I SA/Sz 132/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2006-10-25
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyPITdepozyt nieprawidłowynieodpłatne świadczeniaprzychódorgan podatkowyskarżącydecyzjasąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatniczki, uznając, że korzystanie z pieniędzy otrzymanych w depozyt nieprawidłowy stanowi przychód z nieodpłatnych świadczeń podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Skarżąca J. S. kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję określającą jej zobowiązanie podatkowe w PIT. Organy podatkowe uznały, że nieodpłatne dysponowanie środkami z depozytu nieprawidłowego stanowi przychód z nieodpłatnych świadczeń, wyliczając go na podstawie oprocentowania kredytów bankowych. Skarżąca zarzucała błędne zastosowanie przepisów i dowolne ustalenie wartości przychodu. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe i zgodne z prawem.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych środków pieniężnych otrzymanych przez J. S. w formie depozytu nieprawidłowego od syna i synowej. Organy podatkowe uznały, że nieodpłatne dysponowanie tymi środkami stanowiło przychód z nieodpłatnych świadczeń, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT. Wartość tego świadczenia została ustalona na podstawie rynkowych stóp procentowych kredytów bankowych, stosując najniższą dostępną ofertę. Skarżąca zarzucała naruszenie prawa materialnego i procesowego, kwestionując sposób ustalenia przychodu i jego wysokość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe. Sąd podkreślił, że umowa depozytu nieprawidłowego jest zbliżona do pożyczki, a korzystanie z powierzonych środków na własny użytek generuje przychód z nieodpłatnych świadczeń. Sąd uznał, że wartość świadczenia została prawidłowo wyliczona według cen rynkowych, a zarzuty dotyczące naruszenia Ordynacji podatkowej nie znalazły uzasadnienia. Sąd odniósł się również do kwestii podatku od czynności cywilnoprawnych, wyjaśniając, że nie wyklucza on obowiązku zapłaty podatku dochodowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, korzystanie z pieniędzy otrzymanych w depozyt nieprawidłowy stanowi przychód z nieodpłatnych świadczeń.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umowa depozytu nieprawidłowego jest zbliżona do pożyczki, a dysponowanie powierzonymi środkami na własny użytek generuje przychód z nieodpłatnych świadczeń. Wartość tego świadczenia została prawidłowo ustalona na podstawie rynkowych stóp procentowych kredytów bankowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

u.p.d.o.f. art. 11 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przez nieodpłatne świadczenia należy rozumieć wszystkie zdarzenia prawne i gospodarcze, których skutkiem jest nie związane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu przysporzenie majątku danej osobie mające konkretny wymiar finansowy.

u.p.d.o.f. art. 11 § ust. 2a

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wartość pieniężną uzyskanego nieodpłatnego świadczenia ustala się według cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości, w wysokości odsetek, jakie podatniczka musiałaby zapłacić od kredytu zaciągniętego w banku.

u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 9

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Inne źródła przychodów.

u.p.d.o.f. art. 20 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przez inne nieodpłatne świadczenia rozumie się wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 11 października 2001 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 12 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis o podobnym brzmieniu do art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., stosowany w orzecznictwie SN i NSA na tle ustawy o pdop.

Ord. pod. art. 180

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 187

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 247 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 247 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 123

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

k.c. art. 845

Kodeks cywilny

Definicja umowy przechowania.

k.c. art. 720

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące pożyczki, stosowane do depozytu nieprawidłowego.

u.p.c.c. art. 1 § ust. 1 pkt 1 lit. j

Ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych

Podatek od czynności cywilnoprawnych należny od umowy depozytu nieprawidłowego.

k.k.s. art. 54 § § 2

Kodeks karny skarbowy

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia prawa materialnego i procesowego przez bezzasadne posłużenie się przepisami art. 11 ust. 2a pkt 4 w związku z art. 12 ust. 3 ustawy o p.d.o.f. Zarzut dowolnego przyjęcia za podstawę ustalenia przychodu z nieodpłatnego świadczenia oprocentowania stosowanego przez Bank [...] SA. Zarzut, że organy skarbowe nie uwzględniły nadwyżki środków pieniężnych pochodzących z [...] przy ustalaniu przychodu z korzystania z depozytu nieprawidłowego. Zarzut naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej (art. 120-124, 180, 187, 188, 191, 210 § 4).

Godne uwagi sformułowania

przez 'nieodpłatne świadczenia' należy rozumieć wszystkie zdarzenia prawne i gospodarcze, których skutkiem jest nie związane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu przysporzenie majątku danej osobie mające konkretny wymiar finansowy. Wartość pieniężną uzyskanego przez podatniczkę 'innego nieodpłatnego świadczenia' ustalono na podstawie art. 11 ust.2a pkt 4 ustawy o p.d.o.f. według cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości tj. w wysokości odsetek, jakie podatniczka musiałaby zapłacić od kredytu zaciągniętego w banku. Okoliczność czy skarżąca posiadała własne oszczędności czy nie, nie ma znaczenia w rozpatrywanej sprawie, bowiem jej przedmiotem jest ustalenie przychodu z nieodpłatnych świadczeń z tytułu korzystania z pieniędzy przyjętych przez skarżącą w depozyt nieprawidłowy. Z punktu widzenia art.11 ust.1 powołanej ustawy dla ustalenia przychodu z nieodpłatnych świadczeń nie jest istotne czy podatnik korzystał z nieodpłatnie otrzymanych funduszy istotny jest jedynie fakt ich otrzymania. Czym innym jest podatek od czynności cywilnoprawnych należny od umowy depozytu nieprawidłowego [...] a czym innym jest podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń [...] Obie te należności wzajemnie się nie wykluczają.

Skład orzekający

Maria Dożynkiewicz

przewodniczący

Kazimiera Sobocińska

sprawozdawca

Alicja Polańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nieodpłatnych świadczeń w kontekście depozytu nieprawidłowego oraz sposobu ustalania ich wartości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej depozytu nieprawidłowego i jego opodatkowania jako przychodu z nieodpłatnych świadczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego związanego z nieodpłatnymi świadczeniami, które może być interesujące dla osób prowadzących działalność gospodarczą lub posiadających aktywa.

Czy dysponowanie pieniędzmi z depozytu nieprawidłowego to Twój przychód? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 132/06 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2006-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska
Kazimiera Sobocińska /sprawozdawca/
Maria Dożynkiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 157/07 - Wyrok NSA z 2008-03-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
art. 11 ust. 1  ust. 2a  pkt 4  art. 12  ust. 1  pkt 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 180, 187, 188, 191,210   par. 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2006 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...]. o d d a l a skargę
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Skarbowej w S. decyzją z dnia [...], wydaną w trybie odwoławczym, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia [...] określająca zobowiązanie podatkowe J. S. w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...] w kwocie [...]. W wyniku postępowania kontrolnego w zakresie rzetelności deklarowania podstaw opodatkowania ustalono, że J. S. otrzymała:
- [...] w dniu [...] od K. i A. S. w postaci depozytu nieprawidłowego,
- [...] w dniu [...] od A. S. również w formie depozytu nieprawidłowego.
Otrzymane w gotówce kwoty depozytu nieprawidłowego nie miały charakteru odpłatnego, J. S. posiadała ustną zgodę na dysponowanie w/w środkami pieniężnymi.
Podatniczka korzystała w kolejnych latach, z powierzonych jej pieniędzy w ten sposób, że w dniu [...], aktem notarialnym nr
[...] przekazała kwotę [...] na rzecz J. C. w formie depozytu nieprawidłowego, a ponadto w [...] pokryła wydatki nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.
Ustalono, że podatniczka dokonała częściowego zwrotu powierzonych jej pieniędzy i tak:
- [...] zwróciła [...] w dniu [...].
- [...] zwróciła [...] w dniu [...],
- [...] zwróciła [...] w dniu [...].
wobec czego w [...] podatniczka dysponowała depozytem nieprawidłowym
w kwocie [...] od [...] do [...] i dalej od [...] do [...] w kwocie [...].
Organy obu instancji zgodnie uznały, że nieodpłatne świadczenia związane z przechowywaniem i dysponowaniem środkami pieniężnymi pochodzącymi
z depozytów nieprawidłowych stanowiły inne źródło przychodu, o którym mowa
w art. 10 ust.1 pkt 9 w związku z art. 20 ust.1 ustawy z 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993r. Nr 90, poz. 416 ze zm.). Zgodnie z art. 11 ust.1 powołanej ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16 art. 17 pkt 6, art. 19 i art. 20 ust. 3 – które nie występowało w sprawie – są otrzymane lub pozostawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Powołując się na utrwalone w tym zakresie orzecznictwo SN. NSA i WSA organy podatkowe uznały, że przez "nieodpłatne świadczenia" należy rozumieć wszystkie zdarzenia prawne i gospodarcze, których skutkiem jest nie związane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu przysporzenie majątku danej osobie mające konkretny wymiar finansowy.
Wartość pieniężną uzyskanego przez podatniczkę "innego nieodpłatnego świadczenia" ustalono na podstawie art. 11 ust.2a pkt 4 ustawy o p.d.o.f. według cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości tj. w wysokości odsetek, jakie podatniczka musiałaby zapłacić od kredytu zaciągniętego w banku.
Zasięgnięto informacji w [...] bankach w B. o stopach procentowych stosowanych przy udzielaniu kredytów i zastosowano najniższą stopę procentową stosowaną przez Bank [...] SA Oddział w B.. W ten sposób wyliczono, że podatniczka uzyskała w [...] przychód z tytułu nieodpłatnych świadczeń w kwocie [...], którego nie wykazała w zeznaniu rocznym.
W konsekwencji określono zobowiązanie podatkowe z uwzględnieniem w podstawie opodatkowania w/w przychodu z nieodpłatnych świadczeń w postaci korzystania z powierzonych podatniczce pieniędzy.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. S. domaga się uchylenia decyzji obu instancji zarzucając, że wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego i procesowego.
Zdaniem skarżącej organy skarbowe bezzasadnie posłużyły się przepisami art. 11 ust.2a pkt 4 w związku z art. 12 ust.3 ustawy o p.d.o.f. i w sposób dowolny przyjęły za podstawę ustalenia przychodu z nieodpłatnego świadczenia oprocentowanie stosowane przez Bank [...] SA, podczas gdy podatniczka nie korzystała z usług tego banku, lecz otrzymała depozyt od osób fizycznych. Zdaniem skarżącej nie tylko banki tworzą rynek pożyczkowo-kredytowy, ale także np. kantory, jak również między osobami fizycznymi. Skarżąca zarzuca nadto, że ustalając przychód
z korzystania z depozytu nieprawidłowego nie uwzględniono nadwyżki środków pieniężnych pochodzących z [...], przez co nie wyjaśniono wszystkich istotnych
w sprawie okoliczności z naruszeniem przepisów art. 120-124, 180, 187, 188, 191, 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
W piśmie procesowym z [...] skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i powołała się na informację telefoniczną Krajowej Informacji Podatkowej, że od depozytu od najbliższej rodziny nie płaci się podatku dochodowego tylko podatek od czynności cywilnoprawnych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje:
Skarga nie jest zasada, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem.
Za prawidłowe i zgodne z zebranym materiałem dowodowym, w tym również z wyjaśnieniami podatniczki, należy uznać ustalenie, że podatniczka otrzymała na przechowanie od syna i synowej pieniądze w łącznej kwocie [...] oraz że była uprawniona do nieodpłatnego swobodnego dysponowania tymi pieniędzmi, jak również że w [...] dysponowała kwotą [...] do [...] a po tej dacie kwotą [...]. Były to – zarówno z nazwy jak i z ustawowej definicji z art. 845 kc – umowy przechowania pieniędzy w formie depozytu nieprawidłowego, do którego stosuje się odpowiednio przepisy o pożyczce. Oznacza to, że składający pieniądze na przechowanie przenosi je na własność przechowawcy (art. 720 Kc) z obowiązkiem zwrotu tej samej ilości pieniędzy.
W sprawie niesporne jest, oraz wynika z zebranego materiału dowodowego, że podatniczka w [...] dysponowała wymienioną wyżej powierzoną jej kwotą i rozporządzała nią na własny użytek. W [...] [...] przekazała w dalszy depozyt nieprawidłowy, pokryła też wydatki na zakup samochodu, działki gruntu oraz na utrzymanie rodziny w części przekraczającej dochody małżonków wykazane w zeznaniu rocznym [...].
Okoliczność czy skarżąca posiadała własne oszczędności czy nie, nie ma znaczenia
w rozpatrywanej sprawie, bowiem jej przedmiotem jest ustalenie przychodu
z nieodpłatnych świadczeń z tytułu korzystania z pieniędzy przyjętych przez skarżącą w depozyt nieprawidłowy – na podstawie art. 11 ust.1 i ust.2a pkt 4 ustawy o p.d.o.f.
Z punktu widzenia art.11 ust.1 powołanej ustawy dla ustalenia przychodu
z nieodpłatnych świadczeń nie jest istotne czy podatnik korzystał z nieodpłatnie otrzymanych funduszy istotny jest jedynie fakt ich otrzymania. Stanowisko takie jest utrwalone w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego wprawdzie na tle art. 12 ust.1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jednak przepis ten ma takie samo brzmienie jak art. 11 ust.1 ustawy
o p.d.o.f., wobec czego wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji orzeczenia znajdują odpowiednie zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.
Wartość nieodpłatnych świadczeń prawidłowo została ustalona na podstawie art. 11 ust.2a pkt 4 ustawy o p.d.o.f. według stosowanych cen rynkowych w tym przypadku w wysokości odsetek bankowych, jakie podatniczka musiałaby zapłacić od kredytu zaciągniętego w banku. Przyjęcie najniższych odsetek stosowanych przez [...] SA Oddział w B. nie budzi zastrzeżeń, jest to bowiem najbardziej dostępna i powszechna forma uzyskania środków pieniężnych na rynku. Chybione i nie poparte żadnymi dowodami są sugestie skarżącej co do niższego opodatkowania pożyczek przez inne podmioty jak kantory czy osoby fizyczne.
Wyliczenie przychodu z nieodpłatnych świadczeń przedstawione na str. [...] zaskarżonej decyzji jest prawidłowe. Stanowisko skargi, że w [...] podatniczka dysponowała kwotą niższą niż wskazana w decyzji jest nieuzasadnione, jest bowiem niewątpliwe, że z otrzymanej kwoty [...] skarżąca zwróciła w [...] [...] oraz [...] [...] Pozostała część depozytu pozostała w jej władaniu. Kwota [...] przekazana w dalszy depozyt nie może być uznana za zwróconą.
Zarzut naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej nie został w żaden sposób uzasadniony. Sąd z urzędu stwierdza, że postępowanie prowadzone było zgodnie
z art. 120-124, przeprowadzono wszystkie niezbędne dowody, szczegółowo rozpatrzono cały materiał dowodowy (art. 180, 187, 188, 191) a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymaganiom art. 210 § 4.
Odnośnie wniosku o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji zawartemu w piśmie z [...] należy stwierdzić, że jest on nieuzasadniony, bowiem nie zachodzą wskazane przesłanki z art. 247 § 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej.
Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o przepis prawa tj. art. 11 ust.1 i ust.2a, pkt 4 ustawy o p.d.o.f. i zgodnie z normatywną jego treścią.
Okoliczność, że Urząd Kontroli Skarbowej skierował przeciwko skarżącej akt oskarżenia o przestępstwo z art. 54 § 2 k.k.s., niezależnie od wyniku tego postępowania, nie stanowi o nieważności decyzji podatkowej, gdyż nie jest to przesłanka wymieniona w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej.
Również nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji powołana informacja telefoniczna K.I.P. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że czym innym jest podatek od czynności cywilnoprawnej należny od umowy depozytu nieprawidłowego na podstawie art. 1 ust.1 pkt 1 lit. j obowiązującej od 1 stycznia 2001r. ustawy
z 9 listopada 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. Nr 86 poz. 959 ze zm.), a czym innym jest podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń przewidziany w art. 11 ust.1 ustawy o p.d.o.f. Obie te należności wzajemnie się nie wykluczają.
Reasumując zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga z braku podstaw do uwzględniania podlega oddaleniu z mocy art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI