I SA/Sz 201/23

I SA/Sz 201/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura
Jolanta Kwiecińska /przewodniczący/
Wiesława Achrymowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III FSK 201/24 - Wyrok NSA z 2024-08-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 134, art. 144, art. 44
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 479
art.  17 §  1, art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1327
art. 15zzzzzn2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.),, Sędzia WSA Bolesław Stachura, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 19 października 2023 r. sprawy ze skargi G. [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia 27 stycznia 2023 r. nr 3201-IEE2.711.115.2022.2; 3201-IEE2.711.108.2022.286 w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia oddala skargę.
Uzasadnienie
W zaskarżonym postanowieniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie (organ) stwierdził, że [...] Spółka z graniczoną odpowiedzialnością w G. W. (spółka) uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. (organ I instancji) z 29 lipca 2021 r. w przedmiocie udzielenia przybicia nieruchomości na rzecz licytanta.
W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w stosunku do spółki prowadzona była egzekucja z zabudowanej nieruchomości objętej KW nr [...]
Po przeprowadzeniu licytacji, organ I instancji udzielił przybicia tej nieruchomości na rzecz licytanta mocą postanowienia z 29 lipca 2021 r., które stało się ostateczne i prawomocne.
Następnie 5 października 2021 r. organ I instancji postanowił o przyznaniu własności wymienionej nieruchomości nabywcy licytacyjnemu.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia spółki, organ postanowieniem z 3 lutego 2022 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z 5 października 2021 r. w przedmiocie przyznania własności nieruchomości. Organ przyjął, że postanowienie o przybiciu z 29 lipca 2021 r. zostało prawidłowo doręczone spółce z dniem 25 sierpnia 2021 r. i w rezultacie stało się ostateczne.
Organ odnotował, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 19 października 2022 r. sygn. I SA/Sz 233/22 oddalił skargę spółki na ostateczne postanowienie organu z 3 lutego 2022 r. przyznające własność nieruchomości licytantowi. Sąd ocenił, że postanowienie organu I instancji z 29 lipca 2021 r. o przybiciu na rzecz licytanta zostało skutecznie doręczone spółce i z upływem czasu stało się ostateczne (orzeczenie znane stronom).
W piśmie z 26 września 2022 r. spółka złożyła zażalenie na postanowienie organu I instancji z 29 lipca 2021 r. o udzieleniu przybicia na rzecz licytanta.
Odnosząc się do zażalenia spółki na postanowienie organu I instancji z 29 lipca 2021 r. o przybiciu na rzecz licytanta, organ nawiązał do art. 17 § 1, art. 110r § 2, art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2022.479 ze zm. - u.p.e.a.), art. 134 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2023.775 ze zm. - K.p.a.) i stwierdził, że wspomniane postanowienie o przybiciu zostało skutecznie doręczone spółce w trybie art. 44 K.p.a.. W konsekwencji stało się ostateczne i prawomocne. Na tej podstawie 3 lutego 2022 r. organ wydał ostateczne postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości na rzecz licytanta.
W ocenie organu, termin do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji z 29 lipca 2021 r. o przybiciu na rzecz licytanta rozpoczął bieg od 26 sierpnia 2021 r., zgodnie ze stanowiskiem prawnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w sprawie sygn. I SA/Sz 233/22.
W rezultacie, zdaniem organu, spóźnione jest zażalenie spółki na postanowienie organu I instancji z 29 lipca 2021 r. w przedmiocie przybicia na rzecz licytanta, nadane 27 września 2022 r. w krajowym urzędzie pocztowym.
Na zakończenie organ wyjaśnił, że nie mogło dojść do naruszenia art. 15zzzzzn2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2023.1327 ze zm. - ustawa COVID-19). Organ zaznaczył, że zaskarżone postanowienie było rozstrzygnięciem merytorycznym. Ponadto stan epidemii zgodnie z rozporządzeniami Ministra Zdrowia został wprowadzony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od 20 marca 2020 r., a następnie zniesiony od 16 maja 2022 r. (Dz.U.2022.340, Dz.U.2022.1027). Zatem art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 nie mógł znaleźć zastosowania w odniesieniu do zażalenia złożonego 27 września 2022 r.
Spółka złożyła skargę na powyższe postanowienie organu.
Zarzuciła naruszenie art. 134 K.p.a. przez stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia "odwołania", pomimo że doręczenie spółce postanowienia o przybiciu na rzecz licytanta było bezskuteczne.
W następstwie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu zarzutów i wniosków zawartych w skardze spółka zasadniczo wykazywała, że doręczenie zastępcze postanowienia z 29 lipca 2021 r. o udzieleniu przybicia na rzecz licytanta było bezskuteczne. Pisma w postępowaniu egzekucyjnym nie były spółce doręczane, a nawet nie były awizowane.
Twierdzenie w tej sytuacji, że spółka z własnej winy nie podejmowała korespondencji urzędowej, jest nieuprawnione, a w rezultacie dokonane czynności egzekucyjne są bezskuteczne.
Spółka akcentowała, że nie miała możliwości wzięcia udziału w postępowaniu egzekucyjnym, skoro korespondencja nie była jej nawet awizowana. Powołała się przy tym na pismo Poczty Polskiej S.A. z 1 czerwca 2022 r.
Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga spółki nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrolowane postanowienie organu jest zgodne z prawem.
W prawomocnym wyroku z 19 października 2022 r. sygn. I SA/Sz 233/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyjaśnił, że postanowienie o przybiciu zostało przez organ pierwszej instancji wysłane na dwa adresy aktywne w bazach urzędu na dzień 29 lipca 2021 r., tj. G. W. , ul. [...] i G. W. ul. [...].
Sąd ocenił, że podstawy do podważenia skuteczności tego doręczenia nie mogła stanowić podnoszona na etapie zażalenia i podtrzymana również w skardze okoliczność zgłoszenia aktualizacyjnego NIP-8 z 13 lipca 2016 r. Jak wynika bowiem z wyjaśnień Urzędu Skarbowego w G. W. , właściwego podatkowo dla spółki zgodnie z adresem jej siedziby, w wyniku przeprowadzonej weryfikacji nie stwierdzono wpływu zgłoszenia NIP-8 z 13 lipca 2016 r. z adresem korespondencyjnym spółki w G. W. ul. [...]. W zgłoszeniu nie podano imienia i nazwiska ani czytelnego podpisu osoby uprawnionej do jego podpisania. Zgłoszenie to zatem nawet gdyby do organu dotarło, to i tak wymagałoby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Przede wszystkim jednak w późniejszym terminie (26 lipca 2016 r.) spółka złożyła zgłoszenie [...] podpisane przez prezesa zarządu, w którym podała jako adres do doręczeń: ul. [...],[...], czyli taki sam jak adres siedziby spółki.
Tym samym dokonywanie doręczeń na adres: ul. [...], [...] było nie tylko zgodne z wolą spółki o kierowaniu pism na ten adres, lecz także z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego i Ordynacji podatkowej o doręczaniu pism na adres siedziby.
Sąd w sprawie sygn. I SA/Sz 233/22 motywował, że postanowienie o przybiciu z 29 lipca 2021 r. zostało doręczona spółce w trybie zastępczym, o jakim mowa w art. 44 § 4 K.p.a., który wprowadza fikcję prawną doręczenia. Wprowadzenie takiej fikcji oznacza, że nie ma możliwości obalenia skutku doręczenia płynącego z treści tego przepisu. Ażeby obalić powyższe domniemanie, adresat powinien wykazać, że przepis ten w ogóle nie mógł być zastosowany albo też został zastosowany wadliwie. W szczególności adresat pisma może wykazać, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością.
W sprawie wątpliwości organu budził brak adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przedmiotowego postanowienia o miejscu pozostawienia przesyłki. Wątpliwości te zostały usunięte w drodze reklamacji skierowanej do operatora pocztowego, który przesłał duplikat potwierdzenia odbioru pisma z zaznaczeniem, że awizo pozostawione zostało w placówce pocztowej przy ul. [...] w G. W. . Zatem organ uzyskał od niezależnego od stron operatora wyznaczonego informację o miejscu pozostawienia przesyłki.
Sąd podkreślił, że było to tylko formalne potwierdzenie dla nadawcy, w jakiej jednostce operatora pocztowego przesyłka została pozostawiona. Przesyłka bowiem w sposób materialny znajdowała się w urzędzie pocztowym i oczekiwała na obiór przez adresata, a na zwrotnym poświadczeniu jej odbioru przesłanym do nadawcy brak było zaznaczenia miejsca pozostawienia przesyłki. Brak ten został jednoznacznie wyjaśniony i uzupełniony w drodze reklamacji skierowanej przez organ do jednostki pocztowej. Organ uznał postanowienie o udzieleniu przybicia za doręczone w trybie art. 44 K.p.a. pod adresem G. W. ul. [...] z dniem 25 sierpnia 2021 r., gdyż z powodu niemożności doręczenia korespondencja z postanowieniem była pozostawiona do dyspozycji spółki w placówce pocztowej od 11 sierpnia 2021 r. do 25 sierpnia 2021 r., po dwukrotnym awizowaniu 11 i 19 sierpnia 2021 r., po czym 26 sierpnia 2021 r. została odesłana do nadawcy jako niepodjęta w terminie. W następstwie organ wyjaśnił zachowanie wymogów z art. 44 § 2 i § 3 K.p.a., a tym samym wykazał skuteczność tego doręczenia.
W dalszej kolejności Sąd w sprawie sygn. I SA/Sz 233/22 ocenił również, że organ egzekucyjny nie naruszył art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 i nie uniemożliwił spółce złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Spółka pominęła, że zażalenie w rozpatrywanej sprawie zostało rozpoznane właśnie w wyniku uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Z kolei odnosząc się do kwestii zachowania doręczyciela, Sąd w sprawie sygn. I SA/Sz 233/22 przyjął, że może być ono ewentualnie przedmiotem postępowania karnego, które z kolei może zakończyć się wyrokiem karnym skazującym. W przypadku wydania i uprawomocnienia się takiego wyroku możliwe będzie zbadanie wpływu zabronionego czynu na postępowanie egzekucyjne.
Sąd w sprawie sygn. I SA/Sz 233/22 zaznaczył również, że kwestionowane doręczenie nie było jedynym doręczeniem postanowienia o udzieleniu przybicia. Postanowienie to zostało bowiem doręczone także na adres do korespondencji wynikający z danych organu.
Wyrok z 19 października 2022 r. sygn. I SA/Sz 233/22 jest prawomocny od 31 stycznia 2023 r. Spółka nie złożyła skargi kasacyjnej.
Stosownie do art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634 ze zm. - P.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W związku z tym, stosownie do art. 153 P.p.s.a., prawidłowo organ przyjął, że spółka otrzymała postanowienie organu I instancji z 29 lipca 2021 r. o przybiciu na rzecz licytanta z upływem 25 sierpnia 2021 r.
W myśl art. 17 § 1 u.p.e.a. o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia.
W następstwie spóźnione jest zażalenie spółki na postanowienie organu I instancji z 29 lipca 2021 r. o przybiciu na rzecz licytanta nadane w krajowej placówce pocztowej dopiero 27 września 2022 r.
W takiej sytuacji organ miał obowiązek zastosować art. 134, art. 144 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.
W myśl art. 134 K.p.a organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Następnie zgodnie z art. 144 K.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
Natomiast art. 18. u.p.e.a. przewiduje, że jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Na zakończenie, w kontekście argumentacji spółki, należy wyjaśnić, że od 16 grudnia 2020 r. obowiązuje w porządku prawnym art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19.
Ustawodawca przyjął w tej regulacji, że w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia,
4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju
- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu (art. 15zzzzzn2 ust. 1).
W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (art. 15zzzzzn2 ust. 2).
Jednak stan epidemii, do którego nawiązuje art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19, trwał od 20 marca 2020 r. do 16 maja 2022 r. Natomiast spółka złożyła zażalenie dopiero 27 września 2022 r.
Wobec tego uchybienie przez spółkę terminowi do złożenia zażalenia na postanowienie organu I instancji z 29 lipca 2021 r. o przybiciu na rzecz licytanta daleko wykracza poza czasowe ramy stanu epidemii i tym samym poza przedmiotowe granice stosowania art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19
Niezależnie od powyższego należy zaznaczyć, że organ w kontrolowanym postanowieniu stwierdził uchybienie przez spółkę terminowi do złożenia zażalenia na postanowienie organu I instancji z 29 lipca 2021 r. o przybiciu na rzecz licytanta. Ściśle rzecz biorąc, w kontrolowanym postanowieniu organ nie rozstrzygał o prawie spółki do przywrócenia uchybionego terminu na płaszczyźnie faktów i prawa.
Z tych powodów niezasadna skarga spółki podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.