I SA/Sz 180/25

I SA/Sz 180/25 - Postanowienie WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-10-01
Data wpływu
2025-04-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka /przewodniczący sprawozdawca/
Wiesława Achrymowicz
Jolanta Kwiecińska
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Celne prawo
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odmówiono uzupełnienia wyroku
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 134,art. 135 art. 157 § 1,art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Protokolant starszy inspektor sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2025 r. wniosku P. W. B. M. Z., W. Z. S. Jawna zs. w P. Z. o uzupełnienie wyroku z 4 czerwca 2025 r. w sprawie I SA/Sz [...] ze skargi P. W. B. M. Z., W. Z. S. Jawna zs. w P. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 17 stycznia 2025 r. Nr 3201-IOA.4322.17.2024.5 w przedmiocie należności celnych i podatku od towarów i usług z tytułu importu p o s t a n a w i a: odmówić uwzględnienia wniosku o uzupełnienie wyroku.
Uzasadnienie
Wyrokiem z [...] czerwca 2025 r. sygn. akt I SA/Sz [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, w sprawie ze skargi P. z siedzibą w P. Z. (dalej: Skarżąca, Spółka, Strona), uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: Organ odwoławczy) z 17 stycznia
2025 r. nr [...] w przedmiocie należności celnych i podatku
od towarów i usług z tytułu importu i zasądził od organu na rzecz Strony zwrot kosztów postępowania. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi Spółki [...] lipca 2025 r.
Pismem z [...] lipca 2025 r. Skarżąca zwróciła się z wnioskiem o uzupełnienie powyższego wyroku o rozstrzygnięcie w zakresie decyzji organu pierwszej instancji,
tj. decyzji Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S.
z [...] października 2024 r. nr [...]; [...] (dalej: Organ I instancji).
Strona wskazała, że w skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji
oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w ww. wyroku nie rozstrzygnął w zakresie decyzji Organu I instancji. Spółka podkreśliła, że z uzasadnienia wyroku wynika, że ocena prawna Sądu zawarta w uzasadnieniu odnosi w jednakowym stopniu do postępowania przeprowadzonego wobec Spółki przez organy celne obu instancji oraz do decyzji wydanych przez organy celne obu instancji, w tym do argumentacji organów dotyczącej przesłanek przeprowadzenia weryfikacji świadectwa przewozowego EUR.1.
Strona wskazała ponadto, że w sprawach o analogicznym stanie faktycznym
i prawnym oraz w warunkach analogicznego postępowania administracyjnego tutejszy Sąd już orzekał w przeszłości, uwzględniając skargi Spółki i uchylając zaskarżone decyzje obydwu instancji. W ocenie Spółki, a także w świetle orzeczeń zapadłych
przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w odniesieniu do spraw o analogicznym przebiegu, brak jest powodów aby w tej sprawie Spółka uzyskała odmienne rozstrzygnięcie, tj. z pominięciem odniesienia się Sądu w sentencji zapadłego wyroku także do prawidłowości lub nieprawidłowości decyzji Organu I instancji poprzedzającej zaskarżoną decyzję.
Zdaniem Strony decyzja Organu I instancji powinna zostać również uchylona, o co wnosiła w skardze , a zatem wniosek strony o uzupełnienie wyroku jest uzasadniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 157 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j. ze zm.;
dalej: "P.p.s.a."), strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu
- a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu.
Ustawodawca przewidział dwie przesłanki dla żądania uzupełnienia wyroku:
(1) jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi oraz (2) gdy nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które miał obowiązek zamieścić z urzędu.
W niniejszej sprawie Strona powołuje się na pierwszą przesłankę podnosząc,
że w sytuacji, gdy w skardze domagała się uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji
jak i decyzji I instancji, to uchylając jedynie zaskarżoną decyzję Sąd nie orzekł o całości skargi. W ocenie Sądu powyższy tok rozumowania Skarżącej jest błędny.
W pierwszej kolejności nie można podzielić zdania, że w niniejszej sprawie Sąd nie orzekł o całości skargi. W świetle przepisów P.p.s.a. zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega co do zasady tylko decyzja wydana wskutek wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Przepisy P.p.s.a. nie przewidują bowiem możliwości wnoszenia skarg do sądów administracyjnych na akty wcześniejsze, w tym decyzje I instancji. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy środkiem zaskarżenia jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, co jednak nie dotyczy przedmiotowej sprawy.
W niniejszej sprawie od decyzji Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. z [...] października 2024 r. nr [...]; [...] wydanej jako decyzja I instancji stronie przysługiwało odwołanie i strona skorzystała z tego środa zaskarżenia, co skutkowało wydaniem przez Dyrektora Izby Skarbowej w S. zaskarżonej decyzji z [...] stycznia 2025 r.
nr [...]. Tym samym przedmiotem skargi mogła być tylko
ww. decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w S. z [...] stycznia 2025 r., a więc rozpatrując skargę i uchylając tą decyzję, Sąd orzekł o całości skargi.
Wyjaśnić należy, że przedmiot zaskarżenia został określony w komparycji wyroku i wobec tego przedmiotu Sąd wydał rozstrzygnięcie (uchylił zaskarżoną decyzję). Wskazany wyrok jest kompletny i zawiera wymagane prawem elementy. Zaznaczyć również należy, że Sąd stosownie do wyników kontroli legalności zaskarżonej decyzji zawarł w wyroku orzeczenie w zakresie wyznaczonym przepisami art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
i art. 200 w zw. art. 205 § 2, § 4 P.p.s.a Wyrokiem tym rozstrzygnięto zatem sprawę
co do istoty.
Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, że w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi
oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że zakres orzekania Sądu wyznaczony jest wyłącznie granicami sprawy, a zarzuty i wnioski skargi nie są dla Sądu wiążące.
W szczególności Sąd może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień
niż te, które zostały podniesione w skardze, bądź nie zostały w niej w ogóle podniesione. W niniejszej sprawie Sąd uznał zasadność skargi i uchylił jedynie zaskarżoną decyzję Organu odwoławczego.
W ocenie Sądu, z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z [...] czerwca 2025 r. de facto wynika podstawa dla której Sąd nie uchylił decyzji Organu I Instancji. Z uzasadnienia ww. wyroku wynika bowiem, że Organ odwoławczy dopiero tuż przed terminem rozprawy wyznaczonej na [...] czerwca 2025 r. przedstawił pismo szwajcarskich władz celnych z [...] maja 2025 r., nr [...], a więc uzupełnił materiał dowodowy, którego oceny Sąd nie mógł dokonać w zastępstwie Organu odwoławczego. Mając na uwadze, uzupełniony poprzez Organ odwoławczy na etapie postępowania sądowego materiał dowodowy Sąd wskazał aby Organ odwoławczy w toku ponownie przeprowadzonego postępowania odwoławczego przeanalizował ww. dokument wraz z pozostałymi dowodami, a wynik tych czynności pozwoli dopiero na ocenę konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Organu I instancji. W związku z powyższym Sąd za przedwczesne uznał uchylenie decyzji Organu I instancji. Ponadto Sąd zauważa, że z powołanych względów, a więc przedstawienia na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, pozyskanych przez Organ odwoławczy nowych dowodów w postaci wyjaśnień uzupełniających organów szwajcarskich, nie można uznać tych spraw za analogiczne
co do ustaleń faktycznych, ze sprawami rozpoznawanymi w latach ubiegłych, których sygnatury sądowe Strona wskazała we wniosku.
Oznacza to tym samym, że Sąd orzekł o całości sprawy i zastosował w sprawie środki przewidziane w ustawie (P.p.s.a.). Sąd nie znalazł przy tym podstaw
do zamieszczenia w wydanym wyroku jakichkolwiek dodatkowych rozstrzygnięć
(por. postanowienia NSA: z 29 czerwca 2022 r., I GZ 211/22 oraz z 24 czerwca 2022 r.
I GZ 189/22; orzeczenia sądów administracyjnych publikowane są w CBOSA,
tj. Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Co do drugiej przesłanki uzupełnienia wyroku należy wskazać, że wojewódzki sąd administracyjny z mocy art. 134 P.p.s.a. nie jest związany - jak już wskazano - granicami skargi. Niewątpliwie przepis art. 135 P.p.s.a. przewiduje możliwość objęcia kontrolą sądu administracyjnego, poza zaskarżonym aktem, także innych aktów lub czynności wydanych lub objętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, pod warunkiem, że jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Jednakże dyspozycja zawarta w powyższej normie odnosi się do fazy orzekania przez sąd administracyjny i kształtuje kompetencje tego sądu w przypadku uwzględnienia skargi. Zatem zastosowanie w konkretnej sprawie art. 135 P.p.s.a. zależy wyłącznie od oceny sądu. Skorzystanie z możliwości rozszerzenia orzeczenia sądu także do innych aktów administracyjnych wydanych w granicach danej sprawy nie zależy więc od woli strony. Sąd może skorzystać z regulacji art. 135 P.p.s.a niezależnie od tego,
czy domagano się takiego rozstrzygnięcia, czy to w skardze, innym piśmie procesowym czy ustnie na rozprawie – a jednocześnie nie jest związany żądaniem strony ingerencji także w inne akty wydane w danej sprawie (uchylenia ich na podstawie art. 135 P.p.s.a.). Oznacza to, że w sytuacji, gdy sąd nie stosuje omawianego przepisu, to po prostu
nie uchyla lub nie stwierdza nieważności rozstrzygnięć wydanych w granicach rozpoznawanej sprawy. Nie można zatem uznać, że brak zamieszcza w sentencji wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien tam zamieścić
z urzędu. Jak wskazał NSA w postanowieniu z 5 lipca 2022 r., II FSK 1399/21, powołując się na swoje wcześniejsze postanowienie z 1 października 2008 r., II FSK 1726/07,
w konkretnej sprawie ocena tego czy zachodzi potrzeba zastosowania art. 135 P.p.s.a. zależy wyłącznie od oceny sądu. Wniosek zgłoszony w tej materii przez samą stronę
nie jest dla sądu wiążący Wyznacza on jedynie zakres kompetencji orzeczniczych sądu, uzależniając uruchomienie przewidzianych przez ustawę środków od "niezbędności" końcowego załatwienia sprawy, której dotyczy skarga. Tak ujęta przesłanka pozostawia sądowi pewną swobodę oceny (tak również: Z. Kmieciak, Glosa do wyroku WSA
z 27 października 2004 r., II SA/Ka 2352/02, publ. LEX).
W wyroku NSA z 19 października 2006 r., II FSK 1003/06, wskazano, że wprawdzie art. 135 P.p.s.a. nakłada na sąd obowiązek stosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów (w tym decyzji) wydanych
we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, ale tylko w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Ocena, czy taka sytuacja zachodzi należy do sądu administracyjnego. Jeśli sąd zastosował art. 135 P.p.s.a. to jest zobowiązany wyjaśnić, dlaczego uchylił inny jeszcze - niż zaskarżony - akt administracyjny. Sąd nie ma natomiast takiego obowiązku, gdy nie znalazł podstaw
do zastosowania art. 135 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie musi zatem odnosić
się do złożonego w tym przedmiocie wniosku (tak: Z. Kmieciak, op. cit.).
Wobec powyższego, brak uwzględnienia żądania skargi w przedmiocie uchylenia,
w trybie art. 135 P.p.s.a., wszystkich wydanych w postępowaniu administracyjnym orzeczeń lub ich części, w tym także rozstrzygnięcia I instancji, nie podlega uzupełnieniu wyroku w trybie art. 157 § 1 P.p.s.a. nawet, jeśli w uzasadnieniu sąd nie podał powodów nieuwzględnienia tego żądania. W orzecznictwie przyjmuje się, że wniosek
o uzupełnienie wyroku nie może zmierzać do zmiany czy też uzupełnienia treści merytorycznej uzasadnienia a ewentualne braki uzasadnienia mogą być kwestionowane w drodze postępowania odwoławczego (postanowienia NSA z: 11 maja 2009 r.,
I OZ 467/09; 27 maja 2011 r., II FSK 2067/09; 13 czerwca 2011 r., II FSK 2344/10;
8 marca 2018 r., II OZ 1031/17).
Odnotować przy tym trzeba, że również w literaturze przedmiotu prezentowany jest pogląd, że brak orzeczenia przez sąd na podstawie art. 135 P.p.s.a. nie podlega uzupełnieniu wyroku w trybie art. 157 § 1 P.p.s.a. (komentarze do art. 157 P.p.s.a.
w Systemie Informacji Prawnej Lex: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V; T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI).
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 157 P.p.s.a., Sąd orzekł jak
w sentencji.