I SA/SZ 127/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2019-09-05
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościobowiązek podatkowymoment powstania obowiązkunabycie nieruchomościbudynekgruntczęści wspólneOrdynacja podatkowaustawa o podatkach i opłatach lokalnychinterpretacja przepisów

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę podatników, uznając, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od nabytej części budynku powstał od miesiąca następującego po miesiącu nabycia, a nie od roku następującego po zakończeniu budowy.

Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za rok 2018, gdzie skarżący nabyli lokal mieszkalny wraz z gruntem i częściami wspólnymi we wrześniu 2018 r. Organy podatkowe ustaliły zobowiązanie podatkowe od daty nabycia, powołując się na art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skarżący domagali się zastosowania art. 6 ust. 2 tej ustawy, argumentując, że obowiązek podatkowy od budynku powinien powstać od roku następującego po roku jego zakończenia lub rozpoczęcia użytkowania. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów, uznając, że dla nabywcy istniejącego budynku obowiązek podatkowy powstaje od miesiąca następującego po miesiącu nabycia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał sprawę ze skargi A. O. i J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta ustalającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2018. Skarżący nabyli nieruchomość we wrześniu 2018 r., obejmującą grunt, lokal mieszkalny i części wspólne. Organy podatkowe ustaliły zobowiązanie podatkowe od września 2018 r., stosując art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.). Skarżący zarzucili naruszenie art. 6 ust. 2 u.p.o.l., twierdząc, że obowiązek podatkowy od budynku powinien powstać od 1 stycznia roku następującego po roku jego zakończenia lub rozpoczęcia użytkowania, a nie od daty nabycia. Sąd analizował rozbieżności w orzecznictwie dotyczące interpretacji art. 6 ust. 1 i 2 u.p.o.l. w kontekście nabycia istniejącego budynku. Ostatecznie Sąd podzielił stanowisko, że dla nabywcy, który kupuje już wybudowany budynek, obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło nabycie (art. 6 ust. 1 u.p.o.l.), a przepis art. 6 ust. 2 u.p.o.l. dotyczy przede wszystkim inwestorów, którzy wybudowali budynek. W związku z tym Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały prawo i oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, dotyczący powstania obowiązku podatkowego od roku następującego po zakończeniu budowy lub rozpoczęciu użytkowania, dotyczy przede wszystkim inwestorów, którzy wybudowali budynek. Dla nabywcy istniejącego budynku, okolicznością uzasadniającą powstanie obowiązku podatkowego jest samo nabycie, co reguluje art. 6 ust. 1 tej ustawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.p.o.l. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. W przypadku nabycia istniejącego budynku, okolicznością tą jest nabycie.

Pomocnicze

u.p.o.l. art. 6 § 2

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem. Dotyczy głównie inwestorów.

u.p.o.l. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Podatnikami podatku od nieruchomości są właściciele nieruchomości lub obiektów budowlanych.

u.p.o.l. art. 3 § 5

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

W przypadku wyodrębnienia własności lokali, obowiązek podatkowy od gruntu i części wspólnych ciąży na właścicielach proporcjonalnie do ich udziału.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Definicja obowiązku podatkowego jako nieskonkretyzowanej powinności świadczenia pieniężnego.

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada legalizmu.

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej.

O.p. art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada budzenia zaufania do organów podatkowych.

O.p. art. 123 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

O.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada zupełności postępowania dowodowego.

O.p. art. 180 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Prowadzenie postępowania dowodowego.

O.p. art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Prowadzenie postępowania dowodowego.

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Swobodna ocena dowodów.

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.l. art. 3

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

u.p.o.l. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dla nabywcy istniejącego budynku, obowiązek podatkowy powstaje od miesiąca następującego po miesiącu nabycia (art. 6 ust. 1 u.p.o.l.).

Odrzucone argumenty

Obowiązek podatkowy od nowo wybudowanego budynku powstaje od roku następującego po roku jego zakończenia lub rozpoczęcia użytkowania (art. 6 ust. 2 u.p.o.l.), niezależnie od tego, czy budynek został nabyty, czy wybudowany przez podatnika.

Godne uwagi sformułowania

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela drugie z przedstawionych stanowisk prawnych. Adresatami nie są natomiast podmioty dla których bezpośrednim źródłem powstania obowiązku podatkowego jest inne zdarzenie faktyczne lub prawne, w tym czynność prawna, które ma za przedmiot już fizycznie istniejący budynek (jego część). W konsekwencji zatem nabycie już istniejącego budynku (jego części) rozstrzyga o powstaniu obowiązku podatkowego w warunkach art. 6 ust. 1 u.p.o.l.

Skład orzekający

Joanna Wojciechowska

przewodniczący

Ewa Wojtysiak

sędzia

Elżbieta Woźniak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości w przypadku nabycia istniejącego budynku, rozróżnienie między inwestorem a nabywcą."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji nabycia już wybudowanego budynku, a nie jego budowy lub użytkowania przez inwestora.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego podatku od nieruchomości i wyjaśnia kluczową kwestię momentu powstania obowiązku podatkowego przy zakupie mieszkania, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości.

Kiedy naprawdę zaczynasz płacić podatek od nieruchomości za nowe mieszkanie? Sąd rozwiewa wątpliwości.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 127/19 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2019-09-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-01-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Elżbieta Woźniak /sprawozdawca/
Ewa Wojtysiak
Joanna Wojciechowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III FSK 1987/21 - Wyrok NSA z 2023-04-14
II FZ 925/19 - Postanowienie NSA z 2020-05-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 201
art. 180§1, art 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 września 2019 r. sprawy ze skargi A. O., J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia
[...] listopada 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję
Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 2018 r. nr [...] ustalającą A. O. i J. O. (dalej: "podatnicy", "skarżący") zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na rok 2018, w kwocie [...]zł.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy.
W dniu [...] września 2018 r. wpłynęła do organu I instancji deklaracja na podatek od nieruchomości za 2018 r. (IN–1). W deklaracji wykazano do opodatkowania nieruchomość nabytą przez podatników na podstawie aktu notarialnego
Rep. A [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. Nieruchomość obejmowała: pozostały grunt, w tym zajęty na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego o pow. [...] m2, mieszkanie o pow. [...] m2 oraz części wspólne w udziale [...]).
Decyzją z [...] września 2018 r. organ I instancji ustalił podatnikom zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na rok 2018 w łącznej kwocie [...]zł, w ten sposób, że:
- za budynek mieszkalny (lokal mieszkalny) o pow. [...] m2 wg stawki [...] zł/m2 za okres od września do grudnia 2018 r. w wysokości [...] zł;
- za części wspólne o pow. [...] m2 wg stawki [...] zł/m2 za okres od września do grudnia 2018 r. w wysokości [...] zł;
- za grunty pozostałe o pow. [...] m2 wg stawki [...] zł/m2 za okres od września do grudnia 2018 r. w wysokości [...] zł.
Podstawę naliczenia podatku stanowiła złożona informacja w sprawie podatku od nieruchomości oraz dane z ewidencji gruntów i budynków.
W aktach sprawy znalazł się również akt notarialny – umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia własności dotyczący nieruchomości, o której mowa w ww. informacji.
Pismem z dnia [...] października 2018 r. podatnicy odwołali się od powyższej decyzji organu I instancji, wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej wymierzenia podatku od części budynku ("budynki lub ich części mieszk. wys. powyżej 2,20 m" i "części wspólne") i ustalenie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2018 w kwocie [...]zł, tj. w odniesieniu do opodatkowania gruntu.
Zaskarżonej decyzji podatnicy zarzucili naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1445 ze zm.) – dalej: "u.p.o.l." poprzez jego pominięcie (zignorowanie) przez organ I instancji pomimo jednoznacznego orzecznictwa, w tym przedmiocie.
Podatnicy powołali się na orzeczenia NSA z 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt
II FSK 1025/12; NSA z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1766/08; WSA
w Warszawie z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 3010/11) oraz odwołanie od decyzji z dnia [...] września 2017 r. [...]
W uzasadnieniu odwołania podatnicy wskazali, że budowa budynku zakończyła się w 2018 roku i tym samym roku rozpoczęto jego użytkowanie. W związku z tym obowiązek podatkowy od nabytej części budynku (mieszkanie i części wspólne budynku) powstaje od 1 stycznia 2019 r. Zdaniem podatników, organ I instancji nie miał prawa ustalić zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, w tym zakresie za okres od września do grudnia 2018 r. Od 1 września 2018 r. powstał tylko obowiązek podatkowy od związanego z nabytym lokalem gruntu, tj. obowiązek zapłaty podatku w wysokości [...] zł i w takiej łącznej wysokości powinien zostać ustalony.
Organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołania nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. W treści uzasadnienia powołał przepisy art. 6 ust. 1, ust. 2 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Zwrócił również uwagę, iż w ostatnim czasie ukształtowała się linia orzecznicza odmienna od wskazanej przez podatników. W tym zakresie odwołał się do: wyroku NSA z dnia 6 września 2018 r., sygn. akt II FSK 2335/16, wyroku
WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Ol 801/17, wyroku
WSA w Szczecinie z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 906/17, wyroku
WSA w Gorzowie Wielkopolski z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Go 89/14 oraz poglądu doktryny.
Końcowo organ odwoławczy na podstawie ustaleń faktycznych i stanu prawnego sprawy uznał za prawidłowe stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za przedmiotową nieruchomość powstało od 1 września 2018 r.
Podatnicy, w skardze z dnia [...] grudnia 2018 r. od powyższej decyzji wnieśli o uchylenie jej w całości, jak również o uchylenie w całości decyzji organu I instancji oraz o przyznanie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie art. 6 ust. 2 u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie.
W treści uzasadnienia przedstawili stan faktyczny sprawy oraz istotne dla rozstrzygnięcia przepisy prawa. Ponadto powtórzyli argumentację zamieszczoną w odwołaniu, w tym w zakresie przywołanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Będąc powołanym do kontroli działalności administracji publicznej - a więc także administracji podatkowej - pod względem jej zgodności z prawem, stosownie do postanowień art. 134 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Jakkolwiek też
- w myśl art. 135 p.p.s.a. - sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, gdy jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, ale odnosi się to wyłącznie do postępowań prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Reguły powyższe oznaczają, że zakres sądowej kontroli określają nie tyle zarzuty i wnioski skargi, którymi sąd nie jest związany i z urzędu bada, czy doszło do naruszenia prawa materialnego lub procesowego, lecz przede wszystkim przedmiot, którego dotyczy zaskarżony akt lub czynność.
Rozpoznając sprawę według powyżej przedstawionych reguł Sąd uznał,
że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.
Istota sporu dotyczy prawidłowości zastosowania w sprawie przez organy podatkowe przepisu art. 6 ust. 1 u.p.o.l., zamiast przepisu art. 6 ust. 2 u.p.o.l., czego z kolei domagali się skarżący.
Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty i budynki lub ich części.
W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3 (nie dotyczy okoliczności faktycznych kontrolowanej sprawy podatkowej).
Stosownie do art. 3 ust. 5 u.p.o.l. jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz od części budynku stanowiących nieruchomość wspólną w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia
24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2019 r. poz. 737) ciąży na właścicielach w zakresie odpowiadającym ich udziałowi w nieruchomości wspólnej.
Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.o.l. podstawę opodatkowania stanowi dla gruntów – powierzchnia, dla budynków lub ich części – powierzchnia użytkowa.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku.
Stosownie zaś do treści art. 6 ust. 2 u.p.o.l. jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem.
Istotnie na gruncie orzecznictwa sądowoadministracyjnego można doszukać się dwóch odmiennych stanowisk prawnych w zakresie wykładni przepisów
art. 6 ust. 1 i ust. 2 u.p.o.l.
W części orzeczeń sądowych prezentowane było stanowisko stosownie do którego art. 6 ust. 2 u.p.o.l. zawiera normę, która swoją hipotezą zawiera (obejmuje) nie tylko te podmioty, które wybudowały budynek lub budowlę. Zwolennicy tego poglądu zwracali uwagę na wykładnię językową art. 6 ust. 2 u.p.o.l. który to przepis nie ma charakteru podmiotowego, lecz wyłącznie przedmiotowy, oraz wykładnię systemową, która pozwala dookreślić element hipotezy wykładanego przedmiotu, czyli stan "istnienia" budynku lub budowli. Stan "istnienia" budynku lub budowli, o którym mowa w ww. przepisie jest stanem obiektywnym, tzn. nie jest zależny od właściwości podmiotu władającego danym obiektem. Stąd okoliczność, że dany podmiot wchodzi we władanie przedmiotem opodatkowania wskutek nabycia od osoby, która go wytworzyła, nie wyłącza możliwości stosowania w powstałej sytuacji art. 6 ust. 2 u.p.o.l.
(por. M. Kalinowski, Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od nowo wybudowanych budynków i budowli, Przegląd podatkowy, 3/2006, s. 33).
Zgodnie z prezentowanym powyżej poglądem wynik wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej prowadzi do wniosku, że art. 6 ust. 2 u.p.o.l. nie ma charakteru przedmiotowo-podmiotowego. Gramatyczna analiza wskazuje wyraźnie na to, iż przytaczając okoliczność, od której zależy moment powstania obowiązku podatkowego, nie posługuje się on ani terminem "nabywa", ani innym równoznacznym, czy też jakimiś innymi sformułowaniami, które wskazywałyby na zachodzenie zdarzeń powodujących jakieś zmiany w sferze władania przedmiotem opodatkowania, lecz posługuje się terminem "istnienie", wskazującym niewątpliwie na utrzymywanie się jakiegoś stanu rzeczy. Taka treść tego przepisu wyklucza zatem wyprowadzenie z niego normy mówiącej o mającym charakter pierwotny nabyciu wymienionych w nim przedmiotów opodatkowania poprzez ich wybudowanie, a więc normy mówiącej o tym, że odłożenie do końca roku kalendarzowego momentu powstania obowiązku podatkowego w przypadku nowo wybudowanych budynków i budowli ma miejsce jedynie w odniesieniu do podmiotu, który je wybudował (por. wyroki NSA z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt FSK 1765/08 i sygn. akt FSK 1765/08).
Natomiast zgodnie z drugim poglądem prezentowanym w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych, zasadnicze znaczenie dla określenia momentu powstania obowiązku podatkowego ma data wystąpienia "okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku". Zgodnie z regułą wynikającą z ww. przepisów, obowiązek podatkowy powstaje od początku miesiąca następującego po miesiącu powstania tych okoliczności (art. 6 ust. 1 u.p.o.l.). Od tej zasady jest wyjątek dotyczący specyficznej okoliczności skutkującej powstaniem obowiązku podatkowego, a mianowicie – "istnienia budowli, budynku lub jego części". Gdy okolicznością rzutującą na powstanie obowiązku jest istnienie budowli lub budynku (części), obowiązek powstaje od początku roku następującego po roku zakończenia budowy lub rozpoczęcia użytkowania
(art. 6 ust. 1 u.p.o.l.).
Pierwszą, zasadniczą okolicznością decydującą o powstaniu tego obowiązku jest nabycie prawa własności budynku (budowli), a w niektórych przypadkach – ich posiadanie. Drugą okolicznością decydującą o powstaniu obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, co wynika z art. 6 ust. 2 u.p.o.l., jest istnienie budynku lub budowli. Ta okoliczność powstaje wraz z wybudowaniem budynku (budowli). Obiekty te zaczynają "istnieć" po ich wybudowaniu, co pośrednio wynika z brzmienia analizowanego artykułu, w którym mówi się o zakończeniu budowy. W wyniku zakończenia budowy powstaje nowy przedmiot podatku od nieruchomości. Uzależnienie obowiązku podatkowego od istnienia budynku (budowli) sprowadza się zatem do tego, że musi powstać nieistniejący wcześniej budynek (budowla).
Podkreśla się, iż czym innym jest nabycie władania nad istniejącym budynkiem (budowlą), a czym innym jest wybudowanie nowego budynku (budowli). Jeżeli ktoś kupuje istniejący budynek lub budowlę, o powstaniu obowiązku podatkowego decyduje nabycie prawa do władania tym obiektem. Obowiązek powstaje w tej sytuacji, zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.o.l. Natomiast w przypadku, gdy ktoś wybuduje budynek lub budowlę, wówczas obowiązek podatkowy powstaje, zgodnie z art. 6 ust. 2 u.p.o.l., od początku roku następującego po roku, w którym wybudowano budynek (budowlę) lub rozpoczęto użytkowanie budynku. W przypadku nabycia prawa własności budynku okolicznością decydującą o powstaniu obowiązku podatkowego nie jest okoliczność "istnienia" budynku, ponieważ podatnik kupił istniejący już budynek. (por. Dudar Grzegorz, Etel Leonard, Komentarz do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, [w:] Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz do art. 6; wyrok WSA w Lublinie z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 487/10).
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela drugie z przedstawionych stanowisk prawnych.
Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.) – dalej: "O.p." obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach.
Wskazana powyżej definicja obowiązku podatkowego oznacza, że jest on zobiektywizowaną kategoria prawna i faktyczną, która powstaje w warunkach opisanych przez prawo, niezależnie od woli podmiotów podlegających temu obowiązkowi czy też podmiotów ustawowo zobowiązanych do stosowania różnych środków jego realizacji. Spełnienie przez dany podmiot abstrakcyjnie wyznaczonych w ustawie warunków powstania obowiązku podatkowego prowadzi do indywidualizacji tego obowiązku, a następnie do jego konkretyzacji w postaci zobowiązania podatkowego – stanowisko to zachowuje aktualność na gruncie art. 4 O.p. w analizowanym brzmieniu (por. wyrok składu siedmiu sędziów NSA z dnia 7 kwietnia 2003 r., sygn. akt FSA 2/02).
W ocenie sądu uznać należy, iż treść art. 6 ust. 2 u.p.o.l. stanowiąc o istnieniu budynku (jego części) lub budowli nie odwołuje się wyłącznie do strony przedmiotowej opodatkowania. Przepis ten odwołuje się do istnienia budynku (jego części), jako okoliczności, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy w rozumieniu art. 4 O.p.
Wykładnia art. 6 ust. 2 u.p.o.l. w powiązaniu z art. 4 O.p. wymaga przyjęcia nierozerwalnego powiązania między zaistnieniem budynku (jego części), przedmiotową stroną obowiązku podatkowego a podmiotem, który staje się adresatem obowiązku podatkowego w rezultacie tego właśnie zdarzenia, podmiotową stroną obowiązku podatkowego. Sąd wskazuje na potrzebę odróżnienia sytuacji podatnika z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., który wybudował budynek (jego część) od sytuacji podatnika z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l, który nabył już wybudowany budynek (jego część).
Samo bowiem zaistnienie przedmiotu opodatkowania w rezultacie wzniesienia budynku stanowi okoliczność, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy
w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.p.o.l. w powiązaniu z art. 4 O.p. tylko dla podatnika z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., który wzniósł ten budynek (jego część). Z kolei samo zaistnienie budynku nie stanowi jeszcze okoliczności, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy w rozumieniu ww. przepisów dla nabywcy tego budynku. Nabywca staje się zatem podatnikiem z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w rezultacie innych zdarzeń niż zaistnienie budynku, w tym w drodze czynności prawnej.
W sytuacji nabycia budynku (jego części) w rezultacie innych zdarzeń przez podatnika z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., owo nabycie staje się okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy.
Zdaniem sądu ustawodawca wpisując istnienie budynku w konstrukcję obowiązku podatkowego jako warunek, od którego zależy jego powstanie, czyni adresatem tej normy tylko te podmioty z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., dla których bezpośrednim źródłem powstania obowiązku podatkowego jest samo zaistnienie budynku (jego części). Rolę taką pełnią inwestorzy.
Adresatami nie są natomiast podmioty dla których bezpośrednim źródłem powstania obowiązku podatkowego jest inne zdarzenie faktyczne lub prawne, w tym czynność prawna, które ma za przedmiot już fizycznie istniejący budynek (jego część).
W konsekwencji zatem nabycie już istniejącego budynku (jego części) rozstrzyga o powstaniu obowiązku podatkowego w warunkach art. 6 ust. 1 u.p.o.l.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, podzielić należy stanowisko organów podatkowych, które przyjęły, że skarżący aktem notarialnym nabyli wybudowaną nieruchomość (istniejącą część budynku, obejmującą lokal mieszkalny, części wspólne oraz grunt). Bezsporna w sprawie jest zatem okoliczność, że skarżący nie kontynuowali budowy. Nie ulega wątpliwości, że w dacie nabycia nieruchomość była wybudowana (istniała). Bezpośrednią zatem okolicznością uzasadniającą powstanie obowiązku podatkowego o jakiej mowa w art. 6 ust. 1 u.p.o.l. było nabycie lokalu.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 6 ust. 2 u.p.o.l. uznać należy, iż zaprezentowana w rozważaniach wykładnia przesądziła o odmowie uznania stanowiska skarżących za uzasadnione. Prawidłowo natomiast organy podatkowe zastosowały na gruncie niniejszej sprawy przepis art. 6 ust. 21 u.p.o.l., jako podstawę ustalenia zobowiązania podatkowego.
Wskazać także należy, że przyjęcie odmiennego stanowiska stawiałoby w sposób nieuzasadniony podmioty nabywające nowowybudowane, już istniejące lokale od deweloperów od podmiotów, które nabywają lokale na rynku wtórnym.
Pomimo tego, że skarżący nie sformułowali zarzutów skargi w zakresie naruszenia przepisów postępowania podatkowego, Sąd przeprowadził analizę przebiegu postępowania i uznał, że organy działały na podstawie i w granicach prawa, nie naruszały wynikającej z art. 120 O.p. zasady legalizmu. Sąd nie dopatrzył się również uchybienia zasadom: prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.), budzenia zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.), czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 123 § 1 O.p.), zupełności postępowania podatkowego (art. 187 § 1 O.p.) oraz właściwego prowadzenia postępowania dowodowego (art. 180 § 1 , art. 188 O.p.), gdyż materiał dowodowy został należycie zebrany, organ wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, zaś przyjęte rozstrzygnięcie mieści się w ramach swobodnej oceny dowodów, wynikających z art. 191 O.p.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI