I SA/Sz 197/25

I SA/Sz 197/25 - Postanowienie WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-10-01
Data wpływu
2025-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Elżbieta Dziel /przewodniczący sprawozdawca/
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Bolesław Stachura
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odmówiono uzupełnienia wyroku
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 135, art. 157 par. 1, art. 160
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant starszy inspektor sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2025 r. wniosku P. W. B. M. Z., W. Z. S. Jawna zs. w P. Z. o uzupełnienie wyroku z 18 czerwca 2025 r. w sprawie I SA/Sz [...] ze skargi P. W. B. M. Z., W. Z. S. Jawna zs. w P. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 15 stycznia 2025 r. Nr 3201-IOA.4322.2.2024.5 w przedmiocie należności celnych i podatku od towarów i usług z tytułu importu p o s t a n a w i a: odmówić uwzględnienia wniosku o uzupełnienie wyroku.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 18 czerwca 2025 r. sygn. akt I SA/Sz 197/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego B. M. Z., W. Z. S. Jawna z siedzibą w P. Z. (skarżąca, spółka), uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. (Dyrektor Izby) z 15 stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie należności celnych i podatku od towarów i usług z tytułu importu i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącej 29 lipca 2025 r.
Pismem z 1 sierpnia 2025 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o uzupełnienie wyroku z 18 czerwca 2025 r. o rozstrzygnięcie w zakresie decyzji organu pierwszej instancji, tj. decyzji Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. z 2 października 2024 r. nr [...] W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że w skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. nie rozstrzygnął w zakresie decyzji organu I instancji. Z uzasadnienia wyroku wynika, że ocena prawna sądu zawarta w uzasadnieniu odnosi w jednakowym stopniu do postępowania przeprowadzonego wobec spółki przez organy celne obu instancji oraz do decyzji wydanych przez organy celne obu instancji, w tym do argumentacji organów dotyczącej przesłanek przeprowadzenia weryfikacji świadectwa przewozowego EUR.1. Skarżąca podkreśliła, że w sprawach o analogicznym stanie faktycznym i prawnym oraz w warunkach analogicznego postępowania administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie już orzekał w przeszłości, uwzględniając skargi spółki i uchylając zaskarżone decyzje obydwu instancji. W ocenie skarżącej również w świetle orzeczeń zapadłych przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w odniesieniu do spraw o analogicznym przebiegu, brak jest powodów, aby w tej sprawie skarżąca uzyskała odmienne rozstrzygnięcie, tj. z pominięciem odniesienia się sądu w sentencji zapadłego wyroku do prawidłowości lub nieprawidłowości decyzji organu I instancji poprzedzającej zaskarżoną decyzję. Zdaniem skarżącej decyzja organu I instancji powinna zostać również uchylona, zgodnie z żądaniem zawartym w skardze, a zatem wniosek strony o uzupełnienie wyroku jest uzasadniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 157 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm. - p.p.s.a.), strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu.
Stosownie do art. 157 § 3 p.p.s.a. orzeczenie uzupełniające wyrok zapada w formie wyroku, chyba że uzupełnienie dotyczy wyłącznie kosztów. Skoro w przywołanym przepisie mowa jest o wymaganej formie wyroku, ale tylko dla rozstrzygnięć uzupełniających wyrok, to a contrario należy wnioskować, że odmowa uzupełnienia wyroku przybierać powinna formę postanowienia. Konieczność rozstrzygania postanowieniem o oddaleniu wniosku o uzupełnienie wyroku wynika także z art. 160 p.p.s.a., który formę wyroku przewiduje wyłącznie dla wypadków wskazanych w ustawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2013 r. II FZ 1244/13 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym sąd w takiej sytuacji orzeka na rozprawie.
Ustawodawca przewidział dwie przesłanki dla żądania uzupełnienia wyroku: (1) jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi oraz (2) gdy sąd nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które miał obowiązek zamieścić z urzędu.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca wskazuje, że sentencja wyroku z 18 czerwca 2025 r. nie obejmuje jednego z wniosków skargi, tj. wniosku o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 135 p.p.s.a.
W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie nie można uznać, że sąd nie orzekł
o całości skargi. Jak wynika wprost z treści samej skargi, przedmiotem zaskarżenia była decyzja Dyrektora Izby z 15 stycznia 2025 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. z 2 października 2024 r. nr [...] Przedmiot zaskarżenia został określony w sentencji wyroku z 18 czerwca 2025 r. i wobec tego przedmiotu sąd wydał rozstrzygnięcie (uchylił zaskarżoną decyzję). Wyrok jest zatem kompletny i zawiera wymagane prawem elementy. Wskazać należy, że sąd stosownie do wyników kontroli legalności zaskarżonej decyzji zawarł w wyroku orzeczenie w zakresie wyznaczonym przepisami art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz rozstrzygnął wniosek strony o zwrot kosztów, do czego był zobowiązany na podstawie art. 209 p.p.s.a. Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, że w myśl art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że zakres orzekania sądu wyznaczony jest wyłącznie granicami sprawy, a zarzuty i wnioski skargi nie są dla sądu wiążące. W szczególności sąd może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które zostały podniesione w skardze, bądź nie zostały w niej w ogóle podniesione. W niniejszej sprawie sąd uznał zasadność skargi i uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby.
W rozpoznawanej sprawie nie można również stwierdzić, że sąd nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które miał obowiązek zamieścić z urzędu.
Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W związku z powyższym należy wskazać, że art. 135 p.p.s.a. nie dotyczy uprawnień procesowych stron, lecz odnosząc się do fazy orzekania przez sąd administracyjny kształtuje kompetencje tego sądu w przypadku uwzględnienia skargi. Nie reguluje on generalnej kwestii usuwania stanu naruszenia prawa, ale kwestię "głębokości orzekania" przy usuwaniu stanu naruszenia prawa. Zastosowanie w konkretnej sprawie ww. przepisu zależy wyłącznie od oceny sądu, tj. ustalenia przez ten sąd, że w danej sprawie zachodzi potrzeba zastosowania tego przepisu. Przesłanki ewentualnego zastosowania art. 135 p.p.s.a. sąd rozpatruje w istocie z urzędu, a wniosek zgłoszony w tej materii przez samą stronę nie jest dla sądu wiążący, choć powinien być wzięty pod uwagę, jeśli jest zasadny. Art. 135 p.p.s.a. nakłada na sąd obowiązek stosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów (w tym decyzji) wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, ale tylko w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.. (por. m.in. postanowienie NSA z 5 lipca 2022 r., sygn. akt II FSK 1399/21 wraz z przywołanym tam orzecznictwem oraz literaturą). Spełnienie przesłanki "niezbędności" następuje natomiast wówczas, gdy bez zastosowania trybu określonego w komentowanym przepisie załatwienie sprawy byłoby niemożliwe lub co najmniej utrudnione (por. wyrok NSA z 31 stycznia 2023 r. II FSK 1583/20), czego w rozpoznawanej sprawie sąd nie stwierdził i na co nie wskazują również argumenty podnoszone we wniosku o uzupełnienie wyroku. Nie można więc żądać uzupełnienia wyroku z tego powodu, że sąd nie uwzględnił zawartego w skardze wniosku opartego o art. 135 p.p.s.a. Jeśli bowiem sąd zastosuje art. 135 p.p.s.a., to jest zobowiązany wyjaśnić, dlaczego uchylił inny jeszcze niż zaskarżony akt administracyjny. Z kolei w sytuacji, w której sąd nie znajduje podstaw do zastosowania art. 135 p.p.s.a., to po prostu nie uchyla lub nie stwierdza nieważności rozstrzygnięć wydanych w granicach rozpoznawanej sprawy. Nie można zatem uznać, że nie zamieszcza w sentencji wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien tam zamieścić z urzędu.
Wypada zwrócić uwagę, że z uzasadnienia wyroku z 18 czerwca 2025 r. wynika, iż organ odwoławczy przed terminem rozprawy przedstawił pismo s. władz celnych z 28 maja 2025 r., nr [...], a więc uzupełnił materiał dowodowy, którego oceny sąd nie mógł dokonać w zastępstwie organu odwoławczego. Uchylając zaskarżoną decyzję, sąd zobowiązał Dyrektora Izby, aby przeprowadzając ponowne postepowanie odwoławcze w sprawie przeanalizował, czy treść odpowiedzi s. władz celnych wraz z pozostałymi dowodami uzasadnia odmowę przyznania skarżącej prawa do korzystania z preferencji. Dopiero wynik tych czynności pozwoli na ocenę konieczności ewentualnego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organu I instancji. Choćby z powyższego względu należy wskazać na odmienność rozpatrywanej sprawy od spraw rozpatrywanych uprzednio, na które powołuje się skarżąca.
Sumując, nieuwzględnienie żądania skargi w przedmiocie uchylenia poprzedzającej zaskarżoną decyzję decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 135 p.p.s.a. nie podlegało uzupełnieniu wyroku w trybie art. 157 § 1 p.p.s.a.,
Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł jak w sentencji.