I SA/SZ 135/19

I SA/Sz 135/19 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2019-09-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-01-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Elżbieta Woźniak
Ewa Wojtysiak /sprawozdawca/
Joanna Wojciechowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1787/21 - Wyrok NSA z 2022-11-09
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 201
art. 70 par. 1 art. 239e
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Woźniak po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 września 2019 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Sygn. akt I SA/Sz [...]
U Z A S A D N I E N I E
Dyrektor [...] postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] z dnia [...] r., znak: [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku B. K. z dnia [...] r. dotyczącego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. o numerze [...], wystawionego przez wierzyciela, tj. Prezydenta [...].
Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym sprawy.
Naczelnik [...] wszczął postępowanie egzekucyjne wobec B. K. na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...] z dnia [...] r. wystawionego przez wierzyciela - Prezydenta [...] w stosunku do zobowiązanego, tj.: B. K. i jego małżonkę B. K. - odpowiedzialną majątkiem wspólnym. Dochodzone należności obejmowały podatek od środków transportowych za lata [...]. Na podstawie ww. tytułu wykonawczego Naczelnik [...] wezwaniem z dnia [...] r., nr [...], zajął nieruchomość położoną w S., dla której Sąd [...] [...] [...] prowadził księgę wieczystą nr [...] Odpis ww. tytułu wykonawczego wraz z zajęciem nieruchomości doręczono zobowiązanemu w dniu [...] r.
Zobowiązany i jego małżonka pismem z dnia [...] r. zgłosili zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wnosząc o uchylenie tytułu wykonawczego oraz umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę prawną zarzutów wskazali: art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 4, pkt 6, pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm. - zwanej w skrócie " u.p.e.a.") i zarzucili:
- zaniechanie doręczenia upomnienia,
- prowadzenie egzekucji pomimo przedawnienia zobowiązań za lata [...]
- przedwczesne wszczęcie postępowania egzekucyjnego z uwagi na fakt, że decyzje dotyczące zobowiązań za lata [...] są przedmiotem postępowania przed WSA [...], a za lata [...] są przedmiotem postępowania przed NSA i w związku z tym są niewymagalne,
- określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczeń organów podatkowych, które dotyczą wyłącznie właściciela pojazdów B. K. a nie dotyczą osoby B. K., w związku z tym wystawienie tytułu wykonawczego wobec B. K. stanowiło w ich ocenie, naruszenie art. 33 § 1 pkt 3 i 4 u.p.e.a.
W ocenie zobowiązanego, z uwagi na wyrok Sądu [...] (sygn. akt [...] [...]) ustalający, że B. K. jest wyłącznym właścicielem środków transportu będących przedmiotem opodatkowania, egzekucja i zastosowanie środka egzekucyjnego wobec B. i B. K. jest niedopuszczalne i stanowiło naruszenie art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a.
Naczelnik [...], postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów małżonki zobowiązanego. tj.: B. K..
Odrębnym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], na podstawie ostatecznego stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów, Naczelnik [...] rozstrzygnął o uznaniu za nieuzasadnione zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...] z dnia [...] r. wystawionego przez Prezydenta [...].
Pismem z dnia [...] r. B. K. wniosła zażalenie na postanowienie Naczelnika [...] z dnia [...] r.,
w którym zarzuciła:
1. naruszenie przepisów art. 26, art. 27, art. 29 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (zwanej w skrócie "O.p."),
2. naruszenie przepisów art. 1a pkt 20, art. 27, art. 27c u.p.e.a.,
3. przedwczesność dokonania czynności zajęcia nieruchomości z dnia [...] r. w całości,
4. niedopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej, w całości,
5. zastosowanie środków egzekucyjnych, jako zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego skierowanego wobec zobowiązanych,
6. naruszenie przepisów art. 59 § 1 pkt 2, 3, 4, 7 u.p.e.a.,
7. naruszenie przepisów art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 4, pkt 6, pkt 7, u.p.e.a.,
8. naruszenie przepisów art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 125 O.p.,
9. naruszenie przepisów art. 7b ustawy - Kodeks postępowania cywilnego,
10. naruszenie przepisów art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.,
11. naruszenie przepisów art. 35 § 1, § 2 K.p.a.,
12. naruszenie przepisów art. 8 § 1, § 2, art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 12 § 1 i § 2 K.p.a.
Podnosząc ww. zarzuty, Strona wniosła o:
1. uchylenie w całości postanowienia Naczelnika [...] z dnia [...] r., nr [...],
2. uchylenie w całości wszystkich dotychczas dokonanych czynności w całości,
3. wycofanie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] r. wymienionego w zajęciu nieruchomości z dnia [...] r. w całości,
4. uchylenie postanowienia Naczelnika [...] z dnia [...] r., nr [...], w całości,
5. umorzenie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie w całości,
6. zawieszenie czynności egzekucyjnych w całości do czasu rozpoznania niniejszego zażalenia,
7. stwierdzenie niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie w całości oraz unieważnienie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie w całości,
8. stwierdzenie uchylenia czynności zajęcia nieruchomości z dnia [...] r. w całości,
9. stwierdzenie umorzenia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie w całości,
10. stwierdzenie wycofania tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...]. wymienionego w zajęciu nieruchomości z dnia [...] r. w całości.
Zobowiązany odrębnie zaskarżył postanowienie wydane w przedmiocie zgłoszonych przez niego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.
Dyrektor, utrzymując w mocy postanowienie Naczelnika [...] z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z dnia [...] r., nakreślił ramy prawne sprawy.
Organ odwoławczy wskazał, że podstawę wydanego w tej sprawie rozstrzygnięcia stanowi art. 61a K.p.a., którego celem jest odróżnienie postępowania wstępnego, polegającego na wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego od postępowania właściwego, które kończy się rozstrzygnięciem sprawy co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej (w egzekucji - postanowienia).
Organ odwoławczy wskazał, że w art. 61 a § 1 K.p.a. ustawodawca wprowadził dwie samodzielne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, tj. nie ma legitymacji materialnej w rozumieniu art. 28 K.p.a. do złożenia wniosku. Natomiast drugą przesłanką jest zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania, do których zalicza się przypadki, które, w sposób oczywisty, stanowią przeszkody do wszczęcia postępowania. Wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego jest zatem dopuszczalne wyłącznie z powodu oczywistych przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym, tj. takich, których wystąpienie jest możliwe do stwierdzenia już po wstępnej analizie wniosku.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że istota przedmiotowej sprawy zasadza się zasadniczo na ocenie legitymacji procesowej do wniesienia zarzutów, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. przez małżonkę zobowiązanego.
Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym. Stosownie bowiem do art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a, tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Zdaniem organu odwoławczego, z powyższego wynika, że zarzuty przysługują wyłącznie zobowiązanemu, którym zgodnie z definicją zawartą w art. 1a pkt 20 u.p.e.a. - jest podmiot, który nie wykonał w terminie egzekwowanego obowiązku o charakterze pieniężnym (...). Tytuł wykonawczy nr [...], stanowiący podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie jednoznacznie określa, iż zobowiązanym do zapłaty opisanych w nim należności jest B. K.. Jego małżonka - B. K. wskazana została w części B i odpowiada na innych zasadach aniżeli zobowiązany, bowiem jej odpowiedzialność obejmuje majątek wspólny (art. 29 O.p.). Powyższe prowadzi do rozróżnienia statusu małżonka niebędącego zobowiązanym od statusu zobowiązanego, co przekłada się na odmienne uprawnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Skoro małżonek zobowiązanego ponosi odpowiedzialność na innych zasadach, to tym samym nie można mu przyznać uprawnień do zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, kiedy ustawa wprost stanowi, iż przysługują one zobowiązanemu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19.11.2012 r., sygn. akt III SA/Wa 339/12).
W ocenie organu odwoławczego, bezsporne jest, że B. K. nie posiada w przedmiotowej sprawie statusu zobowiązanego, tym samym nie jest podmiotem legitymowanym do zgłoszenia skutecznie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Strona nie zgodziła się ze stanowiskiem organu i w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. zarzuciła organowi naruszenie:
1. przepisów art. 26 , art. 27, art. 29 § 1 O.p.,
2. przepisów art. 1a pkt 20, art. 27, art. 27c u.p.e.a.,
3. przepisów art. 9.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych,
4. błędną ocenę wniosków dowodowych w zakresie wniesionej skargi na postępowanie egzekucyjne złożone przez skarżącego w całości,
5. przedwczesność dokonania czynności egzekucyjnych z dnia [...] r. w całości,
6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, w tym zajęcia nieruchomości z dnia [...] r. w całości,
7. zastosowanie zajęcia nieruchomości z dnia [...] r. jako zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego skierowanego wobec zobowiązanych,
8. przepisów art. 59 § 1 pkt 2, 3, 4, 7 u.p.e.a.,
9. przepisów art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt. 4, pkt 6, pkt 7 u.p.e.a.,
10. przepisów art. 120, art. 121, art. 122, art.123 § 1, art. 124, art. 125 O.p.,
11. przepisów art. 7b ustawy - Kodeks postępowania cywilnego,
12. przepisów art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Podnosząc wyżej wskazane zarzuty, Skarżąca wniosła o:
1. uchylenie w całości postanowienia Dyrektora z dnia [...] r., nr [...]; [...] [...],
2. uchylenie czynności zajęcia nieruchomości z dnia [...] r. w całości,
3. wycofanie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] wymienionego w zajęciu nieruchomości z dnia [...] r. w całości,
4. uchylenie postanowienie Naczelnika [...] z dnia [...] r., nr [...], w całości,
5. umorzenie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie w całości,
6. zawieszenie czynności egzekucyjnych w całości do czasu rozpoznania niniejszego zażalenia,
7. stwierdzenie niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie w całości oraz unieważnienie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie w całości,
8. stwierdzenie uchylenie czynności zajęcia nieruchomości z dnia [...] r. w całości,
9. stwierdzenie umorzenia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie w całości,
10. stwierdzenie wycofania tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] r., wymienionego w zajęciu nieruchomości z dnia [...] r. w całości.
Odpowiadając na skargę, Dyrektor podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
W wyniku rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] z w a ż y ł, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.– dalej w skrócie "P.p.s.a."), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji.
Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli sądowej w sprawie niniejszej było postanowienie Dyrektora, którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku Skarżącej z dnia [...] r. dotyczącego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. o numerze [...], wystawionego przez Prezydenta [...] (wierzyciel).
W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dawałoby podstawę do wznowienia postępowania. Organy administracji obu instancji ustaliły okoliczności faktyczne istotne dla merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy, zastosowały prawidłową podstawę prawną, a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcia zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 107 § 3 K.p.a.
Podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia w sprawie był art. 61a § 1 K.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ustawodawca wprowadził w tym przepisie dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie żądania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą - zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 27.10.2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1456/15). Przez inne uzasadnione przyczyny należy zaś rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 04.10.2012 r., sygn. akt II SA/Ke 557/12).
W stanie faktycznym badanej sprawy, jako uzasadnienie zastosowania przytoczonego wyżej art. 61a § 1 K.p.a. organy uznały okoliczność, że Skarżąca (małżonka zobowiązanego) nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia zarzutów, o których mowa w art. 33 u.p.e.a.
Najistotniejszym w sprawie staje się zatem ustalenie statusu Skarżącej w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym.
Analizując obowiązujące w tym zakresie przepisy należy wskazać, że zgodnie z 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru.
Dalej w świetle art. 27 pkt. 2 i 3 u.p.e.a., tytuł wykonawczy winien zawierać wskazanie imienia i nazwiska zobowiązanego, treść podlegającego egzekucji obowiązku, a także jego podstawę prawną.
Wreszcie w myśl art. 1a pkt 20 u.p.e.a., przez "zobowiązanego" rozumie się m.in. osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Przepis art. 1a u.p.e.a zawiera ustawowy słowniczek pojęć użytych w tym akcie prawnym. Zawarte w tym przepisie objaśnienia stanowią definicje legalne. Ustawodawca, zamieszczając je w tekście ustawy, tym samym nakazał przy dokonywaniu wykładni (zwłaszcza w procesie stosowania prawa) nadawanie odpowiedniego, wskazanego przez niego znaczenia zdefiniowanym wyrazom czy wyrażeniom użytym w tym akcie prawnym i aktach wykonawczych do niego (por. M. Zieliński - Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki- Wyd. Prawnicze LexisNexis Warszawa 2002, s. 189-192 i 203). Nie jest w związku z tym dopuszczalne nadawanie tym samym wyrazom, czy wyrażeniom, w obrębie danego aktu prawnego znaczeń odmiennych niż wynikające z definicji legalnej.
Ustawodawca dla celów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zdefiniował także w art. 1a pkt 20 u.p.e.a. termin "zobowiązany" jako osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym - również osobę lub jednostkę, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają. Jeżeli zatem w jakimkolwiek przepisie u.p.e.a., bądź aktów wykonawczych do tej ustawy użyto wyrazu "zobowiązany", to dokonując interpretacji tego przepisu, interpretator musi nadać mu znaczenie nadane wyżej wymienioną definicją legalną. Niedopuszczalna jest inna wykładnia (interpretacja) niż nadana przez ustawodawcę
Egzekucja, w ramach której złożone zostały zarzuty przez Skarżącą, zmierzała do przymusowej realizacji zobowiązania z tytułu podatku od środków transportowych za lata [...], które ciążyły (co pozostaje poza sporem) wyłącznie na małżonku Skarżącej – B. K.. Z akt sprawy wynika bowiem, że za wyrokiem Sądu [...] z dnia [...] r., sygn. akt [...], w którym stwierdzono, że wyłącznym właścicielem środków transportowych jest B. K., wierzyciel wydał decyzje dotyczące wymiaru podatku za poszczególne lata, z których jednoznacznie wynikało, że podatnikiem w zakresie podatku od środków transportowych za lata [...] r. był B. K.. Zatem nie budzi wątpliwości, że to B. K. był zobowiązanym w rozumieniu art. 1a pkt 20 u.p.e.a.
Wobec faktu, że zobowiązany pozostaje w związku małżeńskim ze Skarżącą (niesporne), wierzyciel zobligowany był na mocy art. 27c u.p.e.a. do wskazania w ww. tytule wykonawczym danych Skarżącej jako małżonki zobowiązanego.
W myśl bowiem art. 27c u.p.e.a., jeżeli egzekucja ma być prowadzona z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych, to tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków.
Zatem, ww. tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] r., w którym w części A. "Dane Zobowiązanego" wskazano wyłącznie dane dotyczące B. K., natomiast dane Skarżącej zostały wskazane w części B. "Dane małżonka zobowiązanego odpowiedzialnego majątkiem wspólnym", został wystawiony zgodnie z przytoczonym wyżej przepisem art. 27c u.p.e.a..
Współmałżonek, odpowiadający za dług małżonka, nie posiada jednak statusu "zobowiązanego", gdyż jedynie ponosi odpowiedzialność majątkiem wspólnym za niewykonane dobrowolnie zobowiązanie małżonka podatkowe (za zaległość podatkową). Jego odpowiedzialność za przeterminowane zobowiązanie należne od małżonka (tutaj, z tytułu podatku od środków transportowych) jest zatem pochodną i wynika z długu małżonka – podatnika, jednakże odpowiedzialność ta jest ograniczona tylko do majątku wspólnego małżonków (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 06.05.2008 r., sygn. akt I SA/Gd 1115/07). Wierzyciel, chcąc zaspokoić swoje wymagalne roszczenie, którego dłużnik dobrowolnie nie realizuje, może jego dochodzić w drodze przymusowej egzekucji, która może być skierowana, zarówno do majątku osobistego zobowiązanego, jak i w stosunku do składnika majątkowego zobowiązanego, stanowiącego ustawową wspólność małżeńską majątkową, ale wówczas wierzyciel jest zobligowany jest posiadać (sporządzić) tytuł wykonawczy wystawiony również w stosunku do małżonki zobowiązanego (por. wyrok NSA z dnia 18.01.2006 r., sygn. akt II FSK 146/05), tutaj, w stosunku do Skarżącej jako małżonki zobowiązanego.
Małżonek zobowiązanego nie staje się jednak z mocy tego przepisu art. 27c u.p.e.a. odpowiedzialnym za zobowiązanie podatkowe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18.01.2006 r., sygn. akt II FSK 146/05, opubl. w Lex pod nr 201455). Nie jest on więc "zobowiązanym" w rozumieniu art. 1a) pkt 20 u.p.e.a.
Nie jest sporne, że Skarżąca pozostaje w związku małżeńskim ze zobowiązanym B. K.. Zatem, w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w celu wyegzekwowania od zobowiązanego zaległych należności podatkowych, posiada jedynie status prawny "małżonki zobowiązanego". Oznacza to, że środki prawne przysługujące zobowiązanemu na podstawie konkretnych przepisów u.p.e.a., nie przysługują automatycznie małżonkowi zobowiązanego, lecz tylko w sytuacji, gdy dany przepis tak stanowi.
Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym i przysługują wyłącznie zobowiązanemu. W związku z tym nie budzi wątpliwości, że Skarżąca, nie posiadając statusu zobowiązanego, nie była podmiotem legitymowanym (uprawnionym) do wniesienia zarzutów, o których mowa w art. 33 u.p.e.a., a tym samym zasadnie organ odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie zgłoszonych przez Skarżącą zarzutów w sprawie prowadzonego postepowania egzekucyjnego.
Podkreślić przy tym należy, że zaskarżone postanowienie jest rozstrzygnięciem procesowym, co oznacza, że w tej sprawie ocenie podlega jedynie prawidłowość czynności procesowej jaką była odmowa wszczęcia postępowania. Poza zakresem tej sprawy pozostawało natomiast odniesienie się do zarzutów merytorycznych dotyczących meritum sprawy, będącej przedmiotem wniosku strony Skarżącej (por. wyrok WSA w Krakowie z 22.02.2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1356/11).
W orzecznictwie dominuje stanowisko, że skoro na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ administracji publicznej nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 K.p.a. nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Co więcej zaś, wskazuje się, że organ administracji publicznej, który orzekł o odmowie wszczęcia postępowania, nie tylko nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, ale także nie prowadzi postępowania administracyjnego przed wydaniem postanowienia. Stwierdzenie to niewątpliwie wymaga pewnego doprecyzowania, gdyż postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania ma swoją podstawę w przepisach procedury administracyjnej i jest efektem ich zastosowania w odniesieniu do żądania zgłoszonego organowi administracji. Wydanie tego postanowienia oznacza, że organ administracji nie będzie prowadził postępowania zmierzającego do wyjaśnienia istoty sprawy. Niewątpliwie jednak, gwarancje procesowe dla stron związane z zawisłością postępowania, przy tego typu rozstrzygnięciach procesowych, są znacznie ograniczone, stąd postawienie zarzutów naruszenia przepisów postępowania może być ocenione co do ich zasadności wyłącznie w powiązaniu z naruszeniem art. 61a K.p.a.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy dochowały obowiązującym zasadom postępowania. Przed wszystkim organy zebrały materiał dowodowy wystarczający dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i wyjaśniły powód odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku Skarżącej z dnia [...] r. zawierającego zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do zobowiązanego B. K.. Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia sformułowane zostało w zgodzie z ogólną zasadą przekonywania przewidzianą w art. 11 K.p.a., wyjaśnia bowiem tok procesu myślowego organu, prowadzącego do zastosowania właściwego przepisu prawnego w sprawie.
W tym stanie sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy, i działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.
Podstawę rozpoznania niniejszej sprawy w trybie uproszczonym stanowił art. 119 pkt 3 P.p.s.a.
Wszystkie powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych dostępnie są na stronie internetowej: [...]