I SA/SZ 192/25

I SA/Sz 192/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-07-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura
Elżbieta Dziel /przewodniczący sprawozdawca/
Wiesława Achrymowicz
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 324
art. 25 par 1
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 566
art. 41 ust. 2 pkt 4, art. 46 ust. 2a
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 145 par 1 pkt 1 i 5, art. 16 par 1, art. 15, art. 24 par 1 pkt 5, art. 237 par 1, art. 8 par 1, art. 75 par 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 lipca 2025 r. sprawy ze skargi G. P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie na realizację projektu oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Zarząd Województwa utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] września 2024 r. nr [...] o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Zarządu Województwa nr [...] z [...] sierpnia 2017 r. utrzymującej w całości w mocy swoją decyzję nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. orzekającą od G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (spółka, beneficjent, skarżąca) zwrot środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie projektu pn. "W. ".
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2024 r., poz. 324 ze zm.), art. 41 ust. 2 pkt 4 i art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 05 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 566) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z oraz art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 – k.p.a.)
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, [...] grudnia 2010 r. spółka zawarła z Województwem Z. reprezentowanym przez Zarząd Województwa, pełniącym rolę Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Z. na lata 2007 - 2013 (IZ RPO WZ). umowę o dofinansowanie nr [...] na realizację projektu pn. "W. " Oś priorytetowa 1 "Gospodarka - Innowacje - Technologie", Działanie 1.1 "Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw poprzez innowacyjne inwestycje", Poddziałanie 1.1.3 "Inwestycje MSP w nowe technologie" (projekt). Dodatkowo pomiędzy beneficjentem a IZ RPO WZ zostały zawarte trzy aneksy do umowy nr [...] z [...] lutego 2011 r.. [...] z [...] sierpnia 2011 r. oraz nr [...] z [...] czerwca 2012 r.
IZ RPO WZ przeprowadziła 18-19 lutego 2013 r. kontrolę planową realizacji projektu. Dodatkowo [...] czerwca 2013 r. oraz [...] września 2013 r. przeprowadzono kontrole doraźne realizacji projektu z udziałem eksperta zewnętrznego powołanego przez IZ RPO WZ, którego zadaniem było sporządzenie wyceny zakupionych w ramach projektu składników majątku. Podczas czynności kontrolnych dokonano analizy przedstawionych dokumentów związanych z realizowaną inwestycją oraz przeprowadzono wizytację pod wskazanym w dokumentacji aplikacyjnej (jako miejsce realizacji projektu) adresem, w wyniku czego ustalono, iż, pomimo że w dokumentacji aplikacyjnej jako miejsce jego realizacji wskazano K., a więc określono charakter projektu jako stacjonarny, to w rzeczywistości zrealizowany przez beneficjenta projekt posiadał charakter niestacjonarny. W związku z okolicznością, iż siedziba beneficjenta znajdowała się poza województwem z. , a mianowicie w K., ustalono że projekt nie kwalifikował się do objęcia wsparciem w ramach konkursu nr [...], bowiem nie wpisywał się w cel Poddziałania 1.1.3, którym było wsparcie projektów podnoszących konkurencyjność oraz innowacyjność mikro, małych i średnich przedsiębiorstw, które bądź realizują projekty stacjonarne na terenie województwa z. , bądź - w przypadku realizacji projektów niestacjonarnych - mających siedzibę na terenie tego województwa.
IZ RPO WZ po zakończeniu czynności kontrolnych poinformowała beneficjenta o wszczęciu procedury rozwiązania umowy o dofinansowanie w oparciu o zapis § 17 ust. 5 tejże umowy. Z kolei beneficjent wezwał IZ RPO WZ do zapłaty na jego rzecz kwoty [...]zł. stanowiącej ostatnią transzę dofinansowania, która - zdaniem beneficjenta - winna była zostać mu wypłacona.
Zarząd Województwa podjął [...] października 2014 r. uchwałę nr [...] o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie nr [...] na realizację projektu.
Pismem z [...] listopada 2014 r. IZ RPO WZ, działając na podstawie art. 207 ust. 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz.1530 ze zm. – u.f.p.), wezwała beneficjenta do zwrotu środków w łącznej kwocie [...]zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych.
Następnie Zarząd Województwa podjął decyzję nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. orzekającą zwrot środków otrzymanych na podstawie umowy o dofinansowanie w kwocie [...]zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych. Decyzję tę organ utrzymał w mocy decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2017 r.
Wyrokiem z 13 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 893/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę spółki na decyzję o zwrocie środków z [...] sierpnia 2017 r. Od powyższego wyroku spółka wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Pismem z [...] października 2018 r. spółka wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Zarządu Województwa nr [...] z [...] sierpnia 2017 r. W uzasadnieniu wniosku spółka wskazała na pojawienie się istotnych dla sprawy faktów i dowodów istniejących w chwili wydania decyzji, nieznanych IZ RPO WZ. Do wniosku załączono kserokopię Opracowania Wojskowej Akademii Technicznej w W. z [...] sierpnia 2018 r. oraz kserokopię koperty, a także wydruk z portalu śledzenia przesyłek potwierdzający datę doręczenia pełnomocnikowi spółki przesyłki z Sądu Okręgowego I Wydział Cywilny w S..
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie wznowienia postępowania, [...] lutego 2019 r. Zarząd Województwa podjął decyzję nr [...] o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] z [...] sierpnia 2017 r, Następnie decyzją administracyjną nr [...] z [...] kwietnia 2019 r. organ utrzymał w mocy decyzję z [...] lutego 2019 r.
Wyrokiem z 20 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Sz 584/19, WSA w Szczecinie uchylił decyzję organu z [...] kwietnia 2019 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] lutego 2019 r. W ocenie sądu organ powinien był wznowić postępowanie, a następnie je zawiesić na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu wydania przez sąd prawomocnego orzeczenia w sprawie skargi na decyzję z [...] sierpnia 2017 r..
Wyrokiem z 21 września 2022 r. sygn. akt I GSK 2864/18 NSA oddalił skargę beneficjenta na decyzję nr [...] z [...] sierpnia 2017 r.
Następnie Zarząd Województwa podjął wymienioną decyzję z [...] września 2024 r. w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji z [...] sierpnia 2017 r.
Według organu w sprawie zasadniczą kwestią sporną była kwestia stacjonarności projektu, która to nieprawidłowość została stwierdzona w decyzji z [...] kwietnia 2016 r. oraz w decyzji utrzymującej z [...] sierpnia 2017 r. Beneficjent, składając wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, jako nowe okoliczności/dowody wskazał Opracowanie Wojskowej Akademii Technicznej w W. z [...] sierpnia 2018 r., a następnie również opinię uzupełniającą z [...] lipca 2019 r. Opinia ta została sporządzona przez biegłego sądowego w ramach postępowania toczącego się pod sygn. akt i [...] przed Sądem Okręgowym w S.. Stronami postępowania byli beneficjent i Województwo Z.. W opinii stwierdzono, iż projekt realizowany przez beneficjenta miał charakter stacjonarny.
Organ ocenił, że z przedłożonej opinii WAT z [...] sierpnia 2018 r. nie wynikają nowe dowody lub fakty w sprawie, a jedynie odmienna ocena znanych organowi okoliczności faktycznych sprawy, co nie może być poczytywane za spełnienie przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wniesiona przez pełnomocnika beneficjenta uzupełniająca opinia WAT z [...] lipca 2019 r. również nie spowodowałaby wydania odmiennego rozstrzygnięcia. Dokument ten nie wprowadza żadnych nowych ustaleń ani okoliczności w sprawie i był znany organowi na moment wydawania decyzji z [...] września 2024 r., bowiem organ był stroną postępowania cywilnego, a sam dokument został wytworzony w 2019 r.
Organ podkreślił, iż WSA w Szczecinie w wyroku I SA/Sz 893/17 wskazał, że kwestia stacjonarności projektu nie mogła być ustalana na podstawie zeznań świadków, opinii biegłego, oględziny miejsca lokalizacji inwestycji, gdyż stacjonarność projektu to kategoria obiektywna wynikająca z zapisów konkursowych. To organowi przypisane zostały kompetencje w zakresie oceny prawidłowości działań beneficjentów w stosunku do konkretnego konkursu. Organ nie zgodził się zatem z beneficjentem, że ocena stacjonarności projektu nie należała do kompetencji organu i powinien powołać w tym zakresie biegłego.
Organ za nieuzasadniony uznał zarzut naruszenia art. 10 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, brak zawiadomienia o zebraniu materiału dowodowego i brak umożliwienia wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji w sprawie.
Organ nie podzielił pozostałych zarzutów spółki, bądź też uznał, że nie miały one wpływu na wynik sprawy. Według organu w sprawie wyczerpująco zebrano
i rozpatrzono cały materiał dowodowy i prawidłowo uznano, iż nie występują podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego określone w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Spółka zaskarżyła decyzję organu w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 15 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, tj. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przez organ w tym samym składzie osobowym, jaki uczestniczył w wydaniu decyzji Zarządu Województwa z [...] września 2024 r. nr [...], co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.,
2. art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a., poprzez brak wyłączenia od rozpoznania sprawy członków organu kolegialnego (Zarządu Województwa Z.), którzy brali udział w wydaniu decyzji Zarządu Województwa z [...] września 2024 r. nr [...], co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.,
3. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez uznanie, że w sprawie nie zaistniała przesłanka pojawienia się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji a nieznanych organowi, który wydał decyzję, a w konsekwencji odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej, podczas gdy wszystkie przesłanki zostały spełnione,
4. art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
5. art. 8 § 1 k.p.a., poprzez naruszenie ogólnej zasady postępowania administracyjnego, tj. zasady pogłębiania zaufania uczestników do organów administracji publicznej, a to m.in. poprzez wydanie decyzji przez kolegialny organ administracyjny II instancji, w skład którego wchodziły te same osoby, które wchodziły w skład kolegialnego organu I instancji, a także poprzez opieranie się przez organ administracyjny na tej samej argumentacji mającej na celu uzasadnić sformułowane rozstrzygnięcie co argumentacja podnoszona przez organy administracyjne na wcześniejszych etapach postępowania administracyjnego,
6. art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego,
7. art. 79a § 1 k.p.a., poprzez brak poinformowania strony o istnieniu przesłanek, które nie zostały na dzień wysłania pisma informującego o zebraniu materiału dowodowego spełnione lub wykazane, co mogło skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony,
8. art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez niezamieszczenie w zaskarżonej decyzji wszystkich składników decyzji, tj. nie zamieszczono daty dziennej wydania decyzji, a jedynie miesiąc i rok,
9. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w szczególności niedokładne rozważenie przesłanek dla możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy,
10. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji z [...] września 2024 r. nr [...], pomimo że istniały przesłanki do uchylenia tej decyzji, a także poprzez odmowę uchylenia decyzji z [...] sierpnia 2017 r. nr [...]
W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione. Skarżąca podkreśliła, że organ, wydając ostateczną decyzję o zwrocie dofinansowania pozostawał w przekonaniu, że projekt skarżącej posiada charakter niestacjonarny. Obecnie, kiedy wyszły na jaw nowe okoliczności sprawy (stacjonarność projektu), organ twierdzi, że okoliczność ta była mu wcześniej znana, a pomimo tego wydał decyzję nakazującą zwrot udzielonego dofinansowania. W ten sposób organ popada w sprzeczność. Stwierdzony w opinii WAT charakter projektu spółki istniał przy tym od samego początku jego funkcjonowania i się nie zmienił.
Skarżąca wniosła o: stwierdzenie nieważności, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; uchylenie w całości decyzji z [...] września 2024 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji z [...] sierpnia 2017 r.; zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).
Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Co istotne, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (które to zastrzeżenie nie znajduje w badanej sprawie zastosowania).
W pierwszym rzędzie wskazać należy, że zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane w trybie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, tj. w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art. 145 i nast. k.p.a. Postępowanie prowadzone w tym trybie jest szczególnym i samodzielnym postępowaniem, mającym na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie administracyjne przed organem było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, określonymi w art. 145 § 1 k.p.a.
W postępowaniu administracyjnym obowiązuje bowiem ustanowiona w art. 16 § 1 k.p.a. zasada trwałości decyzji. Zgodnie z tą zasadą uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Jedną z takich możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jest wznowienie postępowania uregulowane w rozdziale 12 k.p.a. Wznowienie postępowania jest trybem nadzwyczajnym, dającym możliwość ponownego rozpatrywania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie, w którym została wydana, było dotknięte jedną z wad opisanych w art. 145 § 1 k.p.a.
Podkreślić także należy, że postępowanie wznowieniowe nie stanowi kolejnej instancji, umożliwiającej weryfikację stanowiska wyrażonego przez organy w decyzji kończącej postępowanie. Wznowienie postępowania, jako odstępstwo od zasady trwałości decyzji, stanowi nadzwyczajny środek wzruszenia decyzji ostatecznej. Tego rodzaju postępowanie toczy się, jak już wskazano powyżej, w bardzo zawężonych ramach, a jego przedmiotem nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 145 § 1 k.p.a. Zatem postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego, nie daje podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym.
Zakres kompetencji organu w postępowaniu zwykłym jest szerszy niż organów prowadzących weryfikację decyzji ostatecznej w nadzwyczajnym trybie postępowania. W postępowaniu zwykłym odwołanie/wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy daje podstawę organowi drugiej instancji do ponownego, całościowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, bez względu na wagę uchybień (naruszeń prawa) związanych z tym postępowaniem. W odróżnieniu od powyższej sytuacji, w postępowaniu wznowionym organ je prowadzący może odnieść się do istoty sprawy tylko i wyłącznie wówczas, gdy postępowanie, w którym wydano decyzję ostateczną, obarczone było taką wadą, która przez ustawodawcę uznana została za wadę kwalifikowaną, enumeratywnie wyliczoną w przepisach prawa procesowego. Instytucja wznowienia postępowania nie jest bowiem środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną, abstrahując od rodzaju i stopnia tej wadliwości.
W pierwszej kolejności jednak należy odnieść się do najdalej idących zarzutów skargi, a to naruszenia art. 15 kpa oraz art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 kpa.
Zgodnie z art. 15 kpa postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepis ten wyraża obowiązującą
w postępowaniu administracyjnym zasadę dwuinstancyjności. Jednak
w rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona od decyzji wydanej w wyniku rozpoznania wniosku skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy. Zarówno
w doktrynie, jak i orzecznictwie nie budzi wątpliwości, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie ma charakteru dewolutywnego, czyli nie powoduje "przeniesienia" rozpoznania sprawy do organu instancji wyższej, oznacza to że środek ten stanowi odstępstwo od zasady dwuinstancyjności, prowadzi bowiem do ponownego rozpoznania sprawy przez ten sam organ. Stanowisko to zostało potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 5 grudnia 2016 r. (sygn. akt II GPS 2/16), w uzasadnieniu której wskazano, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ stanowi wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Nie można zatem zarzucić organowi naruszenia art. 15 kpa., skoro wniosek skarżącej nie podlegał kontroli przez organ będący organem nadrzędnym wobec organu, który wydał decyzję, od której wniesiono środek zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
Natomiast odnosząc się do kwestii rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w tym samym składzie osobowym, czyli rozpatrując zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a., poprzez niewyłączenie od udziału w sprawie członków Zarządu Województwa, którzy uczestniczyli w wydaniu zaskarżonej decyzji wskazać należy, na treść uchwały 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2016 r. (sygn. akt II GPS 2/16), w której wskazano, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 27 § 1 k.p.a. nie znajduje zastosowania do członków zarządu województwa działającego jako instytucja zarządzająca w rozumieniu art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, w sytuacji gdy uczestniczyli oni
w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 207 ust. 12 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (w brzmieniu obowiązującym do dnia 12 września 2014 r.). Wprawdzie uchwała ta odnosi się do stanu prawnego wynikającego z ustawy o finansach publicznych obowiązującego do dnia 12 września 2014 r., to teza ta pozostaje w pełni aktualna. Zmianie uległa bowiem numeracja artykułów, natomiast merytoryczna treść regulacji pozostała niezmieniona. Aktualnie stosownie do art. 207 ust. 12a pkt 1 ustawy o finansach publicznych, w przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez instytucję zarządzającą, stronie przysługuje wniosek do tej instytucji albo organu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Natomiast art. 207 ust. 12 u.f.p w brzmieniu sprzed nowelizacji stanowił, że w przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez instytucję zarządzającą, służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do tej instytucji, zatem brzmienie obu regulacji jest tożsame. W uzasadnieniu uchwały II GPS 2/16 wskazano, że "z przepisów u.s.w. wynika, że ustawowy skład zarządu uniemożliwia wyznaczenie zupełnie innego składu orzekającego niż ten, który wydał pierwotne rozstrzygnięcie w sprawie (odmiennie od przypadku składów orzekających samorządowych kolegiów odwoławczych). Tym samym przyjęcie stanowiska
o wyłączeniu członka zarządu prowadziłoby w efekcie do paraliżu decyzyjnego."
Uznać zatem należało, że organ ponownie rozpoznając sprawę nie naruszył zasady dwuinstancyjności, ani też nie wystąpiła podstawa do wyłączenia członków organu kolegialnego, którzy brali udział w wydaniu decyzji, wobec której złożono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W konsekwencji jako nieuzasadniony powinien być oceniony zarzut naruszenia zasady bezstronności sformułowanej w 8 § 1 k.p.a. przez wydanie decyzji przez ten sam skład organu.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących podstawy wznowienia postępowania wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie jako podstawę wznowienia postępowania organ powołał fakt, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej
z [...] sierpnia 2017 nieznane organowi (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.).
Stosownie do uregulowań art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.
Jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2025 r. III OSK 2974/24) spełnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., otwierającej ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, wymaga wystąpienia szeregu warunków. Pierwszy przewiduje, że zgłoszone okoliczności faktyczne lub dowody są nowe, a zatem nie były znane organowi rozpoznającemu sprawę w postępowaniu zwykłym. Drugi warunek wymaga, by nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody miały istotne znaczenie dla sprawy. Występuje tu związek z regulacją materialnoprawną. Trzeci warunek, to istnienie okoliczności faktycznej, istnienie dowodu w dniu wydania decyzji objętej żądaniem wznowienia postępowania. Spełnienie łącznie tych warunków daje podstawy do stwierdzenia, że postępowanie zakończone ostateczną decyzją zostało dotknięte istotnym naruszeniem przepisów prawa procesowego co do ustalenia stanu faktycznego, uzasadniając ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy. Podobnie wskazał NSA w wyroku z dnia 27 maja 2021 r. I GSK 1769/18 wyjaśniając, że uchylenie decyzji ostatecznej z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. obwarowane jest łącznym wystąpieniem czterech warunków: ujawnione okoliczności faktyczne i dowody są istotne dla sprawy (1), okoliczności faktyczne lub dowody są nowe (2), okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej (3), okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję (4).
Jak wskazał ponadto NSA w wyroku z dnia 22 października 2024 r. II OSK 11/22 przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie usprawiedliwia ujawnienie się każdej nowej okoliczności faktycznej lub nowego dowodu, lecz jedynie nowej okoliczności lub nowego dowodu istotnych dla sprawy, mających znaczenie dla mającego zapaść rozstrzygnięcia. Innymi słowy, w całokształcie okoliczności sprawy, w tym przy uwzględnieniu obowiązującego w dacie wydania dotychczasowej decyzji stanu prawnego, można założyć, że gdyby ta nowa, później ujawniona okoliczność lub dowód znane były organowi w chwili orzekania, to miałyby wpływ na sposób załatwienia sprawy w postępowaniu zwykłym.
Wskazać także należy, że pojęcie nowych okoliczności i nowych dowodów nie może być utożsamiane. Podkreśla to wyrok NSA z 17.12.2024 r., III OSK 782/23: "Norma z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. odnosi się do dwóch przesłanek wznowienia postępowania: nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w sprawie. Nie ulega również wątpliwości, że nie są to pojęcia synonimiczne oraz, że zarówno nowe dowody lub nowe okoliczności w sprawie muszą być nieznane organowi
w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania oraz muszą w tej dacie istnieć".
Pojęcie dowodu zdefiniowane jest w art. 75 § 1 kpa, stosownie do którego jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Przy powołaniu nowych dowodów należy wskazać na ich konkretne źródło, powołanie nowych dowodów musi polegać nie tylko na konkretnym wskazaniu dowodu, ale także na wskazaniu faktów, które potwierdzają ten dowód, wiedza organu o nowych okolicznościach musi mieć konkretne źródło, nie może wynikać z przypuszczeń, domysłów, lecz powinna znajdować oparcie w istniejących dowodach, które posłużą w toku wznowionego postępowania udowodnieniu nowych okoliczności faktycznych sprawy(por. wyrok NSA z 21.07.2022 r., III OSK 4703/21).
Natomiast przez okoliczności faktyczne należy natomiast rozumieć zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa, a tym bardziej wykładni prawa (por. M. Pułło, Nowe okoliczności i nowe dowody jako podstawa wznowienia postępowania administracyjnego, PiP 2004/8, s. 52, oraz wyrok NSA z 13.07.1994 r., III SA 1800/93, ONSA 1995/3, poz. 114). Jak wskazał WSA w Gdańsku w wyroku
z 28.06.2023 r. w sprawie II SA/Gd 1031/22: "Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych rozumie się obiektywnie istniejące elementy rzeczywistości, zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu". Z zakresu tego wyklucza się zatem okoliczność prawną, gdyż treść przepisów prawa powinna być znana organowi (por. A. Ziółkowska, Skutki wyjawienia nowych okoliczności i nowych dowodów w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym, "Administracja – Teoria, Dydaktyka, Praktyka" 2010/2, s. 81).
Ponadto z orzecznictwa wynika, że aby dana okoliczność (dowód) mogła stanowić podstawę do wznowienia postępowania, musi ona istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej. Co za tym idzie nie będą stanowiły takiej podstawy okoliczności lub dowody, które powstały (zostały wytworzone) po ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy" (por. wyrok NSA z 9.07.2020 r., I OSK 2970/19),
W rozpoznawanej sprawie we wniosku z [...] października 2018 r.
o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją organu z [...] sierpnia 2017 r., skarżąca powołała się na pojawienie się istotnych dla sprawy faktów i dowodów istniejących w chwili wydania decyzji, a nie znanych organowi, do wniosku strona dołączyła kserokopię Opracowania Wojskowej Akademii Technicznej w W. z [...] sierpnia 2018 r. Skarżąca wywodziła, że opinia WAT stanowi "wyjście na jaw" nowej okoliczności jaką jest stacjonarny charakter projektu, na realizację którego otrzymała dofinasowanie.
Nie ulega wątpliwości, że w świetle cytowanego powyżej art. 75 § 1 kpa opinia sporządzona na zlecenie Sądu Okręgowego w S. przez WAT co do zasady jest dowodem w postępowaniu administracyjnym.
Nie ulega także wątpliwości, że dowód ten powstał po wydaniu ostatecznej decyzji administracyjnej, której wniosek o wznowienie postępowania dotyczy. Tym samym dowód ten nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania, jako "nowy dowód".
Natomiast odnosząc się do akcentowanej przez skarżącą cechy stacjonarności projektu wskazać należy, że okoliczność, czy projekt co do którego przyznane zostało dofinansowanie jest stacjonarny czy też nie, była badana nie tylko przez organ administracyjny w postępowaniu, którego przedmiotem był zwrot środków otrzymanych na podstawie umowy o dofinasowanie, ale także przez sądy administracyjne obu instancji. Ocena spełniania przesłanki stacjonarności przez projekt była bowiem istotą postępowania o zwrot dofinansowania. Zgadzając się
z organem co do dokonanej przez niego oceny braku spełniania przez projekt przesłanki stacjonarności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyrokiem z 13 kwietnia 2018 r. w sprawie I SA/Sz 893/17 oddalił skargę wniesioną przez skarżącą od decyzji będącej obecnie przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Następnie wyrokiem z 21 września 2022 r. orzekając w sprawie I GSK 2864/18 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wywiedzioną przez skarżącą od wyroku sądu pierwszej instancji. Tym samym kwestia spełniania czy też nie spełniania przez projekt skarżącej przesłanki stacjonarności jako podstawy do zwrotu środków otrzymanego dofinasowania została przesądzona nie tylko przez wydanie decyzji ostatecznej lecz także przez wydanie przez sądy administracyjne wyroków w obu instancjach.
W ocenie sądu orzekającego w sprawie spełnianie bądź nie spełnianie przez projekt skarżącej przesłanki stacjonarności nie może obecnie stanowić nowej okoliczności o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Okoliczność ta była nie tylko bowiem badana w uprzednio prowadzonym postępowaniu administracyjnym
i sądowoadministracyjnym, lecz stanowiła także istotę sprawy. Na obecnym etapie mamy zatem do czynienia z powołaniem się na odmienną ocenę badanej uprzednio okoliczności przez inny podmiot aniżeli organ administracyjny i sąd administracyjny. Z załączonej bowiem do wniosku o wznowienie postępowania opinii ma zdaniem skarżącej wynikać stacjonarny charakter projektu. Nawet bowiem jeżeli pierwotna ocena projektu z punktu widzenia spełniania przesłanki stacjonarności nie została dokonana w sposób prawidłowy, to mamy tu do czynienia nie z nową okolicznością, a z odmienną oceną.
Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa, nie stanowi nowej okoliczności nowa wykładnia przepisów prawnych (por. wyrok NSA z 7.09.1982 r., SA/Kr 588/82, ONSA 1982/2, poz. 83; wyrok NSA z 21.08.1996 r., SA/Ka 1538/95, "Glosa" 1997/4, s. 31, czy wyrok NSA z 16.05.1997 r., III SA 1549/95), nie stanowi także takiej przesłanki wznowienia błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym, stanowi ją natomiast błędne ustalenie stanu faktycznego (por. wyrok NSA w Łodzi z 24.07.1997 r., I SA/Łd 674/96).
Abstrahując zatem od oceny kompetencji podmiotu sporządzającego dokument załączony do wniosku o wznowienie postępowania, do dokonywania oceny prawnej projektu z punktu widzenia spełnienia przesłanki stacjonarności, wskazać należy, że w dokumencie tym zawarto odmienną ocenę tejże przesłanki a taka odmienna ocena nie może stanowić ani nowego faktu ani też nowej okoliczności.
Wobec powyższego sąd uznał za nieuzasadnione zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 kpa.
Natomiast odnosząc się do zarzutów postępowania dotyczących postępowania dowodowego oraz związanych z tymi zarzutami zarzutów dotyczących wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazać należy, na przedmiot postępowania, jakim było rozpoznanie wniosku skarżącej o wznowienie postępowania. Z oczywistych powodów w takim postępowaniu organ nie prowadzi rozbudowanego postępowania dowodowego, tak jak to czyni w postępowaniu merytorycznym, ocenia czy spełniona została przesłanka wznowieniowa, na jaką powołano się we wniosku, a w przypadku pozytywnej oceny przeprowadza postępowanie z uwzględnieniem ujawnionej nowej okoliczności czy nowego faktu. W sytuacji, natomiast takiej, jak w występująca w przedmiotowej sprawie, czyli gdy organ uzna, że przesłanka wznowieniowa nie wystąpiła, to nie przeprowadza postępowania dowodowego , tym samym zarzuty naruszenia przepisów art. 77 § 1 kpa, art. 79a § 1 i art. 107 § 3 kpa należało uznać za nieuzasadnione.
Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 107 § 1 pkt 2 kpa wskazać należy, że organ postanowieniem z [...] kwietnia 2025 r. dokonał sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej zawartej w zaskarżonej decyzji przez dodanie daty [...] stycznia 2025 r.
Mając powyższe względy na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.