż wskazana we wniosku z [...] października 2018 r. oraz, że rozszerzono zakres wniosku o zwrot podatku dotyczący także deklaracji VAT-7 za maj 2006 r. (we wniosku podatnik domagał się zwrotu wyłącznie podatku od towarów i usług za sierpień 2006 r. w kwocie [...]zł), organ I instancji w zakresie wyższej kwoty za sierpień 2006 r., wydał odrębne postanowienie, na które podatnik złożył zażalenie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej po jego rozpatrzeniu, wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] stycznia 2019 r., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Utrzymując w mocy powyższe rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wskazał, że nie istnieje należność pieniężna, która mogłaby podlegać zwrotowi. Nadto podał, że prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty lub wniosku o zwrot nadpłaty wygasło 31 grudnia 2008 r. - z upływem terminu przedawnienia należności wynikających z decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej określającej skarżącemu - następcy prawnemu H. O. - kwoty nadmiernie pobranych dotacji za 1997 r. z tytułu wydobycia i sprzedaży nawozów wapniowych.
Mając na uwadze argumentację przedstawioną przez skarżącego we wniosku o wszczęcie postępowania i zażaleniu organ odwoławczy wskazał też, że ostateczną decyzją z [...] czerwca 2009 r., nr [...], Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej uchylił decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z [...] grudnia 2002 r., nr [...], w całości i określił skarżącemu - następcy prawnemu H. O., kwotę nadmiernie pobranej dotacji w 1997 r. z tytułu wydobycia i sprzedaży nawozów wapniowych pozyskanych z zasobów lokalnych w ramach przedsiębiorstwa K. w M. D. w wysokości [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 marca 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1284/09, oddalił skargę skarżącego na tę decyzję, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 września 2011 r., sygn. akt II GSK 828/10 oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku.
Organ odwoławczy stwierdził następnie, że wbrew twierdzeniom skarżącego decyzja Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z [...] czerwca 2009 r. nie kreowała nowego obowiązku zwrotu nienależnych dotacji, a tylko go korygowała. Była to ta sama sprawa administracyjna, w której została wydana ww. decyzja z [...] grudnia 2002 r., ustalająca skarżącemu kwotę pobranej w 1997 r. dotacji z tytułu wydobycia i sprzedaży nawozów wapniowych w nadmiernej wysokości, co wprost wskazano w ww. wyroku NSA o sygn. akt II GSK 828/10.
Organ wyjaśnił także, że skarżący [...] czerwca 2006 r. złożył do [...] Urzędu
Skarbowego w K. deklarację dla podatku od towarów i usług VAT-7 za maj 2006 r., w której nie wykazał kwoty do zwrotu, lecz kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł. W związku z tym, kwoty tej nie zaliczono na poczet zaległości wynikającej z decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, gdyż nie było takiej możliwości - była to kwota do przeniesienia na kolejny miesiąc. Kwota ta w deklaracji VAT-7 za sierpień 2006 r. stanowiła łączną część kwoty do zwrotu, którą to dopiero zarachowano na poczet zaległości wynikającej z decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej. Wobec tego, w niniejszej sprawie - dotyczącej wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za maj 2006 r. - nie istnieje należność pieniężna, która mogłaby podlegać zwrotowi.
Z powyższych względów organ odwoławczy stanął na stanowisku, że w sprawie wystąpiła przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego o zwrot podatku i usług za maj 2006 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie, sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz nakazanie zwrotu dokonanych pobrań pieniężnych i wypłaty podatku VAT niesłusznie wstrzymanego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że termin przedawnienia zobowiązania do zwrotu wszystkich kwot dotacji upłynął, zgodnie z art. 68 § 2 O.p., na koniec 2002 r. Zobowiązanie objęte decyzją z [...] grudnia 2002 r. nie powstało więc, gdyż decyzja określająca wysokość dotacji podlegającej zwrotowi została skarżącemu doręczona [...] stycznia 2003 r., tj. po upływie tego terminu. Skutku powstania obowiązku zwrotu dotacji również nie mogła, jak stwierdził skarżący, wywołać decyzja wydana w II instancji przez Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z [...] czerwca 2009 r., gdyż określiła ona zobowiązanie w nowej wysokości po upływie 12 lat od powstania obowiązku podatkowego. Dalej, skarżący wskazał, że uchylanie się przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. od zwrotu wszystkich nielegalnie dokonanych pobrań z jego konta oraz wstrzymanych wypłat zwrotu podatku VAT stoi w sprzeczności z wyrokami: NSA z 3 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 3957/13, WSA w Szczecinie z 9 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 484/16, z których wynika, że konsekwencją umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przywrócenie stanu istniejącego przed wszczęciem egzekucji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016, poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a"), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Przedmiotem kontroli sądu jest rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozpoznania wniosku skarżącego zawartego w zażaleniu z [...] listopada 2011 r. o zwrot podatku od towarów i usług za maj 2006 r.
Skarżący powołuje się w uzasadnieniu wniosku na prowadzenie egzekucji niezgodnie z prawem, co zostało stwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w jego sprawach.
Organy podatkowe stanęły na stanowisku, że prawo do złożenia wniosku o zwrot podatku VAT wygasło z dniem 31 grudnia 2008 r. tj., z upływem terminu przedawnienia należności wynikających z decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej [...] czerwca 2009 r. (decyzja ta uchylała decyzję z dnia [...] grudnia 2002 r.), na które to należności została kwota wykazanego zwrotu w całości zaliczona.
W niniejszej sprawie sporne jest zatem to - czy wystąpiły przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania o zwrot podatku od towarów i usług za maj 2006 r.
Zgodnie z art. 165 O.p. postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (§ 1). Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu, z zastrzeżeniem art. 165a (§ 3). Z kolei, w myśl przepisu art. 165a § 1 O.p. gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub nie może być wszczęte z jakichkolwiek innych przyczyn organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania. Przepis art. 165a O.p. ma zastosowanie wyłącznie do postępowań wszczynanych na wniosek. Przepis ten realizuje zasadę ekonomiki postępowania, bowiem jeśli już w momencie wszczęcia postępowania na wniosek strony można przewidzieć, że zostanie wydana decyzja umarzająca postępowanie jako bezprzedmiotowe, nie jest celowe nie tylko prowadzenie takiego postępowania, ale także wszczynanie takiego postępowania. Uwzględniając brzmienie art. 165a i art. 165 § 3 O.p. należy wskazać, że postępowanie podatkowe wszczynane na wniosek toczy się w dwóch fazach. Zgodnie z art. 165 § 3 O.p. z dniem doręczenia organowi podatkowemu żądania strony następuje wszczęcie postępowania. Jest to jednak faza postępowania wstępnego, w którym organ podatkowy bada, czy podanie pochodzi od osoby posiadającej legitymację procesową oraz czy nie zachodzą inne przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania podatkowego. Użyty w art. 165a § 1 O.p. zwrot "z jakichkolwiek innych przyczyn nie może być wszczęte" należy odnosić do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoją na przeszkodzie przepisy prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. W powołanym wyżej przepisie nie wskazano w sposób enumeratywny przyczyn uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania podatkowego, a zatem stwierdzenie, że z określonych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte powinno być wyprowadzane z obowiązujących przepisów prawa. Niewątpliwie przyczyną uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania jest złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty po wygaśnięciu prawa do złożenia tego wniosku (art. 79 § 2 O.p.). Zgodnie z art. 79 § 2 O.p., prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, chyba że ustawy podatkowe przewidują inny tryb zwrotu podatku. Przepis ten (tj. art. 79 O.p.), zgodnie z art. 76b § 1 O.p., podobnie jak przepisy art. 76, 76a, 77b i art. 80 O.p. stosuje się odpowiednio do zwrotu podatku. Zgodnie zaś z art. 80 O.p. prawo do zwrotu nadpłaty (zwrotu podatku) wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin zwrotu (§1), przy czym złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty (o zwrot podatku), lub zaliczenie jej na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych przerywa bieg terminu do zwrotu nadpłaty (zwrotu podatku). W przepisie art. 80 O.p. określony został termin, z upływem którego wygasa przysługujące podatnikowi (także innym podmiotom uprawnionym) prawo do zwrotu nadpłaty (zwrotu podatku). Nadpłata najpierw musi powstać, następnie musi upłynąć termin jej zwrotu, po czym licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej zwrotu, rozpoczyna bieg pięcioletni termin, po upływie którego wygasa prawo do zwrotu nadpłaty. Skutkiem upływu tego terminu jest wygaśnięcie prawa podatnika do domagania się zwrotu nadpłaty (zwrotu podatku), a także zaliczenia na poczet zaległości oraz bieżących i przyszłych zobowiązań podatkowych. Skutki wygaśnięcia prawa do zwrotu nadpłaty (zwrotu podatku) są takie same jak w przypadku przedawnienia zobowiązania podatkowego. Określony ww. przepisem termin ma charakter materialnoprawny, a zatem nie może być ani przywracany ani odraczany.
Z ustaleń organów podatkowych wynika, że skarżący [...] września 2006 r. złożył do [...] Urzędu Skarbowego w K. deklarację dla podatku od towarów i usług VAT-7 za sierpień 2006 r., w której wykazał nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w wysokości [...] zł, w tym do zwrotu w terminie 60 dni - [...] zł i w terminie 180 dni - [...] zł (na kwotę zwrotu składał się m.in. podatek naliczony dot. nabycia w sierpniu 2006 r. środka trwałego w wysokości [...] zł). Termin zwrotu 60-dniowego przypadał na dzień 27 listopada 2006 r., zaś 180-dniowego na dzień 24 marca 2007 r. Fakt ten jest bezsporny.
Z ustaleń organów wynika także, że skarżący [...] czerwca 2006 r. złożył do [...] Urzędu Skarbowego w K. deklarację dla podatku od towarów i usług VAT-7 za maj 2006 r., w której nie wykazał kwoty do zwrotu, lecz kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł. W związku z tym, kwoty tej nie zaliczono na poczet zaległości wynikającej z decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, gdyż nie było takiej możliwości - była to kwota do przeniesienia na kolejny miesiąc. Kwota ta w deklaracji VAT-7 za sierpień 2006 r. stanowiła łączną część kwoty do zwrotu, którą to dopiero zarachowano na poczet zaległości wynikającej z decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej.
Z tego względu, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że w niniejszej sprawie nie istnieje należność pieniężna, która mogłaby podlegać zwrotowi. Prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty lub wniosku o zwrot nadpłaty wygasło z dniem 31 grudnia 2008 r., tj. z upływem terminu przedawnienia należności wynikających z decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej. Natomiast prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasło 31 grudnia 2011 r. (po upływie 5 lat licząc od końca 2006 r., w którym upłynął termin 60-dniowego zwrotu wynikającego z deklaracji VAT-7 za sierpień 2006 r.) oraz 31 grudnia 2012 r.(po upływie 5 lat licząc od końca 2007 r., w którym upłynął termin 180-dniowego zwrotu wynikającego z ww. deklaracji VAT-7).
Odnosząc się do argumentacji skarżącego przypomnieć należy, że:
- [...] grudnia 2002 r. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej wydał decyzję określającą skarżącemu kwotę nadmiernie pobranej w 1997 r. dotacji z tytułu wydobycia i sprzedaży nawozów wapniowych w wysokości [...] zł;
- strona, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, wnioskiem z [...] stycznia 2003 r. wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy;
- Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] kwietnia 2003 r. utrzymał w mocy przedmiotową decyzję;
- rozstrzygnięcie to zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie;
- WSA w Warszawie orzeczeniem z 8 września 2004 r., sygn. akt III SA/Wa 1137/03 oddalił skargę strony na decyzję z [...] kwietnia 2003 r.;
- Na powyższe orzeczenie została złożona skarga kasacyjna;
- Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 4 lipca 2006 r., sygn. akt II FSK 914/05 uchylił ww. orzeczenie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania;
- rozpatrując ponownie sprawę, stosując się do wykładni NSA, WSA wyrokiem z 14 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2555/06, uchylił decyzję GIKS z [...] kwietnia 2003 r.;
- Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej jako organ II instancji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją z [...] grudnia 2002 r., wydał [...] lipca 2007 r. decyzję podtrzymującą decyzję organu I instancji;
- na skutek zaskarżenia tej decyzji, WSA w Warszawie wyrokiem z 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 2547/07, uchylił decyzję GIKS z [...].07.2007 r.;
- Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej wydał [...] czerwca 2009 r. kolejną decyzję II instancji, w której to uchylił zaskarżoną decyzję z [...] grudnia 2002 r. w całości i określił skarżącemu - następcy prawnemu H. O. - kwotę nadmiernie pobranej w 1997 r. dotacji z tytułu wydobycia i sprzedaży nawozów wapniowych pozyskiwanych z zasobów lokalnych w ramach przedsiębiorstwa K. w M. D. w wysokości [...] zł;
- na decyzję tą została złożona skarga do WSA,
- po rozpoznaniu sprawy, WSA w Warszawie wyrokiem z 17 marca 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1284/09 oddalił skargę;
- na powyższe orzeczenie strona złożyła skargę kasacyjną, którą NSA oddalił wyrokiem z 13 września 2011 r., sygn. akt II GSK 828/10.
Powyższe okoliczności wynikają z ww. wyroków sądów administracyjnych.
Z powyższych rozstrzygnięć wynika, że termin przedawnienia należności wynikających z decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej został podatnikowi wskazany w ostatecznym postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w S. z [...] września 2016 r., nr [...], [...], wydanym na skutek rozstrzygnięć: NSA z 3 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 3957/13, WSA z 9 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 484/16, i jest to dzień 31 grudnia 2008 r. Skoro bowiem konstytutywna decyzja z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...], została doręczona skarżącemu (jak on sam podaje) [...] stycznia 2003 r., to wynikający z art. 70 § 1 w związku z art. 47 § 1 O.p., zasadniczy termin przedawnienia zobowiązania, tj. po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upływał termin płatności podatku, upływał 31 grudnia 2008 r.
Mając na uwadze powyższe zaakceptować należy stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że w niniejszej sprawie nie istnieje należność pieniężna, która mogłaby podlegać zwrotowi, co stanowiło przeszkodę do wszczęcia postepowania w przedmiotowej sprawie.
Akcentowane przez skarżącego wnioski wypływające z orzeczeń NSA i WSA wskazujących, że konsekwencją umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przywrócenie stanu istniejącego przed wszczęciem egzekucji, nie wpływa na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia, bowiem kwestia wszczęcia postępowania w przedmiocie podatku od towarów i usług jest całkowicie odrębna od kwestii prawidłowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego i prawidłowość ta nie może być poprzez postępowanie podatkowe weryfikowana.
Przy czym, podkreślić należy, że w zakresie podatku od towarów i usług za maj 2006 r. nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne ( strona w deklaracji VAT-7 za ten okres wykazała kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc.
W świetle powyższego nie sposób też podzielić zarzutów skargi, sprowadzających się do stwierdzenia, że działanie organów podatkowych było nielegalne.
Odnośnie wadliwie wyegzekwowanych od skarżącego kwot po dacie przedawnienia dochodzonych należności, tj. po 31 grudnia 2008 r., organ wypowiedział się w stanowisku z [...] grudnia 2018 r. wskazując kwoty zwrócone skarżącemu z tytułu środków wyegzekwowanych po dacie przedawnienia dochodzonych należności, tj. po 31 grudnia 2008 r.
W ocenie Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwolił na dokonanie weryfikacji zaskarżonego postanowienia.
Oczywistym jest, że w zakresie podatku od towarów i usług za maj 2006 r. nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne, co głównie lecz błędnie akcentuje skarżący. Nadto, jak już powyżej wskazano, termin przedawnienia zobowiązania upływał 31 grudnia 2008 r., co wynika z wyroku NSA o sygn. akt II GSK 828/10. Także w tej kwestii skarżący mylnie zatem wywodzi, że zobowiązanie objęte decyzją z [...] grudnia 2002 r. nie powstało, gdyż decyzja określająca wysokość dotacji podlegającej zwrotowi została mu doręczona [...] stycznia 2003 r., tj. po upływie tego terminu. W świetle wskazanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można podzielić także trafności zarzutu skargi, że decyzja z [...] czerwca 2009 r. Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej uchylająca w całości decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z [...] grudnia 2002 r. i określająca kwotę nadmiernie pobranej dotacji w 1997 r. z tytułu wydobycia i sprzedaży nawozów wapniowych w wysokości [...] zł była wadliwa. Niewątpliwe jest także, że do zwrotu podatku VAT nie stosuje się przepisów u.p.e.a.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił jako bezzasadną.
Wszystkie wyroki przywołane w orzeczeniu dostępne są na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI