I SA/Sz 159/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki dotyczącą podatku od towarów i usług, uznając, że faktury dokumentujące koszty zatrudnienia pracowników nie podlegały opodatkowaniu VAT.
Spółka z o.o. "H" zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła spółce dodatkowe zobowiązanie podatkowe z tytułu VAT. Spór dotyczył odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących koszty zatrudnienia pracowników, które zdaniem organów podatkowych nie podlegały opodatkowaniu VAT. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że faktury te nie mogły stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego.
Sprawa dotyczyła skargi [...] – [...] Grupy Inwestycyjnej "H" Spółki z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za określony miesiąc. Organ pierwszej instancji określił spółce nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym oraz kwotę dodatkowego zobowiązania podatkowego, stwierdzając zawyżenie podatku naliczonego do odliczenia z faktur wystawionych przez bary gastronomiczne. Faktury te dotyczyły obciążenia kosztami zatrudnienia pracowników na podstawie umów o współpracę. Spółka argumentowała, że faktury te dokumentują usługi podlegające opodatkowaniu VAT. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że czynność obciążenia kosztami zatrudnienia pracowników nie jest wymieniona w art. 2 ustawy o VAT i tym samym nie podlega opodatkowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, stwierdzając, że choć zasada swobody umów jest ważna, to umowy cywilnoprawne nie mogą decydować o skutkach prawno-podatkowych w sposób sprzeczny z ustawami podatkowymi. Sąd podkreślił, że faktura VAT może dokumentować tylko określone czynności, a w przypadku gdy czynność nie podlega opodatkowaniu, nie można dokonać odliczenia podatku naliczonego. Sąd powołał się na art. 33 ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym wystawienie faktury z wykazanym podatkiem nakłada obowiązek jego zapłaty, nawet jeśli sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym, a jednocześnie takie faktury nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, faktury te nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ czynność w nich opisana nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 2 ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowy cywilnoprawne nie mogą decydować o skutkach prawno-podatkowych w sposób sprzeczny z ustawami podatkowymi. Faktura VAT może dokumentować tylko określone czynności podlegające opodatkowaniu. Obciążenie kosztami zatrudnienia pracowników, wynikające z umowy o współpracę, nie jest czynnością wymienioną w art. 2 ustawy o VAT, a zatem nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Wystawienie takiej faktury nie uprawnia nabywcy do odliczenia podatku naliczonego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.p.t.u. art. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Określa czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Czynność obciążenia kosztami zatrudnienia pracowników nie została w nim wymieniona.
u.p.t.u. art. 13
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają czynności określone w art. 2.
u.p.t.u. art. 33 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
W przypadku wystawienia faktury wykazującej kwotę podatku, osoba prawna, jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna jest obowiązana do jego zapłaty, nawet jeśli sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym lub była zwolniona.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 15-17
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Regulują zagadnienia podstawy opodatkowania.
u.p.t.u. art. 6
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Określa moment powstania obowiązku podatkowego.
rozp. MF art. 48 § ust. 4 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
W przypadku wystawienia faktury, o której mowa w art. 33 ust. 1 ustawy, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu podatku naliczonego.
Ord. pod. art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Podstawa prawna utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi jako nieuzasadnionej.
k.c. art. 353
Kodeks cywilny
Reguluje zasadę swobody umów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czynność obciążenia kosztami zatrudnienia pracowników nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu VAT zgodnie z art. 2 ustawy o VAT. Faktury dokumentujące czynności niepodlegające opodatkowaniu VAT nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego. Umowy cywilnoprawne nie mogą wpływać na skutki prawno-podatkowe w sposób sprzeczny z ustawami podatkowymi.
Odrzucone argumenty
Faktury kosztowe dotyczące kosztów zatrudnienia pracowników, wystawione na podstawie umowy o współpracę, dokumentują usługi podlegające opodatkowaniu VAT. Niefortunne sformułowanie na fakturze nie może pozbawić nabywcy prawa do odliczenia VAT, jeśli usługa została wykonana w oparciu o obowiązującą umowę. Organy podatkowe nie wyjaśniły dostatecznie okoliczności wskazujących na to, że dokonane czynności to usługi podlegające opodatkowaniu VAT.
Godne uwagi sformułowania
nie można co prawda kwestionować zasady swobody umów uregulowanej w art. 353 K.c., jednakże należy przyjąć, że umowa, jakkolwiek rodzi skutki cywilnoprawne, to nie może wyłącznie decydować o skutkach prawno-podatkowych, gdyż te ostatnie nie mogą wynikać z regulacji umownych, lecz z ustaw przewidujących obowiązek podatkowy. Faktura VAT, nie może dokumentować wykonania czegokolwiek przez kogokolwiek. W podatku od towarów i usług ustaleń wynikających z faktur VAT nie może zastępować umowa cywilna zawarta pomiędzy odwołującym się a wystawcą faktury VAT tak jak domaga się tego strona odwołująca. obowiązkiem podatkowym w podatku od towarów i usług objęte są jedynie czynności podlegające opodatkowaniu tym podatkiem wymienione w art. 2 ustawy, a podstawę opodatkowania stanowi obrót będący kwotą należną tytułem zrealizowania również jednej z czynności z katalogu określonego w art. 2.
Skład orzekający
Krystyna Zaremba
przewodniczący
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
sprawozdawca
Marzena Kowalewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odliczania VAT od faktur dokumentujących czynności niepodlegające opodatkowaniu, znaczenie umów cywilnoprawnych w kontekście podatkowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obciążenia kosztami zatrudnienia pracowników na podstawie umowy o współpracę. Stan prawny mógł ulec zmianie od 2005 roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia w VAT – prawa do odliczenia podatku naliczonego i relacji między umowami cywilnoprawnymi a przepisami podatkowymi. Jest to typowa, ale ważna kwestia dla praktyków.
“Czy faktura za koszty pracownicze zawsze uprawnia do odliczenia VAT? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Sz 159/04 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2005-03-23 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2004-03-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Krystyna Zaremba /przewodniczący/ Marzena Kowalewska Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1993 nr 11 poz 50 art.2; art. 13; art 15-17 Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Dz.U. 2002 nr 27 poz 268 par 48 ust. 4 pkt 3; art. 33 ust 1 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Zaremba, Sędziowie Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk (spr.),, Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Protokolant Karolina Borowska, po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2005 r. sprawy ze skargi [...]-[...] Grupy Inwestycyjnej "H" Spółki z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc [...]r. o d d a l a skargę Uzasadnienie Decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania [...] – [...] Grupy Inwestycyjnej "H" Sp. z o.o. z siedzibą w T. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. Nr [...] określającej ww. Spółce za [...] r. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł oraz ustalającej kwotę dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości [...] zł, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji ostatecznej organ odwoławczy podał, że wymienioną na wstępie decyzją organ podatkowy pierwszej instancji określił Spółce z o.o. "H" za [...]r. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług oraz ustalił kwotę dodatkowego zobowiązania podatkowego w podanych powyżej kwotach albowiem w wyniku przeprowadzonej kontroli dokumentów Spółki za [...]r. stwierdzono zawyżenie kwoty podatku naliczonego do odliczenia w kwocie [...] zł. Jak ustalono, iż powyższe zawyżenie powstało poprzez ujęcie i rozliczenie w ewidencji i deklaracji VAT-7 za kontrolowany miesiąc podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych przez: - Bar Gastronomiczny "U J." – W. K., T.: • faktura VAT nr [...] z dnia [...] r., o wartości netto [...] zł, podatek VAT – [...] zł, • faktura VAT nr [...] z dnia [...] r., o wartości netto [...] zł, podatek VAT – [...] zł, - Bar Gastronomiczny "U J."- T. I.-K., P.: • faktura VAT nr [...] z dnia [...] r., o wartości netto [...] zł, podatek VAT – [...] zł, • faktura VAT nr [...] z dnia [...] r., o wartości netto [...] zł, podatek VAT – [...] zł. W dalszym ciągu uzasadnienia omawianej decyzji wskazano, że w piśmie z dnia [...] r. Spółka "H" wyjaśniła, iż "wystawione faktury kosztowe dotyczą § 2 pkt 4 lit. B umów o współpracę. Koszty wystawiono na dwóch fakturach dlatego, że faktura zawierająca obciążenie w wysokości 12% obrotu jest przyjmowana bez zastrzeżeń, druga faktura powyżej 12% obrotu jest negocjowana". Natomiast w wyjaśnieniach złożonych w dniu [...] r. do protokołu kontroli W. K. - prezes Spółki "H" oświadczył, że "wysokość kosztów zatrudnionych pracowników, którymi obciążana jest Spółka "H" jest negocjowana każdorazowo dla poszczególnego miesiąca. Jedna faktura w wys. 12% jest przyznawana stale bez zastrzeżeń, druga obejmująca należność powyżej 12% obrotu baru jest negocjowana. Obrót baru jest ustalany w oparciu o przedkładane raporty z kas fiskalnych. Na podstawie tych danych, po uprzednio przeprowadzonych negocjacjach, wystawiana jest druga faktura. Faktury te dotyczą wykonanej usługi na rzecz firmy "H" a zapisy w § 2 pkt 4 są czynnikami cenotwórczymi za te usługi". W trakcie przeprowadzonej kontroli ustalono, iż Spółka "H" w dniu [...] r. zawarła umowę o współpracy z W. K. (pełniącym jednocześnie funkcję prezesa w Spółce "H") oraz z T. I-K. (żoną W. K., również zatrudnioną w Spółce "H"). Zgodnie z ich treścią, przedmiotem umowy jest określenie zasad i warunków dostawy, a następnie sprzedaży i pokrycia kosztów związanych z prowadzoną działalnością. Ponadto w § 2 pkt 4 lit. B ww. umów o współpracy strony postanowiły, że: "Dostawca zobowiązuje się do pokrycia kosztów związanych z działalnością baru poprzez pokrycie kosztów zatrudnienia pracowników od 12% do 20% obrotu baru. Wysokość procentowa obrotu będzie ustalana każdorazowo dla poszczególnych miesięcy". Mając na uwadze powyższe organ podatkowy pierwszej instancji stanął na stanowisku, że z uwagi na fakt, ze czynność opisana we wskazanych na wstępie fakturach VAT tj. obciążenie kosztami zatrudnienia pracowników nie jest wymieniona w art. 2 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Uwzględniając powyższe organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził także, że kwoty podatku naliczonego wyszczególnione w ww. fakturach VAT stanowią zawyżenie kwoty podatku naliczonego. Wskazano dalej w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, że od tej decyzji Spółka złożyła odwołanie wnosząc o określenie kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za miesiąc [...] r. w wysokości wskazanej w deklaracji VAT–7 oraz o uchylenie obowiązku zapłaty dodatkowego zobowiązania podatkowego w kwocie [...] zł i umorzenie postępowania w tym przedmiocie, zarzucając organowi pierwszej instancji obrazę prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1, ust. 3 pkt 3b, ust. 4, art. 27 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez błędną wykładnię tych przepisów i ich niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu tego odwołania Spółka wyjaśniła, że wystawienie faktury może być potwierdzeniem również innych czynności niż te, które zostały wymienione w art. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Zdaniem Spółki zawarte umowy o współpracy są prawnie skuteczne, a więc czynności dokonane w ich ramach są czynnościami podlegającymi przepisom ustawy o podatku od towarów i usług. W dalszym ciągu uzasadnienia odwołania wskazano, że jakkolwiek sformułowanie zawarte w fakturach: "obciążenie z tytułu umowy współpracy" nie jest trafne, to nie jest tożsame z tym, iż dokonanie określonych czynności w ramach umów nie podlega podatkowi od towarów i usług, a co się z tym wiąże, że nie można dokonać pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony. Zawarte umowy o współpracy były z jednej strony umowami sprzedaży a, z drugiej, umowami o wykonanie określonej usługi. Natomiast zakwestionowane faktury dotyczą kupna - sprzedaży określonych usług w zakresie obsługi baru, który sprzedaje wyroby dostawcy, tj. [...] – [...] Grupy Inwestycyjnej "H". Ponadto Spółka zarzuciła Urzędowi Skarbowemu, iż nie wyjaśnił w trakcie prowadzonego postępowania okoliczności, które bezspornie wskazują na fakt, iż opodatkowane czynności to czynności z grupy usług, a więc podlegające opodatkowaniu. Dyrektor Izby Skarbowe po wnikliwej analizie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy i odwołania, wskazaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzje organy pierwszej instancji wskazując, że stanowisko Spółki przedstawione w odwołaniu, że "wystawienie faktury może być potwierdzeniem również i innych czynności, które mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy, w stosunku do których stosuje się przepisy ustawy o podatku od towarów i usług" jest błędne i bezzasadny jest zarzut, że "zawarta umowa o współpracy jest umową prawnie skuteczną, a więc czynności dokonane w jej ramach są czynnościami podlegającymi przepisom ustawy o podatku od towarów i usług". Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że z zakwestionowanych faktur wynika jednoznacznie, że czynność w nich opisana, tj. obciążenie kosztami zatrudnienia pracowników, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż nie jest wymieniona w art. 2 cyt. ustawy o VAT. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że faktura VAT jest zarezerwowana tylko dla niektórych podmiotów i tylko na udokumentowanie niektórych czynności. Nie zawsze zatem będzie możliwe wystawienie tego dokumentu bez względu na rodzaj okoliczności, jak to często w praktyce się przyjmuje. W takich wypadkach, w których niedopuszczalne jest wystawienie faktur VAT, wystawia się rachunki w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Rachunki, w przeciwieństwie do faktur VAT, są to dokumenty przeznaczone dla: 1) podmiotów gospodarczych nie będących podatnikami VAT, tj. nie rozliczających się z podatku VAT i nie składających deklaracji VAT-7, 2) wykazania czynności nie podlegających opodatkowaniu VAT, pozostających poza katalogiem przedmiotowym podatku VAT, czyli innych niż sprzedaż towarów, takich od których nie ma obowiązku rozliczania VAT. Ponadto, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że zgodnie z art. 13 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają czynności określone wart. 2. Przepis ten wskazuje jednoznacznie, że opodatkowaniu tym podatkiem podlega wyłącznie wykonywanie czynności i to tych, które określone zostały w tym artykule. Z przepisem tym koreluje unormowanie art. 6 ustawy, określającego moment powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług oraz unormowania art. 15-17 ustawy, regulujące zagadnienia podstawy opodatkowania. Określenie momentu powstania obowiązku podatkowego w art. 6 oraz podstawy opodatkowania w art. 15 -17 wyłącznie powiązane są z zakresem przedmiotowym opodatkowania podatkiem od towarów i usług określonym w art. 13 w związku z art. 2 ustawy o VAT. Kompleksowe spojrzenie na te regulacje wskazuje, zdaniem organu odwoławczego jednoznacznie, że obowiązkiem podatkowym w podatku od towarów i usług objęte są jedynie czynności podlegające opodatkowaniu tym podatkiem wymienione wart. 2 ustawy, a podstawę opodatkowania stanowi obrót będący kwotą należną z tytułu zrealizowania również jednej z czynności z katalogu określonego wart. 2. Oznacza to jednocześnie, że przy braku realizacji którejkolwiek z czynności podlegającej opodatkowaniu wymienionej wart. 2, nie może zaistnieć obowiązek podatkowy w tym podatku i nie można określić podstawy opodatkowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Strona wniosła, jak w odwołaniu, o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając jej obrazę prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1, ust. 3 pkt 3b, ust. 4, art. 10 ust. 2 i art. 27 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, oraz ustalenie niewłaściwego stanu faktycznego. W uzasadnieniu skargi strona wyjaśniła, co następuje Spółka otrzymała sporne faktury VAT jako obciążenie z tytułu sprzedaży usług wykonanych na jej rzecz w ramach umowy współpracy. Faktem pozostaje niefortunne sformułowanie zamieszczone w przedmiotowych fakturach, ale nie może to być utożsamiane z tym, iż sprzedane usługi nie mieszczą się w katalogu usług i towarów wymienionych w art. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Zdaniem Skarżącej zawarte umowa współpracy są prawnie skuteczne. Wskazano w nich elementy, które miały wpływ na ustalenie ceny usługi. W tym katalogu znalazły się również koszty związane z kosztami zatrudnienia pracowników. W tym stanie faktycznym błędne jest stanowisko organów podatkowych sprowadzające się do tego, że nieprawidłowy zapis na fakturze może pozbawić nabywcę prawa do odliczenia naliczonego podatku VAT, chociaż usługa została wykonana i to w oparciu o obowiązującą umowę współpracy. Mając na uwadze powyższe w skardze sformułowano także zarzut, że organ podatkowe, nie wyjaśniły dostatecznie w trakcie postępowania podatkowego okoliczności, które bezspornie wskazują na fakt, iż dokonane czynności, to usługi w zakresie prowadzenia baru i jako takie podlegają podatkowi od towarów i usług. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona, brak bowiem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa. W analizowanej sprawie główny przedmiot sporu sprowadza się do kwestionowania decyzji I i II instancji, ponieważ zdaniem Strony organy skarbowe stanowisko swoje oparły na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu obowiązujących przepisów oraz na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym, co w konsekwencji wpłynęło na naruszenie obowiązującego stanu prawnego. Bezspornym jest fakt, iż Spółka "H" w dniu [...] r. zawarła umowę o współpracy z W. K. oraz w dniu [...] r. z T. I.-K.. Zgodnie z ich treścią, przedmiotem umowy jest określenie zasad i warunków dostawy, a następnie sprzedaży i pokrycia kosztów związanych z prowadzoną działalnością. W § 2 pkt 4 lit.B umowy o współpracy strony postanowiły: "Dostawca zobowiązuje się do pokrycia kosztów związanych z działalnością baru poprzez pokrycie kosztów zatrudnienia pracowników od 12% do 20%o obrotu baru. Wysokość procentowa obrotu będzie ustalana każdorazowo dla poszczególnych miesięcy". Ponadto w piśmie z dnia [...] r. skierowanym do Urzędu Skarbowego Spółka "H" wyjaśniła, iż wystawione faktury, to faktury kosztowe i dotyczą § 2 pkt 4 lit.B umów o współpracę. Wyjaśniła również, iż koszty wystawiono na dwóch fakturach, ponieważ faktura zawierająca obciążenie w wysokości 12% obrotu jest przyjmowana bez zastrzeżeń, a druga faktura powyżej 12% obrotu jest negocjonowana. Ustosunkowując się do ww. zawartych umów o współpracy i stanowiska przedstawionego w skardze stwierdzić należy, że podatnik VAT zawierający cywilnoprawną umowę zawsze musi mieć na względzie konsekwencje, jakie umowa ta wywiera na gruncie przepisów podatkowych. Nie można co prawda kwestionować zasady swobody umów uregulowanej wart. 353 K.c., jednakże należy przyjąć, że umowa, jakkolwiek rodzi skutki cywilnoprawne, to nie może wyłącznie decydować o skutkach prawno-podatkowych, gdyż te ostatnie nie mogą wynikać z regulacji umownych, lecz z ustaw przewidujących obowiązek podatkowy. Innymi słowy zapisy umowy cywilnoprawnej nie mogą ograniczać, ani wyłączać stosowania obowiązujących w tym względzie przepisów podatkowych. Organy podatkowe nie mogą w tę sferę ingerować. Natomiast mogą one kwestionować te czynności cywilnoprawne podatników, które mają na celu pozaprawne uchylanie się od obowiązku podatkowego. Umowy cywilnoprawne zawierane przez podatników VAT są często źródłem powstania obowiązku podatkowego w podatku VAT. Jeżeli bowiem w ich wykonaniu podatnik wykonuje czynności określone wart. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), z zamiarem wykonywania tych czynności w sposób częstotliwy, wówczas stanowią one przedmiot opodatkowania podatkiem VAT, według stawki właściwej dla danego towaru czy usługi. Powoływanie się przez Stronę skarżącą na treść umów o współpracy (umowy cywilne), a co za tym idzie na obowiązujące w tej mierze przepisy Kodeksu cywilnego, nie jest zasadne, ponieważ regulacja ta do ustalania zobowiązań podatkowych nie ma zastosowania. Faktura VAT, nie może dokumentować wykonania czegokolwiek przez kogokolwiek. Rzeczywiście, prawie każda umowa na wykonanie czegokolwiek przez kogokolwiek gwarantuje z jednej strony wystawienie faktury VAT, a z drugiej strony jej otrzymanie. Jednakże przepisy dotyczące faktur VAT określają zarówno krąg podmiotów, które taki dokument mogą wystawić, jak i rodzaj czynności, które mogą one dokumentować. W podatku od towarów i usług ustaleń wynikających z faktur VAT nie może zastępować umowa cywilna zawarta pomiędzy odwołującym się a wystawcą faktury VAT tak jak domaga się tego strona odwołująca. Nie należy bowiem zapominać, że podatek od towarów i usług jest podatkiem samoobliczalnym i fakturowym. Z wystawionych przedmiotowych faktur określonych jako kosztowe w powołanym powyżej piśmie wynika jednoznacznie, że czynność opisana w kwestionowanych fakturach VAT tj. obciążenie kosztami zatrudnienia pracowników - nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług gdyż nie jest wymieniona wart. 2 cyt. ustawy o VAT. Faktura VAT jest zarezerwowana tylko dla niektórych podmiotów i tylko na udokumentowanie niektórych czynności. Nie zawsze zatem będzie możliwe wystawienie tego dokumentu bez względu na rodzaj okoliczności, j ak to często w praktyce się przyjmuje. W takich wypadkach, w których niedopuszczalne jest wystawienie faktur VAT, wystawia _ się rachunki w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 13 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają czynności określone wart. 2. Przepis ten wskazuje jednoznacznie, że opodatkowaniu tym podatkiem podlega wyłącznie wykonywanie czynności i to tych, które określone zostały w art. 2. Z przepisem tym koreluje unormowanie art. 6 ustawy, określającego moment powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług oraz unormowania art. 15-17 ustawy, regulujące zagadnienia podstawy _ opodatkowania. Określenie momentu powstania obowiązku podatkowego wart. 6 oraz podstawy opodatkowania wart. 15-17 wyłącznie powiązane są z zakresem przedmiotowym opodatkowania podatkiem od towarów i usług określonym wart. 13 w związku z art. 2 ustawy o VAT. Kompleksowe spojrzenie na te regulacje wskazuje jednoznacznie, że obowiązkiem podatkowym w podatku od towarów i usług objęte są jedynie czynności podlegające opodatkowaniu tym podatkiem wymienione wart. 2 ustawy, a podstawę opodatkowania stanowi obrót będący kwotą należną tytułem zrealizowania również jednej z czynności z katalogu określonego wart. 2. Oznacza to jednocześnie, że przy braku realizacji którejkolwiek z czynności podlegającej opodatkowaniu wymienionej wart. 2, nie może zaistnieć obowiązek podatkowy w tym podatku i nie można określić podstawy opodatkowania. W przedmiotowej sprawie w przypadku wystawienia kwestionowanych faktur ma zastosowanie art. 33 ust. 1 ustawy o VAT. Przepis ten normujący zagadnienie podatku od towarów i usług, wprowadza swoistą, specyficzną instytucję obowiązku zapłaty podatku w przypadku wystawienia faktury. Wart. 33 ust. 1 ustawodawca postanowił "W przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty także wówczas, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku". Jednocześnie w § 48 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 z 2002r. z późno zm.), "W przypadku, gdy wystawiono fakturę, o której mowa wart. 33 ust. 1 ustawy, faktury te i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu podatku naliczonego". Przepis art. 33 ust. 1 cyt. ustawy nakłada na wystawcę takiej faktury obowiązek zapłaty wykazanego w niej podatku także wówczas, gdy sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo była zwolniona od podatku od towarów i usług. Fakt uiszczenia tego podatku przez wystawcę, nie uprawnia nabywcy, który fakturę taką otrzymał do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z tej faktury. Tak więc, zważając na powyższe wywody oraz brak podstaw prawnych do uznania czynności opisanej w ww. fakturach VAT (fakturach kosztowych).tj. obciążenie kosztami zatrudnienia pracowników - za podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ nie jest wymieniona wart. 2 cyt. ustawy, prawidłowe jest rozstrzygnięcie organów skarbowych pierwszej i drugiej instancji , że podatek naliczony w ww. fakturach VAT ujęty i rozliczony w ewidencji zakupów i deklaracji V A T -7 Spółki "H" - stanowi zawyżenie kwoty podatku naliczonego do odliczenia. W przedmiotowej sprawie w przypadku wystawienia kwestionowanych faktur ma zastosowanie art. 33 ust. 1 ustawy o VAT. Przepis ten normujący zagadnienie podatku od towarów i usług, wprowadza swoistą, specyficzną instytucję obowiązku zapłaty podatku w przypadku wystawienia faktury. Wart. 33 ust. 1 ustawodawca postanowił "W przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której"" wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty także wówczas, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku". Jednocześnie w § 48 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 z 2002r. z późno zm.), "W przypadku gdy wystawiono fakturę, o której mowa wart. 33 ust. 1 ustawy, faktury te i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego". Przepis art. 3 3 ust. 1 cyt. ustawy nakłada na wystawcę takiej faktury obowiązek zapłaty wykazanego w niej podatku także wówczas, gdy sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo była zwolniona od podatku od towarów i usług. Fakt uiszczenia tego podatku przez wystawcę, nie uprawnia nabywcy, który fakturę taką otrzymał do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z tej faktury. Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa materialnego, jak również podstaw do uznania, że wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 151, poz. 1270).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI