I SA/SZ 156/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2025-06-25
NSApodatkoweŚredniawsa
opłata za gospodarowanie odpadamiwspólnota mieszkaniowaskarżącySKOWSApostępowanie administracyjnereprezentacjapełnomocnictwoprawo własności lokalikodeks cywilny

WSA w Szczecinie oddalił skargę na postanowienie SKO o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia, uznając, że wspólnota mieszkaniowa jest stroną postępowania w sprawie opłat za odpady, a skarżący nie wykazali umocowania do działania w jej imieniu.

Skarżący T. R. i W. G. zaskarżyli postanowienie SKO o pozostawieniu ich odwołania bez rozpatrzenia. SKO uznało, że odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta w sprawie opłat za odpady komunalne dla nieruchomości przy ul. [...] w S. powinno być wniesione przez Wspólnotę Mieszkaniową, a skarżący nie wykazali umocowania do działania w jej imieniu. WSA w Szczecinie oddalił skargę, potwierdzając, że wspólnota mieszkaniowa jest stroną postępowania, a skarżący nie wykazali legitymacji do samodzielnego działania.

Sprawa dotyczyła skargi T. R. i W. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), które utrzymało w mocy postanowienie o pozostawieniu ich odwołania bez rozpatrzenia. Odwołanie to dotyczyło decyzji Prezydenta Miasta S. określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości przy ul. [...] w S. za lata 2021-2023. Prezydent Miasta wszczął postępowanie z urzędu, uznając, że obowiązek złożenia deklaracji i uiszczenia opłaty spoczywa na Wspólnocie Mieszkaniowej, a brak podpisów współwłaścicieli lokalu usługowego (skarżących) pod deklaracjami Wspólnoty jest równoznaczny z brakiem złożenia deklaracji. SKO wezwało skarżących do uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez wykazanie umocowania do działania w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej. Skarżący nie spełnili tego wymogu, twierdząc, że działają indywidualnie i nie tworzą wspólnoty. W konsekwencji SKO pozostawiło odwołanie bez rozpatrzenia. WSA w Szczecinie oddalił skargę, uznając, że SKO prawidłowo postąpiło, pozostawiając odwołanie bez rozpatrzenia. Sąd podkreślił, że w przypadku budynku wielolokalowego z wyodrębnionymi lokalami, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej i lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową, która jest stroną postępowania. Skarżący nie wykazali swojego umocowania do działania w imieniu wspólnoty, a ich argumenty dotyczące indywidualnego rozliczania się czy nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości nie mogły wpłynąć na rozstrzygnięcie formalne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Wspólnota mieszkaniowa jest stroną postępowania w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w budynku wielolokalowym. Skarżący, jako współwłaściciele, nie wykazali umocowania do działania w imieniu wspólnoty, a ich odwołanie zostało prawidłowo pozostawione bez rozpatrzenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz ustawy o własności lokali, w budynku wielolokalowym z wyodrębnionymi lokalami, obowiązki właściciela spoczywają na wspólnocie mieszkaniowej, która jest stroną postępowania. Skarżący nie wykazali swojego umocowania do reprezentowania wspólnoty, co było podstawą do pozostawienia ich odwołania bez rozpatrzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

O.p. art. 169 § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Przepis regulujący pozostawienie podania (w tym odwołania) bez rozpatrzenia w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych.

O.p. art. 169 § 4

Ordynacja podatkowa

Przepis określający, że na postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia przysługuje zażalenie.

u.c.p.g. art. 2 § 3

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Przepis określający, że w przypadku budynku wielolokalowego obowiązki właściciela spoczywają na wspólnocie mieszkaniowej.

u.w.l. art. 19

Ustawa o własności lokali

Przepis stanowiący, że w przypadku liczby lokali nie większej niż trzy, do zarządu nieruchomością wspólną stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego o współwłasności.

t.j. art. 169 § par 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

t.j. art. 169 § par 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

t.j. art. 19

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

Pomocnicze

k.c. art. 199

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący zgody wszystkich współwłaścicieli do rozporządzania rzeczą wspólną i innych czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu.

k.c. art. 201

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący zgody większości współwłaścicieli do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną.

k.c. art. 204

Kodeks cywilny

Przepis określający sposób obliczania większości współwłaścicieli (według wielkości udziałów).

P.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie postępowania uproszczonego.

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada orzekania przez sąd administracyjny w granicach sprawy, niezwiązany zarzutami i wnioskami skargi.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi przez sąd administracyjny.

t. j. art. 199

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

t. j. art. 201

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

t. j. art. 204

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wspólnota mieszkaniowa jest stroną postępowania w sprawie opłat za odpady komunalne w budynku wielolokalowym. Skarżący nie wykazali umocowania do działania w imieniu wspólnoty mieszkaniowej. Sąd administracyjny nie jest organem właściwym do badania prawidłowości skierowania pierwotnej decyzji administracyjnej, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie procesowe.

Odrzucone argumenty

Skarżący działają indywidualnie i nie tworzą wspólnoty mieszkaniowej. Decyzja powinna być skierowana indywidualnie do każdego właściciela lokalu. Stan prawny nieruchomości jest nieuregulowany, za co odpowiada Gmina. Dane w ewidencji gruntów i budynków są nieaktualne.

Godne uwagi sformułowania

Sąd ocenił, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie może być wyłącznie zaskarżone postanowienie z 31 stycznia 2025 r. oraz poprzedzające je postanowienie z 21 listopada 2024 r., mające charakter formalny (procesowy). Sąd w ramach niniejszego postępowania nie może kontrolować zgodności z prawem decyzji ostatecznej Prezydenta z 15 kwietnia 2024 r. w sprawie wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a więc tego czy została ona skierowana właściwie oraz stwierdzić jej nieważności. Właściciel każdej nieruchomości zamieszkałej lub użytkowanej ma obowiązek poddać się rygorom gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi i nie zwalnia takiego właściciela samodzielne zagospodarowanie odpadami komunalnymi. W ocenie Sądu, zasadnie zatem Kolegium wskazało w zaskarżonym postanowieniu, że zastosowanie w niniejszej sprawie (odpowiednie) mają przepisy art. 199, art. 201, art. 204 k.c. dotyczące współwłasności i współwłaścicieli oraz zasad rozporządzania rzeczą wspólną.

Skład orzekający

Jolanta Kwiecińska

przewodniczący sprawozdawca

Wiesława Achrymowicz

sędzia

Bolesław Stachura

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska w zakresie legitymacji wspólnoty mieszkaniowej do reprezentowania właścicieli lokali w postępowaniach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz procedury pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia z powodu braku umocowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej małych wspólnot mieszkaniowych i procedury administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla właścicieli lokali w budynkach wielolokalowych – kto jest stroną postępowania w sprawie opłat za odpady i jak należy reprezentować wspólnotę. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomości.

Kto reprezentuje wspólnotę mieszkaniową w sporach o opłaty za śmieci? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 156/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura
Jolanta Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Wiesława Achrymowicz
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Czystość i porządek
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 169 par 1 pkt 1, art. 169 par 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 1048
art. 19
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - t.j.
Dz.U. 2024 poz 1061
art. 199, art. 201, art. 204
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 25 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi T. R. i W. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 stycznia 2025 r. nr SKO/Cz/408/3935/2024 w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 31 stycznia 2025 r. nr SKO/Cz/408/3935/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO", "Organ odwoławczy", "Kolegium") utrzymało w mocy własne postanowienie z 21 listopada 2024 r.,
nr SKO/KD/408/1976/2024 w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia.
Z akt sprawy wynika następujący stan sprawy.
Postanowieniem Prezydenta Miasta S. (dalej: "Organ I instancji", "Prezydent") z 5 grudnia 2023 r. wszczęto z urzędu w stosunku do Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...]; [...] postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r., od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. oraz
od 1 stycznia 2023 r. do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości opłaty. Postępowanie wszczęto
w konsekwencji braku podpisania przez współwłaścicieli lokalu usługowego deklaracji
o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i w związku z powyższym uznaniem, że jest to równoznaczne z brakiem złożenia tej deklaracji. Postanowienia zostały doręczone M. Ś., M. Ś. i J. J. w dniu 7 grudnia 2023 r. oraz T. R. [...] i Panu W. G. w dniu 15 grudnia 2023 r.
Jednocześnie 15 grudnia 2023 r. wszczęte z urzędu postępowanie w stosunku
do T. R. - [...] w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r.,
od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. oraz od 1 stycznia 2023 r. do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości opłaty. Postępowanie to wszczęto po przeprowadzeniu czynności sprawdzających w stosunku do deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi złożonych dla nieruchomości lokalu użytkowego "[...]" położonego w S. przy ul. [...] obowiązujących od stycznia 2021 r., od stycznia 2022r. i od stycznia 2023 r. W wyniku przeprowadzonych czynności ustalono, że:
w deklaracjach jako właściciela nieruchomości deklarującego opłatę wpisano Aptekę [...] zamiast osobę fizyczną T. R.;
opłatę zadeklarowano na formularzu DOP-2, deklarując opłatę jedynie za pojemniki dla części niemieszkalnej nieruchomości, w sytuacji, gdy na formularzu DOP-2 należało zadeklarować opłatę dla części mieszkalnej i części niemieszkalnej;
nieruchomość przy ul. [...] w S. jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność 2 lokali mieszkalnych i 1 lokalu usługowego;
za te same okresy dla nieruchomości przy ul. [...] (bez numeru nieruchomości "[...]") były również składane deklaracje przez Wspólnotę Mieszkaniową;
do dnia wydania postanowienia współwłaściciele lokalu usługowego w nieruchomości przy ul. [...] nie złożyli podpisów pod deklaracjami Wspólnoty Mieszkaniowej, natomiast w każdym roku składali odrębne deklaracje, dotyczące tylko ich lokalu.
Decyzją z 14 marca 2024 r. nr WPiOL-V.3137.4.33.2023.AP Prezydent umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie, wszczęte z urzędu w dniu 15 grudnia 2023 r.
w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi
za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r., od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. oraz od 1 stycznia 2023 r. do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości opłaty, dotyczące nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] (za lokal usługowy
– apteka).
Następnie decyzją z 15 kwietnia 2024 r. nr WPiOL-V.3137.4.34.2023.AP Prezydent określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi
za okresy: od stycznia 2021 r. do grudnia 2021 r. w kwocie 154,69 zł za każdy miesiąc; od stycznia 2022 r. do grudnia 2022 r. w kwocie 184,01 zł za każdy miesiąc, od stycznia 2023 r. do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty w kwocie 217,98 zł za każdy miesiąc
- dotyczącą nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] (za lokale mieszkalne i lokal usługowy).
W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji wskazał m.in., że z ewidencji gruntów
i budynków wynika, że nieruchomość położona przy ul. [...] jest zabudowana budynkiem wielolokalowym z dwoma lokalami mieszkalnymi oraz jednym lokalem usługowym.
Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach (t.j. Dz.U.2022.1297, dalej: "ucpg") jeżeli nieruchomość
jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu
(do obowiązków właściciela należy m.in. złożenie deklaracji o wysokości opłaty
za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz opłacanie zadeklarowanej opłaty) obciążają wspólnotę mieszkaniową.
Organ I instancji wskazał również, że zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U.2021.1048 t.j.; dalej: "uwl"), jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż trzy, do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego.
Organ I instancji przytoczył także treść art. 199 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U.2024.1061 ze zm.; dalej: "k.c."), do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli.
Następnie Organ I instancji potwierdził ustalenia wcześniejszych czynności sprawdzających oraz stwierdził, że dla całej nieruchomości przy ul. [...]
w S. (dwóch lokali mieszkalnych o nr 1 i 2 i jednego lokalu użytkowego "[...]") opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma obowiązek deklarować i uiszczać Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...]. Wskazał, że gdy nie ma zarządu Wspólnoty, jak w tym wypadku, deklarację powinni podpisać właściciele wszystkich lokali wchodzących w skład nieruchomości przy ul. [...] w S.. W ocenie Organu I instancji, stwierdzony brak podpisów pod deklaracjami Wspólnoty Mieszkaniowej współwłaścicieli lokalu użytkowego znajdującego się w budynku
przy ul. [...] należy uznać za równoznaczny z niezłożeniem deklaracji
przez Wspólnotę.
W konsekwencji powyższych ustaleń i wszczętego postępowania, w świetle
art. 6j ust. 4 ucpg opłatę w wyżej wskazanych wysokościach i za wyżej określone okresy dla Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w S. w ww. decyzji określono następująco: od ilości zużytej wody dla tej części nieruchomości (zadeklarowanej przez Wspólnotę), na której zamieszkują mieszkańcy (zgodnie z metodą wybraną przez Radę Miasta Szczecin dla zabudowy wielorodzinnej); jako iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych powstających na nieruchomości oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (przepis art. 6j ust. 3 ucpg). Przy tym wysokość opłat uwzględniała,
że na nieruchomości prowadzona jest segregacja odpadów komunalnych oraz stawki opłat obowiązujące w 2021 r. , 2022 r. i w 2023 r. ustalone Uchwałami Rady Miasta: Uchwałą Nr XXIII/711/20 z dnia 24 listopada 2020 r., Uchwałą Nr XXXII/937/21 z dnia
19 października 2021 r., Uchwałą nr XLIV/1228/22 z dnia 22 listopada 2022 r.
Powyższą decyzję Organ I instancji doręczył wszystkim właścicielom lokali,
tj.: J. J. 17 kwietnia 20204 r. (na adres ul. [...]; [...]), M. Ś. 29 kwietnia 20204 r. (na adres ul. [...]; [...]), M. Ś. 17 kwietnia 2024 r. (na adres ul. [...]; [...]), T. R. - [...] 29 kwietnia 2024 r. (na adres [...] [...]), W. G. 29 kwietnia 2024 r. (na adres [...]
[...]
Pismem z 8 maja 2024 r. T. R. – [...] i W. G.
(dalej: "Strony", "Skarżący"), złożyli odwołanie od powyższej decyzji z 15 kwietnia
2024 r., w związku z zastosowaniem przez Organ I instancji niewłaściwej podstawy prawnej określenia rodzaju budynku, mającej wpływ na przyjęcie metody ustalenia opłat. W ocenie Stron właściciele poszczególnych lokali powinni zgłaszać i opłacać opłaty komunalne każdy z osobna.
SKO pismem z 24 października 2024 r., na podstawie art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2023.2383 t.j. ze zm., dalej: "O.p.") wezwało Strony do uzupełnienia braku formalnego odwołania poprzez wykazanie umocowania do działania w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...]
w S. poprzez podpisanie się pod odwołaniem przez wszystkich właścicieli lokali, bądź złożenie odwołania podpisanego przez wszystkich właścicieli lokali, bądź złożenie pełnomocnictw szczególnych upoważniających do reprezentacji w postępowaniu odwoławczym, w tym podpisania odwołania, podpisanego przez właścicieli lokali.
W wezwaniu zakreślono termin siedmiodniowy oraz rygor pozostawienia odwołania
bez rozpoznania.
Jednocześnie kolejnym pismem z 24 października 2024 r. SKO wezwało także
do wskazania w terminie 10 dni czy odwołujący się złożyli podpisy na składanych
przez Wspólnotę deklaracjach o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z 8 stycznia 2021 r., 14 stycznia 2022 r., 12 stycznia 2023 r. wraz
z potwierdzającymi te informację kopiami deklaracji.
Wezwania zostały doręczone T. R. – [...] i W. G. 29 października 2024 r.
W piśmie z 3 listopada 2024 r., w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braku formalnego odwołania, Strony wskazały, że właściciele lokali mieszkalnych nr 1 i nr 2
nie zwracali się o udzielenie im umocowania do działania w imieniu Stron w Urzędzie Miasta ani o udzielenie takiego umocowania nie zwracali się do właścicieli lokali mieszkalnych autorzy odwołania. Strony akcentowały także, że nie tworzą Wspólnoty Mieszkaniowej z pozostałymi właścicielami lokali w budynku, a także że w latach
2020 – 2024 składano za każdy rok indywidualną deklarację za lokal niemieszkalny
oraz uiszczono opłaty.
W piśmie z 5 listopada 2024 r. wskazano dodatkowo, że Strony nie składały podpisów na deklaracjach złożonych przez właścicieli lokali mieszkalnych nr 1 i nr 2 z 8 stycznia 2021 r., z 14 stycznia 2022 r. i z 12 stycznia 2023 r. Ponadto, nie udzielały
w żadnej formie pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji o wysokości opłaty
za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Postanowieniem z 21 listopada 2024 r. nr SKO/KD/408/1976/2024 SKO pozostawiło odwołanie bez rozpatrzenia.
W uzasadnieniu postanowienia, SKO opisało dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, uznając, że udzielona przez Strony w piśmie z 3 listopada
2024 r. odpowiedź na wezwanie z 24 października 20204 r. nie stanowi wypełnienia wezwania do uzupełniania braków formalnych odwołania w żądany sposób. W ocenie SKO, pozostawienie odwołania bez rozpoznania na podstawie art. 169 § 4 O.p. stało
się zatem konieczne z uwagi na brak formalny odwołania w postaci właściwej reprezentacji strony postępowania.
Organ odwoławczy wskazał także, że decyzja z 15 kwietnia 2024 r. została wydana względem Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...], zaś zasadność takiego skierowania decyzji mogłaby być przedmiotem kontroli w postępowaniu odwoławczym skutecznie wszczętym.
Dalej SKO, podzielając stanowisko, że w stanie faktycznym sprawy,
w postępowaniu dotyczącym wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stroną jest Wspólnota Mieszkaniowa, wskazało również, że z uwagi
na treść art. 19 uwl, w myśl art. 201 k.c. do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli. W braku takiej zgody każdy
ze współwłaścicieli może żądać upoważnienia sądowego do dokonania czynności.
Przy czym dla takiej większości w myśl art. 204 k.c. większość współwłaścicieli oblicza się według wielkości udziałów.
W konsekwencji, w ocenie SKO, Strony nie mają samodzielnego uprawnienia
do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej z racji skierowania do Wspólnoty zaskarżonej decyzji.
Strony złożyły zażalenie na powyższe postanowienie SKO wnosząc
o jego zweryfikowanie i uznanie prawa do indywidualnego składania deklaracji, wskazując, że zaskarżona decyzja narusza ich interes prawny. Wskazano na wadliwy skład SKO, a także nieaktualność ewidencji gruntów i budynków, na którą powołuje
się Kolegium.
Organ odwoławczy, w wyniku rozpatrzenia zażalenia postanowieniem
z 31 stycznia 2025 r. nr SKO/Cz/408/3935/2024 utrzymał w mocy postanowienie
z 21 listopada 2024 r.
W pierwszej kolejności SKO odniosło się do kwestii składu orzekającego
w sprawie wydania postanowienia z dnia 21 listopada 2024 r., wskazując,
że w przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości co do tego, że nie ziściły się przesłanki określone w art. 130 § 1 O.p. w zakresie wyłączenia pracownika, jak również
że ani Wspólnota Mieszkaniowa, ani członek Kolegium nie zgłosili wniosku o wyłączenie z postępowania. Zdaniem SKO, brak jest podstaw do przyjęcia, że ewentualny udział
w postępowaniu dotyczącym przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jak podnosi się w zażaleniu, stanowi uprawdopodobnienie okoliczności, która może wywołać obawy co do bezstronności członka Kolegium
w postępowaniu, którego przedmiotem jest określenie wysokości opłaty
za gospodarowanie odpadami komunalnymi z tej nieruchomości.
SKO dalej w postanowieniu, w kontekście zasad zarządzania małą wspólnotą (określonych w uwl) i obliczania większości współwłaścicieli (na podstawie k.c.), odniosło się do pozostałych zarzutów i argumentów zażalenia, w tym do twierdzenia Stron,
że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków dotyczące wielkości udziałów Stron
w nieruchomości są nieaktualne w następstwie ich powiększenia wskutek prac budowlanych w latach 1996 – 2005. SKO wskazało w tym zakresie, że jeżeli ewidencja gruntów i budynków pozostaje nieaktualna, to konieczne jest wszczęcie postępowania celem jej aktualizacji przed właściwym organem – a więc Prezydentem Miasta S.. SKO natomiast, w toku postępowania, którego przedmiotem jest określenie wysokości opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi nie jest uprawnione do zmiany danych z ww. ewidencji wynikających.
Na koniec, Organ odwoławczy podzielił pogląd zaprezentowany w zaskarżonym postanowieniu, że wobec tego, że odwołanie od decyzji Prezydenta z 15 kwietnia
2024 r. nie zostało wniesione przez uprawnione podmioty, zasadnie Kolegium postanowiło o pozostawieniu go bez rozpatrzenia.
W skardze na powyższe postanowienie SKO z 31 stycznia 2025 r.
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Skarżący wnieśli o ponowne rozpatrzenie odwołania od decyzji Prezydenta z 15 kwietnia 2024 r. i uznanie tej decyzji za nieważną i jej uchylenie ponieważ była skierowana niewłaściwie.
Skarżący zarzucili, że SKO w zaskarżonym postanowieniu nie odniosło
się do kwestii istnienia i adresu Wspólnoty Mieszkaniowej - czy powstała, czy mogła powstać, czy adres jest prawidłowy skoro jej adres jest adresem apteki od 1992 r.
i czy została zarejestrowana.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W piśmie z 20 czerwca 2025 r. stanowiącym uzupełnienie skargi, Skarżący
na poparcie skargi przedstawili dodatkową argumentację i dołączyli dokumenty.
Skarżący wskazali, że Gmina nie deklaruje w uchwale miasta gospodarowaniem odpadami komunalnymi i bytowymi z aptek. Nigdzie nie opisano, że apteki są objęte gminnym systemem gospodarowania odpadami, i na podstawie których mają możliwość otrzymania z tego tytułu faktury lub dokumentu wpłaty wystawionego na aptekę.
Apteka należąca do Skarżących jest podmiotem z siedzibą na ul. [...] od 1981 r. do chwili obecnej. Została założona w budynku
przez [...]
w S. jako całkowicie wyodrębniona część budynku zgodnie z przepisami prawa farmaceutycznego prawa budowlanego oraz przepisów sanitarnych i przeciwpożarowych dla aptek. W 1992 r. aptekę wraz z siedzibą przejęła T. R.- [...] na zasadzie prywatyzacji jako właściciel/kierownik apteki z prawem do lokalu od 1995 r. właściciel nieruchomości aptecznej art. 46 §1 k.c. Skarżący podnieśli także, że żadna ustawa
nie może oddzielać apteki od lokalu bo jest on integralną jej częścią warunkiem uzyskania koncesji przez kierownika apteki. I z tego powodu inna osoba nie upoważniona
i bez pełnomocnictwa nie ma prawa wypełniać w jej imieniu/tworzyć dokumentów
(wypełniać deklaracji dotyczącej opłat za gospodarowanie odpadami), tj. określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z apteki.
Dalej Skarżący wskazali, że powierzchnie lokali nie odpowiadają ich udziałom, stąd też przywołanie przez SKO art. 201 i art. 204 k.c. do rozstrzygania jest nieprawidłowe (z uwagi na to, że powierzchnia użytkowa apteki stanowi znacznie więcej niż 50 % powierzchni użytkowej budynku).
Skarżący przedstawili stanowisko w zakresie aktualizacji danych zawartych
w ewidencji gruntów i budynków.
Ponadto podnieśli, że stan prawny budynku jest nieuregulowany, za który to stan odpowiedzialność ponosi Gmina, która sprzedawała lokale z reszty budynku w trakcie rozbudowy lokalu apteki przy nieuregulowanych udziałach i do różnej powierzchni budynku. W związku z nieuregulowanym stanem prawnym, z winy Gminy, opisywanej zabudowanej nieruchomości gruntowej, decyzje administracyjne nie powinny były
być wydawane.
Skarżący, podtrzymali także twierdzenie, że nie jest prawdą , że decyzja została doręczona Pani J. , ponieważ nie mogła być doręczona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j.; dalej: "P.p.s.a.").
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 P.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Regułą jest, że w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej
w art. 3 P.p.s.a. sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania,
nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji
bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu
o art. 151 P.p.s.a.
Sąd ocenił, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje
na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Oceniając bowiem zaskarżone postanowienie z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
W niniejszej sprawie ocenie podlegał postanowienie Organu odwoławczego, mocą którego pozostawiono bez rozpatrzenia, na podstawie art. 169 § 4 O.p. odwołanie Skarżących od decyzji organu podatkowego z 15 kwietnia 2024 r. w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Skarżący w skardze nie formułują konkretnych zarzutów naruszenia przepisów prawa odnośnie zaskarżonego postanowienia. Natomiast wnoszą aby Sąd doprowadził do ponownego rozpatrzenia odwołania od decyzji Prezydenta z 15 kwietnia 2024 r.
i uznania tej decyzji za nieważną i jej uchylenia ponieważ była skierowana niewłaściwie.
Wobec tego wskazać należy, że zgodnie z cytowanym wyżej art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że Sąd
ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony, nie jest przy tym związany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. "Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy" oznacza jedynie
to, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej
niż ta, w której wniesiono skargę. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu.
Wynika z powyższego, że przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie może być wyłącznie zaskarżone postanowienie z 31 stycznia 2025 r. oraz poprzedzające
je postanowienie z 21 listopada 2024 r., mające charakter formalny (procesowy).
Sąd w ramach niniejszego postępowania nie może kontrolować zgodności z prawem decyzji ostatecznej Prezydenta z 15 kwietnia 2024 r. w sprawie wysokości opłat
za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a więc tego czy została ona skierowana właściwie oraz stwierdzić jej nieważności. Z powołanych względów Sąd nie będzie
się także odnosił się do wskazywanych zastrzeżeń w zakresie działania organów gminy opisywanych przez Skarżących w piśmie z 20 czerwca 2025 r. Sądy administracyjne,
jak już wskazano na wstępie, sprawują bowiem wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów, a nie zastępują organy administracji publicznej w wykonywanych
przez nie funkcjach. Sąd nie jest też organem trzeciej instancji i nie zastępuje organów podatkowych w procesie rozpatrywania i rozstrzygania danej kategorii spraw.
Na marginesie, odnośnie żądania Skarżących uznania ich prawa
do indywidualnego rozliczania się z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wskazać tylko należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje
się w sposób jednolity, że pobieranie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest czynnością mieszczącą się w sferze publicznoprawnej, w wykonywaniu której gmina występuje w roli organu władzy publicznej. Przywołać wypada również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 listopada 2013 r., K 17/12, w którym stwierdzono, że opłata
za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter daniny publicznej. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że opłata ta została nałożona ustawą i ma charakter powszechnego, jednostronnie ustalanego świadczenia pieniężnego, od którego wniesienia uzależnione jest dopiero świadczenie innego podmiotu, opłata
ta jest świadczeniem pieniężnym o charakterze przymusowym. W świetle tego orzecznictwa właściciel każdej nieruchomości zamieszkałej lub użytkowanej
ma obowiązek poddać się rygorom gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi i nie zwalnia takiego właściciela samodzielne zagospodarowanie odpadami komunalnymi. Takie stanowisko Sąd w pełni akceptuje w niniejszej sprawie.
W kontekście formułowanych zarzutów i podnoszonych przez Skarżących argumentacji oraz żądań, podkreślić zatem trzeba, że podmioty zobowiązane
do uiszczenia przedmiotowej opłaty nie mają swobody w decydowaniu o potrzebie (obowiązku) i sposobie jej ponoszenia. Zasady związane z opłatami za gospodarowanie odpadami komunalnymi a więc metody jej ustalania, sposób rozliczania, poboru, obowiązki właścicieli nieruchomości oraz gminy określa ustawa oraz uchwała rady gminy. Skoro, Gmina Miasto S. nie podjęła uchwały postanawiającej o odrębnym odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których
nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (w oparciu o art. 6c ust. 2 upucg), tylko objęła takie nieruchomości wspólnym systemem wraz z nieruchomościami zamieszkałymi przez mieszkańców, to jest oczywiste, że Skarżący nie mają możliwości indywidualnego składania deklaracji i rozliczania przedmiotowej opłaty.
Przechodząc do kwestii zasadniczej w niniejszej sprawie, a więc ustalenia
czy SKO zasadnie postanowiło o pozostawieniu bez merytorycznego rozpatrzenia odwołania Skarżących z 8 maja 2024 r., wskazać należy, że zgodnie z art. 169 O.p. jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem,
że nieuzupełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia
(§ 1). Organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania
bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie (§ 4). Powyższy przepis
ma zastosowanie do środków zaskarżenia, w tym do odwołania.
Braki, o których stanowi przepis art. 169 § 1 O.p. należy rozumieć szeroko i mogą one dotyczyć istotnego elementu treści pisma, np. podpisu, uzasadnienia, precyzyjnego określenia żądania, daty, jak również pełnomocnictwa. Wszystkie one podlegają uzupełnieniu pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia, a zatem nienadania mu dalszego biegu w postępowaniu.
Przy tym, nieusunięcie braku w zakresie pełnomocnictwa do występowania
w imieniu strony, na co wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 17 lutego 2012 r., II FSK 1642/10 (Lex nr 1145412) i 15 lutego 2007 r., II FSK 259/06
(Lex nr 307371) skutkuje pozostawieniem odwołania bez rozpatrzenia zgodnie
z art. 169 § 1 O.p., a nie niedopuszczalnością odwołania (zażalenia) z art. 228 § 1
pkt 1 O.p. Analogicznie na gruncie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U.2013.267 ze zm.) w wyrokach z: 20 sierpnia 2015 r., I OSK 2792/13, Lex nr 1794892; 14 stycznia 2016 r., I OSK 1049/14,
Lex nr 2032671; 3 września 2008 r., II OSK 978/07, Lex nr 516020.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, w sytuacji
gdy organ podatkowy powziął wątpliwość czy osoba wnosząca odwołanie w imieniu strony, była uprawniona do tego, aby w jej imieniu działać i uruchomić postępowanie odwoławcze, to organ - poruszając się w ramach wstępnego stadium postępowania, którego granice wyznacza art. 228 § 1 O.p. - ma obowiązek wezwać stronę
tego postępowania do usunięcia dostrzeżonego braku pod rygorem wydania postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia w trybie art. 169 § 4 O.p.,
nie zaś czynić ustalenia faktycznie i prawne (wyjaśniające) względem osoby wnoszącej odwołanie (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2020 r.,
I FSK 2193/19). Pogląd taki zaprezentowany został w szeregu orzeczeń sądów administracyjnych (wyroki: WSA w Opolu z 21 maja 2013 r., I SA/Op 94/13;
WSA w Krakowie z 20 czerwca 2012 r., I SA/Kr 447/12; NSA z 10 kwietnia 2014 r., I GSK 543/12; NSA z 22 czerwca 2017 r., II GSK 845/17; NSA z 17 lutego 2012 r., II FSK 1642/10; NSA z 15 lutego 2007 r., II FSK 259/06), a także w doktrynie (Komentarz
do art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego pod red. Z. Kmieciaka, Lex/el.).
W rozpoznawanej sprawie podstawą faktyczną zaskarżonego postanowienia wydanego w oparciu o art. 169 § 1 pkt 1 O.p. było ustalenie, że Skarżący nie uzupełnili braku formalnego w terminie 7 dni, wyznaczonym wezwaniem z 24 października 2024 r., w którym zobowiązano Skarżących do wykazania umocowania do działania w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w S. poprzez podpisanie
się pod odwołaniem przez wszystkich właścicieli lokali, bądź złożenie odwołania podpisanego przez wszystkich właścicieli lokali, bądź złożenie pełnomocnictw szczególnych upoważniających do reprezentacji w postępowaniu odwoławczym,
w tym podpisania odwołania, podpisanego przez właścicieli lokali. Skarżący wprawdzie odpowiedzieli na powyższe zobowiązanie Organu odwoławczego, ale z treści dwóch kolejnych pism wynika (pismo z 3 listopada 2024 r. oraz z 5 listopada 2024 r.),
co też akcentowali konsekwentnie w trakcie całego postępowania oraz w skardze,
że w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi występują indywidualnie, nie zaś w ramach, czy w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej. W konsekwencji Organ odwoławczy uznał, że odwołanie z 8 maja 2024 r. zostało wniesione przez osoby niebędące uprawnione do reprezentacji Wspólnoty Mieszkaniowej, która była adresatem decyzji Organu I instancji.
W ocenie Sądu, przyjęty w sprawie tryb postępowania oraz wyciągnięte wnioski przez Organ odwoławczy nie budzą zastrzeżeń. Nie ulega wątpliwości, że załatwienie niniejszej sprawy winno mieć charakter formalny, procesowy. Organ odwoławczy procedował zgodnie z prawem i nie naruszył ww. art. 169 § 1 i § 4 O.p.
Jak wyżej wskazano, Skarżący konsekwentnie w niniejszej sprawie działają
w oparciu o tezę, że nie tworzą wraz z pozostałymi właścicielami lokali mieszkalnych
w nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] Wspólnoty Mieszkaniowej i dlatego żądają umożliwienia indywidualnego rozliczania się za powstałe odpady z apteki. W ocenie Sądu teza ta nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Wskazać przede wszystkim należy, że zgodnie z art. 2 ust. 3 ucpg w brzmieniu obowiązującym w okresie za jaki wydana została decyzja wymierzająca wysokość opłat, jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnię mieszkaniową. Celem
art. 2 ust. 3 ucpg jest ułatwienie wykonywania obowiązków wynikających z ustawy
w przypadku, gdy mamy do czynienia z budynkami wielolokalowymi, w których wydzielono odrębne lokale. W takich przypadkach obowiązki z indywidualnych podmiotów przechodzą mocą ustawy na wspólnoty (lub spółdzielnie) reprezentowane przez swoje organy (zarządy).
Zarówno przed dniem 1 lutego 2015 r. jak i po tej dacie w przypadku wyodrębnienia lokali w budynkach wielolokalowych podatnikiem jest wspólnota mieszkaniowa,
zaś osoba sprawująca zarząd nieruchomością wspólną obciążona jest na podstawie
art. 2 ust. 3 ucpg, obowiązkami podatnika, tj. złożenia deklaracji o wysokości opłaty
za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz zapłaty tej opłaty. Zadecydował o tym ustawodawca, dokonując z dniem 1 lutego 2015 r. zmian do ucpg o charakterze doprecyzowującym.
Z ustaleń poczynionych przez Organy w niniejszej sprawie wynika,
że na nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] wyodrębniono
3 lokale – 2 lokale mieszkalne i 1 lokal usługowy. Z akt sprawy wynika, że Skarżący
są właścicielami lokalu usługowego, w którym prowadzona jest apteka. Natomiast właścicielami lokali mieszkalnych są: J. J. (lokal nr 1 ) oraz M. i M. Ś. (lokal nr 2).
Z Informacji z rejestru budynków wynika, że udział w prawie własności gruntu związany z własnością każdego lokalu wynosi w przypadku lokalu nr 1 - [...], lokalu nr 2 - [...] , lokalu usługowego - [...].
W tych okolicznościach - zdaniem Kolegium - to na Wspólnocie Mieszkaniowej [...] na nieruchomości obejmującej trzy wyodrębnione lokale, ciążą obowiązki nałożone przez ucpg i to ona jest wyłącznie stroną niniejszego postępowania, a nie każdy ze współwłaścicieli odrębnie. W ocenie SKO, Skarżący nie dysponują większością udziałów w nieruchomości wspólnej, która uprawniałaby ich do działania w imieniu Wspólnoty, która jest stroną postępowania w sprawie określenia opłaty
za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Sąd przyjmuje za własne powyższe ustalenia Kolegium, co do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r.
o własności lokali, ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana.
Z powyższego wynika zatem, iż trafne jest co do zasady stanowisko Kolegium
co do tego, iż wspólnota mieszkaniowa powstaje z mocy prawa i na gruncie przepisów ucpg wspólnota jest stroną postępowania w przedmiocie określenia wysokości opłaty
za gospodarowanie odpadami i adresatem decyzji.
Sąd nie podziela stanowiska Skarżących, że nie tworzą wraz z pozostałymi właścicielami lokali wspólnoty mieszkaniowej oraz że nie może być ona adresatem decyzji administracyjnej i decyzja powinna zostać wydana osobno wobec każdego właściciela lokalu, a także że wadliwe wydanie decyzji było konsekwencją nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości za co odpowiada Gmina.
Na powyższą ocenę nie mogą mieć wpływu również pozostałe argumenty Skarżących, powołane w skardze i piśmie z 20 czerwca 2025 r., w świetle jasno brzmiących, powszechnie obowiązujących przepisów prawa (upucg i uwl). W ocenie Sądu, Skarżący wraz z pozostałymi właścicielami lokali tworzą tzw. małą wspólnotę mieszkaniową. Decyzja z 15 kwietnia 2025 r. została wydana na stronę postępowania oraz skierowana na adresy wszystkich właścicieli lokali (ww. wspólnota nie ma bowiem zarządu). Podnoszone w skardze zarzuty dotyczące wadliwego kierowania decyzji na adres Wspólnoty, która - zdaniem Skarżących - nie istnieje są całkowicie chybione.
Przechodząc do zagadnienia zasad reprezentacji tzw. małej wspólnoty,
w kontekście rozpoznawanej sprawy, a więc prawidłowego wskazania osób uprawnionych do wnoszenia środków zaskarżenia w postaci odwołania w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej, istotne znaczenie mają przepisy art. 18 – art. 20 ustawy
o własności lokali. Z ich brzmienia wynika bowiem, iż w zależności od ilości lokali odmiennie została uregulowana kwestia zarządu nieruchomością wspólną. Zgodnie
z art. 18 ust. 1 uwl, właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. W przypadku zaś gdy liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż trzy (a więc takim, jak w niniejszej sprawie), do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności (art. 19 ustawy o własności lokali w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2020 r.).
W myśl art. 20 ust. 1 powołanej ustawy, jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych jest większa niż trzy, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Członkiem zarządu może
być wyłącznie osoba fizyczna. Zarząd lub poszczególni jego członkowie mogą
być w każdej chwili na mocy uchwały właścicieli lokali zawieszeni w czynnościach
lub odwołani (art. 20 ust. 2 ).
W ocenie Sądu, zasadnie zatem Kolegium wskazało w zaskarżonym postanowieniu, że zastosowanie w niniejszej sprawie (odpowiednie) mają przepisy
art. 199, art. 201, art. 204 k.c. dotyczące współwłasności i współwłaścicieli oraz zasad rozporządzania rzeczą wspólną.
Stosownie do art. 199 k.c., do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą
co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając
na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli. Zgodnie zaś z przepisem art. 201 k.c. do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli. W braku takiej zgody każdy
ze współwłaścicieli może żądać upoważnienia sądowego do dokonania czynności.
W myśl art. 204 k.c. większość współwłaścicieli oblicza się według wielkości udziałów.
W ocenie Sądu wniesienie środka zaskarżenia (odwołania) od decyzji należy do kategorii spraw przekraczających zakres zwykłego zarządu. Nie mniej jednak Sąd zauważa,
że nawet kwalifikacja tej czynności jako czynności zwykłego zarządu wymaga
do jej dokonania zgody większości współwłaścicieli.
W rozpoznawanej sprawie z ustaleń faktycznych wynikało, że udziały Skarżących w nieruchomości wspólnej – wykazane w rejestrze – wynoszą [...], co – jak zasadnie stwierdziło SKO - nie stanowi większościowego udziału w nieruchomości wspólnej. Zatem w sytuacji, gdy powyższa Wspólnota, jest zarządzana na podstawie
art. 19 uwl w związku z art. 199 k.c. (bądź nawet art. 201 k.c.) - i nie ma – co wynika
z bezspornych ustaleń w niniejszej sprawie - zarządu (działającego jako zarządca nieruchomości wspólnej, ani też rozumianego jako organ wspólnoty), oznacza to,
że wszyscy jej członkowie powinni działać w postępowaniu administracyjnym w imieniu wspólnoty utworzonej na podstawie art. 6 uwl. A zatem przyjąć należy,
że w postępowaniu administracyjnym do reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego - ogółu właścicieli odrębnych lokali tworzących wspólnotę mieszkaniową - co do zasady legitymację ma wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni członkowie tej wspólnoty, co wynika z art. 6 u.w.l. Tylko w wyjątkowych sytuacjach członek wspólnoty może samodzielnie, niezależnie od wspólnoty, wystąpić jako strona postępowania. Może
to mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy wykaże on swój indywidualny, własny interes,
co w rozpoznawanej sprawie – z uwagi na ww. regulacje prawne nie miało miejsca (podatnikiem jest wspólnota mieszkaniowa, zaś osoba sprawująca zarząd nieruchomością wspólną obciążona jest na podstawie art. 2 ust. 3 ucpg, obowiązkami podatnika, tj. złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz zapłaty tej opłaty).
Odwołanie nie mogło zostać zatem - jak zasadnie przyjął Organ odwoławczy - wniesione jedynie przez Skarżących, którzy – pomimo właściwego wezwania
do uzupełnienia braków formalnych - nie wykazali stosowanego umocowania
do działania w tym zakresie w imieniu Wspólnoty. Dlatego złożonemu środkowi zaskarżenia nie można było nadać dalszego biegu bez uprzedniego przeprowadzenia procedury uzupełnienia braków formalnych, przewidzianej w art. 169 O.p., poprzez zobowiązanie wnoszących odwołanie do złożenia dokumentów potwierdzających
ich umocowanie do działania w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej, co też zasadnie Organ odwoławczy uczynił.
Odnosząc się natomiast do zarzutów nieuregulowania stanu prawnego budynku (za co odpowiadać ma Gmina) i braku aktualizacji zapisów w ww. rejestrze (w zakresie wielkości udziałów), wskazać należy, że organ, przy wymiarze opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, związany jest zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania
bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie, na co zasadnie wskazało SKO w zaskarżonym postanowieniu. Aby podważyć treść zapisów ujętych
w ewidencji (tu co do wielkości udziałów), zainteresowany podmiot powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty, powołując się na to, że wpis w ewidencji gruntów odbiega
od stanu rzeczywistego. Dopóki dane nie zostaną zmienione w ewidencji, organy mają obowiązek orzekania w sprawie opłat na ich podstawie i co do zasady nie są władne
do kwestionowania czy też korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków
(por. wyroki NSA z: 20 marca 2018 r., II FSK 860/16; 14 maja 2025 r., III FSK 1220/23). W tym stanie rzeczy, argumentacja Skarżących, którzy nie zgadzają z tym stanowiskiem jest niezasadna.
Reasumując, należy zatem stwierdzić, że zaskarżone postanowienie
oraz poprzedzające je postanowienie nie naruszają przepisów prawa, w stopniu uzasadniających wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Zarówno argumentacja skargi, pisma z 20 czerwca 2025 r., jak i analiza akt sprawy, nie ujawniły w odniesieniu
do kwestionowanego rozstrzygnięcia SKO wad tego rodzaju, które miały lub mogły mieć istotny wpływ na jego treść.
Wydając rozstrzygnięcia, Organ odwoławczy działał bowiem na podstawie przepisów prawa, prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów
i podjął wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Postanowienia Organu odwoławczego zawierają rozstrzygnięcia przez wskazanie z jakich przyczyn odwołanie nie może podlegać merytorycznemu rozpoznaniu. Zawiera też uzasadnienie, które wskazuje mające zastosowanie w sprawie przepisy, tj. art. 169 § 1 i § 4 O.p. oraz istotne dla rozstrzygnięcia fakty, takie
jak zaniechanie uzupełniania braków formalnych odwołania zgodnie z żądaniem Organu w zakresie wykazania reprezentacji Wspólnoty. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia Organu odwoławczego zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, a ponadto odniesienie się do argumentów Skarżących podnoszonych w zażaleniu,
w tym do kwestii powstania z mocy prawa Wspólnoty Mieszkaniowej. Przy tym, w ocenie Sądu, dla potrzeb rozpoznania niniejszej sprawy zbędna była analiza kwestii związanych z powstaniem apteki, rozbudową nieruchomości, sprzedażą poszczególnych lokali
i ustalania wielkości udziałów, które wynikały z wiążącej organ ewidencji. Okoliczność, że Skarżący pomijają zapisy uwl a także nie zgadzają się z obowiązującym systemem gospodarowania odpadami na terenie gminy (wynikającym z ustawy i prawa miejscowego) nie może oznaczać, że zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie o charakterze formalnym jest wadliwe. Fakt, że ocena dokonana przez organ różni się od tej, którą zaprezentowali Skarżący, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia naruszenia zarówno obowiązujących zasad prowadzonego postępowania podatkowego,
w tym (określonej w art. 120 O.p.) zasady legalizmu oraz (określonej w art. 121 § 1 O.p.) zasady wzbudzania zaufania do organów podatkowych, jak i naruszenia zasad konstytucyjnych.
Końcowo Sąd wskazuje, że nie mógł uwzględnić dokumentów załączonych
do pisma z 20 czerwca 2025 r. i przeprowadzić z nich dowodu w trybie art. 106 P.p.s.a. Zgodnie z powyższą normą Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (§ 3). Obowiązek uwzględnienia zasad powstania i funkcjonowania wspólnoty mieszkaniowej w spornej nieruchomości i wiążące się z tym konsekwencje, w tym w zakresie wymogu złożenia przez nią deklaracji, a tym samym nietraktowanie poszczególnych lokali odrębnie wynika wprost z przepisów prawa, o których mowa była powyżej w niniejszym uzasadnieniu wyroku.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art.151 P.p.s.a. skargę oddalił w całości.
Orzeczenia sądów administracyjnych, których sygnatury przywołano
w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI