I SA/WA 2488/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-04-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
egzekucja administracyjnazarzutynieruchomośćinwestycja kolejowadecyzja lokalizacyjnapostępowanie egzekucyjneobowiązek niepieniężnyWSAWarszawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczącej wydania nieruchomości pod inwestycję kolejową.

Skarga została wniesiona przez H. B. na postanowienie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii, które utrzymało w mocy postanowienie Wojewody Mazowieckiego o oddaleniu zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Sprawa dotyczyła obowiązku wydania nieruchomości pod budowę linii kolejowej, wynikającego z decyzji lokalizacyjnej Wojewody z rygorem natychmiastowej wykonalności. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące m.in. określenia obowiązku, osoby zobowiązanej, braku upomnienia oraz wymagalności obowiązku. Sąd uznał wszystkie zarzuty za niezasadne, podkreślając, że postępowanie egzekucyjne ma na celu wykonanie obowiązku, a nie jego ustalenie, a zarzuty są środkiem ochrony o zamkniętym katalogu podstaw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę H. B. na postanowienie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 6 sierpnia 2021 r., które utrzymało w mocy postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 11 stycznia 2021 r. oddalające zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Sprawa dotyczyła egzekucji obowiązku wydania nieruchomości pod inwestycję kolejową, wynikającego z decyzji lokalizacyjnej Wojewody Mazowieckiego z dnia 4 marca 2019 r., której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Skarżąca wniosła zarzuty na podstawie art. 33 § 2 pkt 2, 3, 4 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, kwestionując m.in. określenie egzekwowanego obowiązku, błąd co do osoby zobowiązanej, brak uprzedniego doręczenia upomnienia oraz brak wymagalności obowiązku. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii uznał zarzuty za niezasadne, wskazując na prawidłowość określenia obowiązku w tytule wykonawczym, właściwą identyfikację zobowiązanej, skuteczne doręczenie upomnienia oraz wymagalność obowiązku wynikającą z decyzji z rygorem natychmiastowej wykonalności. Sąd administracyjny podzielił stanowisko Ministra, oddalając skargę. Sąd podkreślił, że postępowanie egzekucyjne służy wykonaniu obowiązku, a nie jego ustaleniu, a zarzuty są środkiem ochrony o zamkniętym katalogu podstaw. Sąd uznał, że dane w tytule wykonawczym pozwalały na identyfikację obowiązku i zobowiązanej, upomnienie zostało skutecznie doręczone, a obowiązek był wymagalny. Sąd odniósł się również do zarzutu naruszenia art. 35 § 1 i 1a ustawy, wyjaśniając, że wniesienie zarzutów skutkuje zawieszeniem postępowania egzekucyjnego z mocy prawa, a ewentualne naruszenie tego zawieszenia może być przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną. Sąd stwierdził również, że postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem zasad k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełnia wymogi formalne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Tak, zarzuty te zostały uznane za niezasadne, ponieważ dane w tytule wykonawczym pozwalały na prawidłową identyfikację treści obowiązku podlegającego egzekucji, wynikającego z decyzji lokalizacyjnej z rygorem natychmiastowej wykonalności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja lokalizacyjna Wojewody, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, precyzyjnie określała obowiązek wydania nieruchomości lub ograniczenia w jej korzystaniu, a tytuł wykonawczy odzwierciedlał ten obowiązek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawą zarzutu może być określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawą zarzutu może być błąd co do osoby zobowiązanej.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawą zarzutu może być brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawą zarzutu może być brak wymagalności obowiązku.

u.p.e.a. art. 35 § § 1 i 1a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wniesienie zarzutu zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zarzutu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis dotyczący egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.

u.p.e.a. art. 34 § par. 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy rozpoznania zarzutów przez organ egzekucyjny.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

u.t.k. art. 9q § ust. 1 pkt 6

Ustawa o transporcie kolejowym

Określenie ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości w celu zapewnienia prawa do wejścia na teren nieruchomości dla prowadzenia inwestycji kolejowej.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo oceniły, że zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie, ponieważ były one niezasadne w świetle przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczące określenia egzekwowanego obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanej, braku uprzedniego doręczenia upomnienia oraz braku wymagalności obowiązku. Zarzut naruszenia art. 35 § 1 i 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez prowadzenie czynności egzekucyjnych po wniesieniu zarzutów. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. (art. 77, 80, 6, 7, 8, 9, 15, 16, 10) oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

Podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji są zarzuty, których podstawy są ściśle określone przez ustawodawcę, a zatem stanowią zamknięty katalog. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów. Procedura egzekucyjna (...) nie służy ustaleniu bądź określaniu obowiązków zobowiązanego, czy też warunków jego wykonania, a jedynie wykonaniu obowiązków w drodze egzekucji administracyjnej, których zobowiązany nie wykonał dobrowolnie. Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej (...) zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu.

Skład orzekający

Elżbieta Lenart

sędzia

Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

sprawozdawca

Przemysław Żmich

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w kontekście egzekucji obowiązków związanych z nieruchomościami pod inwestycje infrastrukturalne."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z egzekucją decyzji lokalizacyjnej dla inwestycji kolejowej i może wymagać uwzględnienia odmienności stanu faktycznego w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu egzekucji administracyjnej, jakim są zarzuty, oraz ich wpływu na postępowanie. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.

Kiedy zarzuty wstrzymują egzekucję? Kluczowe zasady postępowania egzekucyjnego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 2488/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Lenart
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /sprawozdawca/
Przemysław Żmich /przewodniczący/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 2657/22 - Wyrok NSA z 2024-03-05
Skarżony organ
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 34 par. 2 pkt 1 w zw. z art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. B. na postanowienie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 6 sierpnia 2021 r., nr DLI-II.766.4.2021.EŁ.3 Minister Rozwoju, Pracy i Technologii działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa w zw. z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia [...] na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z 11 stycznia 2021 r., nr WI-III.756.1.64.2020 oddalające zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu Minister wskazał, że Wojewoda Mazowiecki decyzją z 4 marca 2019 r., nr 17/SPEC/2019 ustalił lokalizację linii kolejowej dla inwestycji pod nazwą: "Budowa skrzyżowania dwupoziomowego w [...], polegająca na budowie skrzyżowania dwupoziomowego (wiaduktu drogowego), w ciągu drogi powiatowej nr [...], nad linią kolejową nr [...] i nad drogą krajową [...], w km około 60+463 linii kolejowej, w związku z likwidacją przejazdu kolejowego w km 60+332 tej linii". Decyzji lokalizacyjnej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Odwołanie od decyzji lokalizacyjnej Wojewody wniosła, m.in. [...]. Decyzją z 13 lipca 2020 r., DLI-I.7620.12.2019.PS.13 (DLI-I.4620.9.2019) Minister Rozwoju utrzymał w mocy decyzję lokalizacyjną Wojewody. Nieprawomocnym wyrokiem z 12 maja 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 2055/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi na decyzję Ministra.
Upomnieniem z 22 czerwca 2020 r., nr WI-III.756.1.64.2020, doręczonym 2 lipca 2020 r., Wojewoda Mazowiecki wezwał [...] do wydania nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...], położonych w obrębie [...], w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia upomnienia.
Wobec niewykonania powyższego obowiązku Wojewoda Mazowiecki wystawił 21 lipca 2020 r. na zobowiązaną [...] tytuł wykonawczy nr WI-III.756.1.64.2020. Tytuł wykonawczy został dostarczony zobowiązanej 13 sierpnia 2020 r. wraz z postanowieniem Wojewody Mazowieckiego z 22 lipca 2020 r., nr WI-III.756.1.64.2020 wzywającym do wydania ww. nieruchomości.
Pismem z 14 sierpnia 2020 r. nadanym w polskiej placówce pocztowej [...] wniosła zarzuty, na podstawie art. 33 § 2 pkt 2, 3, 4 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Po rozpoznaniu zarzutów Wojewoda Mazowiecki postanowieniem z 11 stycznia 2021 r., nr WI-III.756.1.64.2020 oddalił zarzuty. Zażalenie na postanowienie Wojewody wniosła [...].
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii rozpoznając sprawę wskazał, że postanowienie organu I instancji jest prawidłowe, a wniesione zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Minister wyjaśnił, że podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji są zarzuty, których katalog ma charakter zamknięty i zawarty został w przepisie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Z powołanego przepisu wynika, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym. Wniesienie zarzutów wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania. Przy czym podniesione w nich okoliczności, które zdaniem zobowiązanego, wykluczają możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego (przesądzają o jego niedopuszczalności), zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny, właściwy do rozpoznania tego środka prawnego. Jeżeli dany zarzut nie zostanie podniesiony przez zobowiązanego, to nie może być rozpoznany przez organy prowadzące postępowanie egzekucyjne. Oznacza to, że po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie jest dopuszczalne zgłaszanie nowych zarzutów lub uzupełnianie zarzutów już wniesionych o nowe podstawy faktyczne lub prawne (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2014 r., sygn. akt i OSK 2218/14).
W przedmiotowej sprawie [...] wniosła zarzuty, wskazując jako podstawę art. 33 § 2 pkt 2, 3, 4 i 6 ustawy.
Minister wskazał, że w myśl art. 33 § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4. Zgodnie z treścią art. 27 § 1 pkt 3 ustawy niezbędnym elementem tytułu wykonawczego pozostaje oznaczenie treści podlegającego egzekucji obowiązku oraz podstawy prawnej prowadzenia egzekucji. W analizowanej sprawie prawidłowo wskazano akt prawny będący podstawą wydania decyzji administracyjnej, również oznaczenie decyzji I instancji poprzez wskazanie jej numeru i daty wydania, spełnia wymogi z art. 27 § 1 pkt 3 ustawy. To w decyzji organu I instancji określony został obowiązek podlegający wykonaniu, a decyzja organu odwoławczego w żaden sposób nie wpłynęła na treść obowiązku, a zatem prawidłowo w tytule wykonawczym powołano decyzję organu I instancji.
Minister wyjaśnił, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym wynikał z decyzji lokalizacyjnej Wojewody, której został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. W pkt IV decyzji lokalizacyjnej Wojewody działka nr [...] (powstała z podziału działki nr [...]), z obrębu [...], gm. [...] została wskazana jako przechodząca z mocy prawa na własność Skarbu Państwa. Natomiast wobec działki nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]), w pkt III decyzji lokalizacyjnej Wojewody ustalono ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości na podstawie art. 9q ust. 1 pkt 6 ustawy z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 1043, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej zawiera określenie ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości w celu zapewnienia prawa do wejścia na teren nieruchomości dla prowadzenia inwestycji kolejowej, w tym dokonania związanej z nią budowy lub przebudowy układu drogowego lub urządzeń wodnych lub założenia i przeprowadzania na nich ciągów drenażowych przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także prac związanych z konserwacją, utrzymaniem lub usuwaniem awarii.
Zdaniem Ministra dane zawarte w tytule wykonawczym pozwalają na prawidłową identyfikację treści obowiązku podlegającego egzekucji. Nie ulega przy tym wątpliwości, że na podstawie art. 141 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dochodzi do wykonania zarówno decyzji wywłaszczeniowych sensu stricte, jak i decyzji ograniczających sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości.
Rozpatrując zarzut dotyczący błędu co do osoby zobowiązanej organ wskazał, że poza powołaniem się na przepis art. 33 § 2 pkt 3 ustawy skarżąca nie uzasadniła swojego stanowiska w tym zakresie. Natomiast wszystkie dane zawarte w tytule wykonawczym były prawidłowe i pozwalały na właściwą identyfikację zobowiązanej [...].
Za niezasadny uznał organ zarzut dotyczący naruszenia art. 33 § 2 pkt 4 ustawy o
postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1.
Jak wynika z akt sprawy upomnienie z 22 czerwca 2020 r. adresowane do [...] zostało odebrane przez nią osobicie 2 lipca 2020 r. co potwierdzają adnotacje znajdujące na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Tym samym, wbrew twierdzeniu skarżącej, upomnienie z 22 czerwca 2020 r. zostało jej skutecznie doręczone 2 lipca 2020 r.
Minister nie stwierdził również naruszenia art. 33 § 2 pkt 6 ustawy. Zgodnie z treścią tego przepisu podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być brak wymagalności obowiązku. Organ egzekucyjny w świetle art. 29 § 1 ustawy nie ma uprawnień do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, czyli bada wniosek jedynie pod względem formalnym (wyrok NSA z 25 sierpnia 2015 r., sygn. akt II GSK 83/14). W przypadku, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, faza postępowania w postaci badania dopuszczalności egzekucji w ogóle nie występuje (wyroki WSA w Warszawie z 1 lipca 2010 r., sygn. akt SA/Wa 80/10 oraz z 21 października 2004 r., sygn. akt III SA/Wa 1128/04).
Organ odwoławczy wskazał, że przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Obowiązek wynikający z decyzji staje się wykonalny, jeżeli decyzja, którą został nałożony, stała się ostateczna i nie doszło do wstrzymania jej wykonania albo jeżeli decyzja, którą został nałożony, wprawdzie nie jest ostateczna, ale nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności lub jest natychmiast wykonalna z mocy prawa. Wymagalność obowiązku oznacza bowiem, że zobowiązany powinien już wykonać ciążącą na nim skonkretyzowaną powinność, a ponieważ uchyla się od jej dopełnienia, wierzyciel musi żądać zastosowania wobec zobowiązanego środków przymusu, celem wyegzekwowania tej powinności. W niniejszej sprawie egzekwowany obowiązek istniał, był wymagalny i wynikał z decyzji lokalizacyjnej Wojewody, której został nadany rygor natychmiastowej wykonalności i która to decyzja została następnie utrzymana w mocy decyzją Ministra.
Odnosząc się natomiast do żądania dotyczącego umorzenia postępowania egzekucyjnego organ wskazał, że katalog sytuacji, które mogą być podstawą do umorzenia postępowania egzekucyjnego jest katalogiem zamkniętym i żadne inne przypadki czy powody nie mogą być podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego. Odmowa uwzględnienia zarzutów jest zaś równoznaczna z odmową umorzenia postępowania egzekucyjnego i w tym wypadku organ nie wydaje odrębnego postanowienia na podstawie art. 59 ustawy (wyrok NSA z 6 maja 2016 r., sygn. akt II FSK 1032/14, wyrok WSA w Lublinie z 21 października 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 479/11).
Co zaś tyczy się zarzutu, że podczas przeprowadzonej egzekucji 14 sierpnia 2020 r. skarżąca poinformowała egzekutora o wniesionych zarzutach względem tytułu wykonawczego, a pomimo tego egzekutor nie odstąpił od egzekucji, tylko powołując się na udzielone upoważnienia sam uznał niezasadność zarzutów skarżącego, Minister wyjaśnił, że w niniejszym postępowaniu zobowiązany jest jedynie do oceny postanowienia Wojewody oddalającego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zakres kontroli w ramach niniejszego postępowania nie obejmuje więc prawidłowość dokonanych przez egzekutora czynności egzekucyjnych, które skarżący mógł kwestionować poprzez wniesienie odrębnego środka zaskarżenia, tj. skargi na czynności egzekucyjne.
Skargę na postanowienie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 6 sierpnia 2021 r. złożyła [...].
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
1. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa w zw. z art. 18 i art. 35 § 1 i 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez ich niewłaściwą wykładnię prowadzącą do błędnego zastosowania, skutkującego wydaniem postanowienia z 6 sierpnia 2021 r. utrzymującego w mocy postanowienie Wojewody Mazowieckiego z 11 stycznia 2021 r., gdy tymczasem po właściwym przeanalizowaniu akt postępowania należało uznać, że Wojewoda pomimo wniesienia przez skarżącą zarzutów, tak drogą pocztową (pismo wysłane 14 sierpnia 2020 r.) oraz bezpośrednim doręczeniu zarzutów 14 sierpnia 2020 r. organowi na nieruchomości stanowiącej własność skarżącej przystąpił do wykonania czynności egzekucyjnych, pomimo iż z chwilą wniesienia zarzutów prowadzone postępowanie egzekucyjne z mocy prawa uległo zawieszeniu i nie powinno być ono kontynuowane do czasu zawiadomienia organu egzekucyjnego o wydaniu ostatecznego postanowienia w przedmiocie wniesionych zarzutów, zaś zastosowanie art. 35 § 1a ustawy było niedopuszczalne, kiedy wierzycielem i organem egzekucyjnym był jednocześnie ten sam podmiot;
2. art. 77 kpa i 80 kpa, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przeprowadzeniu postępowania dowodowego wbrew obowiązkowi wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego zgromadzonego materiału dowodowego, a przez to obrazę naczelnych zasad postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, 7, 8, 9, 15, 16 kpa, a w szczególności art. 10 kpa, poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, praworządności, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy;
3. art. 107 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 126 kpa, poprzez pominięcie w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo ustalonego stanu faktycznego w sprawie, brak uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego i nie odniesienie się do podnoszonych przez skarżącą okoliczności w złożonym zażaleniu;
4. naruszenie art. 33 § 2 pkt 2, 3, 4, 6 ustawy, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że obowiązek zawarty w tytule wykonawczym został właściwie i precyzyjnie określony tożsamo z wydaną 4 marca 2019 r. przez Wojewodę Mazowieckiego decyzją, a przez to stanowił podstawę do podjęcia czynności egzekucyjnych w sprawie, kiedy tytuł wykonawczy wraz z decyzją nie były możliwe do wykonania, biorąc pod uwagę dane w nich zawarte, w szczególności w zakresie granic i obszaru zajmowanej nieruchomości, przez co całkowicie bezprawnie wkroczono na nieruchomość skarżącej.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wyjaśnić należy, że procedura egzekucyjna przewidziana w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie służy ustaleniu bądź określaniu obowiązków zobowiązanego, czy też warunków jego wykonania, a jedynie wykonaniu obowiązków w drodze egzekucji administracyjnej, których zobowiązany nie wykonał dobrowolnie, co stanowi podstawę do przymusowego egzekwowania obowiązku według reguł przewidzianych w tej ustawie.
Celem postępowania egzekucyjnego, przy uwzględnieniu ochrony praw zobowiązanego w określonych przepisami ustawy sytuacjach, jest zaspokojenie dochodzonych roszczeń wierzyciela.
Podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji są zarzuty, których podstawy są ściśle określone przez ustawodawcę, a zatem stanowią zamknięty katalog, który przewidziany jest w przepisie art. 33 ustawy.
Zarzuty zgłaszane są organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy ostateczne rozstrzygnięcie o zasadności bądź niezasadności, czy też niedopuszczalności zarzutów. Jak trafnie wskazał organ zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów. Zarzuty te można składać tylko z przyczyn ściśle wymienionych w art. 33 ustawy.
Na skutek wniesionych zarzutów uruchamiane jest postępowanie przewidziane w art. 34 ustawy. Obowiązkiem zobowiązanego jest wskazanie podstawy zarzutu, a więc faktu lub prawa mieszczącego się w zakresie podstaw określonych przepisem art. 33 § 2 ustawy. Wskazanie podstawy zarzutu wiąże organ egzekucyjny.
Zgodnie z art. 15 § 1 ustawy egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał jemu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
Na podstawie art. 33 § 1 ustawy zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
Zgodnie z art. 34 § 1-3 ustawy organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: w całości, w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
Mając na uwadze przywołaną regulację prawną, należy stwierdzić, że organy prawidłowo oceniły, iż zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie.
Jak wynika z treści zarzutów skarżąca, jako ich podstawę wskazała art. 33 § 2 pkt 2, 3, 4 i 6 ustawy.
Zgodnie z art. 33 § 2 pkt 2 ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4. Przechodząc do oceny zarzutu należy wyjaśnić, że w tym przypadku bada się czy nie doszło do zniekształcenia w sferze przedmiotu postępowania egzekucyjnego, ujawnionego w tytule wykonawczym w porównaniu do obowiązku wynikającego z orzeczenia. Z akt sprawy wynika, że podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego była decyzja Wojewody Mazowieckiego z 4 marca 2019 r., nr 17/SPEC/2019 o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. To w decyzji organu I instancji określony został obowiązek podlegający wykonaniu. Natomiast decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję Wojewody, nie wpłynęła na treść obowiązku, jakim był obowiązek wydania nieruchomości. Decyzji lokalizacyjnej Wojewody, został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. W decyzji lokalizacyjnej działka nr [...] z obrębu [...], gm. [...], została wskazana jako przechodząca z mocy prawa na własność Skarbu Państwa. Natomiast wobec działki nr [...] w decyzji lokalizacyjnej ustalono ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości, na podstawie art. 9q ust. 1 pkt 6 ustawy z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. Wobec tego dane zawarte w tytule wykonawczym pozwalają na prawidłową identyfikację treści obowiązku podlegającego egzekucji.
Odnośnie zarzutu dotyczącego błędu co do osoby zobowiązanej (art. 33 § 2 pkt 3 ustawy) wskazać należy, że w tytule wykonawczym podano prawidłowe dane, poprzez wskazanie skarżącej z imienia i nazwiska, daty jej urodzenia, nr pesel, imion rodziców i adresu zamieszkania. Niewątpliwie dane te pozwalały na prawidłową identyfikację zobowiązanej.
Skarżącej prawidłowo zostało doręczone upomnienie (art. 33 § 2 pkt 4 ustawy). Upomnienie adresowane do [...] zostało przez nią odebrane osobiście 2 lipca 2020 r. (vide akta administracyjne nr WI-III.756.1.64.2020 załączone do akt sądowych o sygn. I SA/Wa 1043/21 ze skargi [...]).
Organy nie naruszyły także art. 33 § 2 pkt 6 ustawy. Zgodnie z treścią tego przepisu podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być brak wymagalności obowiązku. Obowiązek nałożony został decyzją lokalizacyjną, której nadany jest rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 29 § 1 ustawy organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji, jednakże nie ma uprawnień do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, czyli bada wniosek jedynie pod względem formalnym. Jak trafnie wskazał Minister w przypadku, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, faza postępowania w postaci badania dopuszczalności egzekucji nie występuje. W niniejszej sprawie egzekwowany obowiązek istniał, był wymagalny i wynikał z decyzji lokalizacyjnej Wojewody, której został nadany rygor natychmiastowej wykonalności i która to decyzja została następnie utrzymana w mocy decyzją Ministra, a skarga do Sądu została oddalona.
Z wyżej omówionych przyczyn chybione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 33 § 2 pkt 2, 3, 4, 6 ustawy.
Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 35 § 1 i § 1a ustawy. Zgodnie z jego treścią wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu. Przepisy art. 56 § 3, art. 57 § 1 i art. 58 stosuje się odpowiednio. Wierzyciel po otrzymaniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może w uzasadnionych przypadkach wystąpić z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego w całości albo w części (§ 1a). W niniejszej sprawie wniesione zarzuty do tytułu wykonawczego zaktualizowały dyspozycję normy prawnej wyrażonej w art. 35 § 1 ustawy, a więc doprowadziły, na podstawie tego przepisu, do zawieszenia postępowania egzekucyjnego do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 35 § 1 ustawy następuje z mocy prawa. Ten sposób regulacji wskazuje na brak podstaw normatywnych do wydania postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania. Stanowisko to znajduje odzwierciedlenie w poglądach doktryny (por. R. Hauser, W. Piątek (w) Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wyd. 9, Wyd. C.H. Beck 2018, str. 268), a Sąd je podziela. Argumentem przemawiającym za takim sposobem wykładni powyższego przepisu jest brak wskazania tej okoliczności, jako normatywnej przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego, bowiem wśród przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 ustawy, zobowiązujących organ do wydania postanowienia w tym zakresie, brak jest enumeratywnie wskazanej przesłanki zgłoszenia przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Celem regulacji z art. 35 § 1 ustawy jest tymczasowe zaniechanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu. Regulacja ta ma na celu tymczasową ochronę dłużnika, który wniósł w trybie ustawy egzekucyjnej zarzuty, które następnie mogą okazać się zasadne. Natomiast ewentualne prowadzenie postępowania egzekucyjnego w okresie jego zawieszenia może być przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną z art. 54 § 1 ustawy.
Za niezasadne należy również uznać zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Organ przeprowadził postępowanie z poszanowaniem zasad wynikających z przepisów kpa w zw. z art. 18 ustawy. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia odpowiada wymogom wynikającym z art. 107 § 3 kpa. Wbrew zarzutowi skargi Minister, pismem z 4 czerwca 2021 r., poinformował skarżącą o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wobec tego chybiony jest zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, z mocy art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym uzasadnione było art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ppsa

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI