I SA/Gd 525/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2004-06-03
NSApodatkoweWysokawsa
cłopochodzenie towaruUkład Europejskistawka celnadług celnyimportodzież używanaweryfikacjaświadectwo pochodzeniakontrola celna

Podsumowanie

WSA w Gdańsku uchylił decyzję Prezesa Głównego Urzędu dotyczącą długu celnego i stawki celnej, uznając, że organy celne nie oceniły prawidłowo przedstawionego przez importera świadectwa pochodzenia towaru.

Sprawa dotyczyła importu używanej odzieży z Niemiec, gdzie importer A. G. zastosował obniżoną stawkę celną UE na podstawie deklaracji eksportera. Niemieckie władze celne zakwestionowały preferencyjne pochodzenie towaru. Organy celne, opierając się na negatywnym wyniku weryfikacji, określiły wyższy dług celny. WSA w Gdańsku uchylił decyzję, wskazując, że organy celne nie oceniły prawidłowo świadectwa pochodzenia złożonego przez importera po wydaniu decyzji II instancji, a które zostało złożone w ustawowym terminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę ze skargi A. G. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu dotyczącą określenia długu celnego i stawki celnej dla importowanej z Niemiec odzieży używanej. Skarżący zastosował obniżoną stawkę celną UE, opierając się na deklaracji eksportera. Niemieckie władze celne, w ramach weryfikacji, zakwestionowały preferencyjne pochodzenie towaru. Organy celne, uznając tę weryfikację za wiążącą, określiły wyższy dług celny. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i nieprawidłową ocenę dowodów. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy celne nie oceniły prawidłowo świadectwa pochodzenia złożonego przez importera po wydaniu decyzji II instancji, a które zostało złożone w ustawowym terminie. Sąd podkreślił, że importer miał prawo złożyć dokument potwierdzający pochodzenie towaru w ciągu 3 lat od powstania długu celnego, a organy celne nie mogły odmówić jego oceny.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ celny ma obowiązek ocenić świadectwo pochodzenia towaru złożone przez importera po wydaniu decyzji II instancji, jeśli zostało złożone w ustawowym terminie (do 3 lat od powstania długu celnego).

Uzasadnienie

Sąd uznał, że importer miał prawo złożyć dokument potwierdzający pochodzenie towaru w ciągu 3 lat od powstania długu celnego, a organy celne nie mogły odmówić jego oceny, nawet jeśli został złożony po wydaniu decyzji II instancji. Brak oceny tego dokumentu przez organy celne stanowił podstawę do uchylenia decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (35)

Pomocnicze

k.c. art. 60 § § 1

Kodeks celny

k.c. art. 64

Kodeks celny

k.c. art. 65

Kodeks celny

k.c. art. 70 § § 1

Kodeks celny

k.c. art. 83

Kodeks celny

k.c. art. 13 § § 3 pkt 4

Kodeks celny

k.c. art. 13 § § 6

Kodeks celny

k.c. art. 15 § § 1

Kodeks celny

k.c. art. 19 § § 1

Kodeks celny

k.c. art. 20 § § 1

Kodeks celny

k.c. art. 20 § § 2

Kodeks celny

k.c. art. 65 § § 4

Kodeks celny

k.c. art. 65 § § 5

Kodeks celny

k.c. art. 265 § 2

Kodeks celny

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw art. 30 § ust. 2

Ustawa o NSA art. 35 § ust. 4

o.p. art. 190

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 192

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § § 4

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998r.

w sprawie ustanowienia Taryfy celnej

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r.

w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia

Zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu z dnia 23 września 1997r.

w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Monitor Polski z 1997r. Nr 72, poz. 690)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy celne nie oceniły prawidłowo świadectwa pochodzenia złożonego przez importera po wydaniu decyzji II instancji, a które zostało złożone w ustawowym terminie. Importer miał prawo złożyć dokument potwierdzający pochodzenie towaru w ciągu 3 lat od powstania długu celnego.

Odrzucone argumenty

Negatywny wynik weryfikacji pochodzenia towaru przez zagraniczne władze celne jest wiążący i wyklucza zastosowanie preferencyjnej stawki celnej. Oświadczenie izby handlowej nie jest wystarczającym dokumentem potwierdzającym pochodzenie towaru.

Godne uwagi sformułowania

Organy celne nie tylko są uprawnione, ale również zobowiązane do podejmowania działań zmierzających do prawidłowego zastosowania przepisów prawa celnego. Wyniki weryfikacji muszą być takie, żeby umożliwiły wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub Polski lub innego kraju wymienionego w art.4 i czy spełniają inne wymogi niniejszego Protokołu.

Skład orzekający

Marek Gorski

przewodniczący

Anna Orłowska

członek

Małgorzata Gorzeń

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie obowiązku organów celnych w zakresie oceny dowodów pochodzenia towaru złożonych po wydaniu decyzji II instancji oraz znaczenia wyników weryfikacji pochodzenia towaru przez zagraniczne władze celne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji importu towarów z krajów UE i stosowania preferencyjnych stawek celnych na podstawie Układu Europejskiego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie celnym, w szczególności oceny dowodów i roli weryfikacji międzynarodowej, co jest istotne dla praktyków prawa celnego i importerów.

Czy późno złożone świadectwo pochodzenia uratuje importera przed wyższym cłem?

Dane finansowe

WPS: 3361,2 PLN

Sektor

handel_zagraniczny

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Gd 525/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-06-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-03-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Anna Orłowska
Małgorzata Gorzeń /sprawozdawca/
Marek Gorski /przewodniczący/
Symbol z opisem
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ
Inne
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA M. Gorski Sędziowie NSA A. Orłowska NSA M. Gorzeń /spr./ Protokolant A. Januszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2004r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu [...] z dnia 29 stycznia 2002r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe I. uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Dyrektora Izby Celnej [...] na rzecz skarżącego kwotę 67,20,- zł (sześćdziesiąt siedem złotych i dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania, II. ustala, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
3 I SA/Gd 525/02
U z a s a d n i e n i e
Zaskarżoną decyzją z dnia 29.01.2002r. Prezes Głównego Urzędu uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w części dotyczącej określenia kwoty długu celnego oraz zastosowanej stawki celnej i w tym zakresie orzekł, iż kwota długu celnego wynosi 3361,20 a zastosowanie ma stawka 60 %.
W uzasadnieniu decyzji Prezes wskazał, że na podstawie zgłoszenia SAD z dnia 06.03.2000r. Dyrektor Urzędu Celnego objął procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym importowany z Niemiec towar – odzież używaną. Wobec towaru zastosowano stawkę celną obniżoną UE, ponieważ importer A. G. przedłożył fakturę zawierającą deklarację niemieckiego eksportera o preferencyjnym pochodzeniu towaru z Unii Europejskiej.
W ramach weryfikacji prowadzonej na wniosek polskich władz celnych przez niemieckie władze celne, w trybie art.32 Protokołu 4 UE, niemieckie służby sprawdzające przekazały pismo nr [...] z dnia 08.02.2001r. informujące, że w związku z dokonaną weryfikacją zostały ujawnione kolejne niesłusznie wystawione przez Firmę "A" deklaracje na fakturach o pochodzeniu wskazanej w nich odzieży z Unii Europejskiej. Przy piśmie z dnia. 30.11.2000r. niemieckie władze celne poinformowały, że towar opisany na fakturze przedłożonej w niniejszej sprawie nie jest towarem pochodzącym w rozumieniu obowiązującej umowy międzynarodowej Układ Europejski. Ujawnienie tych faktów stanowiło dla organu celnego podstawę do wszczęcia postępowania i wydania przez Dyrektora Urzędu Celnego decyzji uznającej zgłoszenie SAD za nieprawidłowe i określającej kwotę długu celnego.
Od powyższej decyzji strona odwołała się pismem z dnia 02.08.2001r.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Prezes podniósł, że w przedmiotowej sprawie, na podstawie dokumentu SAD strona zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym importowaną z Niemiec odzież używaną, deklarując w polu 16 ww. zgłoszenia niemieckie pochodzenie towaru i obniżoną stawkę celną UE.
Normy zawarte w art.60 § l, art.64 i art.65 Kodeksu celnego wskazują na to, iż zgłoszenie towaru do procedury celnej stanowi czynność materialno-techniczną, polegającą na samookreśleniu przez zgłaszającego jego zobowiązania wobec Skarbu Państwa z tytułu należności celnych od dokonanego obrotu towarowego z zagranicą. Jak wynika z art.64 § Kodeksu celnego, jeżeli składane zgłoszenie celne nie odpowiada wymogom formalnym określonym w § l i § 2, organ celny odmawia jego przyjęcia, wskazując przyczyny odmowy w formie pisemnej.
Ponieważ przedłożone przez stronę zgłoszenie celne odpowiadało wymogom art.64 § l Kodeksu celnego, tzn. zostało dokonane przez zgłaszającego na właściwym formularzu i podpisane przez zgłaszającego w polu 54 oraz zawierało wszystkie elementy niezbędne do objęcia towaru procedurą celną, organ celny przyjął niezwłocznie zgłoszenie, zgodnie z art. 65 § l Kodeksu celnego. Przyjęcie zgłoszenia przez organ celny powoduje z mocy prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą, na warunkach zadeklarowanych przez importera w zgłoszeniu.
Przepis art.70 § l Kodeksu celnego daje jednak organom celnym prawo dokonania weryfikacji zgłoszenia celnego po jego przyjęciu, ale przed zwolnieniem towaru do obrotu na polskim obszarze celnym. W przedmiotowej sprawie organ celny dokonał weryfikacji zgłoszenia celnego zgodnie z przepisem art.70 § l Kodeksu celnego, poprzez przeprowadzanie częściowej rewizji towaru, o czym świadczy zapis w polu J dokumentu SAD.
Dokonując weryfikacji zgłoszenia celnego zgodnie z art.70 § l Kodeksu celnego, funkcjonariusz celny przyjął, że strona spełniła formalny warunek udokumentowania pochodzenia towaru dla zastosowania obniżonej stawki celnej UE, zgodnie z wymogami obowiązujących przepisów umowy międzynarodowej Układ Europejski (formalna ocena dowodu pochodzenia), i objął towar wnioskowaną procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym z zastosowaniem obniżonej stawki celnej UE, ponieważ organ celny kraju importu nie jest powołany do oceny, w trybie art.70 § 1 Kodeksu celnego, autentyczności i rzetelności wystawionego dowodu pochodzenia oraz statusu pochodzenia towarów nim objętych z Unii Europejskiej. Ocena materialna dowodu pochodzenia może być przeprowadzona wyłącznie w trybie art.32 Protokołu 4 UE przez upoważnione do tego władze celne kraju eksportu.
Podniósł również Prezes, że obok możliwości kontroli zgłoszenia celnego przed zwolnieniem towarów, zgodnie z art.70 Kodeksu celnego, przepis art.83 Kodeksu celnego daje organom celnym uprawnienie do przeprowadzenia tzw. kontroli postimportowej.
Zgodnie z art.83 § 2 Kodeksu celnego, po zwolnieniu towarów organ celny, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji handlowych dotyczących tych towarów. Kontrole te mogą zostać przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej innej osoby bezpośrednio lub pośrednio związanej z tymi operacjami, jak równie u każdej innej osoby posiadającej takie dokumenty i dane. Organ celny może również przystąpić do kontroli towarów, jeżeli istnieje jeszcze możliwość ich okazania. W ramach tak rozumianej kontroli mieści się również możliwość sprawdzania dokumentów, na podstawie których importer wnioskował o uzyskanie preferencji celnych, np. w postaci obniżonej stawki celnej UE. W przypadku towarów pochodzących z Unii Europejskiej, których pochodzenie importer udokumentował dowodem pochodzenia w postaci świadectwa przewozowego EUR.1 lub deklaracji na fakturze, możliwość weryfikacji takiego dowodu pochodzenia (ocena materialna dowodu pochodzenia) wynika także z postanowień obowiązującej w handlu między Rzecząpospolitą Polską a krajami Unii Europejskiej umowy międzynarodowej Układ Europejski. Art.32 Protokołu 4 Układu Europejskiego wprowadza możliwość weryfikacji dowodów pochodzenia przez władze celne kraju importera a) wyrywkowo lub b) gdy mają one uzasadnione wątpliwości co do autentyczności dokumentu lub rzetelności informacji dotyczących prawdziwego pochodzenia sprawdzanych produktów.
W przedmiotowej sprawie organ I instancji dokonał kontroli zgłoszenia celnego SAD zgodnie z art.83 § l Kodeksu celnego. W ramach tej kontroli została dokonana weryfikacja deklaracji sporządzonej na fakturze, w trybie art.32 Protokołu 4 UE, przez upoważnione do tego niemieckie władze celnej. Zarówno cyt. wyżej art.83 Kodeksu celnego, jak i art.32 Protokołu 4 UE nie uzależniają przeprowadzenia weryfikacji dokumentu od wcześniejszego poinformowania o tym importera, a tym bardziej od uzyskania zgody na taką weryfikację.
W piśmie z dnia 30.11.2000r. niemieckie władze celne poinformowały, że towar objęty deklaracją eksportera sporządzoną na fakturze nie jest towarem pochodzącym w rozumieniu postanowień Protokołu 4 UE. Tak więc przeprowadzona na zasadach art.83 Kodeksu celnego i art.32 Protokołu 4 Układu Europejskiego weryfikacja przedłożonego przez stronę dowodu pochodzenia okazała się negatywna, tzn. ujawniła stan faktyczny i prawny odmienny od zadeklarowanego przez stronę w zgłoszeniu celnym.
W świetle uzyskanego materiału dowodowego, w szczególności wyników dochodzenia niemieckich służb celnych, Dyrektor Urzędu Celnego miał podstawy prawne do uznania, że zadeklarowane w zgłoszeniu celnym preferencyjne pochodzenie towarów, potwierdzone deklaracją na fakturze, nie odpowiadało rzeczywistości; uzasadniało to wszczęcie postępowania i korektę kwoty długu celnego.
Art.83 § 3 Kodeksu celnego stanowi, iż jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane.
Z przepisu art.65 § 4 Kodeksu celnego wynika, że po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny, na wniosek strony, wydaje decyzję lub może z urzędu wydać decyzję, w której:
1) uznaje zgłoszenie celne za prawidłowe,
2) uznaje zgłoszenie celne za nieprawidłowe i
a) określa kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego,
b) uznając, iż objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną jest niemożliwe, rozstrzyga o objęciu towaru właściwą procedurą celną lub nadaje towarowi właściwe przeznaczenie celne.
Decyzja, o której mowa w § 4, nie może zostać wydana, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia roszenia celnego.
Wskazał również Prezes, że w myśl art.13 § 3 pkt 4 i § 4 Kodeksu celnego Taryfa celna obejmuje obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów. Stawki celne są stosowane na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania. Zgodnie z art.13 § 6 ustawy Kodeks celny, Taryfę celną ustanawia Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia.
Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.12.1998r. oraz postanowienia art.13 i 16 Protokołu 4 Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych obniżonych w przypadku jednoczesnego spełnienia następujących warunków:
- towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej, w rozumieniu postanowień Protokołu 4 UE,
- pochodzenie towaru zostało udokumentowane w sposób określony w Protokole 4 Układu Europejskiego,
- został spełniony warunek bezpośredniego przywozu towaru do Polski.
Niezachowanie nawet jednego z tych warunków uniemożliwia zastosowanie stawki celnej obniżonej.
Stosownie do przepisów art.16 Protokołu 4 Układu Europejskiego, produkty pochodzące ze Wspólnoty Europejskiej korzystają w imporcie do Polski z postanowień Umowy pod warunkiem przedłożenia, jako dowodu pochodzenia: świadectwa przewozowego EUR l, lub deklaracji złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym.
Z akt sprawy wynika, że strona zgłosiła w dokumencie SAD zaimportowaną z Niemiec odzież używaną ze stawką obniżoną, o czym świadczy zapis w polu 47 zgłoszenia SAD. W polu 36 dok. SAD zgłaszający zamieścił skrót FTA, co zgodnie z obowiązującym w dacie zgłoszenia celnego przepisem części V zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu z dnia 23 września 1997r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Monitor Polski z 1997r. Nr 72, poz. 690) oznacza, że wnioskuje o zastosowanie preferencji celnych, a więc obniżonej stawki celnej dla towarów z krajów, z którymi Rzeczpospolita Polska zawarła dwu- lub wielostronne umowy o preferencjach lub wzajemnym zniesieniu przeszkód w handlu. Wśród załączników do zgłoszenia celnego strona przedłożyła fakturę zawierającą deklarację eksportera o preferencyjnym, unijnym pochodzeniu opisanej na niej odzieży. Treść tej deklaracji odpowiadała wzorowi deklaracji przewidzianemu w Protokole 4 Układu Europejskiego.
Weryfikacja przeprowadzana przez władze celne kraju eksportu jest jedyną przewidzianą przez Protokół 4 formą kontroli dowodów pochodzenia towaru. Wynik takiej weryfikacji jest wiążący dla władz celnych kraju importu i nie może być przez nie podważany.
Uzyskane w drodze współpracy administracyjnej ustalenia niemieckich władz celnych, iż opisana na fakturze odzież używana nie jest towarem pochodzącym w rozumieniu przepisów części II Protokołu 4 Układu Europejskiego, spowodowały brak możliwości uwzględnienia dla wymiaru cła stawki celnej obniżonej, ze względu na naruszenie opisanych wyżej przepisów umowy. Weryfikacja dowiodła, że towar nie ma preferencyjnego unijnego pochodzenia, nie może więc korzystać w obrocie handlowym pomiędzy Polską i Unią Europejską z postanowień umowy międzynarodowej i winien zostać dopuszczony do obrotu na zasadach ogólnych.
Istota dalszego postępowania organu celnego, który uzyskał negatywny wynik weryfikacji sprowadza się do ustalenia prawidłowej stawki celnej na towar, który został dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym z zastosowaniem obniżonej stawki celnej określonej dla towarów pochodzących z Unii Europejskiej, podczas gdy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, status ten mu nie przysługuje.
W myśl art.15 § l Kodeksu celnego niepreferencyjne pochodzenie towarów określa się w celu:
1) stosowania taryfy celnej, z wyjątkiem środków wymienionych w art.13 § 3 pkt 4 i pkt 5 (obniżone stawki celne i preferencyjne stawki celne),
2) stosowania środków polityki handlowej ustanowionych w odrębnych przepisach,
3) sporządzania i wydawania świadectw potwierdzających pochodzenie towarów.
Zgodnie z § 2 tego artykułu reguły ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów określają art. 16-19.
W myśl przepisu art.19 § 1 ustawy Kodeks celny ustalenie pochodzenia towarów, o których mowa w art.16 i art.17, dokonywane jest przez organ celny na podstawie dowodu pochodzenia towarów.
Prezes wyjaśnił, że zgodnie z treścią § 11 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, pochodzenie towarów wymienionych w Wykazie nr 3 musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Cytowane rozporządzenie Rady Ministrów dotyczy dokumentowania pochodzenia towarów dla celów niepreferencyjnych, a więc towarów dopuszczanych do obrotu na polskim obszarze celnym nie na mocy przepisów umów międzynarodowych, lecz na zasadach ogólnych. Tak więc zasady dokumentowania pochodzenia towarów dla celów niepreferencyjnych dotyczą dokumentowania pochodzenia dla potrzeb zastosowania konwencyjnych stawek celnych.
Odzież używana, stanowiąca przedmiot obrotu towarowego z zagranicą w niniejszej sprawie, jako objęta sekcją XI Taryfy, została wymieniona w Wykazie nr 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. i zgodnie z cytowanym wyżej przepisem § 11 ust.1 jej pochodzenie dla zastosowania konwencyjnej stawki celnej musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia.
Wymogi, jakie musi spełniać świadectwo pochodzenia towarów z sekcji XI, przywożonych na polski obszar celny lub wywożonych z polskiego obszaru celnego, określone zostały w § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997r.; winno ono spełniać łącznie następujące warunki:
1) zostać sporządzone przez organ upoważniony w danym kraju do wydawania świadectw pochodzenia oraz dający gwarancję rzetelności kontroli pochodzenia towarów,
2) zawierać dane niezbędne do identyfikacji towaru objętego świadectwem, w szczególności:
a) dane nadawcy lub osoby wywożącej towar,
b) określenie rodzaju towaru,
c) masę brutto lub netto towaru (ewentualnie ilość, objętość),
d) liczbę, rodzaj, znaki i numery opakowań; jeżeli towar jest przewożony luzem, należy umieścić na świadectwie odpowiednią adnotację.
3) poświadczać, że towar, którego świadectwo dotyczy, pochodzi z określonego kraju.
W myśl przepisu pkt-u 10 Części A Postanowień wstępnych do Taryfy celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.12.1998r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, do towarów wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik nr 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, dla których pochodzenie nie zostało udokumentowane świadectwem pochodzenia, ale jeżeli można ustalić kraj lub region pochodzenia tego towaru, stosuje się stawkę celną autonomiczną lub stawkę celną konwencyjną, jeżeli jest wyższa od stawki celnej autonomicznej.
W przypadku braku świadectwa niepreferencyjnego pochodzenia towaru uprawniających do zastosowania konwencyjnej stawki celnej, dokumentem uprawniającym do zastosowania autonomicznej stawki celnej jest dokument spełniający przesłanki § 11 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r.
Zgodnie z treścią pkt-u 7 Części A Postanowień wstępnych do Taryfy celnej dla towarów, dla których nie można ustalić kraju lub regionu pochodzenia towaru, stosuje się stawkę celną autonomiczną, podwyższoną o 100% lub stawkę celną konwencyjną podwyższoną o 100%, jeżeli jest wyższa od stawki celnej autonomicznej.
W przedmiotowej sprawie organ I instancji wydał decyzję, w której określił kwotę długu celnego z zastosowaniem autonomicznej stawki celnej podwyższonej o 100%, ponieważ strona nie przedłożyła do akt sprawy świadectwa niepreferencyjnego pochodzenia towaru, spełniającego wymogi cyt. wyżej § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997r., ponadto w aktach sprawy brak było dokumentu zawierającego informację o pochodzeniu towaru, na podstawie którego można by zastosować autonomiczną stawkę celną.
W postępowaniu odwoławczym strona przedłożyła oświadczenie Izby Handlowej w H.z dnia 16.10.2001r., w którym Izba potwierdza, że towary objęte rachunkiem nr j.w. zostały zebrane w Niemczech. Według obowiązujących obecnie przepisów odzież używana zebrana w Niemczech i zapakowana do dalszej sprzedaży posiada pochodzenie z Republiki Federalnej Niemiec.
Organ II instancji uznał powyższe oświadczenie za wystarczający dokument potwierdzający niepreferencyjne niemieckie pochodzenie sprowadzonej odzieży, uprawniające do zastosowania autonomicznej stawki celnej.
Podniósł również Prezes, że strona podnosiła w odwołaniu, iż weryfikacja nie wykazała nieprawdziwości deklaracji o preferencyjnym pochodzeniu towaru oraz że niemieckie władze celne prowadzące weryfikację nie zajęły jednoznacznego stanowiska co do pochodzenia towaru, a tym samym nie zostało wykluczone pochodzenie towaru z kraju Unii Europejskiej. Zdaniem strony wnioski, jakie wysnuł Dyrektor Urzędu Celnego z pisma weryfikacyjnego władz niemieckich, są błędne, a co za tym idzie, organ I instancji nie zebrał i wszechstronnie nie rozpatrzył materiału dowodowego sprawy oraz nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy. Strona twierdzi, iż wątpliwości organu celnego co do pochodzenia importowanej odzieży zostały rozstrzygnięte na jej niekorzyść.
W związku z powyższym Prezes wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie niemieckie władze celne jednoznacznie stwierdziły, w pismach stanowiących odpowiedź na wniosek weryfikacyjny polskich władz celnych, że "towary wskazane w załączonym dowodzie pochodzenia nie są towarami pochodzącymi w rozumieniu postanowień Protokołu 4 Układu Europejskiego". Taka odpowiedź w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości potwierdza, że towar nie posiada tzw. preferencyjnego pochodzenia z Unii Europejskiej wymaganego dla stosowania obniżonych stawek celnych UE. Mając na uwadze, iż weryfikacja została przeprowadzona zgodnie z postanowieniami Protokołu 4 UE przez upoważnione do tego władze celne kraju eksportu, stanowi ona jedyny i usankcjonowany prawem dowód tego, co zostało w niej stwierdzone. Prezes GUC wyjaśnił, iż w zakresie stosowania wyjątków od zasady powszechności cła, w tym stosowania obniżonych stawek celnych, środki dowodowe dotyczące dokumentowania pochodzenia towaru zostały ograniczone do form określonych umową międzynarodową, którą w przedmiotowej sprawie jest Układ Europejski. Wiarygodność dowodów pochodzenia można zaś podważyć jedynie w drodze urzędowej weryfikacji dokonanej w trybie art.32 Protokołu 4 UE.
Art. 20 § 1 ustawy Kodeks celny stanowi, że warunki uzyskiwania pochodzenia, jakie powinny spełniać towary, aby korzystać ze środków wymienionych w art. 13 § 3 pkt 4 (obniżone stawki celne UE), oraz sposoby jego dokumentowania określane są według reguł preferencyjnego pochodzenia towarów. Zgodnie z art. 20 § 2 w wypadku towarów objętych umowami, o których mowa w art. 13 § 3 pkt 4, reguły, o których mowa w § l, określone są w tych umowach.
Krajem preferencyjnego pochodzenia towaru z Unii Europejskiej jest kraj, w którym wyprodukowano towar zgodnie z warunkami określonymi w regułach pochodzenia sformułowanych w formie przepisów w umowie międzynarodowej, jaką jest Protokół 4 Układu Europejskiego. Zgodnie z Protokołem 4 UE (art.2 i art.6), który zawiera definicję pojęcia "produkty pochodzące" oraz zasady ustalania pochodzenia, a także sposoby i formy dokumentowania tego pochodzenia, przepisy tego Protokołu nie pozwalają na zastosowanie stawek obniżonych do produktu "niepochodzącego" w rozumieniu jego postanowień.
Kraj pochodzenia towaru to kraj, w którym towar został całkowicie uzyskany od etapu surowca do produktu, albo były w nim poddane wystarczającemu przetworzeniu lub obróbce surowce zagraniczne lub krajowe i zagraniczne; inaczej mówiąc, jest to kraj, w którym wyprodukowano towar zgodnie z warunkami określonymi w regułach pochodzenia. Oznacza to m.in., że pojęcia "kraj pochodzenia towaru" nie należy utożsamiać w sposób prosty z kra jem produkcji towaru, ani tym bardziej z krajem, z którego towar został przywieziony lub w którym został zakupiony.
Możliwość ustalenia, czy towar posiada rzeczywiście preferencyjne pochodzenie z Unii Europejskiej, uprawniające do zastosowania obniżonej stawki celnej UE, leży wyłącznie w gestii władz celnych kraju eksportu. Tym samym żaden inny dokument nie może skutecznie podważać stanowiska niemieckich władz celnych, z mocy prawa wyposażonych w kompetencję dotyczącą urzędowego zbadania okoliczności faktycznych i wydania orzeczenia o prawomocności dowodu pochodzenia.
Należy podkreślić, iż przepisy Protokołu 4 UE nie wymagają uzasadnienia wyniku weryfikacji, ani wskazania przez władze celne weryfikujące, według jakich zasad i w oparciu o jakie przepisy prawa wewnętrznego prowadziły weryfikację.
Oznacza to, iż organy celne nie mają możliwości ingerowania w metody działania niemieckich służb sprawdzających, ani kwestionowania uzyskanych oficjalną drogą wyników weryfikacji, tym bardziej brak jest podstaw prawnych, aby domagać się od władz weryfikujących szczegółowego wyjaśnienia, w jaki sposób władze celne ustaliły, że deklaracja na fakturze nr j.w. nie stanowi prawidłowego dowodu pochodzenia uprawniającego do zastosowania obniżonej stawki celnej UE.
Zgodnie z treścią art.32 pkt 5 Protokołu 4 UE, władze celne występujące z wnioskiem o weryfikację będą informowane o wynikach weryfikacji najszybciej, jak to możliwe. Wyniki te muszą być takie, żeby umożliwiły wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub Polski lub innego kraju wymienionego w art.4 i czy spełniają inne wymogi niniejszego Protokołu.
Mając na uwadze treść cyt. wyżej art.32 pkt 5 Protokołu 4 UE Prezes stwierdził, iż wyniki weryfikacji nadesłane przez niemieckie władze celne spełniają podane w tym artykule kryteria, tzn. wynika z nich jednoznacznie, że sprawdzane produkty nie posiadają statusu pochodzących ze Wspólnoty. Zatem brak jest podstaw do zastosowania wobec tych towarów obniżonej stawki celnej UE.
Korzystanie z preferencji celnych w postaci obniżonych stawek celnych jest obwarowane konkretnymi wymogami wskazanymi w przepisach prawa celnego, w tym w umowie międzynarodowej Układ Europejski. Importer, który chce uzyskać na sprowadzony towar obniżoną stawkę celną UE, musi spełnić wszystkie warunki wskazane we właściwych przepisach. Jednym z takich warunków jest przedłożenie organom celnym dowodu pochodzenia, w postaci świadectwa EUR. l lub deklaracji na fakturze, prawidłowego zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Dowód pochodzenia w postaci deklaracji na fakturze, jest sporządzany bezpośrednio przez eksportera bez ingerencji władz celnych, a więc nie jest weryfikowany przez wyspecjalizowane do tego organy państwa eksportu. W związku z tym importer winien liczyć się z ewentualnością, że taki dowód pochodzenia zostanie wystawiony na towar, któremu nie przysługuje status "pochodzącego" w rozumieniu umowy Układ Europejski.
Obowiązkiem importera jest zapłata cła według podstawowej stawki celnej (autonomicznej lub konwencyjnej), natomiast uzyskanie stawki obniżonej stanowi wyjątek (swego rodzaju przywilej) od zasady powszechności podlegania cłu towarów sprowadzanych z zagranicy. Uzyskanie przez organ celny od upoważnionych do tego władz celnych kraju eksportu informacji, że towar nie jest towarem "pochodzącym" z Unii Europejskiej, obliguje do wydania decyzji określającej kwotę długu celnego z zastosowaniem prawidłowej stawki celnej. Tym samym zostaje importerowi cofnięty przywilej w postaci stawki celnej obniżonej.
Importer musi liczyć się z możliwością weryfikacji zgłoszenia celnego, w ciągu 3 lat od jego przyjęcia przez organ celny (art. 65 § 5 Kodeksu celnego), a tym samym z sytuacją, że w wyniku takiej weryfikacji organ celny określi wobec importera obowiązek celny w postaci zapłaty cła w kwocie wyższej, niż pierwotnie ustalona.
Skargę na powyższą decyzję wniósł A. G.. Zarzucając decyzji naruszenie prawa materialnego i procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu skargi A. G. wskazał, że w jego sprawie spełnione zostały przesłanki zastosowania obniżonej stawki celnej od odzieży używanej, gdyż spełnione zostały warunki art.13 i 16 Protokołu nr 4 UE oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustanowienia Taryfy celnej tj.:
- towar pochodził ze Wspólnoty Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu nr 4,
- pochodzenie towaru zostało właściwie udokumentowane świadectwem pochodzenia,
- został spełniony warunek bezpośredniego przywozu towaru do Polski,
dołączając do skargi świadectwo pochodzenia nr [...] z 27.02.2002r.
Podniósł również w uzasadnieniu skarżący, że postępowanie weryfikacyjne mające na celu ustalenie pochodzenia odzieży używanej zgłoszonej do procedury dopuszczenia do obrotu na podstawie SAD nr jw. przeprowadzone zostało przez organ celny z naruszeniem art.32 i innych Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego oraz art.83 Kodeksu celnego i nie wykazało nieprawdziwości deklaracji o preferencyjnym pochodzeniu towaru.
Prezes nie zebrał i wszechstronnie nie rozpatrzył materiału dowodowego sprawy. W związku z tym naruszył art.190, art.192, art.187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art.262 Kodeksu celnego, a w konsekwencji wynikającą z art.122 Ordynacji podatkowej w zw. art.262 Kodeksu celnego zasadą prawdy obiektywnej.
Prezes nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy, w tej sytuacji nie mógł zawrzeć w decyzji uzasadnienia odpowiadającego wymaganiom stawianym przez art.210 § 4 Ordynacji podatkowej w zw. art.262 Kodeksu celnego. Organ celny rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest uzasadnić z jakiej robi to przyczyny. Pominięcie oceny określonego dowodu budzi wątpliwości co do trafności oceny innych środków dowodowych i prowadzi do ich wadliwej oceny. Dlatego też organ celny obowiązany jest dokładnie przeanalizować każdy przeprowadzony dowód. Decyzja Prezesa narusza także zasadę prowadzenia postępowania celnego w sposób budzący zaufanie do organów państwa. Stosownie do art.121 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art.262 Kodeksu celnego - postępowanie celne powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów celnych. W myśl tej zasady nie można przerzucać na podatnika błędów lub uchybień popełnionych przez organ administracji publicznej.
W momencie przyjęcia zgłoszenia celnego autentyczność i wiarygodność dokumentów wystawionych przez zagranicznego eksportera nie budziła wątpliwości organu celnego.
Zasada zaufania wyrażono w art.121 § 1 Ordynacji podatkowej wynika z konstytucyjnej zasady państwa prawnego, w której - jak wielokrotnie stwierdzał Trybunał Konstytucyjny - zawiera się również zasada zaufania obywateli do organów władzy i administracji. Zasada ta wyraża się w możliwości układania przez obywateli swoich spraw w zaufaniu m.in. do znanej im praktyki stosowania prawa, w przeświadczeniu, że nie narazi ich to na prawne skutki działania w tym zaufaniu. Obywatel bowiem powinien budować swoje poczucie pewności prawa nie tylko na samym brzmieniu ustaw, lecz także na tym jak administracja i sądy stosują prawo administracyjne.
Skarżona decyzja narusza również, zdaniem skarżącego, zasadę równości wobec prawa. Przepis art.32 ust.1 Konstytucji RP stanowi, że wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Zgodnie z tą zasadą przy tych samych przesłankach faktycznych i prawnych, wobec różnych podmiotów powinny zostać podjęte takie same rozstrzygnięcia. Jednakże ta zasada naruszana jest przez organy celne wobec importerów odzieży używanej, gdyż od niektórych importerów odzieży używanej w ogóle nie wymaga się przedłożenia świadectwa pochodzenia towaru, uznając za wystarczającą do zastosowania obniżonej stawki celnej deklarację o pochodzeniu na fakturze.
Decyzja narusza także przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.12.1998r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej i ust.3 części "A" Postanowień wstępnych do Taryfy celnej oraz postanowienia art.13, art.16. art.32 Protokołu nr 4 stanowiącego załącznik do porozumienia w formie wymiany listów między Rzeczpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony, dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej z dnia 24.06.1997r. oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia.
W odpowiedzi na skargę z dnia 9.07.2002r. Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko organów celnych w sprawie. Dodatkowo Dyrektor Izby Celnej wskazał, że wnioskiem z dnia 7.03.2002r. A. G. wystąpił do Prezesa o wznowienie postępowania w sprawie, w związku z faktem wystąpienia nowych dla sprawy dowodów i okoliczności i wniosek ten nie został jeszcze rozpoznany. Wskazano również w odpowiedzi na skargę, że świadectwo pochodzenia A wystawiono w dniu 27.02.2002r. – czyli po wydaniu zaskarżonej decyzji – nie może stanowić dowodu w sprawie ponieważ nie było znane organowi II instancji w dniu wydawania decyzji.
Pismami procesowymi z dnia 21.03.2003r. i 9.05.2003r. skarżący A. G. podtrzymał swoją skargę, dodatkowo wskazując, iż świadectwo pochodzenia z 27.02.2002r. spełnia wymogi formularza wzorcowego uzgodnionego przez władze polskie oraz niemieckie i uzasadnia zastosowanie stawki konwencyjnej, co potwierdza decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia 26.03.2003r. dołączona do pisma, w której wobec innego importera odzieży używanej zastosowano stawkę konwencyjną w takich samych okolicznościach faktycznych i prawnych jak w sprawie skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270).
W myśl art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz.1269) i art.134 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej... pod względem zgodności z prawem, rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając przedmiotową sprawę w ww. granicach, na wstępie należy wskazać, że wbrew wywodom skargi organy celne w sposób uprawniony i prawidłowy dokonały kontroli zgłoszenia celnego nie naruszając prawa.
Przyjęcie przez organ celny, w chwili dokonania zgłoszenia celnego, iż przedłożony do odprawy celnej dowód pochodzenia jest prawidłowy, nie wyklucza późniejszej weryfikacji danych wynikających ze zgłoszenia i dołączonych do niego dokumentów.
Organy celne nie tylko są uprawnione, ale również zobowiązane do podejmowania działań zmierzających do prawidłowego zastosowania przepisów prawa celnego. Działania te mogą być podejmowane również po dopuszczeniu towarów do obrotu na polskim obszarze celnym.
Uprawnienia kontrolne i weryfikacyjne organów celnych jednoznacznie wynikają z art.83 § 1 i § 2 Kodeksu celnego, zgodnie z którym organ celny po zwolnieniu towarów może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego w celu upewnienia się o prawidłowości danych w nim zawartych, w szczególność; może kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu i wywozu towarów objętych zgłoszeniem. Przepis § 3 powołanego artykułu przewiduje, iż w przypadku gdy z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane. Możliwość kontroli postimportowej zgłoszenia celnego oraz przedstawianych przez importera dokumentów przewiduje zarówno Kodeks celny jak i wiążące Polskę umowy międzynarodowe, w tym mający zastosowanie w niniejszej sprawie Protokół Nr 4 Układu Europejskiego, który w art.32 przewiduje możliwość przeprowadzenia dodatkowej weryfikacji dowodów pochodzenia już po dokonaniu importu.
Na podstawie postanowień art.32 Protokołu Nr 4, dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia jest przeprowadzana wyrywkowo, lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprowadzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego, w przedmiotowej sprawie przeprowadzona została weryfikacja deklaracji zamieszczonych na rachunkach dołączonych do ww. zgłoszeń celnych, która wykazała, iż towary będące przedmiotem importu w niniejszej sprawie nie są towarami pochodzącymi w rozumieniu Układu Europejskiego.
Przeprowadzona weryfikacja dowodów pochodzenia, wyniki tej weryfikacji uprawniały organy celne, wbrew wywodom skargi, do odmowy zastosowania stawek preferencyjnych z powodów prawidłowo wskazanych i uzasadnionych przez organy celne w zaskarżonej decyzji.
Istota dalszego postępowania organu celnego, który uzyskał negatywny wynik weryfikacji świadectw pochodzenia towaru w rozumieniu Porozumienia z 24 czerwca 1997r. (co znajduje swoje podkreślenie w korespondencji niemieckich władz celnych), sprowadzać się winna do uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, bowiem w deklaracjach wskazano stawkę celną obniżoną UE i do ustalenia (z urzędu na podstawie art.65 § 4 Kodeksu celnego) prawidłowej stawki celnej na towar, który został dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym.
W myśl art. 15 § l Kodeksu celnego niepreferencyjne pochodzenie towarów określa się w celu:
1) stosowania Taryfy celnej, z wyjątkiem środków wymienionych w art.13 § 3 pkt 4 i pkt 5 (obniżone stawki celne i preferencyjne stawki celne),
2) stosowania środków polityki handlowej ustanowionych w odrębnych przepisach,
3) sporządzania i wydawania świadectw potwierdzających pochodzenie towarów.
Zgodnie z § 2 tego artykułu reguły ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów określaj ą art.16-19.
W myśl przepisu art.19 § 1 ustawy Kodeks celny ustalenie pochodzenia towarów, o których mowa w art.16 i art.17, dokonywane jest przez organ celny na podstawie dowodów pochodzenia towarów.
Zgodnie z treścią § 11 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, pochodzenie towarów wymienionych w Wykazie Nr 3, który obejmuje także przedmiotową odzież, musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Cytowane rozporządzenie Rady Ministrów dotyczy dokumentowania pochodzenia towarów dla celów niepreferencyjnych, a więc towarów dopuszczanych do obrotu na polskim obszarze celnym nie na mocy przepisów umów międzynarodowych, lecz na zasadach ogólnych. Tak więc zasady dokumentowania pochodzenia towarów dla celów niepreferencyjnych dotyczą dokumentowania pochodzenia dla potrzeb zastosowania stawek celnych konwencyjnych.
Zgłoszony do odprawy celnej towar w postaci odzieży używanej figuruje w załączniku nr 3 do ww. rozporządzenia, czyli dotyczy go obowiązek posiadania świadectwa pochodzenia określonego w § 13 rozporządzenia.
Zgodnie z § 13 ww. rozporządzenia, jeżeli pochodzenie towaru przywożonego na polski obszar celny lub wywożonego z polskiego obszaru celnego musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, dowodem pochodzenia towaru może być świadectwo pochodzenia, które spełnia łącznie następujące warunki:
1) zostało sporządzone przez organ upoważniony w danym kraju do wydawania świadectw pochodzenia oraz dający gwarancję rzetelności kontroli pochodzenia towarów,
2) zawiera dane niezbędne do identyfikacji towaru objętego świadectwem, w szczególności:
- dane nadawcy lub osoby wywożącej towar,
- określenie rodzaju towaru,
- masę brutto lub netto towaru; dane te mogą zostać zastąpione innymi, takimi jak ilość lub objętość, w wypadku gdy towar podczas transportu zmienia swoją masę, gdy jego masa nie może być określona lub gdy ilość lub objętość są danymi zwyczajowo identyfikującymi ten towar,
- liczbę, rodzaj, znaki i numery opakowań; jeżeli towar jest przewożony luzem, należy umieścić na świadectwie odpowiednią adnotację,
3) poświadcza, że towar, którego świadectwo dotyczy, pochodzi z określonego kraju.
Powyższych warunków nie spełnia przedłożone przez stronę skarżącą oświadczenie Izby Handlowej w H. z dnia 16.10.2001r., w którym Izba potwierdza, że towary objęte rachunkiem zostały zebrane w Niemczech, a przyjęte przez organy celne za wystarczający dokument potwierdzający niepreferencyjne niemieckie pochodzenie towaru, uprawniające do zastosowania autonomicznej stawki celnej.
Natomiast przedłożone do skargi i wniosku o wznowienie postępowania świadectwo pochodzenia A z dnia 27.02.2002r. wystawione retrospektywnie, nie zostało poddane ocenie, w zakresie ww. warunków świadectwa pochodzenia, wobec złożenia go przez stronę po wydaniu decyzji II instancji.
W świetle powyższego zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadniał rozpoznawanie sprawy w sposób wskazany w decyzji II instancji.
Jednak w rozpoznawanej sprawie należało rozstrzygnąć, czy mimo przedłożenia organom celnym dokumentu potwierdzającego pochodzenie towaru, wystawionego retrospektywnie dnia 27.02.2002r., dnia 14.03.2002r. (data stempla pocztowego), a więc już po wydaniu w dniu 29.01.2002r. decyzji II instancji, mógł on odnieść żądany skutek w postaci zastosowania konwencyjnej stawki celnej.
W obowiązującym w sprawie stanie prawnym dokument potwierdzający pochodzenie towaru, jeżeli nie został dołączony do zgłoszenia celnego, mógł być dostarczony urzędowi celnemu później, ale nie później niż w ciągu 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego, z zachowaniem terminu ważności ww. dokumentu, który określają stosowne przepisy.
W niniejszej sprawie skarżący dokument pochodzenia A z 27.02.2002r. złożył przed upływem 3 lat, a zatem rzeczą organów celnych było ustosunkowanie się do tego dokumentu pod kątem możliwości zastosowania wnioskowanej przez skarżącego stawki celnej.
Mając przy tym na uwadze, że po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego (data stempla pocztowego skargi do NSA to 11.03.2002r.) z mocy art.35 ust.4 ustawy o NSA wykluczona była, w ówczesnym stanie prawnym, możliwość wszczęcia przez organ administracji publicznej postępowania w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji zarówno z urzędu, jak i w związku z wniesieniem nadzwyczajnego środka prawnego innego niż skarga do sądu (por. orzeczenia NSA z 4.01.2000r., V SA 909/99, LEX nr 50134; z 10.11.2000r. SA 1019/00, LEX nr 77647; z 6.11.1998r. I SA/Gd 1292/98, LEX nr 38660). Natomiast przepis art.2652 Kodeksu celnego wyklucza możliwość wznowienia postępowania jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego. Rozpoznając sprawę w 2004r. należało, zdaniem Sądu, zaskarżoną decyzję uchylić, albowiem organy celne nie dokonały oceny przedłożonego dowodu pochodzenia A z 27.02.2002r. – mimo prawa strony do złożenia go w terminie do 3 lat od powstania długu celnego i nie zajęły stanowiska czy mógł ten dokument skutkować zastosowaniem innej stawki niż autonomiczna, albowiem nie można pozbawić strony przysługującego jej prawa z powodu rozpoznawania sprawy w 2004r. – na co strona nie miała i nie mogła mieć wpływu – przy wynikającym z treści ww. art.2652 Kodeksu celnego zakazie wznowienia postępowania w rozpoznawanej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art.145 § l pkt l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.
Nadto, wobec uwzględnienia skargi, na mocy art.200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) zasądził od organu (którym stosownie do art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz.U. nr 41, poz. 365 - jest właściwy dyrektor izby celnej) na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, przyjmując, stosownie do art. 205 § 2 tej ustawy, że na koszty te w niniejszej sprawie składa się wpis sądowy.
Wobec uwzględnienia skargi Sąd stwierdził też, na podstawie art.152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji celnej uwzględnią powyższe wskazania, co do skutków przedłożonego dokumentu pochodzenia A z 27.02.2002r.
Z tych wszystkich względów na mocy powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę